30 Mga Italian Exclamation Para Maging Mas Espresibo
Malamang ay nakita mo na ang mga kumpas na napakahalagang bahagi ng pakikipagtalastasan sa Italyano—ang isang pitik ng pulso o pag-indayog ng palad mula sa isang katutubong Italyano ay maaaring magbigay-inspirasyon ng kagalakan, tawa o pangamba (maniwala ka, mayroon akong babaeng Italyana). Ngunit ang mga kumpas na ito ay simula pa lamang.
Ang mga exclamation ang nagbibigay-kulay sa wikang Italyano. Nagdadala ito ng emosyon sa isang usapan at nagdaragdag ng bigat sa iyong mga salita.
Tingnan natin ang ilan sa mga pinakakaraniwang Italian exclamation dahil, kung wala ang mga ito, magmumukha kang isang nakakainip na matandang *stranieri* (dayuhan).
1. Macché! (Siyempre hindi/Hinding-hindi/Ayos lamang/Walang posibilidad/Hindi pwede!)
Tulad ng nakikita mo, maraming paraan kung paano magamit ang *macché*.
A: Sarai stanco! (Malamang pagod ka!)
B: Macché! Sto benissimo. (Hindi talaga! Mabuti na mabuti ang pakiramdam ko.)
2. Ma dai! (Talaga?!)
Ito ang sasabihin mo kapag may narinig kang bagay na magpapasabi sa iyong "Talaga?!," "Hindi nga!" o "Nagbibiro ka!"
A: Ho appena vinto un milione di euro alla lotteria! (Nanalo lang ako ng isang milyong euro sa loterya!)
B: Ma dai! (Hindi nga!)
3. Dai! (Tara na!/Sige na!)
Magagamit ito tulad ng *macché* o kapag ang ibig sabihin mo ay "Tara na!" "Sige na!" o "Bilisan mo!" Medyo maraming gamit ito, ngunit kadalasang nagpapahayag ng pagmamadali o pagkabigo.
A: Non puoi venire con noi! Sei troppo piccolo! (Hindi ka pwede sumama sa amin! Napakaliit mo pa!)
B: Dai ma voglio venire! (Sige naman! Gusto ko ring sumama!)
4. Vai! (Sige!/Alis!)
Ang exclamation na ito ay karaniwan mong maririnig sa *una partita di calcio* (isang laban ng futbol).
Vai! Vai! GOL! (Sige! Sige! GOAL!)
Magagamit din ito para mangahulugang "Umalis ka!" pero medyo bastos ito.
5. Bravo! (Magaling!)
Hindi na kailangan ng paliwanag para sa isang ito. Kapag may nagawa nang maayos ang isang tao, sabihin mo ang *Bravo*!
Kapag babae ang gumawa nang maayos, kailangan mong sabihin ang *Brava*!
A: Ho appena finito di scrivere il mio romanzo. (Katatapos ko lang isulat ang aking nobela.)
B: Bravo! (Magaling!)
6. Guai! (Magkakaproblema ka/Huwag mong subukan!)
Ang exclamation na ito ay kadalasang ginagamit sa mga parirala tulad ng *guai a te* (huwag mong subukan) o *guai a voi* (magkakaproblema kayo), na parehong nagbabala sa isang tao na sila ay mapapasok sa malaking gulo.
A: Mangio uno di questi biscotti. (Kakain ako ng isa sa mga cookies na ito.)
B: Guai a te! (Huwag mong subukan!)
7. Forza! (Kaya mo iyan!)
Marahil ay maririnig mo rin ito sa isang laban sa palakasan, o magamit mo ito para pasiglahin ang isang kaibigan na naglalaro ng matinding laro ng Mario Kart.
A: Non riesco a superare l’esame! (Hindi ko kayang pumasa sa pagsusulit!)
B: Forza! Studiamo insieme! (Kaya mo iyan! Mag-aral tayong magkasama!)
8. Accidenti! (Buwisit!)
Ito ay isang mahinahong paraan para ipahayag ang iyong hindi pagkasiya sa isang bagay. Kung nakalampas ka lang sa bus, maaari mong ibulong ang isang "Accidenti!"
Accidenti! Il mio computer si è bloccato proprio mentre stavo per finire il mio rapporto! (Buwisit! Nag-crash ang computer ko habang malapit ko nang matapos ang aking ulat!)
9. Mannaggia! (Naku naman!)
Ang *Mannaggia* ay katumbas ng "darn" sa Ingles—ibig sabihin, isang mas mahinahong bersyon ng "damn" na nagpapahayag ng mas banayad na pagkainis o pagkabigo.
A: Ho dimenticato di comprare il pane per la cena. (Nakalimutan kong bumili ng tinapay para sa hapunan.)
B: Mannaggia! Ora dobbiamo fare un altro viaggio al supermercato. (Naku naman! Ngayon kailangan na nating bumalik sa supermarket.)
10. Zitto! (Tumahimik ka!)
Hindi masyadong magalang, ngunit napakasaya sabihin, ito ay isang karaniwang exclamation sa mga kabataang Italyano.
Tulad ng sa *bravo*, ang anyong gagamitin mo ay depende sa kasarian at dami ng mga taong tinutukoy mo.
A: So con chi sei stata ieri sera. (Alam ko kung sino ang kasama mo kagabi.)
B: Zitta! (Tumahimik ka!)
11. Eccolo! (Narito na siya/iyon!)
Ginagamit mo ang exclamation na ito kapag natagpuan mo ang isang bagay na hinahanap mo. Magagamit din ito kapag dumating na ang taong hinihintay mo nang matagal.
A: Non possiamo partire senza Antonio. Dov’è? (Hindi tayo makakaalis nang wala si Antonio. Nasaan na siya?)
B: Eccolo! OK, andiamo! (Narito na siya! OK, alis na tayo!)
12. Silenzio! (Tahimik!)
Kailangan ang masiglang exclamation na ito sa maingay na bota na tinatawag nating Italya.
A: Scusa, ho una notizia importante da condividere. (Excuse me, may mahalagang balita ako na ibabahagi.)
B: Silenzio! Sta parlando il professore. (Tahimik! Nagsasalita ang propesor.)
13. Uffa! (Nagpapahayag ng pagkainis/pagkabagot)
Maaring gamitin mo ang exclamation na ito kung ang iyong kasintahan ay sinasabi sa iyo sa ika-1000 beses na kung mas madalas kang magpunta sa gym, mas magkakaroon ka ng enerhiya.
Gamitin ito kasama ang kumpas ng kamay na ito para sa buong epekto.
Uffa, ho perso il mio portafoglio di nuovo! (Naku, nawala ko na naman ang aking pitaka!)
14. Ahia! (Aray!)
Binibigkas tulad ng klasikong tunog ng karate chop ("Hi-Ya!") ngunit walang tunog na "H", ito lamang ang paraan ng isang Italyano para ipaalam sa iyo na tinapakan mo ang kanyang daliri sa paa.
Ahia! Ho picchiato il dito mentre chiudevo la porta! (Aray! Naipit ang aking daliri habang sinasara ko ang pinto!)
15. Boh! (Ewan ko!)
Sa anumang sitwasyon kung saan wala kang kaalam-alam sa sagot sa isang tanong o problema, maaari kang magbuhos ng malalim na *boh*!
A: Sai dove ho messo le chiavi di casa? (Alam mo ba kung saan ko inilagay ang susi ng bahay?)
B: Boh! (Ewan ko!)
16. Puah! (Ewww!)
Ang exclamation na ito ay binibigkas na katulad ng ating salitang "pu," na bagay dahil ito ang ekspresyon na ginagamit kapag nakakita (o nakakamoy) ka ng nakakadiring bagay.
Questa minestra ha un sapore strano, puah! (Kakaiba ang lasa ng sopas na ito, ewww!)
17. Oh! (Hoy!/Oy!)
Kung kailangan mong makuha ang atensyon ng isang malapit sa iyo (tulad ng pamilya o kaibigan) sa Italya, kailangan mong gawin ito sa kanilang paraan. Nakakatuwa ang *Oh* dahil maaari mo itong pahabain. Ang isang magandang mahabang *oohhhh* ay magpaparamdam sa iyo na isang tunay na matalinong lalaki. Paglaruan ang tono at gawin itong sarili mo!
Ngunit baka hindi mo gustong gamitin ito sa mga estranghero, dahil magmumukha itong bastos.
Oh, scusa! Posso chiederti una cosa? (Oh, excuse me! Maaari ba akong magtanong?)
18. Ehi! (Hoy!/Oy!)
Ang *Ehi* ay katunog ng Ingles na "hey," ngunit walang tunog na "H". Ginagamit ito sa parehong paraan kung paano mo ginagamit ang "oh."
Ehi, hai sentito le ultime notizie? (Hoy, narinig mo na ba ang pinakabagong balita?)
19. Aspetta! (Teka!)
Ang *Aspetta* ay kadalasang ginagamit bilang isang imperatibo sa Italya. May tatlong paraan para buuin ang imperatibo sa Italyano: (1) para sa mga pandiwa na nagtatapos sa *-are*, idagdag ang "a" sa ugat (ginagawa itong halos kapareho ng ikatlong panauhan sa pangkasalukuyan); (2) para sa ibang pandiwa, gamitin ang ikalawang panauhan sa isahan at maramihan; at (3) para sa pormal na "ikaw/ka," ang subjunctive ay ginagamit para sa lahat ng pandiwa.
Katulad ng sa Ingles, ang imperatibo ay maaaring magmukhang nakakainsulto sa Italyano.
A: Sto andando al cinema adesso. (Pupunta ako sa sinehan ngayon.)
B: Aspetta! Vengo anch’io. (Teka! Sasama rin ako.)
20. Ascolta! (Makinig ka!)
Magagamit mo ito kapag ang ibig mong sabihin ay "Makinig ka rito!" o "Makinig kayo!"
Ascolta! Ho una novità da dirti. (Makinig ka! May bago akong sasabihin sa iyo.)
21. Guarda! (Tingnan mo!/Ingat!)
Gamitin ang *guarda* kapag nais mong magbabala sa isang tao ng paparating na panganib.
Guarda, c’è una macchina che sta arrivando! (Ingat, may sasakyang paparating!)
22. Smettila! (Tigil na!)
Ang pandiwang ito sa imperatibo ay karaniwang may nakakabit na partikulong "la". Maaari din itong mangahulugang "Tama na iyan!" o "Huwag mo nang gawin iyan!"
Smettila! Non posso credere a quanto sei irritante. (Tama na iyan! Hindi ako makapaniwalang napakainis mo.)
23. Mamma mia! (Naku!/Ay naku!/Grabe!)
Malamang ay narinig mo na ang *Mamma mia!* ng isang milyong beses sa mga palabas at pelikulang Italyano—at hindi kasama diyan ang mga pelikula ni Meryl Streep na kapareho ang pangalan. Isa ito sa mga madaling gamitin na exclamation na maaaring magpahayag ng lahat mula sa pagkamangha (kaaya-aya man o hindi) hanggang sa pagkabigo.
A: Ho vinto i biglietti per il concerto di Coldplay! (Nanalo ako ng mga tiket para sa konsiyerto ng Coldplay!)
B: Mamma mia! Davvero? (Grabe! Talaga?)
24. Magari! (Sana nga!)
Kapag nais mong ipahayag na talagang napakaganda kung magkatotoo ang isang bagay ayon sa gusto mo, gamitin ang *magari*.
A: Stai frequentando qualcuno al momento? (May nililigawan ka ba ngayon?)
B: Magari! (Sana nga!)
25. Figo! (Astig!/Ang galing!)
Madalas mong maririnig ito sa mga kabataang Italyano na nais ipahayag ang pagkamangha (sa mabuting paraan) sa isang bagay o tao.
A: Ho appena comprato un’auto nuova. (Kakabili ko lang ng bagong kotse.)
B: Figo! Che modello hai preso? (Astig! Anong modelo ang kinuha mo?)
26. Ma va’! (Hindi nga!/Sige na!)
Sa kabilang banda, kung nais mong ipahayag na hindi ka lubos na naniniwala sa sinabi ng isang tao, ito ang gagamitin mo.
A: Ho deciso di smettere di mangiare dolci. (Nagpasya akong tumigil sa pagkain ng matatamis.)
B: Ma va’! Ma tu sei il più grande amante del cioccolato che io conosca! (Hindi nga! Ikaw ang pinakamalaking mahilig sa tsokolate na kilala ko!)
27. Salute! (Tagay!)
Katulad ng Ingles na "cheers!," ang *salute* ay ginagamit kapag nais mong hilingan ang isang tao ng magandang kapalaran.
A: Alla tua nuova avventura! (Para sa iyong bagong pakikipagsapalaran!)
B: Salute! (Tagay!)
28. Sei fuori! (Loko ka!/Baliw ka!)
Ang literal na pagsasalin ng *sei fuori* ay "wala ka na"—na ang ibig sabihin ng mga Italyano ay "nawala ka na sa [panlalait] isip mo."
A: Posso scalare l’Everest in un giorno. (Kaya kong akyatin ang Everest sa isang araw.)
B: Tu sei fuori! (Baliw ka!)
29. Figuriamoci! (Walang surprise!/Isipin mo iyan!)
Ang *Figuriamoci*, tulad ng marami sa mga naunang exclamation na napag-usapan na natin, ay masayang gamitin. Maaari itong maging isang tuwiran o sarkastikong paraan para ipahayag na ang isang bagay ay nangyari nang eksakto sa inaasahan mo.
A: Ho fallito l’esame ieri! (Bumagsak ako sa pagsusulit kahapon!)
B: Figuriamoci! Hai passato la notte prima a fare festa! (Walang surprise! Ginugol mo ang gabi bago iyon sa pagpaparty!)
30. Che + Adjective/Noun
Ang pinakakaraniwang uri ng Italian exclamation ay ang "che + adjective" exclamation. Para buuin ang exclamation na ito, sasabihin mo lang ang *che* (karaniwang isinasalin ito bilang "ang" o "kay" sa kontekstong ito) at magdagdag ng pang-uri.
Halimbawa:
- May nakita kang guwapong lalaki at sasabihin mo, Che bello! (Ang guwapo!). Kung "siya" ay "babae," sasabihin mo ang Che bella! (Ang ganda!). At kapag nakakita ka ng magandang damit sa escaparate, sasabihin mo rin ang Che bello! (Ang ganda!)
- Sinabihan ka ng iyong kaibigan tungkol sa spaghetti alla carbonara na kanyang inihanda at sasabihin mo, Che buono! (Ang sarap!).
- Ang iyong kaibigan (ibang kaibigan) ay gumastos nang malaki para sa mga tiket para makita ang isang internasyonal na pop superstar para lamang malaman na kinansela ang konsiyerto, kaya't sasabihin niya: Il concerto è stato annullatto! (Kinansela ang konsiyerto!) Maaari mong sagutin ng Che brutta notizia! (Kay sama ng balita!)
Maaari mo ring gamitin ang *che* kasama ng mga pangngalan tulad ng sa Che peccato! (Sayang naman!)
Lagi nang ginagamit ng mga Italyano ang mga exclamation. Hindi lamang ito isang mahalagang bahagi ng kanilang wika, isa ito sa kanilang mga paboritong gawin! Sila man ay nasa isang laban, sa isang bar o nakatingin lang sa bintana, palaging mayroong bagay na ipahayag.
Kung nais mong maging bahagi ng kultura, kailangan mong sumali sa usapan. Kaya bigyan ng dagdag na buhay ang iyong Italyano sa paggamit ng mga ekspresyong ito sa iyong mga pag-uusap.
Kahit hindi magaling ang iyong Italyano, maaari ka pa ring matuto ng mga Italian exclamation at sumali sa bilog ng tsismisan. Gamitin ang mga ito para sa kasiyahan o bilang panlunas. At kung sakaling kailangan mo ng kaunting impormasyon sa paggamit, maaari kang ipakita ng Lingflix kung paano natural na ginagamit ng mga katutubong nagsasalita ang mga exclamation na ito sa pag-uusap. Kinukuha ng Lingflix ang mga tunay na video—tulad ng mga music video, movie trailer, balita at mga nakaka-inspirang talumpati—at ginagawa itong mga personal na aralin sa pag-aaral ng wika. Maaari mong subukan ang Lingflix nang libre sa loob ng 2 linggo. Tingnan ang website o i-download ang iOS app o Android app. P.S. I-click dito para samantalahin ang aming kasalukuyang sale! (Mag-e-expire sa katapusan ng buwang ito.)
Sa anumang paraan, kung kaya mong maglabas ng sapat na "*macché*" at "*Uffa*," tiyak na magkakaroon ka ng upuan at isang basong puno ng alak sa anumang lokal na bar sa Italya.
At Isa Pa...
Kung katulad mo ako at nasisiyahan sa pag-aaral ng Italyano sa pamamagitan ng mga pelikula at iba pang media, dapat mong tingnan ang Lingflix. Sa Lingflix, maaari mong gawing isang nakakaengganyong aralin sa wika ang anumang nilalaman na may subtitle sa YouTube o Netflix.
Gusto ko rin na ang Lingflix ay may malawak na library ng mga video na espesipikong pinili para sa mga nag-aaral ng Italyano. Wala nang paghahanap ng magandang nilalaman—nasa iisang lugar na ang lahat!
Isa sa mga paborito kong feature ay ang interactive captions. Maaari mong i-tap ang anumang salita para makakita ng larawan, kahulugan, at mga halimbawa, na mas nagpapadali para maunawaan at matandaan.
At kung ikaw ay nababahala na makalimutan ang mga bagong salita, sakop ka ng Lingflix. Makakabuo ka ng mga nakakatuwang ehersisyo para palakasin ang bokabularyo at maaalalahanan ka kapag oras na para magrepaso, kaya talagang mapapanatili mo ang iyong natutunan.
Maaari mong gamitin ang Lingflix sa iyong computer o tablet, o i-download ang app mula sa App Store o Google Play. I-click dito para samantalahin ang aming kasalukuyang sale! (Mag-e-expire sa katapusan ng buwang ito.)