Kantonca vs. Mandarin: 5 Temel Fark

Yüzlerce Çince lehçe vardır, ancak çoğu insan en yaygın konuşulan ikisini, yani Mandarin ve Kantonca'yı öğrenmeyi tercih eder. Peki ikisi arasında nasıl seçim yapılır?

Aşağıdaki yazıda bu iki güzel lehçe arasındaki farkları keşfedin, böylece Kantonca vs. Mandarin ile ilgili tüm sorularınız yanıt bulsun.

Çince Dil vs. Çince Lehçe

Dil ve lehçe arasındaki ayrım konusunda devam eden bir dilbilimsel tartışma olsa da, dil ve lehçe arasındaki farkı şu şekilde düşünebilirsiniz:

Dil, lehçeleri veya dilin varyasyonlarını içeren bir şemsiye terim olarak kabul edilir. Lehçeler genellikle karşılıklı olarak anlaşılabilir, ancak bu kuralın birçok istisnası vardır.

Çince özelinde, Çince bir dildir, Mandarin ve Kantonca ise lehçe olarak kabul edilir. Lehçeler konuşulduğunda karşılıklı olarak anlaşılmaz, ancak yazılı Çince tüm lehçe konuşanlar tarafından anlaşılabilir.

Dolayısıyla, Çince dili (genel anlamda) yazılı formda bulunur ve herhangi bir Çince lehçe konuşanı tarafından az çok anlaşılabilir.

Örneğin, bir Kantonca konuşan bir Mandarin konuşan ile konuşursa, birbirlerinin konuşma dilini anlayamazlar. Ancak, Kantonca konuşan söylemek istediğini yazıya dökerse, Mandarin konuşan büyük olasılıkla yazılı formu anlayabilir.

Kantonca vs. Mandarin: Kısa Bir Bakış

Kantonca ve Mandarin, Çin'de en yaygın kullanılan iki lehçedir.

Sonuç olarak, en çok çalışılan iki Çince dilidir. Hem Mandarin hem de Kantonca, Asya'nın belirli bölgelerinde ne kadar yaygın konuşuldukları nedeniyle iş için öğrenilecek en iyi diller arasında yer alır.

İkisi arasındaki farkı, her birinin nerede ve kimler tarafından kullanıldığını bilmek, belirli dil hedefleriniz ve ihtiyaçlarınız için en uygun olanı seçmenize yardımcı olacaktır.

O halde, Kantonca ve Mandarin arasındaki bazı temel farklara bakalım:

• Konuşma dilindeki Kantonca, konuşma dilindeki Mandarin'den farklıdır—Kantonca'nın 9 tonu varken, Mandarin'in dört (veya beş) tonu vardır.
• Kantonca ve Mandarin aynı kelime dağarcığına ve gramere sahip değildir. Bir lehçede akıcı olmak, diğerini anlayacağınız anlamına gelmez.
• Çin anakarası, Tayvan ve Singapur'da insanlar Mandarin konuşurken, Hong Kong ve Guangdong eyaletinde Kantonca konuşulur.
• Mandarin basitleştirilmiş Çin karakterlerini kullanırken, Kantonca geleneksel Çin karakterlerini kullanır.
• Kantonca Jyutping romanizasyon sistemini kullanırken, Mandarin Pinyin kullanır.

Tonlardaki Farklar Nelerdir?

Çince, tonal bir dil olmasıyla ünlüdür—yani bir kelimenin tonu veya perdesi onun anlamını belirler. Tahmin edilebileceği gibi, tonlar insanları Çince öğrenmekten genellikle öğrenilmesi çok zor kabul edildikleri için uzaklaştırma eğilimindedir.

Ancak Kantonca ve Mandarin, tonal sisteme sahip olan tek Çince lehçeleri değildir.

Aslında, her Çince lehçesinin bir tonal sistemi vardır.

Ancak, iki tonal sistem arasındaki fark, her lehçenin kullandığı ton sayısıdır.

Mandarin dört ana tondan oluşur, ancak bazı dilbilimciler nötr tonu beşinci olarak sayar.

Öte yandan Kantonca'nın altı ana tonu vardır:

Bunun yanı sıra, -p, -t veya -k ile biten hecelerde kullanılan üç ek yüksek, orta ve alçak seviye tonu daha vardır. Hepsi birlikte, tam dokuz ton eder— Mandarin'den dört ton fazla!

Kelime Dağarcığı ve Gramerdeki Farklar Nelerdir?

Kantonca ve Mandarin'in kendi dilbilgisi kuralları ve kelime dağarcığı setlerine uyması şaşırtıcı değildir.

Ne de olsa, bunlar iki farklı lehçedir.

Kantonca ve Mandarin karşılıklı olarak anlaşılmaz—yani, birini konuşan diğerini anlayamaz.

Ancak şunu unutmayın, Mandarin Çin'in resmi dilidir, yani Kantonca konuşanlar bile okulda Mandarin öğrenmek zorundadır. Ana lehçenin Kantonca olduğu Hong Kong'da bile Mandarin öğrenme programları bulabilirsiniz.

Dolayısıyla, çoğu Kantonca konuşan Mandarin'i anlayabilir. Ancak çok fazla Mandarin konuşan Kantonca bilmez.

Kelime Dağarcığı

Farklı Kantonca ve Mandarin kelime örneklerine bir göz atalım.

Kantonca Kelime Örnekleri

你好 (néih hóu) — Merhaba

好耐冇见 (hóunoih móuhgin) — Görüşmeyeli uzun zaman oldu

你叫做乜野名呀？ (néih giu jouh mātyéh méng a?) — Adın ne?

你係邊度人呀？ (néih haih bīndouh yàhn a?) — Nerelisin?

Mandarin Kelime Örnekleri

你好 (nǐ hǎo) — Merhaba

好久不见 (hǎo jiǔ bú jiàn) — Görüşmeyeli uzun zaman oldu

你叫什么名字？ (nǐ jiào shénme míngzi?) — Adın ne?

你是哪国人？ (nǐ shì nǎ guó rén?) — Nerelisin?

Kantonca ve Mandarin arasındaki birkaç ifade ve farkı daha öğrenmek istiyorsanız, Off the Great Wall'dan bu eğlenceli videoyu izleyin!

Dilbilgisi

Mandarin ve Kantonca dilbilgisinin aslında birçok benzerliği var! Her ikisi de genellikle İngilizce gibi özne-fiil-nesne yapısını izler ve ayrıca her ikisi de sayı sıfatlarını (measure words) kullanır.

Ancak, yine de bazı farklar var, özellikle konuşma dilinde.

Kantonca, kelime sırası konusunda daha esnektir:

• Mandarin'de dolaylı nesne doğrudan nesneden önce gelir: 我给我的朋友一本书 (wǒ gěi wǒ de péngyǒu yì běn shū) — Arkadaşıma bir kitap veriyorum.
• Kantonca da genellikle bunu izler, ancak bazen doğrudan nesne önce gelir: 我畀本書我個朋友 (ngóh béi bún syū ngóh go pàhngyáuh) — Bir kitabı arkadaşıma veriyorum.

Bir diğer fark ise Kantonca, edilgen formu Mandarin'den daha az kullanır ve bir fail gerektirir:

• Mandarin'de şöyle diyebilirsiniz: 文件被偷了 (wénjiàn bèi tōu le) — Belgeler çalındı.
• Ancak Kantonca'da, eylemi yapanı eklemelisiniz: 文件俾人偷咗 (màhngín béi yàhn tāu jó) — Belgeler biri tarafından çalındı.

Kantonca Nerede Konuşulur?

Kantonca, Hong Kong, Makao ve Guangdong'da konuşulur.

Mandarin'in aksine, Kantonca tüm Çin'de konuşulmaz veya anlaşılmaz.

Ancak bu, 70 milyondan fazla insan tarafından konuşulduğu gerçeğini ortadan kaldırmaz.

Ayrıca, Çin'in en kalabalık ve turist çeken bazı bölgelerinde kullanılır.

WorldAtlas'a göre, Kantonca en yaygın olarak Hong Kong ve Guangdong eyaletinde konuşulur ve burada lingua franca—ortak dil olarak tanınır, ancak mutlaka ana dil değildir. Malezya ve Makao'da da konuşulur.

Mandarin'de olduğu gibi, hevesli öğrencilerin tüketmesi için hazır birçok Kantonca medya içeriği mevcuttur. İnternet, Kantonca müzik, TV şovları ve diğer büyüleyici içeriklerle doludur.

Herhangi bir dili öğrenirken olduğu gibi, Kantonca öğrenmek, ana dili Kantonca olan kişilerle daha derin bir düzeyde bağlantı kurmanızı sağlayacaktır.

Mandarin Nerede Konuşulur?

Çoğu Çince öğrencisinin Mandarin öğrenmeyi seçmesi şaşırtıcı değil. Çoğu insan "Çince" duyduğunda veya söylediğinde otomatik olarak bunu düşünür.

Ayrıca Çin'de en yaygın konuşulan lehçedir ve Singapur ile Tayvan'ın resmi dilidir.

Mandarin'in birkaç bölgesel çeşidi olsa da, hepsi herhangi bir Mandarin konuşanı tarafından anlaşılabilir.

Mandarin üç ülkenin resmi dili olduğu için, aynı zamanda çoğu Çin filminde, TV programında ve müziğinde kullanılan dildir.

İster uzun vadeli Mandarin çalışıyor olun, ister yoğun bir dil dalışı yapıyor olun, farklı Mandarin çeşitlerini birbirinden ayırt edebilmek ve anlayabilmek için çok fazla maruziyete ve dinleme becerisi pratiğine ihtiyacınız olacak.

Bunun için bir kaynak Lingflix programı olabilir. Lingflix, müzik videoları, film fragmanları, haberler ve ilham verici konuşmalar gibi gerçek videoları alır ve bunları kişiselleştirilmiş dil öğrenme derslerine dönüştürür.Lingflix'i 2 hafta boyunca ücretsiz deneyebilirsiniz. Web sitesini inceleyin veya iOS uygulamasını veya Android uygulamasını indirin.P.S. Mevcut indirimimizden yararlanmak için buraya tıklayın! (Bu ayın sonunda geçerliliğini yitirir.)

Basitleştirilmiş vs. Geleneksel Karakterler

İki farklı Çince yazı sistemi vardır: basitleştirilmiş ve geleneksel Çince.

Her birinin tarihine çok girmeyeceğim, ancak temel olarak, geleneksel Çince, 1950'lere ve 60'lara kadar yüzyıllar boyunca en yaygın kullanılan yazı sistemiydi.

1949'da, Çin hükümeti ülkeyi reforme etmek için basitleştirilmiş Çince'yi yeni ortak yazı sistemi olarak ilan etti.

Ancak bu, bugün hala geleneksel karakterleri kullanan çok sayıda insan (veya yer) olmadığı anlamına gelmez.

Kantonca konuşanlar öncelikle geleneksel karakterleri kullanır. Hong Kong, Singapur, Malezya ve Tayvan'da en yaygın kullanılan yazı sistemidir.

Mandarin ise basitleştirilmiş karakterler kullanır.

Ancak birçok Çince lehçesine benzer şekilde, geleneksel ve basitleştirilmiş karakterler tanınabilir ve bir kişinin hangi sistemi en çok kullandığına bakılmaksızın oldukça kolay okunabilir.

Örneğin, Çin'deki anadili Mandarin olan konuşmacıların çoğu geleneksel karakterlerin çoğunu okuyabilir ve bunun tersi de geçerlidir.

Basitleştirilmiş Karakter Örnekleri

我爱你 (wǒ ài nǐ) — Seni seviyorum

我喜欢学中文 (wǒ xǐ huān xué zhōng wén) — Çince öğrenmeyi seviyorum

我是美国人 (wǒ shì měi guó rén) — Ben Amerikalıyım

Geleneksel Karakter Örnekleri

我愛你 (wǒ ài nǐ) — Seni seviyorum

我喜歡學中文 (wǒ xǐ huān xué zhōng wén) — Çince öğrenmeyi seviyorum

我是美國人 (wǒ shì měi guó rén) — Ben Amerikalıyım

Romanizasyon Sistemleri

Pinyin

Mandarin öğreniyorsanız, pinyin bir can simididir.

Mandarin kelimelerini ve tonlarını, öğrenenlere nasıl telaffuz edileceklerini söyleyen romanizasyon sistemidir.

Ancak, bu amaçla yaratılmamıştır.

1950'lerde, pinyin Çin'deki okuryazarlık oranlarını iyileştirmeye yardımcı olmak için icat edildi.

Pinyin Örnekleri

Daha önce belirttiğimiz gibi, pinyin Çince kelimelerin İngilizce harflerle yazılışıdır.

Henüz fark etmediyseniz, pinyin, Lingflix Çince bloglarımızda parantez ve italik içine yazdığımız İngilizce yazılıştır.

Örneğin:

我喜歡學中文 (wǒ xǐ huān xué zhōng wén) — Çince öğrenmeyi seviyorum

Pinyin'i fark ettiniz mi?

wǒ xǐ huān xué zhōng wén, pinyin'in neye benzediğinin mükemmel bir örneğidir.

Jyutping

Peki, Kantonca'nın da kendi romanizasyon sistemine sahip olduğunu biliyor muydunuz? Buna Jyutping denir.

Tıpkı pinyin gibi, Jyutping de Kantonca kelimeleri yazmak için Latin alfabesini kullanır ve tonları simgelemek için işaretler ve sayılar kullanır.

Üç tür Jyutping vardır: Yale, Sidney Lau ve LSHK Jyutping.

• Yale Jyutping, tonları işaretlemek için aksan işaretleri kullanır (pinyin gibi) ve en yaygın kullanılan türdür.
• Sidney Lau Jyutping, tonları işaretlemek için sayılar kullanır (örn. neih2 hou2) ve eskiden en yaygın türdü. Günümüzde o kadar popüler değil ama birçok eski ders kitabı tarafından hala kullanılıyor.
• LSHK Jyutping, Sidney Lau'ya çok benzer çünkü tonları işaretlemek için sayılar kullanır. Ancak, aynı zamanda belirli telaffuzlarda birkaç iyileştirme içerir. En yeni jyutping türüdür ve Hong Kong Dilbilim Topluluğu tarafından tanıtılmakta ve önerilmektedir.

Jyutping Örnekleri

Kantonca'da en yaygın kullanılan iki Jyutping sistemine bir göz atalım:

Yale Jyutping: 你叫做乜野名呀？ (néih giu jouh mātyéh méng a?) — Adın ne?

Sidney Lau Jyutping: 你叫做乜野名呀？ (neih2 giu jouh ma1tyeh2 meng2 a?) — Adın ne?

Yine, ton işaretlerindeki farkı ve italik yazıyı fark ederek Jyutping'i tespit edebilirsiniz.

Mandarin vs. Kantonca Öğrenmek

Artık Mandarin ve Kantonca arasındaki temel farkları bildiğinize göre, hangisini öğrenmelisiniz?

Mandarin genellikle daha pratik bir seçimdir çünkü yaygın olarak konuşulur, bir milyardan fazla konuşana sahiptir. Çince lehçeler arasında lingua franca olduğu için, çoğu Kantonca konuşan Mandarin bilir.

Mandarin'de çok sayıda öğrenme kaynağı mevcuttur, ayrıca telaffuzu daha az tonu olduğu için Kantonca'dan daha kolay öğrenilir.

Öte yandan, Guangdong, Hong Kong veya Makao'da kalma veya oradaki şirketlerle iş yapma planınız varsa, Kantonca yardımcı bir lehçe olabilir.

Ayrıca, Hong Kong kültürüne hayran olanlar (Hong Kong'dan harika filmler var!) veya ataları Kantonca konuşan ve kökleriyle yeniden bağlantı kurmak isteyenler için harikadır.

Tabii ki, ikisini de öğrenebilirsiniz. Dilbilgisi konusunda çok fazla örtüşme vardır ve çoğu karakter aynı anlama gelir—bu, iki Latin dilini öğrenmeye benzer.

Peki, şimdi hangisi olacak—Mandarin mi Kantonca mı?

Yeni edindiğiniz dil becerilerinizi nerede kullanmayı planladığınızı ve kiminle iletişim kurmak istediğinizi dikkate almayı unutmayın!

Ve bir şey daha... Çince'yi kendi hızınızda ve cihazınızın konforunda öğrenmeyi seviyorsanız, size Lingflix'ten bahsetmem gerekiyor. Lingflix, filmler ve diziler gibi gerçek içeriği öğrenenler için erişilebilir kılarak Çince öğrenmeyi daha kolay (ve daha eğlenceli) hale getiriyor. Lingflix'in seçilmiş video kütüphanesine göz atabilir veya öğrenme araçlarımızı doğrudan Netflix veya YouTube'a Lingflix Chrome uzantısı ile getirebilirsiniz. En faydalı bulduğum özelliklerden biri etkileşimli altyazılar—herhangi bir kelimeye dokunarak anlamını, bir resmini, telaffuzunu ve diğer bağlamlardan örneklerini görebilirsiniz. Ayrıca araştırmaya gerek kalmadan kelime dağarcığı edinmenin harika bir yoludur. Lingflix ayrıca kişiselleştirilmiş sınavlarla öğrendiklerinizi pekiştirmenize yardımcı olur. Ekstra örnekler arasında kaydırabilir ve ilerlemenize uyum sağlayan ilgi çekici alıştırmaları tamamlayabilirsiniz. Daha zor bulduğunuz kelimelerle ekstra pratik yapacak ve hatta ne zaman tekrar yapmanız gerektiği konusunda hatırlatılacaksınız! Lingflix'i bilgisayarınızda, tabletinizde veya Apple veya Android cihazlar için uygulamamızla telefonunuzda kullanabilirsiniz. Mevcut indirimimizden yararlanmak için buraya tıklayın! (Bu ayın sonunda geçerliliğini yitirir.)