Ngữ Pháp Tiếng Bồ Đào Nha Brazil: 15 Mẹo Thiết Yếu

Nếu bạn đã chọn học tiếng Bồ Đào Nha Brazil, hãy lưu ý rằng nó có chút khác biệt so với phiên bản châu Âu.

Nhưng học ngữ pháp tiếng Bồ Đào Nha Brazil không cần phải đáng sợ.

Hãy xem qua 15 quy tắc ngữ pháp tiếng Bồ Đào Nha Brazil thiết yếu này, bao quát mọi thứ từ cách sử dụng đại từ nhân xưng đến vị trí của tính từ.

1. Hiểu Đại Từ Nhân Xưng Trong Tiếng Bồ Đào Nha Brazil

Một trong những điểm khác biệt chính giữa tiếng Bồ Đào Nha Brazil và châu Âu là cách sử dụng đại từ nhân xưng. Cụ thể hơn, từ "bạn" trong tiếng Bồ Đào Nha thay đổi một chút tùy theo phương ngữ.

Ở Brazil, người ta thường dùng "você" (ngôi thứ ba số ít) để nói "bạn", trong khi ở Bồ Đào Nha, "tu" (ngôi thứ hai số ít) là hình thức ưa chuộng.

Điều quan trọng cần đề cập là một số vùng của Brazil có dùng "tu" thay vì "você". Nhưng người Brazil thường chia động từ đi cùng nó giống như khi dùng "você", tức ở ngôi thứ ba. Ví dụ, họ có thể nói "tu vai ao teatro" (bạn đang đi đến nhà hát) thay vì cách nói của tiếng Bồ Đào Nha châu Âu là "tu vais ao teatro".

Ngoài ra, lưu ý rằng "você" trong tiếng Bồ Đào Nha Brazil là thân mật; trong khi đó, người nói tiếng Bồ Đào Nha châu Âu coi nó là "bạn" trang trọng. Để xưng hô với người lớn tuổi hơn hoặc ở vị trí quan trọng (như sếp, thẩm phán hay khách hàng bạn muốn làm hài lòng), người Brazil dùng "o senhor" ("bạn" giống đực) hoặc "a senhora" ("bạn" giống cái).

Ở Brazil, "a gente" cũng được dùng như một cách nói chung cho "chúng tôi/chúng ta" — từ này được chia ở ngôi thứ ba, giống như "você". So sánh hai câu sau, ví dụ:

Você fez isso. — Bạn đã làm điều này.

A gente fez isso. — Chúng tôi đã làm điều này.

Như bạn thấy, cả hai đều được chia động từ giống nhau.

Mọi thứ khác khá đơn giản:

• Eu (tôi), ele (anh ấy), ela (cô ấy) là các đại từ số ít.
• Nós (chúng tôi/chúng ta), vocês (các bạn, thân mật), eles (họ, giống đực), elas (họ, giống cái) là các đại từ số nhiều.
• Os senhores (giống đực) và as senhoras (giống cái) là dạng số nhiều của "bạn" trang trọng.

The Language Island cung cấp một hướng dẫn toàn diện về các loại đại từ tiếng Bồ Đào Nha khác nhau, để bạn có thể học tất cả các từ tương đương với đại từ tiếng Anh mà bạn đã biết.

Bạn có thể đọc thêm về đại từ nhân xưng bên dưới:

2. Nắm Vững Mạo Từ Tiếng Bồ Đào Nha Brazil

Tất cả mạo từ trong tiếng Bồ Đào Nha phải phù hợp với giống của danh từ mà chúng đứng trước.

Khi sử dụng mạo từ xác định (tức là mạo từ chỉ điều gì đó cụ thể — như "the" trong tiếng Anh), từ giống đực được đứng trước bởi "o"; từ giống cái sử dụng mạo từ xác định "a":

O homem — Người đàn ông

A mulher — Người phụ nữ

Cũng có dạng số nhiều của "the": "os" (giống đực) và "as" (giống cái):

Os homens — Những người đàn ông

As mulheres — Những người phụ nữ

Quy tắc tương tự áp dụng cho mạo từ không xác định (tức là mạo từ chỉ những thứ không cụ thể):

Uma casa — Một ngôi nhà (giống cái)

Trong ví dụ trên, bạn có thể đang nói về bất kỳ ngôi nhà nào, không phải một ngôi nhà cụ thể.

Um emprego — Một công việc (giống đực)

Một lần nữa, về bản chất điều này khá chung chung. Bất kỳ công việc nào cũng được.

Khi xử lý danh từ số nhiều, hãy dùng "uns" (giống đực) và "umas" (giống cái):

Umas meninas — Một vài cô gái

Uns meninos — Một vài cậu bé

Duolingo cung cấp một hướng dẫn về mạo từ tiếng Bồ Đào Nha. Không chỉ bạn có thể đọc thêm về chúng, mà bạn còn có thể nghe audio để giúp phát âm đúng. Và nếu điều đó chưa đủ, bạn thậm chí có thể ghi âm lại chính mình để so sánh cách phát âm của bạn với các ví dụ được đưa ra.

3. Dùng Đúng Giống Của Danh Từ

Thông thường, danh từ giống đực kết thúc bằng -o, trong khi danh từ giống cái kết thúc bằng -a:

A cadeira — Cái ghế (giống cái)

O carro — Chiếc xe ô tô (giống đực)

Tương tự, tính từ giống cái thường kết thúc bằng -a, và tính từ giống đực thường kết thúc bằng -o. Vermelho/vermelha (đỏ), gordo/gorda (béo), pequeno/pequena (nhỏ) là những ví dụ về tính từ có phân biệt giống. Chúng sẽ phù hợp với danh từ mà chúng bổ nghĩa.

Tất nhiên, có một vài ngoại lệ:

Một số ít tính từ, chẳng hạn như "cinza" (xám), "marrom" (nâu) và "violeta" (tím) là không phân biệt giống. Chúng sẽ không thay đổi hình thức bất kể chúng mô tả danh từ nào.

Để xem kỹ hơn tất cả các quy tắc này trong thực tế, StreetSmart Brazil liệt kê một số từ thông dụng mà bạn sẽ muốn thêm vào danh sách từ vựng của mình. Nếu bạn đã từng học qua tiếng Tây Ban Nha, bài viết này cũng so sánh một số điểm khác biệt về giống giữa hai ngôn ngữ.

Bạn cũng có thể thử các bài tập trên Unilang. Các bài tập yêu cầu bạn dịch cả sang và từ tiếng Bồ Đào Nha, vì vậy bạn cũng sẽ phải học một chút từ vựng trên đường đi.

Cuối cùng, Rio & Learn cung cấp một phân tích rất chi tiết về các cách kết thúc danh từ khác nhau và cách chúng liên quan đến giống của từ. Ở cuối trang cũng có một bài tập rất hữu ích yêu cầu bạn thay đổi giống trong câu, đây là một cách hay để làm quen hơn với chủ đề ngữ pháp này.

4. Học Sự Khác Biệt Giữa Estar và Ser

Tiếng Bồ Đào Nha có hai dạng của động từ "to be" (thì, là, ở), cả hai đều bất quy tắc.

"Estar" là dạng bạn dùng khi nói về địa điểm, hoặc các đặc điểm có thể thay đổi.

Eu estou aqui. — Tôi ở đây.

O pintor está na escada. — Người thợ sơn đang ở trên thang.

"Ser" là hành động thể hiện bản chất, nói cách khác, là những thứ bạn không thể thực sự thay đổi.

Qual é seu nome? — Tên của bạn là gì?

As baleias são enormes. — Cá voi rất to lớn.

Ngoài "ser" và "estar", bạn cũng sẽ muốn biết "ter"/"haver" (có) và "fazer" (làm), vì những từ này xuất hiện khá thường xuyên.

5. Sử Dụng Động Danh Từ (Gerund)

Một trong những điểm khác biệt chính giữa chia động từ tiếng Bồ Đào Nha Brazil và châu Âu là việc sử dụng động danh từ (gerund) (đó là dạng -ing của động từ trong tiếng Anh).

Người nói tiếng Bồ Đào Nha Brazil luôn sử dụng động danh từ để mô tả một hành động đang diễn ra:

Estou trabalhando. — Tôi đang làm việc.

Trong khi đó, phương ngữ Bồ Đào Nha châu Âu ưa chuộng một cách khác để nói điều tương tự:

Estou a trabalhar. — Tôi đang làm việc.

Ở trên, dạng nguyên thể của động từ "trabalhar" (làm việc) được sử dụng thay cho động danh từ.

Dưới đây là một vài ví dụ khác:

Hình thành động danh từ trong tiếng Bồ Đào Nha tương đối đơn giản. Các quy tắc nhất quán với cách kết thúc động từ, bất kể bạn đang xử lý động từ có quy tắc hay bất quy tắc.

Đầu tiên, bạn cần lấy thì hiện tại của động từ "estar" và thêm động từ sẽ được thêm đuôi động danh từ vào.

*Lưu ý rằng "ser" là một động từ bất quy tắc.

Và nếu bạn đã từng gặp động từ bất quy tắc "ir" (đi), bạn thật may mắn: Nó tuân theo quy tắc động danh từ chính xác như các động từ -ir khác.

Eu estou indo. — Tôi đang đi.

Você está indo. — Bạn đang đi.

Nós estamos indo. — Chúng tôi đang đi.

6. Xem Xét Giống Khi Dùng Đại Từ Chỉ Định

Giống như mọi thứ đứng trước danh từ, một đại từ chỉ định phải phù hợp với giống của từ mà nó đang nói đến.

Các đại từ chỉ định trong tiếng Bồ Đào Nha là:

7. Lưu Ý Đại Từ Sở Hữu

Đại từ sở hữu tiếng Bồ Đào Nha có dạng giống cái, giống đực, số ít và số nhiều:

8. Đặt Tính Từ Sau Danh Từ

Giống như tiếng Anh, tiếng Bồ Đào Nha tuân theo cấu trúc câu Chủ ngữ-Động từ-Tân ngữ (SVO). Điểm khác biệt chính là ở vị trí của tính từ. Ví dụ, bạn có một câu như:

A criança feliz gosta de seus presentes. Đứa trẻ hạnh phúc thích những món quà của mình. Dịch từng từ: Đứa trẻ hạnh phúc thích những món quà của mình.

Như bạn có thể thấy, từ mô tả thường theo sau chủ thể của nó. Dưới đây là một vài ví dụ nữa:

Um livro interessante — Một cuốn sách thú vị (livro — sách; interessante — thú vị)

Essa camisa azul — Cái áo sơ mi xanh dương đó (camisa — áo sơ mi; azul — xanh dương)

A menina criativa — Cô gái sáng tạo (menina — cô gái; criativa — sáng tạo)

Trong khi hầu hết tính từ phải phù hợp về giống với danh từ mà chúng bổ nghĩa, có một số từ không thay đổi:

Um homem inteligente / Uma mulher inteligente — Một người đàn ông thông minh/Một người phụ nữ thông minh

Um menino forte / Uma menina forte — Một cậu bé khỏe mạnh/Một cô bé khỏe mạnh

O diretor idealista / A diretora idealista — Vị giám đốc/ hiệu trưởng theo chủ nghĩa lý tưởng (diretor là giống đực; diretora là giống cái)

Meu amigo comunista / Minha amiga comunista — Người bạn theo chủ nghĩa cộng sản của tôi (amigo là "bạn" giống đực; amiga là "bạn" giống cái)

Người Brazil gọi những từ này là "adjetivos uniformes" (tính từ đồng nhất). Nếu bạn có sẵn một cuốn từ điển, hãy xem danh sách các tính từ đồng nhất được soạn cho người bản ngữ.

Tuy nhiên, luôn có ngoại lệ cho quy tắc, vì vậy bạn chắc chắn có thể tìm thấy những trường hợp người bản ngữ đặt tính từ lên trước:

• Mal/má (xấu, tồi), grande (lớn) và bom/boa (tốt) là những tính từ phổ biến nhất bạn có thể thấy đứng trước danh từ, và vị trí của chúng ở đó thậm chí có thể thay đổi ý nghĩa của câu. Ví dụ, khi đặt trước danh từ, "grande" thường có nghĩa là "vĩ đại" nhưng khi đặt sau danh từ, nó có nhiều khả năng có nghĩa là "to lớn".
• Tương tự, vị trí của bom/boa có thể thay đổi đáng kể ý nghĩa của câu. Ví dụ, "ela é uma mulher boa" sẽ được hiểu là "cô ấy là một người phụ nữ tốt". Tuy nhiên, "ela é uma boa mulher" có thể được hiểu là "cô ấy là một người phụ nữ gợi cảm/nóng bỏng".

Nếu bạn đang tìm nơi để thực hành vị trí tính từ và trật tự từ nói chung trong tiếng Bồ Đào Nha, hãy xem hướng dẫn này từ Learn Portuguese with Rafa. Bạn cũng có thể tận dụng các hoạt động về trật tự từ trên ứng dụng học ngôn ngữ có tính trò chơi Duolingo.

9. Nhớ Các Quy Tắc Về Số Nhiều

Giống như trong tiếng Anh, một số danh từ tiếng Bồ Đào Nha có thể được chuyển sang số nhiều chỉ bằng cách thêm -s vào cuối. Tuy nhiên, các từ khác có quy tắc chuyển sang số nhiều phức tạp hơn.

Dưới đây là một số hướng dẫn chung:

Ngoài ra, một khi bạn đã chuyển danh từ sang số nhiều, bạn cũng sẽ cần chuyển bất kỳ tính từ nào bạn sử dụng để phù hợp với những danh từ đó. Tính từ tuân theo các quy tắc chuyển số nhiều cơ bản giống như danh từ. Ví dụ, "azul" (xanh dương) trở thành "azuis" (những cái xanh dương) ở dạng số nhiều.

Bạn có thể tìm thấy một hướng dẫn toàn diện về chuyển danh từ sang số nhiều tại đây, nơi cũng có hàng tấn ví dụ cho thấy các cách kết thúc từ khác nhau có thể ảnh hưởng như thế nào đến cách một danh từ được chuyển sang số nhiều.

Và nếu bạn nghĩ kỹ năng chuyển số nhiều của mình đã tốt, hãy thử bài kiểm tra vui nhộn này trên Quia mà bạn có thể chơi một mình hoặc với bạn bè. Cách thiết lập rất giống Jeopardy: Chọn một danh mục, nhận một từ để chuyển sang số nhiều và ghi điểm cho mỗi câu trả lời đúng.

10. Bắt Đầu Với Thì Hiện Tại Đơn

Nếu bạn chỉ mới bắt đầu với chia động từ tiếng Bồ Đào Nha, hãy cố gắng tập trung vào thì hiện tại đơn trước. Bằng cách đó, ngay cả khi bạn không đúng ngữ pháp 100%, bạn vẫn có thể truyền đạt được ý của mình.

Như đã đề cập trước đó, động từ tiếng Bồ Đào Nha kết thúc bằng -ar, -er hoặc -ir. Cách bạn chia chúng phụ thuộc vào đuôi. Hãy xem một bộ chia động từ ở thì hiện tại đơn cho mỗi loại đuôi động từ:

Điều quan trọng là bạn thực sự nắm vững các thì động từ cơ bản trước khi chuyển sang một số cấu trúc phức tạp hơn.

Thêm vào đó, trong tất cả các thì, cũng có một số động từ bất quy tắc, phổ biến nhất có thể được tìm thấy tại ielanguages.com và learningportuguese.co.uk.

Và nếu bạn cần thêm thực hành chia động từ tiếng Bồ Đào Nha, bạn có thể truy cập Conjuguemos, nơi chứa đầy các bài tập và hoạt động. Tương tự, ListeningPractice.org trình bày hàng chục cách chia động từ tiếng Bồ Đào Nha theo tần suất, thì, số và ngôi.

Dưới đây là một chút nữa về chia động từ tiếng Bồ Đào Nha:

11. Đừng Quên Trạng Từ

Tương tự như các từ tương đương trong tiếng Anh, trạng từ tiếng Bồ Đào Nha bổ nghĩa cho động từ, tính từ hoặc các trạng từ khác, thường trả lời các câu hỏi như "như thế nào", "vào lúc nào" và "ở mức độ nào".

Khi một từ bổ nghĩa có hậu tố -mente, như "rapidamente" (một cách nhanh chóng), thường có khả năng cao từ đó là một trạng từ. Hãy nghĩ về nó như tương đương với -ly trong tiếng Anh.

Tất nhiên, không phải tất cả các trạng từ tiếng Bồ Đào Nha đều kết thúc bằng -mente. Hãy xem những từ này:

• Aqui — Ở đây
• Menos — Ít hơn/Trừ
• Quando — Khi nào

12. Giới Từ Cũng Quan Trọng

Giới từ tiếng Bồ Đào Nha thể hiện mối quan hệ giữa các đối tượng trong thời gian và không gian. Chúng bao gồm các từ như:

• Desde — Kể từ
• Antes — Trước
• Por — Cho/Vì
• Sem — Không có

Để biết thêm về giới từ tiếng Bồ Đào Nha, hãy đọc bài viết này:

13. Thêm Màu Sắc Cho Lời Nói Của Bạn Với Các Thán Từ

Còn được gọi là từ cảm thán, thán từ tiếng Bồ Đào Nha được sử dụng để truyền đạt cảm xúc, như trong:

• Ai — Ui (đau)
• Hein — Hả
• Graças a Deus — Tạ ơn Chúa

Mặc dù thán từ không cần thiết để ngữ pháp chính xác, nhưng chúng có thể khiến bạn nghe giống người bản ngữ hơn khi bạn sử dụng chúng.

14. Tự Nhiên Hơn Với Các Dạng Rút Gọn

Giống như tiếng Anh có những từ như "can't" hoặc "they're", tiếng Bồ Đào Nha thường hợp nhất các từ. Không giống như tiếng Anh, nơi các dạng rút gọn thường là tùy chọn, nhiều dạng rút gọn tiếng Bồ Đào Nha là cần thiết để ngữ pháp chính xác.

Một số ví dụ tiếng Bồ Đào Nha bao gồm:

• Num / Numa — Trong một/Trên một
• Destes / Destas — Của những cái này
• Nos / Nas — Trên cái/Trên những cái

Tìm thêm các dạng rút gọn tiếng Bồ Đào Nha tại đây:

15. Việc Sử Dụng Phủ Đề Là Bình Thường

Hình thành câu phủ định trong tiếng Bồ Đào Nha khá đơn giản. Chỉ cần thêm một từ phủ định như "não" (không) hoặc "nunca" (không bao giờ) vào trước động từ đang không được thực hiện:

Eu não entendo. — Tôi không hiểu.

Nunca vou esquecer o dia em que nos conhecemos. — Tôi sẽ không bao giờ quên ngày chúng ta gặp nhau.

Mẹo Để Ghi Nhớ Ngữ Pháp Tiếng Bồ Đào Nha Brazil

Cá nhân hóa việc học của bạn là cách tốt nhất để giải quyết các chủ đề phức tạp như ngữ pháp.

Hãy coi đây như tín hiệu để bạn kết hợp nhiều chiến lược và nguồn tài nguyên học tập khác nhau — bạn sẽ chỉ biết cách nào hiệu quả nhất bằng cách thử nghiệm các phong cách học khác nhau.

Dưới đây là một vài ý tưởng bạn có thể thử:

Tận dụng các phương tiện học tập khác

Vẫn trong lĩnh vực công nghệ, các khóa học trực tuyến mở (MOOC), podcast giáo dục và các lớp học video trực tuyến cũng sẽ dạy bạn những quy tắc ngữ pháp thiết yếu đó. Chúng cũng có thể giúp bạn đặt chúng vào bối cảnh với các bài tập thực hành và ví dụ về cách sử dụng hàng ngày.

Học Ngoại Tuyến

Tất nhiên, bạn không nên bỏ qua các cách tiếp cận truyền thống. Hãy cân nhắc đầu tư vào một cuốn sách giáo khoa ngữ pháp và/hoặc sách bài tập tốt để bạn có thể nắm chắc phần lý thuyết. Nếu bạn cần trợ giúp tìm một cuốn, hãy chờ chút — đó là một điểm tôi sẽ sớm đề cập.

Đừng quên ghi chú mọi thứ vào sổ tay khi bạn học — và chắc chắn dành thời gian để xây dựng một số câu. Điều này không chỉ giúp bạn ghi nhớ các khái niệm đã học mà còn bổ sung thực hành chính tả tiếng Bồ Đào Nha Brazil rất cần thiết vào quá trình học.

Áp dụng các quy tắc vào ví dụ thực tế

Cuối cùng, khi bạn tự tin hơn, hãy lưu ý cách các quy tắc ngữ pháp khác nhau áp dụng cho những thứ bạn đã đọc, nghe và xem (cho dù đó là phim, phim truyền hình hay thậm chí là chương trình nấu ăn).

Dưới đây là một ví dụ từ nhóm YouTube của chúng tôi bao gồm các cấu trúc ngữ pháp bạn có thể học thông qua phương tiện truyền thông được lồng tiếng Bồ Đào Nha, như "How I Met Your Mother":

Nếu bạn muốn có thêm sự hỗ trợ học ngôn ngữ trong khi đắm mình vào ngôn ngữ, bạn có thể thử sử dụng Lingflix. Mỗi video đều đi kèm phụ đề tương tác mà bạn có thể sử dụng để nhanh chóng tìm nghĩa của một từ hoặc xem thêm ví dụ về một thuật ngữ đang được sử dụng. Lingflix lấy các video xác thực — như video âm nhạc, trailer phim, tin tức và các bài nói đầy cảm hứng — và biến chúng thành các bài học ngôn ngữ được cá nhân hóa. Bạn có thể dùng thử Lingflix miễn phí trong 2 tuần. Nhấp vào đây để truy cập trang web hoặc tải ứng dụng iOS hoặc ứng dụng Android.

Bối cảnh là chìa khóa, xét cho cùng, và nội dung đến trực tiếp từ người nói tiếng Bồ Đào Nha Brazil bản ngữ chắc chắn sẽ làm cho mọi thứ trở nên thú vị hơn — và xác thực hơn.

Tài Nguyên Học Tiếng Bồ Đào Nha Để Bạn Bắt Đầu

Cần hỗ trợ tìm một số công cụ học tập tốt? Đừng lo, tôi ở đây để giúp bạn!

Để có một hướng dẫn tham khảo toàn diện, hãy thử "Modern Brazilian Portuguese Grammar: A Practical Guide". Chia thành hai phần, cuốn sách này bao gồm tất cả các quy tắc truyền thống mà người học từ sơ cấp đến nâng cao cần biết bằng cách minh họa chúng với các ví dụ thực tế về cách chúng được sử dụng ở Brazil đương đại. Hãy xem sách bài tập đi kèm nếu bạn muốn áp dụng các quy ước này vào thực tế.

Nếu bạn cần ôn lại động từ, hãy xem "501 Portuguese Verbs". Hướng dẫn tham khảo này có một số động từ tiếng Bồ Đào Nha thường được sử dụng nhất, với bản dịch tiếng Anh tương ứng, được chia ở tất cả các ngôi và thì.

Nó cũng bao gồm các mẹo ngôn ngữ như thành ngữ, các cụm từ du lịch hữu ích và một số bài tập thực hành để giúp bạn ghi nhớ tất cả kiến thức sách vở này.

Bạn cũng có thể xem các bài tập ngữ pháp trực tuyến này:

Đó là tất cả cho bây giờ! Hãy dành thời gian học các quy tắc trên — chúng ta đã đề cập đến rất nhiều vấn đề. Khi bạn xem xét kỹ hơn từng quy ước trong số này, các quy ước khác mà tôi chưa đưa vào bài viết này có thể sẽ xuất hiện.