Yoʻl-yoʻriqlar rus tilida: 90+ foydali soʻz va ibora
Hech rus tilida so'zlashuvchi mamlakatda yo'qolib qoldingizmi?
Hozir hammamizda smartfonlar bor bo'lsa-da, uydan uzoqda bo'lganingizda ular har doim ham ishlamaydi. Ustiga, mobil aloza ishonchsiz bo'lishi mumkin va ba'zi yashirin mahalliy jozibador joylar Google Xaritalar'da yo'q.
Aynan shunday paytda mahalliy aholidan so'rashingiz kerak bo'ladi. Bu qo'rqinchli bo'lishi mumkinligini bilaman, lekin bu yaxshi narsa! Mahalliy aholi bilan gaplashish sizga mahalliy nuqtai nazarni beradi va ehtimol ilova sizni hech qachon olib bormaydigan yangi joylarni kashf qilish imkoniyatini beradi.
Ushbu maqola sizga rus tilida yo'l so'rashni, shuningdek, yo'nalish va manzillar haqida muloqot qilishda yordam beradigan asosiy lug'at va zarur iboralar va savollarni taqdim etishni o'rgatadi.
Asosiy yo'nalishlar
Asoslardan boshlaymiz, mana rus tilidagi asosiy yo'nalishlar va ularning sifatdosh shakllari.
восток — sharq
восточный — sharqiy
Восток — это точка, где солнце восходит, а Запад — где оно заходит. (Sharq — quyosh chiqadigan nuqta, Gʻarb esa quyosh botadigan joy.)
запад — g'arb
западный — g'arbiy
Мы поехали на запад, чтобы насладиться красивыми закатами над океаном. (Biz okean ustidagi go'zal quyosh botishlaridan zavqlanish uchun g'arb tomonga ketdik.)
юг — janub
южный — janubiy
Мы решили отправиться на юг, чтобы насладиться теплым климатом и кристально чистым морем. (Biz iliq iqlim va kristaldak toza dengizdan bahramand bo'lish uchun janubga borishga qaror qildik.)
север — shimol
северный — shimoliy
В зимний период на севере России температура может достигать очень низких отметок. (Rossiyaning shimolida qish davrida harorat juda past darajalarga tushishi mumkin.)
Ba'zida siz ikkita yo'nalishning aralashmasida ham sayohat qilishingiz mumkin, masalan:
- юго-запад — janubi-g'arbiy
- юго-восток — janubi-sharqiy
- северо-запад — shimoli-g'arbiy
- северо-восток — shimoli-sharqiy
O'ng va chap
Qachon yo'l so'rasangiz, sizni o'ng yoki chap tomonga yo'naltiradigan javob olishingiz ehtimoli yuqori.
справа — o'ng
Магазин справа от дороги предлагает широкий выбор товаров. (Yo'lning o'ng tomonidagi do'kon keng tovar tanlovini taklif etadi.)
слева — chap
Моя книжная полка находится слева от рабочего стола. (Mening kitob javonim ish stolining chap tomonida joylashgan.)
Bu "o'ng" va "chap"ning asosiy so'zlari bo'lib, "o'ng tomon" va "chap tomon" degan so'zma-so'z ma'nolarga ega. Bundan tashqari, rus tilida o'ng yoki chap tomonga yo'nalish yoki harakatni bildiruvchi ravishlar ham mavjud:
направо — o'ng tomonda / o'ngga
Пройдите вперед, а потом сверните направо. (To'g'ri boring, keyin o'ngga buriling.)
налево — chap tomonda / chapga
Пройдите прямо, а потом сверните налево у большого здания. (To'g'ri boring, keyin katta binoning yonidan chapga buriling.)
Rus tilida yordam va yo'l-yoʻriq so'rash
Yordam faqat rus tilida savollar bera boshlaganingizdan keyingina olinadi. Keling, tanish bo'lmagan odamga murojaat qilishda foydalanishingiz mumkin bo'lgan bir nechta variantlardan boshlaymiz.
Извините, Вы не могли бы подсказать… — Kechirasiz, menga … yo'l-yo'riq bera olasizmi?
Bu iboraning so'zma-so'z tarjimasi "Kechirasiz, menga maslahat bera olasizmi..." ga yaqin. Rus tilida yordam so'rashning barcha odobli usullaridan, bu eng odoblisi hisoblanadi.
Извините, Вы не знаете… — Kechirasiz, …ni bilasizmi?
Вы не могли бы мне помочь? — Menga yordam bera olasizmi?
Скажите, пожалуйста… — Iltimos, ayting…
Где находится …? — … qayerda joylashgan?
Как мне добраться до …? — …ga qanday borish mumkin?
В какую сторону …? — … qaysi tomonda?
Как далеко до …? — … qancha uzoqlikda?
Как мне пройти к …? — …ga (piyoda) qanday borish mumkin?
Где находится туалет? — Hojatxona qayerda?
Как добраться до аэропорта? — Aeroportga qanday borish mumkin?
Вы не могли бы мне подсказать, где находится вокзал? — Vokzal qayerda joylashganligini ayta olasizmi?
Когда улетает самолёт? — Samolyot qachon uchib ketadi?
Вы знаете, во сколько прибывает поезд? — Poyezd soat nechada kelishini bilasizmi?
Куда идёт этот поезд? — Bu poyezd qayerga ketadi?
Где находится автобус до Москвы? — Moskvaga ketadigan avtobus qayerdan?
Вы не могли бы мне подсказать, где можно сесть на трамвай до центра Санкт-Петербурга? — Sankt-Peterburg markaziga ketadigan tramvayga qayerda o'tirish mumkinligini ayta olasizmi?
Я опаздываю. В каком направлении находятся выходы на посадку? — Men kech qoldim. Oʻtish darvozalari qaysi tomonda?
Вы можете мне подсказать, какое место моё? — Qaysi joy mening ekanligini ayta olasizmi?
Diqqatga sazovor joylar va muassasalar uchun soʻzlar
Ushbu joylardan biriga borishingiz kerak bo'lsa yoki kimdir ularni marshrutingizdagi ko'rsatkich sifatida ishlatayotgan bo'lsa, siz bu keng tarqalgan joylarni tanib olishni bilishingiz kerak.
парк — bog'
музей — muzey
стадион — stadion
театр — teatr
банк — bank
церковь — cherkov
памятник — haykal, yodgorlik
магазин — do'kon
аптека — apteka
больница — kasalxona
гостиница — mehmonxona
вокзал — temiryo'l vokzali
ресторан — restoran
торговый центр — savdo markazi
автобусная остановка — avtobus bekat
"Ostanovka" odatda metro (yer osti temir yoʻli) va temir yoʻldan tashqari barcha jamoat transporti turlariga tegishli.
станция метро — metro bekati
железнодорожная станция yoki железнодорожная платформа — temiryo'l stansiyasi
Rus tilida transport vositalari
Eng keng tarqalgan mahalliy transport vositalari:
автобус — avtobus
машина — avtomobil
такси — taksi
поезд — poyezd
пригородный поезд — shaharlararo poyezd, elektrichka
Ona tilida so'zlashuvchilar ko'pincha shaharlararo poyezdlarni "elektrichka" deb atashadi. Bu so'z so'zma-so'z "elektr poyezd" degan ma'noni anglatadi, ammo u rasmiy bo'lmagan kontekstlarda elektrlashtirilgan yoki bo'lmasin, barcha mintaqaviy yo'nalishlardagi poyezdlarni nazarda tutish uchun ishlatiladi.
Rossiyadagi ba'zi shaharlarda "marshrutnoe taksi" (marshrutka) deb nomlanuvchi mikrotaksi tarmog'i saqlanib qolgan. Ular belgilangan marshrut bo'ylab talabga binoan to'xtaydi va ba'zan ma'lum manzillarga etib borishning qulay usulini ta'minlaydi.
трамвай — tramvay
троллейбус — trolleybus
Relssiz, elektr jamoat avtobuslarining yo'nalishlari G'arbdagilarga qaraganda Rossiya shaharlarida ko'proq tarqalgan.
метро — metro
пешком — piyoda
Navigatsiya belgilari uchun soʻzlar
Yoʻnalishlar toʻplami odatda relyefning ushbu umumiy elementlarini oʻz ichiga oladi.
улица — ko'cha
площадь — maydon
район — tuman
светофор — svetofor
перекрёсток — chorraha
квартал — kvartal (ko'cha bloki)
здание — bino
дом — uy (ko'pincha "bino" o'rniga ishlatiladi)
дорога — yo'l
мост — ko'prik
центр города — shahar markazi
корпус — korpus (bir nechta binolar bir majmua sifatida bir xil raqamga ega bo'lganida ishlatiladi)
Ruscha lug'atni yanada kengaytirish uchun ushbu katta ruscha lug'atlar ro'yxatini tekshiring.
Yo'nalishlar bilan bog'liq fe'llar
Manzilingizga borish jarayonida bajariladigan oddiy harakatlar buyruq yoki kelasi zamon shaklida, yoki infinitivdan oldin modal fe'l bilan birgalikda kelishi mumkin.
повернуть — burilmoq
проехать — haydamoq yoki o'tib ketmoq, (masofa/vaqt birligi) davomida haydamoq
Bu "dobrat'sya"ni savol gapida almashtirishi yoki yo'ldagi turli harakatlarni bildirishi mumkin bo'lgan ko'p qirrali fe'l. "Проедете мимо театра." — "Teatr yonidan o'tib keting"; "Проедете три остановки." — "Uch bekat yuring."
попасть — yetib bormoq, borib yetmoq
Bu yana bir "dobrat'sya" sinonimidir. Bu fe'lning yana bir ma'nosi — "nishonga urmoq".
пересечь — kesib o'tmoq, karoratmoq
увидеть — ko'rib qolmoq, ko'rmoq
сесть на — (transportga) o'tirmoq
Masofa va vaqt uchun so'zlar
Yo'l so'raganingizda, javob odatda sayohatning taxminiy uzunligi yoki davomiyligini o'z ichiga oladi.
час — soat
Masalan: "Oколо часа" (Taxminan bir soat) — "U qancha uzoqlikda?" degan savolga javob bo'lishi mumkin.
минута — daqiqa
Qisqa sayohatlar daqiqalarda baholanishi mumkin va "каждые пять минут" (har besh daqiqada) jamoat transporti jadvalining chastotasini tasvirlashning odatiy usuli hisoblanadi.
Rus tilida so'zlashuvchi mamlakatlarning barchasi metrik tizimdan foydalanadi, shuning uchun masofalar quyidagicha o'lchanadi:
километр — kilometr
метр — metr
Yo'nalishlar bilan bog'liq predloglar va ravishlar
далеко — uzoq
близко — yaqin
направо — o'ngga
налево — chapga
прямо — to'g'ri
перед — oldida
после — keyin, o'tgach
мимо — yonidan
возле, около — yonida, yaqinida
рядом с — yonida, yaqinida, qoshida
напротив — ro'parasida, qarshisida
по направлению к — tomonga, tomon
через — orqali, bo'ylab, orqali (kesib)
Namuna suhbatlar
Barchasini birlashtirib, rus tilida yo'l so'rashda yoki yo'nalish olishda ishlatishingiz yoki eshitishingiz mumkin bo'lgan kichik bir namuna.
S: Извините, Вы не подскажете, где находится ближайшая станция метро? — Kechirasiz, eng yaqin metro bekati qayerda joylashganligini ayta olasizmi?
J: Конечно, станция “Братиславская” прямо за углом. — Albatta, "Bratislavskaya" bekati aynan burchak ortida.
S: Как далеко отсюда до стадиона? — Bu yerdan stadion qancha uzoqlikda?
J: Пятнадцать минут пешком. — Piyoda o'n besh daqiqa.
S: Мне нужно попасть на Красную Площадь. — Menga Qizil Maydonga borish kerak.
J: Идите в ту сторону, а затем поверните направо, когда увидите большой собор. — Shu tomonga boring, keyin katta soborni ko'rganingizda o'ngga buriling.
S: Вы не можете мне показать на карте? — Menga xaritada ko'rsata olasizmi?
J: Конечно. Он примерно здесь. — Albatta. U taxminan shu yerda.
S : Как туда лучше всего добраться? — U erga borishning eng yaxshi usuli qanday?
J: Лучше всего поехать на метро. — Metroda borish eng yaxshisi.
S: Туда можно дойти пешком? — U erga piyoda borish mumkinmi?
J: Вам лучше всего сесть на трамвай. — Siz uchun eng yaxshisi tramvayga o'tirish.
S: Где находится парк? — Bog' qayerda?
J: Слева от остановки Вы увидите вход в парк. — Bekatning chap tomonida siz bog'ning kirish eshigini ko'rasiz.
S: Вы не знаете, когда будет следующий автобус? — Keyingi avtobus qachon kelishini bilasizmi?
J: Следующий автобус прибудет через пять минут. — Keyingi avtobus besh daqiqadan keyin keladi.
S: Где находится ближайшая аптека? — Eng yaqin apteka qayerda?
J: Пройдёте мимо церкви, затем повернёте направо, и через два квартала на углу будет аптека. — Cherkov yonidan o'tib boring, keyin o'ngga buriling va ikki kvartaldan keyin burchakda apteka bo'ladi.
Manzilingizning qanchalik yaqin yoki uzoq ekanligini ifodalovchi bir nechta iboralar:
Это в двух шагах отсюда. — Bu aynan shu yerdan bir necha qadam narida.
Это чёрт знает где. — Bu jin biladi qayerda.
So'zma-so'z "bu shayton biladi qayerda" degan ma'noni anglatadi, bu odam sizga u erga borish rejalaringizni qayta ko'rib chiqishingiz kerakligini, chunki buning uchun kuch talab qilinadi, degan ma'noni bildirishning juda og'zaki usuli.
Va nihoyat, suhbat oxirida minnatdorchiligingizni bildirishni unutmang:
Огромное спасибо! — Katta rahmat!
Tilning rasmiyligi haqida eslatma: Rus tilida siz faqat bolalar, do'stlar yoki qarindoshlar bilan gaplashganda "ты" (norasmiy "sen") ishlatasiz. Qolgan hammasi "Вы" ga murojaat qilinadi, bu "siz" ko'plikdek tuyuladi va yozuvda bosh harf bilan yoziladi, lekin bu birlikdagi rasmiy "siz"ni ifodalaydi.
Yo'l so'rashni o'z ichiga olgan o'zaro munosabatlarning katta qismi bir-birlarini ilgari ko'rmagan odamlar o'rtasida bo'lib o'tadi, shuning uchun siz aynan shunday vaziyatlarda asosan rasmiy rus tilidan foydalanasiz.
Xo'sh, endi siz tayyorsiz! Agar siz yo'qolib qolsangiz va telefon batareyasi tugab qolsa ham, sizda rus tilida mahalliy aholidan yo'l so'rash uchun zarur barcha vositalar mavjud.
Va yana bir narsa... Agar siz rus tilini o'rganishni yaxshi ko'rsangiz va Rossiyadan kelgan asl materiallar bilan o'zingizni singdirishni istasangiz, unda sizga Lingflix haqida ko'proq ma'lumot berishim kerak. Lingflix sizni tabiiy ravishda va bosqichma-bosqich rus tili va madaniyatini o'rganishga jalb qiladi. Siz haqiqiy ruslar gaplashganidek haqiqiy rus tilini o'rganasiz! Lingflixda zamonaviy videolarning juda keng assortimenti mavjud. Bir qarash sizga Lingflixda mavjud bo'lgan rus tilidagi kontentning xilma-xilligi haqida tasavvur beradi: Lingflix ushbu ona tilidagi videolarni interaktiv transkriptlar orqali yaqinlashtiradi. Darhol tushunish uchun har qanday so'zni bosing. Har bir videoning to'liq interaktiv transkriptiga "Dialogue" yorlig'i ostida kirishingiz mumkin. "Vocab" ostida audiolar bilan so'z va iboralarni osongina takrorlang. Barcha ta'riflar bir nechta misollarga ega va ular siz kabi rus tilini o'rganuvchilar uchun yozilgan. Tekshirishni xohlagan so'zlaringizni lug'at ro'yxatiga qo'shish uchun bosing. Va Lingflix har bir videoni til o'rganish darsiga aylantiradigan o‘quv rejimiga ega. Siz har doim qo'shimcha misollarni ko'rish uchun chapga yoki o'ngga surishingiz mumkin. Eng yaxshi qismi? Lingflix sizning lug'atingizni kuzatib boradi va qiyin so'zlar bilan qo'shimcha mashqlarni taklif qiladi. Bu siz o'rgangan narsalarni takrorlash vaqti kelganida hatto eslatma beradi. Siz 100% shaxsiylashtirilgan tajribaga egasiz. Lingflix veb-saytidan kompyuteringizda yoki planshetingizda foydalanishni boshlang yoki, yanada yaxshisi, uni iTunes yoki Google Play do'konidan yuklab oling. Joriy chegirmamizdan foydalanish uchun bu yerni bosing! (Amal qilish muddati bu oyning oxirigacha.)
