Paano Masterin ang mga Tono sa Chinese: Isang Komprehensibong Gabay
Ang Chinese ay isang wikang tonal, na nangangahulugang ang tono o pitch na ginagamit mo sa pagsabi ng isang salita ang nagdidikta sa kahulugan nito. Pinapangako ko, mas simple ito kaysa sa inaasahan mo. Sa totoo lang, gumagamit din tayo ng mga tono sa Ingles palagi para magpahiwatig ng mga tanong at emosyon.
Sa post na ito, matututunan natin ang lahat ng mga tono sa Mandarin Chinese, pitch, tone pairs, at marami pang iba.
Ano ang mga Tono sa Chinese?
Bawat wika ay may kanyang natatanging sistema ng tunog. Tinatawag ng mga linguist ang pag-aaral ng mga sistemang ito bilang phonology.
Ang Mandarin Chinese ay may sarili ring sistema ng tunog, at ang mga tono ay isang mahalagang bahagi nito.
Sa Chinese, ang tono ng isang salita ang nagbibigay dito ng kahulugan. Kapag binago mo ang tono—o hindi sinasadyang gumamit ng maling tono—nababago mo ang kahulugan ng salita. Halimbawa, tingnan ang mga salitang ito:
妈 (mā) — nanay
麻 (má) — abaka o flax
马 (mǎ) — kabayo
骂 (mà) — pagalitan o murahin
吗 (ma) — particle para sa tanong
Bagama't mukhang magkakatunog ang bawat isa sa mga salitang ito, mayroon silang magkakaibang tono—na nagbibigay sa kanila ng magkakaibang kahulugan.
1. Unang tono (flat tone)
Ang unang tono ay nagagawa kapag ang iyong boses ay naging mas mataas at patag. Ang pitch ay itinaas at ang pantig ay binibigkas nang mahaba at hindi bumababa o tumataas.
Sa pinyin, ang unang tono ay isinusulat bilang mahabang linya sa ibabaw ng patinig o bilang numerong 1 (halimbawa, sa halip na mā ay maaari mong makita minsan ang ma1). Ang bersyong numerical ay hindi gaanong karaniwan kaysa sa aktwal na tone mark, kaya malamang hindi mo ito gaanong makikita.
| Chinese | Pinyin | English |
|---|---|---|
| 喝 | hē | Uminom |
| 天 | tiān | Langit |
| 黑 | hēi | Itim |
| 一 | yī | Isa |
| 发 | fā | Magpadala |
| 心 | xīn | Puso |
| 瓜 | guā | Melon |
| 猫 | māo | Pusa |
| 三 | sān | Tatlo |
| 出 | chū | Lumabas |
2. Pangalawang tono (rising tone)
Ang pangalawang tono ay nagagawa gamit ang umaakyat na boses. Ang pitch ay nagsisimula sa mababa at pagkatapos ay tumataas. Sa pinyin, ito ay isinusulat bilang pataas na gitling sa ibabaw ng patinig o ang numerong 2 (hal. mang2 ):
| Chinese | Pinyin | English |
|---|---|---|
| 忙 | máng | Abala |
| 球 | qiú | Bola |
| 龙 | lóng | Dragon |
| 喉 | hóu | Lalamunan |
| 来 | lái | Pumunta |
| 明 | míng | Maliwanag |
| 难 | nán | Mahirap |
| 鱼 | yú | Isda |
| 时 | shí | Oras |
| 房 | fáng | Bahay |
3. Pangatlong tono (dip tone)
Ang pangatlong tono ay isa sa pinakamahirap para sa mga nag-aaral ng Mandarin. Ang pitch ay bumababa muna bago muling tumaas.
Sa pinyin, ang pangatlong tono ay isinusulat bilang pababa-pataas na marka sa ibabaw ng patinig o ang numerong 3 (hal. wo3 ):
| Chinese | Pinyin | English |
|---|---|---|
| 我 | wǒ | Ako |
| 好 | hǎo | Mabuti |
| 你 | nǐ | Ikaw |
| 很 | hěn | Napaka- |
| 点 | diǎn | Punto |
| 姐 | jiě | Ate |
| 也 | yě | Rin |
| 狗 | gǒu | Aso |
| 小 | xiǎo | Maliit |
| 可 | kě | Maaari |
4. Pang-apat na tono (falling tone)
Para maipahayag nang tama ang pang-apat na tono, sabihin ang salita nang may puwersa, at pababain ang iyong pitch. Sa pinyin, ang pang-apat na tono ay isinusulat bilang pababang linya o gitling sa ibabaw ng patinig, o ang numerong 4 (hal. shi4 ):
| Chinese | Pinyin | English |
|---|---|---|
| 是 | shì | Maging (to be) |
| 后 | hòu | Sa likod |
| 不 | bù | Hindi |
| 热 | rè | Mainit |
| 日 | rì | Araw |
| 四 | sì | Apat |
| 爸 | bà | Tatay |
| 那 | nà | Iyan |
| 下 | xià | Pababa |
| 去 | qù | Pumunta |
5. Panglimang tono (neutral tone)
Kung ang panglimang tono ay talagang itinuturing na isang tono ay pinagdedebatihan pa. Sa halip na pataasin o pababain ang iyong boses, ang tonong ito ay simpleng neutral—na nangangahulugang walang tono ang salita.
Hindi minamarkahan ng pinyin ang panglimang tono dahil wala kang dapat baguhin o bigyang-diin, bagama't minsan ay makikita mo itong kinakatawan ng numerong 5 (hal. ma5 ).
Halimbawa, ang naunang binanggit na question particle na 吗 ay nagiging sanhi ng mga pahayag upang maging mga tanong na oo/hindi at binibigkas ito gamit ang isang neutral (o walang) tono.
Ang iba pang mga salitang may neutral tone ay kinabibilangan ng:
| Chinese | Pinyin | English |
|---|---|---|
| 吧 | ba | Particle ng mungkahi (nagiging mungkahi ang isang pahayag) |
| 么 | me | Interrogative suffix [hal. 什么 (shén me) — ano] |
| 儿 | er | Tunog ng R |
| 的 | de | Possessive particle |
| 呢 | ne | Particle para sa pagbalik ng tanong sa nagtanong |
Ngayon alam mo na ang lahat ng limang tono. Inirerekumenda kong i-bookmark ang gabay na ito kung paano magsanay ng mga tono sa Chinese para makapagpatuloy ka dito pagkatapos matapos ang isang ito:
Hindi alam kung paano mag-practice ng mga tono sa Chinese? Heto na ang sagot. Pindutin dito para makahanap ng 11 lubhang epektibong paraan para magsanay ng mga tono sa Chinese, tulad ng pag-aaral at pagsasanay sa tone…
At ang pinaka-halatang paraan para gumaling sa mga tono ay ang pag-practice sa mga ito—pakinggan ang mga ito at sabihin ang mga ito.
Dahil hindi mo agad maaaring matutunan ang bawat (o kahit na karamihan) mga tono sa normal na Chinese media tulad ng mga podcast, lubos kong inirerekumenda ang paggamit ng isang programa na nagsasama ng tunay, katutubong mga video ng tagapagsalita na may transcript o subtitle na maaari mong sundan. Hahayaan nito ang iyong mga mata, tainga, at utak na magtulungan para matulungan kang masterin ang mga ito. Ang isang programa na maaari kong irekomenda para dito ay ang Lingflix . Ang Lingflix ay kumukuha ng mga tunay na video—tulad ng mga music video, movie trailer, balita at inspiring talks—at ginagawa ang mga ito na personalisadong mga aralin sa pag-aaral ng wika. Maaari mong subukan ang Lingflix nang libre sa loob ng 2 linggo. Tingnan ang website o i-download ang iOS app o Android app. P.S. Pindutin dito para samantalahin ang aming kasalukuyang sale! (Mag-e-expire sa katapusan ng buwang ito.)
Ano ang Chinese Pitch Contour?
Ang pag-alam sa limang antas ng contour ay inilaan upang matulungan kang matukoy kung aling pitch ang gagamitin sa pagbigkas ng bawat tono. Ngunit kung hindi ito nakatulong (o nakalito pa sa iyo), malaya kang huwag pansinin ito.
Mayroong limang antas ng pitch contour :
5 = Mataas
4 = Katamtamang taas
3 = Gitna
2 = Katamtamang baba
1 = Mababa
Tingnan natin ang mga antas ng pitch ng bawat tono :
Unang Tono = Antas 5 hanggang Antas 5 (o, "mataas na pitch" hanggang "mataas na pitch")
Pangalawang Tono = Antas 3 hanggang Antas 5 (o, "gitnang pitch" hanggang "mataas na pitch")
Pangatlong Tono = Antas 2 hanggang Antas 1 hanggang Antas 4 (o, "katamtamang mababang pitch" hanggang "mababang pitch" hanggang "katamtamang mataas na pitch")
Pang-apat na Tono = Antas 5 hanggang Antas 1 (o, "mataas na pitch" hanggang "mababang pitch")
Panglimang Tono = walang pitch
Mga Pagbabago sa Tono sa Chinese
Dapat mong malaman na ang mga tono sa Chinese ay maaaring magbago kapag ginamit sa tiyak na pagkakasunod-sunod.
Sa madaling salita, ang ilang mga tono ay nagiging iba't ibang tono kapag ipinares sa iba.
Mga pagbabago sa pangatlong tono
Pangatlong tono + pangatlong tono = pangalawang tono + pangatlong tono.
Kung ang isang salita na may pangatlong tono ay sinusundan ng isa pang salita na may pangatlong tono, ang una ay nagiging pangalawang tono.
Halimbawa:
我很忙 (wǒ hěn máng) — "Abala ako" ay nagiging 我很忙 (wó hěn máng)
你好吗 (nǐ hǎo ma) — "Kumusta ka" ay nagiging 你好吗 (ní hǎo ma)
Tandaan na sa pinyin, ang pagbabago ng tono ay hindi isinusulat. Kailangan mo lamang tandaan na kailangan mong baguhin ang unang salita sa pangalawang tono.
Ang pangatlong tono ay maaaring maging neutral.
Kapag sinundan ng isa pang tono, ang pangatlong tono ay maaaring maging neutral o ma-drop.
Ito ay opsyonal, ngunit ginagawa ito ng maraming tagapagsalita ng Chinese, dahil mas kaunting pagsisikap ang kailangan at mas mabilis ang pagsasalita.
Kahit na hindi mo ito gamitin, mahalagang maging handa kapag ginawa ito ng isang tagapagsalita ng Chinese. Halimbawa:
考试 (kǎo shì) — "pagsusulit" ay maaaring maging 考试 (kao shì)
喜欢 (xǐ huān) — "gustuhin" ay maaaring maging 喜欢 (xi huān)
Muli, ang pagbabagong ito ng tono ay hindi minamarkahan ng pinyin.
一 (yī) mga pagbabago sa tono
一 (yī) + pang-apat na tono = 一 (yí) + pang-apat na tono.
Kapag ang salitang 一 (yī) — "isa" ay sinusundan ng isang pang-apat na tono, ito ay nagiging pangalawang tono.
Marahil ay nakita mo na itong nangyari nang hindi mo namamalayan. Hindi tulad ng karamihan sa iba pang mga pagbabago ng tono, maraming mga aklat-aralin at online course ang minamarkahan ang pagbabagong ito ng tono para sa iyo.
Halimbawa:
一下 (yī xià) — "konti" ay nagiging 一下 (yí xià)
一定 (yī dìng) — "tiyak" ay nagiging 一定 (yí dìng)
一 (yī) + anumang tono = 一 (yì) + anumang tono.
Anumang oras na ang 一 ( yī ) ay ipinares sa ibang tono, ito ay nagiging pang-apat na tono: 一 (yì).
Halimbawa:
一般 (yī bān) — "karaniwan" ay nagiging 一般 (yì bān)
一起 (yī qǐ) — "sama-sama" ay nagiging 一起 (yì qǐ)
一 (yī) ay maaaring maging neutral na tono.
Katulad ng pangatlong tono, ang 一 (yī) ay maaaring i-drop ang tono nito kapag inilagay sa pagitan ng dalawang salita.
Ang pag-drop ng tono ay opsyonal, ngunit kung hindi mo gagawin, ang parehong mga patakaran ay nalalapat.
Halimbawa:
休息一下 (xiūxi yī xià) — "magpahinga nang kaunti" ay nagiging alinman sa:
休息一下 (xiūxi yí xià) na may pangalawang tono, o
休息一下 (xiūxi yi xià) na may neutral na tono.
快一点 (kuài yī diǎn) ay nagiging alinman sa:
快一点 (kuài yì diǎn), o
快一点 (kuài yi diǎn)
Ang bilang na 一 (yī) ay nananatiling pareho.
Kapag nagbibilang, ang bilang na 一 (yī) ay hindi nagbabago ng tono nito.
Gayunpaman, ang bilang na 一 百二十六 (yī bǎi èr shí liù) — "126" ay nagiging 一百二十六 (yì bǎi èr shí liù).
Totoo rin ito kapag nagbibilang ng mga bagay, tulad ng 一 个苹果 (yī gè píng guǒ) — "isang mansanas," na nagbabago sa 一个苹果 (yí gè píng guǒ).
不 (bù) mga pagbabago sa tono
不 (bù) + pang-apat na tono = 不 (bú) + pang-apat na tono.
Kapag ang salitang 不 ( bù ) — "hindi" ay sinusundan ng isa pang pang-apat na tono, ito ay nagiging pangalawang tono. Halimbawa:
不是 (bù shì) — "hindi maging" ay nagiging 不是 (bú shì)
他不爱你 (tā bù ài nǐ) — "hindi ka niya mahal" ay nagiging 他不爱你 (tā bú ài nǐ)
Maaari itong maging neutral kapag nasa pagitan ng dalawang salita.
Kapag inilagay sa pagitan ng dalawang salita upang makagawa ng parirala, ang 不 ( bù ) ay maaaring maging neutral na tono. Bagama't ito ay opsyonal, mahalagang maging handa kapag ginawa ito ng mga native na tagapagsalita.
Halimbawa:
吃不完 (chī bù wán) — "hindi matapos ang pagkain" ay maaaring maging 吃不完 (chī bu wán)
差不多 (chà bù duō) — "halos" ay maaaring maging 差不多 (chà bu duō)
去不去 (qù bù qù) — "pupunta ka ba?" ay maaaring maging 去不去 (qù bu qù)
Mga Tone Pair sa Chinese
Bihirang makakita ng buong pangungusap sa Chinese na gumagamit lamang ng isang tono.
Sa katunayan, maraming salita sa Chinese ang binubuo ng dalawang tono. Kapag nangyari ito, nakahanap ka na ng tone pair .
Mga tone pair ng unang tono
| Tone Pair | Halimbawa | Pinyin | English |
|---|---|---|---|
| Unang Tono + Unang Tono | 今天 | jīn tiān | Ngayong araw |
| Unang Tono + Pangalawang Tono | 经常 | jīng cháng | Madalas |
| Unang Tono + Pangatlong Tono | 多少 | duō shǎo | Ilan |
| Unang Tono + Pang-apat na Tono | 帮助 | bāng zhù | Tumulong |
Mga tone pair ng pangalawang tono
| Tone Pair | Halimbawa | Pinyin | English |
|---|---|---|---|
| Pangalawang Tono + Unang Tono | 明天 | míng tiān | Bukas |
| Pangalawang Tono + Pangalawang Tono | 同学 | tóng xué | Kamag-aral |
| Pangalawang Tono + Pangatlong Tono | 还有 | hái yǒu | At |
| Pangalawang Tono + Pang-apat na Tono | 前面 | qián miàn | Sa harap |
Mga tone pair ng pangatlong tono
| Tone Pair | Halimbawa | Pinyin | English |
|---|---|---|---|
| Pangatlong Tono + Unang Tono | 喜欢 | xǐ huān | Gustuhin |
| Pangatlong Tono + Pangalawang Tono | 警察 | jǐng chá | Pulis |
| Pangatlong Tono + Pangatlong Tono | 哪里 | nǎ lǐ | Saan |
| Pangatlong Tono + Pang-apat na Tono | 礼貌 | lǐ mào | Magalang |
Mga tone pair ng pang-apat na tono
| Tone Pair | Halimbawa | Pinyin | English |
|---|---|---|---|
| Pang-apat na Tono + Unang Tono | 信息 | xìn xī | Balita |
| Pang-apat na Tono + Pangalawang Tono | 地图 | dì tú | Mapa |
| Pang-apat na Tono + Pangatlong Tono | 入口 | rù kǒu | Pasukan |
| Pang-apat na Tono + Pang-apat na Tono | 现在 | xiàn zài | Ngayon |
At iyon na ang lahat tungkol sa mga tono sa Chinese!
At isa pang bagay...
Kung gusto mong matuto ng Chinese sa iyong sariling bilis at mula sa ginhawa ng iyong device, kailangan kong sabihin sa iyo ang tungkol sa Lingflix.
Ginagawang mas madali (at mas masaya) ng Lingflix ang pag-aaral ng Chinese sa pamamagitan ng paggawa ng mga tunay na nilalaman tulad ng mga pelikula at serye na naa-access sa mga nag-aaral. Maaari mong tingnan ang curated video library ng Lingflix, o dalhin ang aming mga tool sa pag-aaral nang direkta sa Netflix o YouTube gamit ang Lingflix Chrome extension.
Ang isa sa mga feature na pinaka-nakakatulong sa akin ay ang interactive captions —maaari mong i-tap ang anumang salita upang makita ang kahulugan nito, isang larawan, pagbigkas, at iba pang mga halimbawa mula sa iba't ibang konteksto. Ito ay isang mahusay na paraan upang makakuha ng bokabularyo nang hindi kinakailangang mag-pause at maghanap ng mga bagay nang hiwalay.
Tinutulungan din ng Lingflix na palakasin ang iyong natutunan sa pamamagitan ng mga personalized na pagsusulit. Maaari kang mag-swipe sa mga karagdagang halimbawa at kumpletuhin ang mga nakakaengganyong ehersisyo na umaangkop sa iyong pag-unlad. Makakakuha ka ng karagdagang pagsasanay sa mga salitang mas hinahamon para sa iyo at maging paalalahanan ka kung kailan oras na para mag-review!
Maaari mong gamitin ang Lingflix sa iyong computer, tablet, o telepono gamit ang aming app para sa Apple o Android device. Pindutin dito para samantalahin ang aming kasalukuyang sale! (Mag-e-expire sa katapusan ng buwang ito.)