17 Sık Kullanılan Japonca Edat [Kullanım Notlarıyla]

Japonca edatlar, 助詞 (じょし) veya てにをは olarak da bilinir, kendisinden önceki sözcükleri değiştiren, hiragana ile yazılan küçük sözcüklerdir.

Kendi başlarına bir anlamları yoktur, ancak neredeyse her cümlede görürsünüz. Daha ziyade, bir cümledeki sözcüklerin birbiriyle nasıl ilişkili olduğunu size söylerler. Örneğin kahveden bahsederken, kullanılan edat size o kahvenin size verilip verilmediğini, sizden alınıp alınmadığını veya kahvaltınızla birlikte gelip gelmediğini anlatır.

Bu yazıda, ね ve よ gibi mutlaka bilinmesi gereken bazı Japonca cümle sonları da dahil olmak üzere 17 Japonca edatı nasıl kullanacağınızı öğrenin.

1. が (Özne İşaretleyici)

が şunlar için kullanılır:

• Cümlenin öznesini belirtmek
• Bir soru sözcüğünü (kim, ne veya nerede gibi) takip etmek

が bize cümlenin öznesini (yani cümlenin kime veya neye dair olduğunu) bildirir. Tek istisnası, bazen bu işi (sonra öğreneceğimiz) は'nın yapmasıdır.

Ancak basit tutmak adına, konuşan kişinin yeni bilgi verdiği her durumda が kullanıldığını bilin.

Ayrıca bazen Japonca bir cümlenin öznesinin İngilizcedeki özneden farklı olduğunu göreceksiniz. Örneğin bu cümleyi ele alalım:

私は猫が好きです。 (わたしは ねこが すきです。) Kedileri severim.

İngilizcede özne "I" olurdu. Ama Japoncada özne aslında "kediler"dir. Çünkü aşağıdaki fiiller kullanıldığında, が özneyi değil nesneyi takip eder:

• 好き (すき) — sevmek
• 嫌い (きらい) — sevmemek
• ほしい — istemek
• できる — yapabilmek

が'nın birkaç örneğine daha bakalım:

私は蜘蛛が怖いです。 (わたしは くも が こわいです。) Örümceklerden korkarım.

私は納豆が好きじゃないです。 (わたしは なっとう が すきじゃないです。) Natto sevmem.

誰がケーキを食べましたか？ (だれ が ケーキをたべた？) Pastayı kim yedi?

Son cümlede, "kim" bir soru sözcüğüdür, bu yüzden が 誰 (だれ) kelimesinden sonra gelir. Bir soru sözcüğü özne olduğunda (kim, ne ve nerede gibi) kullanılan edat が'dır.

2. は (Konu İşaretleyici)

は şunlar için kullanılır:

• Cümlenin konusunu işaretlemek (hakkında konuşacağımız/yorum yapacağımız şey)
• Karşıtlık göstermek
• Vurgu eklemek

が ve は benzerdir, ancak は özneyi belirtmek yerine, cümlenin ne veya kim hakkında olduğunu bize söyler. Örneğin:

私はケーティです。 (わたし は けーてぃです。) Ben Katie.

キムさんは日本人です。 (キムさん は にほんじんです。) Kim Japon.

Karşıtlık gösterirken, Japonca edatı は'yı "...gelince" veya "...söz konusu olunca" anlamında düşünmek faydalı bir ipucudur. Örneğin:

映画は見ないけど本は読む。 (えいが は みないけどほん は よむ。) Film izlemem ama kitap okurum.

Veya diyelim ki ev arkadaşınızla bir evcil hayvan mağazasındasınız. Bir çalışan size gelip hangi tür evcil hayvanı sevdiğinizi soruyor. Şöyle diyebilirsiniz:

私は猫が好きです。 (わたしはねこがすきです。) Kedileri severim. (kelimenin tam anlamıyla, "Bana gelince, kedileri severim.")

Ama ev arkadaşınız köpekleri seviyorsa, karşıtlığı göstermek için は kullanabilir. Örneğin:

犬は好きです。 (いぬ は すきです。) Köpekleri severim.

3. か (Soru Edatı)

か şunlar için kullanılır:

• Bir soru sorulduğunu belirtmek
• Seçenek ve alternatifleri listelemek ("veya" anlamına benzer)

Japonca bir soru sorarken, cümlenin sonuna か ekleyin. Örneğin:

誰が先生ですか？ (だれがせんせいです か ？) Öğretmen kim?

今何時ですか？ (いまなんじです か ？) Saat kaç?

か kullanmanın bir başka yaygın yolu da seçenek ve alternatifleri listelemektir. Örneğin:

猫か犬か、どちらが好きですか？ (ねこ か いぬ か 、どちらがすきですか？) Kedileri mi köpekleri mi seversin? (kelimenin tam anlamıyla, "Kediler mi köpekler mi, hangisini seversin?")

田中さんか中谷さんか、誰が先生ですか？ (たなかさん か なかたにさん か 、だれがせんせいですか？) Öğretmen kim, Tanaka mı Nakatani mi? (kelimenin tam anlamıyla "Tanaka mı Nakatani mi, hangisi öğretmen?")

4. を (Doğrudan Nesne Edatı)

を şunlar için kullanılır:

• Doğrudan nesneyi işaretlemek

Doğrudan nesne, bir eylemin uygulandığı şeydir. Örneğin, "bir şarkı dinliyorum" dediğinizde, şarkı doğrudan nesnedir çünkü dinlenen şey odur.

Modern Japoncada, bir edat olarak を "wo" değil "o" olarak telaffuz edilir.

私は日本語を勉強しています。 (わたしは にほんご を べんきょうしています。) Japonca çalışıyorum.

私は猫を見ます。 (わたしは ねこ を みます。) Bir kedi görüyorum.

5. と (Bağlantı Edatı)

と şunlar için kullanılır:

• Bir soruya birden fazla yanıtı listelemek
• Birlikte bir şey yaptığınız kişiyi göstermek

Japoncada öğeleri listelerken, と'yu "ve" olarak düşünün. Örneğin:

猫とチンチラが好きです。 (ねこ と ちんちらがすきです。) Kedileri ve çinçillaları severim.

日本語と英語が話せます。 (にほんご と えいごがはなせます。) Japonca ve İngilizce konuşabiliyorum.

İkiden fazla öğe listelerken, listedeki her birinin sonuna と ekleyin.

と'yu kullanmanın diğer yolu ilişkileri göstermektir. Bu durumlarda onu "ile" olarak düşünebilirsiniz. Genellikle "birlikte" anlamına gelen 一緒に (いっしょに) ile takip edilir ve は edatından sonra gelir.

(私は) 彼と一緒に日本語を勉強しています。 ([わたしは] かれ と いっしょに にほんごを べんきょうしています。) Onunla birlikte Japonca çalışıyorum.

今、誰と話していますか？ (いま、だれ と はなしていますか？) Şu an kiminle konuşuyorsun?

お母さんと話しています。 (おかあさん と はなしています。) Annemle konuşuyorum.

6. の (Aidiyet Edatı)

の şunlar için kullanılır:

• Aidiyeti (bir şeye sahip olmayı) belirtmek
• Gayri resmi sorular sormak

Bir şeyin birine ait olduğunu söylemek için, basitçe herhangi bir ismin üzerine の ekleyin. Örneğin:

それは誰の猫ですか？ (それはだれ の ねこですか？) O kimin kedisi?

それは私の猫です。 (それはわたし の ねこです。) O benim kedim.

うわ、猫の目がとてもきれいです！ (うわ、ねこ の めが とてもきれいです！) Vay, kedinin gözleri gerçekten çok güzel!

Son cümleye dikkat edin. Eğer 猫の目 は とてもきれいです deseydik, が ile yapılan güzel bir iltifat, gizli bir hakarete dönüşürdü. が'yı は ile değiştirmek, bu cümleyi "Pekala, kedinin gözleri güzel... ama geri kalanı değil" gibi hissettirir.

の aynı zamanda gayri resmi sorular sormak için de kullanılabilir. Kadınlar ve çocuklar bunu çoğunlukla bu şekilde kullanır, bu nedenle bunun daha sevimli veya feminen bir soru sorma yolu olduğunu söyleyebiliriz.

どこいるの？ Neredesin?

いいの？ Bu uygun mu?

ここでいいの？ Buraya uygun mu?

どうしたの？ Sorun nedir?

7. も (Ek Edatı)

も şunlar için kullanılır:

• Birden fazla şey hakkında yorum yapmak
• "De/da" veya "aynı zamanda" anlamına gelmek

Bu, Pokemon Ditto'ya benzeyen harika bir edattır—"de/da" veya "aynı zamanda" anlamına gelmek için diğer edatlara eklenebilir ve hatta onların yerini alabilir. İlk şey için söylediğimiz her şeyin ikinciye de uygulandığını gösterir. Örneğin:

私は猫が好きです。犬も好きです。 (わたしはねこがすきです。いぬ も すきです。) Kedileri severim. Köpekleri de severim.

私は日本語を勉強しています。中国語も勉強しています。 (わたしはにほんごをべんきょうしてます。ちゅうごくご も べんきょうしています。) Japonca çalışıyorum. Mandarin de çalışıyorum.

Aynı zamanda "her ikisi de" anlamına da gelebilir.

猫か犬か、どっちが好きですか？ (ねこかいぬか、どっちが好きですか？) Köpekleri mi kedileri mi seversin?

どっちも! 猫も犬も好きです。 (どっち も ！ ねこもいぬ も すきです。) Her ikisi de! Kedileri ve köpekleri severim.

8. に (Yer ve Zaman Edatı)

に şunlar için kullanılır:

• Zaman, yer ve yönü işaretlemek
• Bir eylemin hedefini göstermek
• Dolaylı nesneyi işaretlemek
• Bir şeyin var olduğunu göstermek

Bir hareket fiili ("gitmek" gibi) kullanırken, nereye gittiğinizi söylemek için に'yi kullanabilirsiniz. Örneğin:

今日ディズニーランドに行くよ！ (きょう でぃずに － らんど に いくよ！) Bugün Disneyland'a gidiyorum! (Gayri resmi)

どこに住んでいるのですか？ (どこ に すんでいるのですか？) Nerede yaşıyorsun?

昨日どこに行ったのですか？ (きのうどこ に いったのですか？) Dün nereye gittin?

Son cümlede, の birinden açıklama aradığınızı vurgulamak için kullanılmıştır.

に aynı zamanda cümlenin dolaylı nesnesini veya eylemin sonucunu "kime" aldığını işaretler. Örneğin:

学生は先生に宿題を提出した。 (がくせいは せんせい に しゅくだいをていしゅつした。) Öğrenci ödevini öğretmene teslim eder. (gayri resmi)

私は友達に笑顔を見せた。 (わたしは ともだち に えがおを みせた。) Arkadaşıma gülümsedim. (Gayri resmi)

Bu cümlelerde öğretmen ve arkadaş dolaylı nesnedir çünkü eylemi alanlar onlardır (ödev teslim almak ve gülümsenmek).

Son olarak, に bir şeyin nerede var olduğunu gösterir. Bu kullanım için yapı:

(Bir yer) に (bir şey) が (ある/いる)

いる fiili canlı, hareketli nesnelerle kullanılırken, ある fiili cansız, hareketsiz nesnelerle kullanılır. Örneğin:

机の上に鉛筆がある。 (つくえの うえ に えんぴつが ある。) Masanın üzerinde bir kalem var. (Gayri resmi)

箱の中に猫がいる。 (はこのなか に ねこが いる。) Kutunun içinde bir kedi var. (Gayri resmi)

9. で (Yer Edatı)

で şunlar için kullanılır:

• Bir eylemin nerede gerçekleştiğini göstermek
• Bir şeyin kullanımını göstermek

に'nin aksine, Japonca で edatıyla ilgili herhangi bir hareket söz konusu değildir. Bu edat, bir aktivitenin yerini göstermek için kullanılır.

Diyelim ki birine dün nereye gittiğini sordunuz ve o da bir evcil hayvan dükkanına gittiğini söyledi. O zaman şunu sorabilirsiniz:

へえ？そこで何をしましたか？ (へえ？そこ で なにをしましたか？) Ha? Orada ne yaptın? (kelimenin tam anlamıyla, "O yerde ne yaptın?")

日本で日本語を勉強しています。 (にほん で にほんごを べんきょうしています。) Japonya'da Japonca çalışıyorum.

で aynı zamanda bir şeyin kullanımını ifade etmek için de kullanılır. Örneğin:

車で、来ました (くるま で 、きました。) Arabayla geldim.

10. へ (Yön Edatı)

へ şunlar için kullanılır:

• Bir hareketin hedefini veya yönünü göstermek

へ edatı, tıpkı に edatı gibi nereye gittiğinizi tanımlamak için kullanılabilir. Ancak her zaman aynı nüansı taşımaz.

へ, "e/a" dan daha çok "doğru" hissi taşıyabilir, bu yüzden hangi bağlamda kullanıldığına dikkat etmek önemlidir.

東京 に 行った。 (とうきょう に いった。) Tokyo'ya gittim. (Gayri resmi)

東京 へ 行った。 (とうきょう へ いった。) Tokyo'ya gittim. (Gayri resmi)

に veya へ kullanılsın, bu cümlelerin her ikisi de "Tokyo'ya gittim" anlamına gelir.

Ancak へ kullanırsanız, bu "Tokyo'ya doğru gittim/yola koyuldum" olarak da okunabilir, Tokyo'ya gerçekten varamadığınız ancak yol boyunca dikkatinizin dağıldığı ihtimalini bırakır.

に'nin aksine, へ edatı の'dan önce gelebilir, böylece bir isim kullanılmasına izin verir. Japonlar genellikle bu yapıyı şu gibi mecazi ifadelerde kullanır:

平和への歩み。 (へいわ への あゆみ。) Barışa doğru bir adım.

11. ね (Onaylama ve Katılma)

ね şunlar için kullanılır:

• Cümleyi kibarca bitirmek
• Görüş birliği veya onay aramak

ね çok yaygın bir cümle sonu edatıdır ve bir cümleyi kibarca bitirmenin bir yoludur.

Japon kadınları arasındaki herhangi bir konuşmayı dinleyin, çok fazla ね duyacaksınız. Bir cümleyi onay aramak için sonunda kullanılır, ancak か'dan farklıdır çünkü doğrudan bir soru sormaz.

Belirsizliği belirtmek için, ね'yi yükselen bir tonla söyleyin. Görüş birliği ararken, daha yumuşak, daha alçak bir ton kullanın.

Bunu, konuşmadaki herkesin aynı sayfada olduğundan emin olmanın bir yolu olarak düşünün. "Değil mi?" veya "Öyle, değil mi?" demek gibidir.

寒いですね。 (さむいです ね 。) Soğuk, değil mi!

あの女はきれいですね。 (あのおなはきれいです ね 。) Şu kadın güzel, değil mi.

このかばんは高いですね？ (このかばんはたかいですね？) Bu çanta pahalı, değil mi?

12. よ (Vurgu ve Ünlem)

よ şunlar için kullanılır:

• Cümleye kesin bir son belirtmek

よ Japonca dilindeki en kullanışlı cümle sonlarından biridir. Her iki cinsiyet tarafından da eşit derecede kullanılır ve ね'den daha az pasiftir.

Konuşmacı söylediği şeyden kesinlikle emindir ve zaten güçlü bir görüş oluşturmuştur veya ifadeyi onaylamıştır.

その映画はすごいですよ。 (そのえいがはすごいです よ 。) O film harikaydı.

暑いですよ！ (あついです よ ！) Sıcak!

分かるよ！ (わかる よ ！) Anlıyorum!

13. なくちゃ / なきゃ (Zorunluluk İfade Etme)

なくちゃ ve なきゃ şunlar için kullanılır:

• Bir şeyin yapılması gerektiğini ifade etmek

Bu konuda zorlandım çünkü hiçbir zaman sınıfta öğretilmedi, ancak kesinlikle なくちゃ ve なきゃ'yı çok duyacaksınız. Bunlar daha resmi olan なければならない ifadesinin konuşma dilindeki karşılıklarıdır.

Standart anlamı, bir şeyi yapmak zorunda olduğunuz ve bundan kurtulmanın bir yolu olmadığıdır. Kelimelerin arkasında biraz pişmanlık vardır ama elden bir şey gelmez!

なくちゃ daha yaygındır, ancak genç nesil genellikle kısaltılmış bir versiyon olan なきゃ'yı kullanır.

勉強しなくちゃ。 (べんきょうし なくちゃ 。) Ders çalışmam lazım.

食べなきゃ。 (たべ なきゃ 。) Yemek yemem lazım.

今、行かなくちゃ。 (いま、いか なくちゃ 。) Şimdi gitmem lazım.

14. さ / ぞ (Erkekler Tarafından Kullanılan Vurgu)

さ ve ぞ şunlar için kullanılır:

• Erkeklerin ifadelerini vurgulamak

Erkekler ağırlıklı olarak さ'yı ifadelerine vurgu eklemek için kullanır. Kadınların bunu kullanması son derece nadirdir.

さ'nın kullanımı, Japon erkeklerinin kendilerini yelpazeleyip, bunaltıcı sıcaklık hakkında yorum yaparken sıcak bir yaz gününde rüzgar çanlarının sesini dinlediği nostaljik görüntüleri çağrıştırır. Bazı açılardan, よ'nun daha güçlü, daha erkeksi versiyonu olarak kullanılabilir.

Daha fazla vurgu için, さ sesini uzatın.

あのさ Hey/Biliyor musun...

これさ！ İşte bu!

重いさぁ！ (おもい さぁ！ ) Ağır bu!

ぞ, erkeklerin cümlelerini uygun vurgu ve sarsılmaz bir yargıyla bitirmeleri için başka bir yaygın sözcüktür.

ぞ sesi, erkekler heyecan ve enerji ifade etmek için kullandıklarında genellikle uzatılır. Eğer bir anime hayranıysanız, muhtemelen erkek karakterlerin duygularını ifade ederken, anime karakterlerinin yapmaya meyilli olduğu gibi, ぞ kullandığını duymuşsunuzdur.

Karşılaştırıldığında, bir kızın bunu kullandığını duyarsanız, "adamlar gibi" olmaya çalışıyor olabilir.

行くぞ！ (いく ぞ ！) Hadi gidelim!

飲むぞ！ (のむ ぞ ！) Hadi içelim!

見るぞ！ (みる ぞ ！) Hadi bakalım/izleyelim!

15. な (Görüş İfade Etme)

な şunlar için kullanılır:

• Görüş ifade etmek (çoğunlukla erkekler kullanır)
• Onay aramak

な genellikle aynı yaş grubundaki erkekler tarafından kullanılır. ね'ye benzer bir şekilde, yükselen bir tonlamayla duyulur, ancak ses daha kabadır. Ayrıca, iş ortamında daha kabul edilebilir olan ね'den daha çok, gayri resmi durumlarda kullanılır.

な, kendinizi çok fazla ortaya koymadan bir görüş veya duygu ifade etmenin bir yoludur. Ancak, aynı zamanda, buradaki ilk örnekte olduğu gibi, bilgiyi onaylamak için de kullanılabilir:

おい！ 喫茶店にいくんだよな？ (おい！ きっさてんにいくんだよ な ？) Hey! Kafeye gitmiyor musun?

その犬はかわいいな。 (そのいぬはかわい な 。) O köpek sevimli, değil mi.

変だな。 (へんだ な 。) Bu tuhaf, değil mi?

16. ちゃった (Pişmanlık İfade Etme)

ちゃった şunlar için kullanılır:

• Pişmanlık ifade etmek (çoğunlukla kadınlar kullanır)

ちゃった, en çok kadınlar tarafından kullanılan, çok popüler bir cümle bitirme şeklidir. Pişmanlığı veya düşünmeden bir şey yapmayı ifade eder. İngilizce argodaki "My bad" (Benim hatam) ifadesine eşdeğerdir.

Yapıya gelince, fiil sonları -ru, -tsu veya -u fiilleri olup olmadığına bağlı olarak değiştirilir. Sonra, fiilin sonuna ちゃった eklenir.

忘れちゃった。 (わすれ ちゃった 。) Unuttum.

食べちゃった。 (たべ ちゃった 。) Yedim (hepsini).

ちゃった aynı zamanda bir şeyin "ne yazık ki" olduğunu ifade etmek için de kullanılabilir, şöyle:

友達の魚が死んじゃった。 (ともだちのさかながしん じゃった 。) Arkadaşımın balığı öldü (ne yazık ki).

17. もん (Memnuniyetsizlik İfade Etme)

もん şunlar için kullanılır:

• Memnuniyetsizlik ifade etmek
• Duygusal bir tepki belirtmek
• Bir mazeret belirtmek

もん, olaylardan duyulan memnuniyetsizliği veya duygusal bir tepkiyi ifade etmenin gayri resmi bir yoludur. Ayrıca, eylemlerinizi veya tepkilerinizi açıklamanız gerektiğinde de işe yarar. だって gibi belirli sözcükler bazen, kendini açıklarken duygu seviyesini kontrol etmek için cümlenin başına yerleştirilir.

もん o kadar yaygın değildir, ancak bir cümleyi bitirmenin sevimli bir yoludur. Bir tavsiye: Bilerek çocuksu olmaya çalışmıyorsanız, bu son ekten kaçının!

分からないもん！ (わからない もん ！) Anlamıyorum işte!

だって、出来ないもん！ (だって、できない もん ！) İşte yapamıyorum!

だって、温泉に行きたいんだもん (だって、おんせんいいきたいんだ もん ) Ama ama, kaplıcaya gitmek istiyorum işte.

Bu 17 Japonca edatı, bir kolyenin teli olarak düşünün. Onlarla birlikte, istediğiniz herhangi bir cümleyi bir araya getirebileceksiniz.

Ne kadar çok pratik yaparsanız, o kadar doğal bir şekilde aklınıza gelecekler.

Japon TV'si izleyin, Japon şarkıları dinleyin ve anadili konuşanların edatları nasıl kullandığını hissetmek için çeşitli Japon medyası tüketin. Lingflix gibi bir programda, öğrenme araçlarıyla eşleştirilmiş altyazılı video klipleri takip edebilirsiniz.

İyi öğrenmeler!