Udhëzimet në Rusisht: 90+ Fjalë dhe Shprehje të Dobishme
A keni qenë ndonjëherë të humbur në një vend rusishtfolës?
Edhe pse të gjithë kemi smartphone, ato nuk funksionojnë gjithmonë kur jeni larg shtëpisë. Përveç kësaj, sinjali celular mund të jetë i ndërprerë, dhe disa gjëra të vlefshme lokale të fshehura thjesht nuk janë në Google Maps.
Kjo është momenti kur ju duhet të pyesni vendasit. E di që mund të jetë e frikshme, por është një gjë e mirë! Të folurit me vendasit do të thotë që ju do të fitoni perspektivën lokale dhe ndoshta do të zbuloni vende të reja — vende ku një aplikacion nuk do të ju drejtonte kurrë.
Ky postim do t'ju mësojë si të kërkoni udhëzime në rusisht, duke ju ofruar gjithashtu fjalorin kyç dhe frazat dhe pyetjet thelbësore për t'ju ndihmuar të komunikoni për destinacionet dhe udhëzimet.
Drejtimet kardinal
Duke filluar me bazat, këtu janë drejtimet kardinale në rusisht, plus format mbiemërore të secilës drejtim.
восток — lindje
восточный — lindor
Восток — это точка, где солнце восходит, а Запад — где оно заходит. (Lindja është pika ku lind dielli, ndërsa Perëndimi është ku ai perëndon.)
запад — perëndim
западный — perëndimor
Мы поехали на запад, чтобы насладиться красивыми закатами над океаном. (Ne shkuam në perëndim për të shijuar perëndimet e bukura mbi oqean.)
юг — jug
южный — jugor
Мы решили отправиться на юг, чтобы насладиться теплым климатом и кристально чистым морем. (Ne vendosëm të shkojmë në jug për të shijuar klimën e ngrohtë dhe detin kristal.)
север — veri
северный — verior
В зимний период на севере России температура может достигать очень низких отметок. (Gjatë periudhës dimërore në veri të Rusisë, temperatura mund të arrijë nivele shumë të ulëta.)
Ndonjëherë, mund të udhëtoni edhe në një përzierje të dy drejtimeve, si p.sh.:
- юго-запад — jugperëndim
- юго-восток — juglindje
- северо-запад — veriperëndim
- северо-восток — verilindje
Djathtas dhe Majtas
Kurdo që kërkoni udhëzime, ka shumë mundësi të merrni një përgjigje që ju drejton djathtas ose majtas.
справа — djathtas (anën e djathtë)
Магазин справа от дороги предлагает широкий выбор товаров. (Dyqani në të djathtë të rrugës ofron një zgjedhje të gjerë mallrash.)
слева — majtas (anën e majtë)
Моя книжная полка находится слева от рабочего стола. (Rafti im për libra ndodhet në të majtë të tavolinës së punës.)
Këto janë fjalët bazë për "djathtas" dhe "majtas", me kuptime të drejtpërdrejta "ana e djathtë" dhe "ana e majtë". Përveç këtyre, në rusisht ekzistojnë edhe ndajfolje që tregojnë një drejtim ose lëvizje kah ana e djathtë ose e majtë:
направо — në të djathtë/kah e djathta
Пройдите вперед, а потом сверните направо. (Ecni përpara, e pastaj kthehuni djathtas.)
налево — në të majtë/kah e majta
Пройдите прямо, а потом сверните налево у большого здания. (Ecni drejt, e pastaj kthehuni majtas te ndërtesa e madhe.)
Të kërkosh ndihmë dhe udhëzime në rusisht
Ju mund të merrni ndihmë vetëm nëse filloni të bëni pyetje në rusisht. Le të fillojmë me disa opsione që mund të përdorni kur i drejtoheni një personi të panjohur.
Извините, Вы не могли бы подсказать… — Më falni, a do të ishit në gjendje të më thonit…
Përkthimi më i afërt i kësaj konstruksioni është "Më falni, a mund të më jepni një tregim...". Nga të gjitha mënyrat e sjellshme për të kërkuar ndihmë në rusisht, kjo është më e sjellshmja.
Извините, Вы не знаете… — Më falni, a do ta dinit…
Вы не могли бы мне помочь? — A mund të më ndihmoni?
Скажите, пожалуйста… — Më thoni, ju lutem…
Где находится …? — Ku ndodhet…?
Как мне добраться до …? — Si mund të shkoj te…?
В какую сторону …? — Në çfarë drejtimi është…? / Kah cilën anë të shkoj për në…?
Как далеко до …? — Sa larg është deri te…?
Как мне пройти к …? — Si mund të shkoj (në këmbë) te…?
Где находится туалет? — Ku ndodhet tualeti?
Как добраться до аэропорта? — Si të shkoj në aeroport?
Вы не могли бы мне подсказать, где находится вокзал? — A mund të më thoni ku ndodhet stacioni i trenit?
Когда улетает самолёт? — Kur niset aeroplani?
Вы знаете, во сколько прибывает поезд? — A e dini në çfarë ore arrin treni?
Куда идёт этот поезд? — Për në cilën destinacion shkon ky tren?
Где находится автобус до Москвы? — Ku ndodhet autobusi për në Moskë?
Вы не могли бы мне подсказать, где можно сесть на трамвай до центра Санкт-Петербурга? — A mund të më thoni ku mund të hipi në tramvaj për në qendër të Shën Petersburgut?
Я опаздываю. В каком направлении находятся выходы на посадку? — Po vonohem. Në cilën drejtim janë daljet për në aeroplan (portat e nisjes)?
Вы можете мне подсказать, какое место моё? — A mund të më thoni cila është venda ime?
Fjalë për pikat e referencës dhe institucionet
Pavarësisht nëse ju duhet të shkoni në një prej këtyre ose dikush po i përdor ato si pikë referimi gjatë rrugës tuaj, ju duhet të jeni në gjendje t'i njihni këto vende të zakonshme.
парк — park
музей — muze
стадион — stadium
театр — teatër
банк — bankë
церковь — kishë
памятник — monument
магазин — dyqan
аптека — farmaci
больница — spital
гостиница — hotel
вокзал — stacion treni
ресторан — restorant
торговый центр — qendër tregtare (mall)
автобусная остановка — stacion autobusi
Остановка është në përgjithësi e zbatueshme për të gjitha mënyrat e transportit publik, përveç metrosë (nëntokës) dhe hekurudhës.
станция метро — stacion metroje
железнодорожная станция or железнодорожная платформа — stacion hekurudhor
Mënyrat e transportit në rusisht
Mënyrat më të zakonshme lokale të transportit janë:
автобус — autobus
машина — makinë
такси — taksi
поезд — tren
пригородный поезд — tren për në periferi (tren lokal)
Folësit amtare shpesh i referohen trenave lokale si электричка. Kjo fjalë fjalë për fjalë do të thotë "tren elektrik", por përdoret në kontekste joformale për t'iu referuar trenave në të gjitha linjat rajonale, pavarësisht nëse janë të elektrifikuar apo jo.
Disa qytete në Rusi ruajnë një rrjet të taksive minivan të quajtura маршрутное такси (taksi furgon) ose thjesht маршрутка (minibusi). Ato ndalen sipas kërkesës përgjatë një rruge të përcaktuar dhe nganjëherë ofrojnë një mënyrë të përshtatshme për të arritur në disa destinacione.
трамвай — tramvaj
троллейбус — trolejbus
Rrugët e autobusëve publikë elektrikë pa binarë janë më të zakonshme në qytetet ruse sesa në ato perëndimore.
метро — metro (nëntokës)
пешком — në këmbë
Fjalë për shenjat lundruese
Një grup udhëzimesh ka shumë mundësi të përfshijë këto elementë të zakonshëm të topografisë.
улица — rrugë
площадь — shesh
район — rreth, lagje
светофор — semafor
перекрёсток — kryqëzim
квартал — bllok rrugësh
здание — ndërtesë
дом — shtëpi (shpesh përdoret si zëvendësues për "ndërtesë")
дорога — rrugë (udhë)
мост — urë
центр города — qendra e qytetit
корпус — bllok (përdoret kur disa ndërtesa ndajnë të njëjtin numër si një kompleks)
Për edhe më shumë fjalë rusisht, shikoni këtë listë gjigante të fjalorit rus.
Folje të lidhura me udhëzimet
Veprimet e zakonshme për të kryer në procesin e arritjes në destinacionin tuaj mund të konjugohen në mënyrën urdhërore ose në kohën e ardhme, ose me një folje modale përpara paskajores.
повернуть — të kthehet
проехать — të kalosh me makinë/autobus, të vozitësh për (njësi të distancës/kohës)
Kjo është një folje e gjithanshme që mund të zëvendësojë добраться në një klauzolë pyetjeje ose të tregojë veprime të ndryshme gjatë rrugës. Проедете мимо театра. do të thotë "[ju] do të kaloni pranë teatrit"; Проедете три остановки. është "[ju] do të udhëtoni për tri stacione."
попасть — të arrish, të shkosh te
Kjo është një tjetër sinonim për добраться. Kuptimi tjetër i kësaj foljeje të veçantë është "të godasësh objektivin".
пересечь — të kalosh nëpër, të kapërcesh
увидеть — të shohësh, të vëresh
сесть на — të ulesh në (të hipësh në një mjet transporti)
Fjalë për distancën dhe kohën
Kur kërkoni udhëzime, përgjigja ka shumë mundësi të përfshijë gjatësinë ose kohëzgjatjen e përafërt të udhëtimit.
час — orë
Si p.sh.: Около часа (Rreth një orë) është një përgjigje e vlefshme për "Sa larg është?"
минута — minutë
Udha të shkurtra mund të vlerësohen në minuta, dhe каждые пять минут (çdo pesë minuta) është mënyra e zakonshme për të përshkruar shpeshtësinë e orarit të transportit publik.
Vendet rusishtfolëse të gjitha përdorin sistemin metrik, kështu që distancat do të maten në:
километр — kilometër
метр — metër
Parafjalë dhe ndajfolje të lidhura me drejtimet
далеко — larg
близко — afër, pranë
направо — djathtas
налево — majtas
прямо — drejt përpara
перед — para, përballë
после — pas, përtej
мимо — pranë, duke kaluar
возле, около — pranë, afër
рядом с — afër, ngjitur me, pranë
напротив — përballë, përballë (në anën tjetër të rrugës)
по направлению к — drejt, kah
через — përtej, nëpër, pas (një kohe)
Dialoge Shembull
Duke i bashkuar të gjitha, këtu është një mostër e vogël e asaj që mund të përdorni ose dëgjoni kur kërkoni ose merrni udhëzime në rusisht.
P: Извините, Вы не подскажете, где находится ближайшая станция метро? — Më falni, a do të ishit në gjendje të më thoni ku ndodhet stacioni më i afërt i metrosë?
P: Конечно, станция “Братиславская” прямо за углом. — Sigurisht, stacioni "Bratislavskaya" është menjëherë pas qoshes.
P: Как далеко отсюда до стадиона? — Sa larg është deri te stadiumi nga këtu?
P: Пятнадцать минут пешком. — Është pesëmbëdhjetë minuta në këmbë.
P: Мне нужно попасть на Красную Площадь. — Më duhet të shkoj në Sheshin e Kuq.
P: Идите в ту сторону, а затем поверните направо, когда увидите большой собор. — Ecni në atë drejtim dhe pastaj kthehuni djathtas kur të shihni katedralen e madhe.
P: Вы не можете мне показать на карте? — A mund të më tregoni në hartë?
P: Конечно. Он примерно здесь. — Sigurisht. Është diku këtu.
P : Как туда лучше всего добраться? — Cila është mënyra më e mirë për të shkuar atje?
P: Лучше всего поехать на метро. — Më së miri është të merrni metron.
P: Туда можно дойти пешком? — A është e mundur të shkoni atje në këmbë?
P: Вам лучше всего сесть на трамвай. — Opsioni juaj më i mirë është të merrni tramvajin.
P: Где находится парк? — Ku ndodhet parku?
P: Слева от остановки Вы увидите вход в парк. — Në të majtë të stacionit, ju do të shihni hyrjen e parkut.
P: Вы не знаете, когда будет следующий автобус? — A do ta dinit kur vjen autobusi i radhës?
P: Следующий автобус прибудет через пять минут. — Autobusi i radhës arrin pas pesë minutash.
P: Где находится ближайшая аптека? — Ku ndodhet farmacia më e afërt?
P: Пройдёте мимо церкви, затем повернёте направо, и через два квартала на углу будет аптека. — [Ju] do të kaloni pranë kishës, pastaj do të ktheheni djathtas, dhe pas dy bllokësh do të ketë një farmaci në cep.
Dhe këtu janë disa idioma që shprehin se sa afër ose larg është destinacioni juaj:
Это в двух шагах отсюда. — Është shumë pranë.
Это чёрт знает где. — Është shumë larg.
Fjalë për fjalë, do të thotë "është djalli e di ku", që është një mënyrë shumë kolokiale me të cilën dikush mund të nënkuptojë se duhet të rishikoni planet tuaja për të shkuar atje për shkak të përpjekjes që do të duhej.
Dhe së fundi, mos harroni të shprehni mirënjohjen tuaj në fund të bisedës:
Огромное спасибо! — Një falënderim i madh!
Një shënim për formalitetin e gjuhës: Në gjuhën ruse, ju përdorni ты (ti - njëjës joformal) kur flisni me fëmijë, miq ose të afërm. Të gjithë të tjerëve u drejtoheni me Вы, e cila tingëllon dhe vepron si "ju" shumës, por shkruhet me shkronjë të madhe për të përfaqësuar formën njëjës formale.
Shumica dërrmuese e ndërveprimeve që përfshijnë kërkimin e udhëzimeve do të ndodhin midis njerëzve që nuk janë parë kurrë më parë, kështu që rrjedh se ju kryesisht do të përdorni rusishten formale në këto situata.
Epo, ju jeni të përgatitur tani! Edhe nëse jeni të humbur dhe bateria e telefonit tuaj ka vdekur, ju keni të gjitha mjetet e nevojshme për t'i kërkuar një vendasi udhëzime në rusisht.
Dhe Një Gjë Tjetër... Nëse e doni të mësuarit e rusishtes dhe dëshironi të zhyteni me materiale autentike nga Rusia, atëherë unë duhet t'ju tregoj edhe më shumë për Lingflix. Lingflix ju fut natyrshëm dhe gradualisht në mësimin e gjuhës dhe kulturës ruse. Ju do të mësoni rusishten e vërtetë ashtu si flitet nga rusët e vërtetë! Lingflix ka një gamë shumë të gjerë videoesh bashkëkohore. Vetëm një shikim i shpejtë do t'ju japë një ide të llojeve të ndryshme të përmbajtjes në gjuhën ruse të disponueshme në Lingflix: Lingflix i bën këto video në rusisht amtare të arritshme përmes transkripteve interaktive. Prekni çdo fjalë për ta kërkuar menjëherë. Kini akses në një transkript të plotë interaktiv të çdo videoje nën skedën Dialog. Rishikoni lehtësisht fjalët dhe frazat me audio nën skedën Fjalor. Të gjitha përkufizimet kanë shembuj të shumtë, dhe ato janë shkruar për nxënësit e rusishtes si ju. Prekni për të shtuar fjalë që dëshironi të rishikoni në një listë fjalësh. Dhe Lingflix ka një mënyrë mësimi që e kthen çdo video në një mësim të të mësuarit të gjuhës. Ju gjithmonë mund të rrëshqisni majtas ose djathtas për të parë më shumë shembuj. Pjesa më e mirë? Lingflix mbënë gjurmët e fjalorit tuaj dhe ju jep praktikë shtesë me fjalët e vështira. Do t'ju kujtojë edhe kur të ketë kohë për të rishikuar atë që keni mësuar. Ju do të keni një përvojë 100% të personalizuar. Filloni të përdorni faqen e internetit të Lingflix në kompjuterin tuaj ose tabletë, ose, akoma më mirë, shkarkoni aplikacionin Lingflix nga dyqani iTunes ose Google Play. Klikoni këtu për të përfituar nga oferta jonë aktuale! (Skadon në fund të këtij muaji.)
