Lahaja za Kirusi: Tofauti Muhimu, Maeneo na Matamshi

Kirusi kwa ujumla ni lugha inayofanana kwa kiasi kikubwa, na tofauti ndogo tu katika lahaja na lafudhi. Hata hivyo, ni bora uwe tayari kwa wakati utakapokutana na mzungumzaji wa Kirusi asili mwenye lafudhi tofauti na ya kawaida.

Ndiyo maana kujifahamisha na tofauti kati ya kila mtindo wa kikanda ni sehemu muhimu ya safari yako ya kujifunza Kirusi. Tazama muongozo hapa chini ili kujifunza kuhusu lahaja tofauti za Kirusi.

Ni Tofauti Gani Kati ya Lugha, Lahaja na Lafudhi?

Ingawa hakuna njia kamili ya kuainisha tofauti kati ya dhana hizi tatu, kuna maelezo rahisi ya kila moja.

Lugha ni Nini?

Lugha mara nyingi huzingatiwa kuwa njia sanifu na bora ya kuzungumza. Kwa mfano, Kiarabu Kisasa Sanifu (MSA) huonwa kuwa aina ya jadi ya Kiarabu, haswa kwa madhumuni ya kielimu na kidini.

Hata hivyo, MSA kwa kweli hutumiwa haswa kwa kusoma, na watu pekee ambao huzungumza MSA kwa kawaida ni wahariri wa habari za runinga.

Lahaja ni Nini?

Lahaja kimsingi ni sehemu ndogo za lugha, ambazo kwa kawaida huamua matumizi ya msamiati na sarufi.

Kwa mfano, huko Australia, salamu ya kawaida ni "G'day mate. How ya going?"

Hivi ndivyo Waaustralia wanavyo muuliza mtu, "Habari yako?" Uchaguzi huu wa msamiati ni mfano mmoja wa kinachofanya lahaja ya Kiaustralia iwe tofauti na matoleo mengine ya Kiingereza.

Lafudhi ni Nini?

Lafudhi inaweza kuzingatiwa kutoka kwa mtazamo mbili—wengine husema lafudhi ni jinsi mtu anavyozungumza lugha ya kigeni. Pia ni jinsi mtu anavyotamsha maneno katika lugha yake ya asili. Inaonyesha ni kundi lipi la kijiografia, au katika baadhi ya hali, kundi lingine la kijamii, ambalo mtu huyo anahusika nalo.

Wakati Mfaransa, kwa mfano, anazungumza Kiingereza, uwezekano ana lafudhi ya Kifaransa inayotambulika. Baadhi ya mataifa yanajulikana kwa kuwa na lahaja nyingi sana. Kwa mfano, ingapo kuna lugha moja rasmi nchini China (Kichina cha Kimandarin) kuna zaidi ya lahaja 300 zinazotumiwa nchini kote.

Kirusi hakijulikani kwa kuwa na upekee wowote ulio wazi, lakini inafaa kujadili lugha, lahaja na lafudhi katika muktadha wa Kirusi ili uwe tayari vizuri kwa kile unaweza kukutana nacho katika masomo yako ya Kirusi.

Lahaja 3 za Kirusi

Ili uwe mwanafunzi mwenye taarifa ya lugha ya Kirusi, kuna lahaja tatu za Kirusi unazopaswa kuzifahamu—Kaskazini, Kati na Kusini.

Северный говор (Lahaja ya Kaskazini)

Eneo la kijiografia: kaskazini mwa Moscow, katika области (wilaya) kama Nizhny Novgorod, St. Petersburg, Murmansk, Siberia na Mashariki ya Mbali.

Kirusi cha Kaskazini kinatambulika kwa sababu ya mwelekeo wa wazungumzaji kutamsha O wazi na ndefu. Hii hujulikana kama оканье, au okanie. Wakati mwingine utakaposikia Mkasikazini akisema neno много (mengi), makini kwa sababu uwezekano watatamsha kwa O ndefu mbili sawa na jinsi Wabulgaria wanavyotamsha.

Kipengele kingine kinachotambulika cha Kirusi cha Kaskazini ni utamshi wa Ч (ch) kama Ц (ts). Печка (jiko), ambalo kwa kawaida hutamkwa kwa sauti ya "ch", laweza kusikika zaidi kama "petska" upande wa kaskazini.

Среднерусский говор (Lahaja ya Kati)

Eneo la kijiografia: Moscow na miji mingi mikubwa.

Kama kanuni ya jumla, lahaja ya kati imekusudiwa kuunganisha pengo kati ya lahaja za Kaskazini na Kusini.

Ni "chaguo-msingi" au "sanifu" ya Kirusi. Kwa hivyo, watu wengi wanaweza kumuelewa mtu kutoka Moscow au St. Petersburg kwa ugumu mdogo.

Hata hivyo, mifumo ya usemi inafanana zaidi kati ya Vologda na Vladivostok, ambayo ni maili 6,000 upande wa mashariki, kuliko kati ya Moscow na Ryazan, zilizoko takriban maili 135 tu kusini.

Lahaja ya Kati pia huzingatiwa kuwa kawaida ya kiada au kitamaduni ya Kirusi.

Njia moja ya kuelezea lahaja ya Kati ni kwamba inaunganisha mfumo wa vokali wa lahaja ya Kusini na mfumo wa konsonanti wa Kaskazini.

Mwelekeo unaoonekana zaidi wa vokali unaonyeshwa katika matumizi ya kati ya аканье, au akanie. Akanie ni matamshi ya kawaida ya Kirusi ya O na A zote mbili, kama A wakati vokali zote mbili hazija stressi. Kwa mfano, много (mengi) hutamkwa kwa A fupi mwishoni katika lahaja ya Kati.

Южный говор (Lahaja ya Kusini)

Eneo la kijiografia: Belgorod, Bryansk, Kaluga, Kursk, Lipetsk, Oryol, Ryazan, Smolensk, Tambov, Tula, Voronezh.

Sifa moja mashuhuri ya lahaja ya Kusini ni G ya kishindo.

Badala ya kutamsha Г (sauti ya g), hutamkwa kana kwamba ilikuwa Х (sauti ya h). Kwa mfano, снег (theluji) hutamkwa sneH (badala ya sneG), ambayo inalingana zaidi na matamshi ya Kibelarusi, huku нога (mguu) ikitamkwa naHa, kama Waukraini wanavyosema (badala ya naGa).

Lahaja ya Kusini pia inajumuisha яканье, au yakanye, ambayo husababisha O, E na A zote kutamkwa kama sauti ngumu ya A (kama katika neno la Kiingereza "bat") kabla ya silabi iliyo stressi. Mfano unaoonekana zaidi ni несли (kubeba), ambayo hutamkwa nyAslee (badala ya nyeslee).

Lugha za Kislavu cha Mashariki

Lugha za Kislavu zinaweza kugawanywa katika matawi matatu: Kislavu cha Magharibi (Kicheki, Kislovakia na Kipolandi), Kislavu cha Kusini (Kiserbo-Kroeshia, Kibulgaria na Kimasedonia) na Kislavu cha Mashariki (Kirusi, Kiukraini na Kibelarusi). Lugha za Kislavu cha Mashariki zote hutumia hati ya Kikirili.

Wakati wa uwepo wa Muungano wa Kisovieti, Kiukraini na Kibelarusi zote ziliainishwa kama lahaja za Kirusi.

Kibelarusi kinahusiana zaidi na Kiukraini, lakini kinashiriki 75% ya uelewekano wa pande zote mbili na Kirusi.

Hata hivyo, Kirusi bado ndio lugha kuu nchini Belarus, ikizungumzwa na zaidi ya 70% ya Wabelarus nyumbani. Walakini, kuna tofauti chache zinazoona kati ya Kirusi, Kiukraini na Kibelarusi ambazo unapaswa kuzitambua.

Angalia video hapa chini ili kuzisikia baadhi yake!

Kwa Nini Unahitaji Kujua Kuhusu Lahaja za Kirusi?

Kama ilivyo kwa nchi na lugha nyingi, utapata tofauti ndogo za kijiografia katika njia watu wanavyoongea, lakini mpaka ufikie kiwango cha juu cha ufasaha, huwezi kuitambua.

Wakati muhimu zaidi wa kuzingatia lahaja za Kirusi pengine ni unapochagua mwalimu. Kuna majukwaa mbalimbali ambapo unaweza kuchagua mwalimu. Na ufundishaji wa moja kwa moja mtandaoni unaweza kwa kweli kuiboresha lugha yako kwa kiwango kipya. Lakini kumbuka mwalimu wako anatoka wapi.

Nilitumia miaka miwiki nikichukua madarasa ya Kirusi mtandaoni kutoka kwa mwalimu huko Kiev na nilishangaa nilipotembelea St. Petersburg na kuulizwa kama nilijifunza Kirusi huko Ukraine. Hapo, sikuwa hata nimetembea Ukraine, lakini lafudhi ndogo mwalimu wangu aliyokuwa nayo ilinikumba. Hili si jambo kubwa kwa mtazamo wa jumla, lakini wazungumzaji wa Kirusi asili wanaweza kugundua upekee wowote katika usemi wako.

Hatimaye, kwa wanafunzi wa hali ya juu zaidi—au wanaoanza kwa hamu kubwa—hapa kuna video bora inayowasilishwa kwa Kirusi ambayo inaelezea kwa undani tofauti mbalimbali unaweza kusikia katika lugha hiyo!

Na hapo umekwisha kuwa nazo, lahaja tatu kuu za Kirusi unazopaswa kuzifahamu! Unapenda moja kuliko nyingine? Au labda umegundua kwamba tayari una lafudhi maalum ya kikanda? Sikiliza mifano zaidi kwa kusikiliza maudhui na midia halisi ya Kirusi, kama video kwenye Lingflix. Lingflix huchukua video za asili—kama video za muziki, matangazo ya sinema, habari na majadiliano yenye kusisimua—na kuzibadilisha kuwa masomo ya kujifunza lugha yanayolenga wewe binafsi. Unaweza kujaribu Lingflix bure kwa wiki 2. Tembelea wavuti au pakua programu ya iOS au programu ya Android.P.S. Bofya hapa kuchukua faida ya mauzo yetu ya sasa! (Inaisha mwishoni mwa mwezi huu.)