Hangul | Alfabeti ya Kikorea

Tukutane na Hangul (한글), mfumo mzuri wa kuandika uliorahishwa ambao wengine huiita alfabeti bora ya lugha ya kigeni.

Kabla ya Hangul kuvumbuliwa, mfumo kuu wa kuandika kwa wenyeji wa Korea ulitokana na herufi za Kichina. Ilikuwa hasa tabaka la juu ndilo lililojua kusoma na kuandika, hasa kwa sababu maelfu ya alama za Kichina zilizotatanisha hazikuwa rahisi kusomwa au kueleweka na watu wa kawaida.

Mfalme Sejong, mfalme wa nne wa Nasaba ya Joseon, alianzisha kampeni ya kuunda mfumo rahisi zaidi wa kuandika wa asili. Kwa juhudi za pamoja za washauri wangali na akili za wakati huo, alfabeti ya Hangul (iliyokuwa ikitwa 훈민정音) ilibuniwa.

Na sasa, karne kadhaa baadaye, Hangul bado iko vizuri na inapendwa na wenyeji wa Korea na wanafunzi wa lugha ya Kikorea.

Konsonanti

Konsonanti katika Kikorea huitwa 자음. Na kwa bahati nzuri, zingi zinafanana na herufi za alfabeti ya Kiingereza.

Konsonanti Msingi

Kuna konsonanti 14 msingi kwa jumla. Nitatokeza konsonanti, kwenye mabano jinsi ilivyotamkwa kama herufi ya alfabeti, na kisha sauti ya karibu zaidi ya Kiingereza.

ㄱ (giyeok) – G Konsonanti hii yenye umbo la bunduki inafanana sana na sauti ya G ya Kiingereza.

ㄴ (ni-eun) – N Inaonekana kama ㄱ iliyopinduliwa, lakini hutamkwa sawa na N ya Kiingereza.

ㄷ (di-geut) – D Inasikika kama D laini ya Kiingereza–unapotamka, ulimi wako unapaswa kugusa upande wa nyuma wa meno yako ya juu kwa upole (na namaanisha upole!).

ㄹ (ri-eul) – R / L Herufi hii yenye umbo la nyoka inasikika kama R ya Kiingereza, lakini kwa mguso mwepesi. Kwa kweli, unaweza kuiona kama mchanganyiko wa sauti za R na L. Unapotamka, ulimi wako unafanya mguso wa haraka na paa la mdomo wako.

ㅁ (mi-eum) – M Inasikika kama M ya Kiingereza. Kwa kufaa, umbo la konsonanti hili linafanana na mdomo ulio wazi.

ㅂ (bi-eup) – B Inaonekana kama ㅁ iliyoinua mikono yake! Inasikika kama B ya Kiingereza, na kwa kweli haifanani sana na "b" ndogo.

ㅅ (shi-ot) – S Konsonanti hii ni ngumu kidani kwa kuwa inaweza kusikika kama S ya kawaida ya Kiingereza au zaidi kama SH. Inategemea mahala inapokaa ndani ya silabi, na vile vile vokali inayofuata. Inaweza hata kuchukua sauti ya T isiyo na ncha, ikiwa ndiyo konsonanti ya mwisho ya silabi.

ㅇ (i-eung) – Kichwa-kiwe / NG Konsonanti hii ni ya kipekee kwa kuwa haina sauti ya kipekee (kwa kufaa, inaonekana kama sifuri). Kwa kweli inajulikana kama "konsonanti kimya," inatumika kama kichwa-kiwe kabla ya sauti ya vokali. Inachukua sauti ya NG inapokuwa konsonanti ya mwisho ya silabi.

ㅈ (ji-eut) – J Inasikika kama J ya Kiingereza, na inaonekana kama hivyo pia ikiwa ingekuwa ikijaribu kujigawanya miguu!

ㅊ (chi-eut) – CH Mara nyingi huchanganyikiwa na ㅈ, lakini makini na mstari mlalo unaotofautisha juu.

ㅋ (ki-euk) – K Inaonekana kama ㄱ yenye mfereji, ambayo inaweza kukupa kidokezo cha kuitamka kwa nguvu zaidi. Sauti ya G inakuwa sauti kali ya K.

ㅌ (ti-eut) – T Inaonekana kama ㄷ yenye mfereji, na kwa hivyo kama ㅋ, hii inaonyesha kwamba utaitamka kwa nguvu. Sauti ya D inakuwa sauti ngumu ya T. Tumia meno yako!

ㅍ (pi-eup) – P Inaonekana kama kidude cha Uigiriki, kwa hivyo unaweza kutumia hilo kama kidokezo cha kuona jinsi inavyosikika!

ㅎ (hi-eut) – H Inaonekana kama kichwa kinaevaa kofia ndogo (kwa kweli, kofia inayofanana na ile ya kitamaduni ya Korea inayoitwa 갓).

Konsonanti Mbili

Hizi ni haswa kama jina lake: konsonanti mbili! Hata hivyo, zinatumika kama konsonanti moja ndani ya silabi.

Kuna konsonanti tano msingi ambazo zina aina mbili za konsonanti:

• ㄱ → ㄲ (gg au kk)
• ㄷ → ㄸ (dd au tt)
• ㅅ→ ㅆ (ss)
• ㅈ → ㅉ (jj)
• ㅂ → ㅃ (bb au pp)

Njia ambazo konsonanti hizi zinasikika pia, kimsingi, ni "mbili" kuliko konsonanti yake ya msingi. Hii inamaanisha utamkaji mkali zaidi na wenye pumzi.

Utamkaji wa Konsonanti za Kikorea

Umeshajizoeza kutamka konsonanti hizi kwa sauti, huenda ukagundua jambo la kushangaza. Kwa namna fulani, umbo la konsonanti linaonekana "lina hisia" ya jinsi linavyosikika.

Wanasayansi wengi wa lugha wanabisha kuwa hii sio bahati nasibu. Utamkaji wa sauti za konsonanti za Kikorea unafanana kidogo na jinsi zinavyoandikwa.

Hapa kuna makundi matano ya utamkaji wa sauti:

• La koo nyuma: nyuma ya ulimi hufanya mguso na paa la nyuma la kinywa chako
• La fizi: ulimi hufanya mguso na ukingo wa fizi nyuma ya meno yako ya juu mbele
• La midomo miwili: midomo yote miwili hufanya mguso kwa kila mmoja
• La meno: ulimi hufanya mguso na nyuma ya meno yako ya juu mbele
• La koromeo: nafasi kati ya mafunjo yako ya sauti hufunguka na kufungwa

Na hapa kuna konsonanti za Kikorea, zilizopangwa kulingana na utamkaji wao wa sauti:

• Konsonanti za koo nyuma: ㄱ na ㅋ. Angalia jinsi zinavyofanana na mwendo wa ulimi wako dhidi ya nyuma ya kinywa chako.
• Konsonanti za fizi: ㄴ, ㄷ, ㅌ na ㄹ. Zinashika umbo la ulimi uliopanuka na uliokunjwa unapofanya mguso na ukingo wa fizi.
• Konsonanti za midomo miwili: ㅁ, ㅂ na ㅍ. Zinafanana na umbo la mdomo na midomo.
• Konsonanti za meno: ㅅ, ㅈ, ㅊ. Zina umbo la meno.
• Konsonanti za koromeo: ㅇ na ㅎ. Zina umbo duara, kama ufunguzi kati ya mafunjo yako ya sauti.

Haya yanasema! Bila shaka, si lazima ujue makundi haya, lakini hii bado ni taarifa muhimu kuhusu jinsi ya kutamka herufi kwa usahihi.

Vokali

Vokali katika Kikorea huitwa 모음. Mara nyingi hujumuishwa kulingana na umbo lao na jinsi zilivyoandikwa.

Kumbuka kuwa vokali katika Kikorea ni kama sauti "zilizochanganywa" za vokali za Kiingereza. Hatuwezi kuzitofautisha kwa ukali kama herufi A, E, I, O au U.

Nitatokeza vokali, matamshi yake yaliyorumiwa kwenye mabano, na kisha maelezo mafupi juu ya jinsi inavyosikika.

Vokali Wima

ㅏ (a) Inasikika kama AH kama katika "baba."

ㅑ (ya) Inasikika kama YA kama katika "yahudi."

ㅓ (eo) Inasikika kama UH kama O katika "mwingine," lakini inarumiwa kama eo.

ㅕ (yeo) Inasikika kama YUH kama katika "yuk," lakini inarumiwa kama yeo.

ㅣ (i) Inasikika kama EE kama katika "meno." Pia inaweza kuandikwa wakati mwingine kama ee badala ya i.

Vokali Mlalo

ㅗ (o) Inasikika kama OH kama, basi, "oh."

ㅛ (yo) Inasikika kama YO kama katika "yogati."

ㅜ (u) Inasikika kama OO kama katika "buti."

ㅠ (yu) Inasikika kama neno "you."

ㅡ (eu) Hakuna sawa halisi ya herufi ya Kiingereza, lakini kimsingi ni sauti ya ㅜ iliyopanuka zaidi. Tamka ㅜ kawaida, na wakati unafanya hivyo, vuta chini na upanue kidogo mdomo wako wa chini (vya kutosha ili meno yako ya chini yaonekane).

Vokali Mbili au Tatu

Hiyo ni kweli, sio konsonanti za Kikorea pekee ndizo zinazoweza kuwa mbili!

Vokali mbili za Kikorea, au vokali tata, huitwa hivyo kwa sababu zinajumuisha vokali mbili zilizoandikwa na kimsingi huchanganya sauti mbili za vokali. Kama konsonanti mbili, vokali mbili pia huzingatiwa kama vokali moja tu inapoandikwa.

Utagundua kuwa baadhi ya vokali hizi zitasikika sawa kabisa. Kwa kweli, hata wenyeji wa Korea wana shida kuzitofautisha, kwa hivyo mara nyingi hawazitofautishi katika usemi wala maandishi.

ㅐ (ae) Mchanganyiko waㅏ na ㅣ. Inatamkwa EH kama E katika "yai."

ㅒ (yae) Mchanganyiko wa ㅑ na ㅣ. Inatamkwa YEH kama Y katika "yes."

ㅔ (e) Mchanganyiko waㅓ naㅣ, lakini kwa kweli inasikika sawa naㅐ.

ㅖ (ye) Mchanganyiko wa ㅕ naㅣ. Inasikika sawa naㅒ.

ㅚ (oe) Mchanganyiko wa ㅗ naㅣ. Inatamkwa WEH kama katika "welding."

ㅟ (wi) Mchanganyiko wa ㅜ na ㅣ. Inatamkwa OO-EE kama "ewie" katika "Stewie."

ㅢ (ui) Mchanganyiko wa ㅡ na ㅣ. Inasikika kama ㅟ kidogo, lakini "imepanuka zaidi." Kama ilivyo na vokali ㅡ pekee, hakikisha mdomo wako wa chini unavutwa chini unapotamka, karibia kama unakemea uso.

ㅘ (wa) Mchanganyiko wa ㅗ na ㅏ. Inatamkwa WAH kama katika "wata."

ㅝ (wo au weo) Mchanganyiko wa ㅜ na ㅓ. Inatamkwa WO kama katika "wonder."

ㅙ (wae) Mchanganyiko wa ㅗ na ㅐ. Inasikika kama ㅚ.

ㅞ (we) Mchanganyiko wa ㅜ na ㅔ. Inasikika kama ㅚ na ㅙ.

Njia nzuri ya kujizoeza na herufi na sauti hizi zote ni kutazama video zilizo na manukuu, ili uweze kusoma pamoja na kusikiliza jinsi kila kitu kinavyotamkwa kwa kweli. YouTube au Netflix ni nzuri kwa hili, lakini kwa usaidizi wa ziada wa kujifunza, unaweza kujaribu kitu kama Lingflix.

Jinsi ya Kutengeneza Silabi za Kikorea Kutoka kwa Herufi za Hangul

Herufi za Hangul sio rahisi tu kuandika moja moja. Kuzitunga kuwa silabi halisi pia ni mchakato rahisi sana.

Unaweza kuangalia somo letu maalum kuhusu silabi za Kikorea hapa:

Ili kupata wazo la haraka la jinsi zinavyofanya kazi, hapa kuna kanuni tatu za msingi.

1. Silabi lazima iwe na konsonanti na vokali

Kwa silabi yoyote ya Kikorea, lazima kuwe na angalau konsonanti moja na vokali moja. Vokali hufuata konsonanti. Huwezi kuwa na silabi yoyote inayojumuisha konsonanti pekee.

Hata hivyo, unaweza kuwa na silabi ambazo zina sauti za vokali pekee. Katika kesi hizi, ni konsonanti kimya ㅇ inachukua nafasi ya konsonanti kuu.

2. Silabi lazima iwe na herufi mbili hadi nne

Silabi ya Kikorea inajumuisha herufi za chini za mbili na za juu za nne za Hangul. Silabi nyingi zinaundwa na herufi mbili hadi tatu. Kumbuka kuwa konsonanti mbili na vokali mbili zote mbili huzingatiwa kama herufi moja.

3. Silabi za Kikorea zinaandikwa kama vitalu

Katika Kiingereza, tunaandika herufi za neno kutoka kushoto kwenda kulia, kwa upande. Katika Kikorea, herufi za Hangul ndani ya silabi zinaandikwa kwa umbo la mraba, na silabi zote zinapaswa kuwa na ukubwa sawa wa mraba. Angalia mifano hii:

• Herufi mbili: 호 na 하
• Herufi tatu: 븐 na 박
• Herufi nne: 묶 na 닭

Angalia jinsi herufi za tatu na nne lazima "zikubane" ili kuingia ndani ya umbo la mraba.

Unaweza pia kuona kwamba ikiwa vokali ya silabi ni mlalo au wima pia itaathiri mwelekeo wa konsonanti.

Hizi ndio msingi tu wa jinsi ya kuandika silabi za Kikorea kwa herufi za Hangul. Kwa mwongozo wa kina zaidi juu ya muundo wao, angalia chapisho hili.

Kuna sababu kwa nini Hangul inapendwa sana miongoni mwa wapenzi wa lugha. Huenda mwongozo huu umefanya ikawa wazi kwa nini.

Wanafunzi wengi huwa wanajifunza alfabeti hii ya Kikorea kwa haraka, na nina hakika wewe pia utafanya hivyo!

Hongera tena kwa kuamua kuchukua hatua zako za kwanza kujifunza Kikorea. Kutoka hatua hii na kuendelea, mambo yatakuwa ya kufurahisha zaidi!