Hangul | Alfabeti Korean

Takojeni me Hangul-in (한글), një sistem shkrimi për mrekulli të lehtë, të cilin disa e proklamojnë si alfabetin më të mirë për gjuhë të huaja.

Para se të shpikej Hangul-i, sistemi kryesor i shkrimit për vendasit koreanë bazohej në karakteret kineze. Kryesisht klasa e lartë dinte të lexonte dhe shkruante, kryesisht sepse simbolet e panumërta dhe të sofistikuara kineze që përdoreshin nuk ishin të lehta për t'u transkriptuar apo kuptuar nga njerëzit e thjeshtë.

Mbreti Sejong, mbreti i katërt i dinastisë Joseon, nisi fushën për të krijuar një sistem shkrimi vendas më të përshtatshëm. Me përpjekjet e kombinuara të këshilltarëve më të zgjuar të kohës, u krijua alfabeti Hangul (i quajtur fillimisht 훈민정음).

Dhe tani, shekuj më vonë, Hangul-i mbetet po aq elegant dhe i dashur si kurrë, si nga vendasit koreanë ashtu edhe nga ata që mësojnë gjuhën koreane.

Bashkëtingëlloret

Bashkëtingëlloret në koreanisht quhen 자음 (ja-eum). Dhe për fat, shumica prej tyre mund të krahasohen me shkronjat e alfabetit anglez.

Bashkëtingëlloret Bazë

Gjithsej janë 14 bashkëtingëllore bazë. Do të paraqes bashkëtingëlloren, në kllapa si shqiptohet si shkronjë e alfabetit, dhe më pas përafrimin më të afërt me tingullin e saj në anglisht.

ㄱ (giyeok) – G Kjo bashkëtingëllore në formë g-ja tingëllon shumë si G angleze.

ㄴ (ni-eun) – N Duket si një ㄱ e përmbysur, por tingëllon identik me N-në angleze.

ㄷ (di-geut) – D Tingëllon si një D angleze më e butë – kur e shqiptoni, gjuha juaj duhet të prekë lehtë (dhe them lehtë!) pjesën e pasme të dhëmbëve të sipërm.

ㄹ (ri-eul) – R / L Kjo shkronjë në formë gjarpri tingëllon si R-ja angleze, por me një prekje më të butë. Në fakt, mund ta konsideroni si një përzierje midis tingujve R dhe L. Kur shqiptohet, gjuha juaj duhet të bëjë kontakt të shpejtë dhe të lehtë me pjesën e sipërme të gojës.

ㅁ (mi-eum) – M Tingëllon si M-ja angleze. Përkatësisht, forma e kësaj bashkëtingëllore i ngjan një g oje të hapur.

ㅂ (bi-eup) – B Duket si një ㅁ me krahët lart! Tingëllon si B-ja angleze, dhe në fakt nuk duket shumë ndryshe nga "b" e vogël.

ㅅ (shi-ot) – S Kjo bashkëtingëllore është pak e ndërlikuar sepse mund të tingëllojë si një S e rregullt angleze ose më shumë si SH. Varet nga vendndodhja e saj brenda një rrokjeje, si dhe nga zanoreja pas saj. Mund të marrë edhe një tingull të mpirë T, nëse është bashkëtingëllorja e fundit e një rrokjeje.

ㅇ (i-eung) – Mbajtëse vendi / NG Kjo bashkëtingëllore është unike në atë që nuk ka vërtet një tingull unik (në mënyrë të përshtatshme, duket pak si një zero). Në fakt njihet si "bashkëtingëllorja e heshtur", e përdorur si mbajtëse vendi para një tingulli zanor. Merr tingullin NG kur është bashkëtingëllorja përfundimtare e një rrokjeje.

ㅈ (ji-eut) – J Tingëllon si J-ja angleze, dhe disi i ngjan asaj sikur po përpiqej të bënte një grivast në këmbë!

ㅊ (chi-eut) – CH Shpesh ngatërrohet me ㅈ, por kushtojini vëmendje të veçantë asaj vije horizontale dalluese në krye.

ㅋ (ki-euk) – K Duket si një ㄱ me një çikë, gjë që mund t'ju japë një të dhënë për t'i dhënë një shqiptim të jashtëzakonshëm, më ashpër. Tingulli G bëhet një tingull i mprehtë K.

ㅌ (ti-eut) – T Duket si një ㄷ me një çikë, dhe si ㅋ, kjo tregon se do t'i jepni një shqiptim më të fortë. Tingulli D bëhet një tingull i fortë T. Përdorni dhëmbët!

ㅍ (pi-eup) – P Duket pak si një s tillë në stil grek, kështu që mund ta përdorni këtë si një të dhënë vizuale për mënyrën se si tingëllon!

ㅎ (hi-eut) – H Duket si një kokë që vesh një k apel të vogël (në fakt, një kapelë që i ngjan atij tradicional korean të njohur si 갓).

Bashkëtingëlloret e Dyfishta

Këto janë pikërisht ajo që tingëllojnë: dy nga e njëjta bashkëtingëllore! Megjithatë, ato në fakt veprojnë si një bashkëtingëllore e vetme brenda një rrokjeje.

Janë pesë bashkëtingëlloret bazë që kanë forma të dyfishta:

• ㄱ → ㄲ (gg ose kk)
• ㄷ → ㄸ (dd ose tt)
• ㅅ → ㅆ (ss)
• ㅈ → ㅉ (jj)
• ㅂ → ㅃ (bb ose pp)

Mënyra se si tingëllojnë këto bashkëtingëllore është gjithashtu, në thelb, "dyfish" e atij të bashkëtingëllores bazë. Kjo do të thotë një shqiptim më i mprehtë dhe më i fryrë.

Artikulimi i Bashkëtingëlloreve Koreane

Nëse e keni praktikuar tashmë të thoni këto bashkëtingëllore me zë, mund të vini re diçka kurioze. Disi, forma e bashkëtingëllores duket se ndihet "intuitive" me mënyrën se si tingëllojnë.

Shumë gjuhëtarë argumentojnë se kjo nuk është rastësi. Artikulimi fonemik i bashkëtingëlloreve koreane korrespondon disi me mënyrën se si ato transkriptohen.

Ja pesë kategori të artikulimit fonemik:

• Velare: pjesa e pasme e gjuhës bën kontakt me pjesën e pasme të çatisë së gojës
• Alveolare: gjuha bën kontakt me kreshtën e mishit pas dhëmbëve të sipërm të përparmë
• Buzore: të dyja buzët bëjnë kontakt me njëra-tjetrën
• Dentale: gjuha bën kontakt me pjesën e pasme të dhëmbëve të sipërm të përparmë
• Glottale: hapësira midis palosjeve të zërit tuaj hapet dhe mbyllet

Dhe ja bashkëtingëlloret koreane, të organizuara sipas artikulimit të tyre fonemik përkatës:

• Bashkëtingëlloret velare: ㄱ dhe ㅋ. Vini re se si ato i ngjasin harkut të gjuhës suaj kundër pjesës së pasme të gojës.
• Bashkëtingëlloret alveolare: ㄴ, ㄷ, ㅌ dhe ㄹ. Ato kapin si rrafshësinë ashtu edhe lakimin e gjuhës ndërsa bën kontakt me kreshtën e mishit.
• Bashkëtingëlloret buzore: ㅁ, ㅂ dhe ㅍ. Ato i ngjasin formës së gojës dhe/ose buzëve.
• Bashkëtingëlloret dentale: ㅅ, ㅈ, ㅊ. Ato kanë një siluetë të ngjashme me dhëmb.
• Bashkëtingëlloret glottale: ㅇ dhe ㅎ. Ato janë të rrumbullakëta, si hapja midis palosjeve të zërit.

Çfarë praktikësie! Sigurisht, nuk keni nevojë domosdoshmërisht t'i njihni këto kategori, por kjo është akoma informacion i dobishëm se si të shqiptoni saktë shkronjat.

Zanoret

Zanoret në koreanisht quhen 모음 (mo-eum). Ato shpesh klasifikohen bazuar në formën e tyre dhe mënyrën se si shkruhen.

Mbani mend se zanoret në koreanisht janë më shumë si tinguj "të përzier" zanorë anglezë. Ne nuk mund t'i dallojmë rreptësisht si shkronjat A, E, I, O ose U.

Do të paraqes zanoren, shqiptimin e saj të romanizuar në kllapa, dhe më pas një shpjegim të shkurtër se si tingëllon.

Zanore Vertikale

ㅏ (a) Tingëllon si AH siç shqiptohet në "father" (babai).

ㅑ (ya) Tingëllon si YA siç shqiptohet në "yacht" (jaht).

ㅓ (eo) Tingëllon si UH si O-ja në "other" (tjetër), por romanizohet si eo.

ㅕ (yeo) Tingëllon si YUH si në "yuck" (uh), por romanizohet si yeo.

ㅣ (i) Tingëllon si EE si në "teeth" (dhëmbë). Ndonjëherë mund të transkriptohet edhe si ee në vend të i.

Zanore Horizontale

ㅗ (o) Tingëllon si OH si, mirë, "oh" (oh).

ㅛ (yo) Tingëllon si YO si në "yogurt" (kos).

ㅜ (u) Tingëllon si OO si në "boot" (çizme).

ㅠ (yu) Tingëllon tamam si fjala "you" (ti).

ㅡ (eu) Nuk ka një ekuivalent të saktë me shkronjë angleze, por në thelb është një tingull ㅜ më i "rrafshuar". Shqiptoni ㅜ normalisht, dhe ndërsa e bëni këtë, tërhiqeni dhe rrafshoni më shumë buzën e poshtme (mjaq aq sa dhëmbët e poshtëm të shfaqen).

Zanore të Dyfishta ose Komplekse

Ashtu është, nuk janë vetëm bashkëtingëlloret koreane që bëhen të dyfishta!

Zanoret e dyfishta koreane, ose zanoret komplekse, quhen kështu sepse përbëhen nga dy zanore të shkruara dhe në thelb kombinojnë dy tinguj zanorë. Ashtu si bashkëtingëlloret e dyfishta, edhe zanoret e dyfishta konsiderohen si vetëm një zanore kur shkruhen.

Do të vini re se disa nga këto zanore do të tingëllojnë saktësisht njësoj. Vërtet, edhe vendasit koreanë e kanë të vështirë t'i dallojnë ato, kështu që shpesh nuk e bëjnë as në të folur as në tekst.

ㅐ (ae) Kombinim i ㅏ dhe ㅣ. Shqiptohet EH si E-ja në "egg" (vezë).

ㅒ (yae) Kombinim i ㅑ dhe ㅣ. Shqiptohet YEH si Y-ja në "yes" (po).

ㅔ (e) Kombinim i ㅓ dhe ㅣ, por në fakt tingëllon saktësisht si ㅐ.

ㅖ (ye) Kombinim i ㅕ dhe ㅣ. Tingëllon saktësisht si ㅒ.

ㅚ (oe) Kombinim i ㅗ dhe ㅣ. Shqiptohet WEH si në "welding" (sal dim).

ㅟ (wi) Kombinim i ㅜ dhe ㅣ. Shqiptohet OO-EE si "-ewie" në "Stewie".

ㅢ (ui) Kombinim i ㅡ dhe ㅣ. Tingëllon disi si ㅟ, por më "i rrafshët". Si me vetëm zanoren ㅡ, sigurohuni që buzëja e poshtme të tërhiqet kur shqiptoni, pothuajse sikur po bëni një grimasë.

ㅘ (wa) Kombinim i ㅗ dhe ㅏ. Shqiptohet WAH si në "water" (ujë).

ㅝ (wo ose weo) Kombinim i ㅜ dhe ㅓ. Shqiptohet WO si në "wonder" (mrekulli).

ㅙ (wae) Kombinim i ㅗ dhe ㅐ. Tingëllon si ㅚ.

ㅞ (we) Kombinim i ㅜ dhe ㅔ. Tingëllon si ㅚ dhe ㅙ.

Një mënyrë e shkëlqyer për t'u njohur me të gjitha këto shkronja dhe tinguj është të shikoni video me titra, në mënyrë që të mund të lexoni së bashku duke dëgjuar se si shqiptohet në të vërtetë gjithçka. YouTube ose Netflix janë të mira për këtë, por për pak mbështetje shtesë në të mësuarit, mund të provoni diçka si Lingflix.

Si të Formohen Rrokje Koreane nga Karakteret Hangul

Shkronjat Hangul nuk janë thjesht të lehta për t'u shkruar individualisht. Formimi i tyre në rrokje aktuale është gjithashtu një proces shumë i lehtë.

Mund të shihni mësimin tonë të posaçëm për rrokjet koreane këtu:

Për të kuptuar shpejt se si funksionojnë, ja tre rregullat bazë.

1. Një rrokje duhet të ketë një bashkëtingëllore dhe një zanore

Për çdo rrokje koreane, duhet të ketë të paktën një bashkëtingëllore dhe një zanore. Zanorja vjen pas bashkëtingëllores. Nuk mund të keni ndonjë rrokje që përbëhet vetëm nga bashkëtingëllore.

Megjithatë, mund të keni rrokje që përbëhen vetëm nga tinguj zanorë. Në këto raste, bashkëtingëllorja e heshtur ㅇ merr pozicionin e bashkëtingëllores kryesore.

2. Një rrokje duhet të ketë dy deri në katër karaktere

Një rrokje koreane përbëhet nga një minimum dy dhe një maksimum katër shkronja Hangul. Shumica e rrokjeve përbëhen nga dy deri në tre shkronja. Mos harroni se një bashkëtingëllore e dyfishtë dhe një zanore e dyfishtë të dyja numërohen si një shkronjë.

3. Rrokjet koreane shkruhen si blloqe

Në anglisht, ne i shkruajmë shkronjat e një fjale nga e majta në të djathtë, njëra pranë tjetrës. Në koreanisht, shkronjat Hangul brenda një rrokjeje shkruhen në një format katror, dhe të gjitha rrokjet duhet të jenë të së njëjtës madhësi katrore. Shihni këta shembuj:

• Dy karaktere: 호 dhe 하
• Tre karaktere: 븐 dhe 박
• Katër karaktere: 묶 dhe 닭

Vini re se shkronjat e treta dhe të katërta duhet të "tkurren" për tu ngjeshur në formën katrore.

Mund të shihni gjithashtu se nëse zanorja e rrokjes është horizontale apo vertikale do të ndikojë gjithashtu në orientimin e bashkëtingëlloreve.

Këto janë vetëm bazat se si të shkruhen rrokje koreane me shkronja Hangul. Për një udhëzues më të thelluar për strukturën e tyre, kontrolloni këtë postim.

Ka një arsye pse Hangul-i është i preferuari i dashuruesve të gjuhëve. Ndoshta ky udhëzues e ka bërë të qartë pse.

Shumë nxënës kanë tendencë ta mësojnë këtë alfabet korean mjaft shpejt, dhe jam i sigurt se edhe ju do ta bëni!

Përsëri urime për vendimin për të ndërmarë hapat e parë për të mësuar koreanisht. Nga kjo pikë e tutje, gjërat do të bëhen edhe më argëtuese!