30 Përshëndetje Italiane për T'u Shprehur Më Mirë
Me siguri i keni parë gjestet që janë pjesë thelbësore e komunikimit në italisht—një lëvizje e kyçit të dorës ose një shkulje e pëllëmbës nga një italian autokton mund të frymëzojë gëzim, të qeshura ose frikë (më besoni, kam pasur një të dashur italiane). Por këto gjeste janë vetëm fillimi.
Përshëndetjet janë ajo që i jep ngjyrë gjuhës italiane. Ato sjellin emocion në një bisedë dhe u shtojnë peshë fjalëve tuaja.
Le të hedhim një vështrim në disa nga përshëndetjet më të zakonshme italiane sepse, pa to, do të dukeni si një i huaj i mërzitshëm.
1. Macché! (Sigurisht që jo!/Aspak!/Në asnjë mënyrë!)
Siç mund ta shihni, ka shumë mënyra për të përdorur *macché*.
A: Sarai stanco! (Me siguri je i lodhur!)
B: Macché! Sto benissimo. (Aspak! Jam shumë mirë.)
2. Ma dai! (Vërtet?!)
Kjo është diçka që thuhet kur dëgjoni diçka që ju bën të thoni "Vërtet?!", "E pabesueshme!" ose "Po tallesh!"
A: Ho appena vinto un milione di euro alla lotteria! (Sapo fita një milion euro në llotari!)
B: Ma dai! (E pabesueshme!)
3. Dai! (Hajde!/Vazhdo!)
Kjo mund të përdoret si *macché* ose kur doni të thoni "Hajde!", "Shkojmë!" ose "Shpejtohu!" Është mjaft e gjithanshme, por zakonisht shpreh një urgjencë ose zhgënjim.
A: Non puoi venire con noi! Sei troppo piccolo! (Nuk mund të vish me ne! Je shumë i vogël!)
B: Dai ma voglio venire! (Hajde! Dua të vij edhe unë!)
4. Vai! (Shko!)
Kjo përshëndetje është ajo që zakonisht do të dëgjonit në një ndeshje futbolli.
Vai! Vai! GOL! (Shko! Shko! GOL!)
Mund të përdoret edhe për të thënë "Shko që andej!" por është mjaft e vrazhdë.
5. Bravo! (Punë e mirë!)
Kjo nuk ka nevojë për shpjegim. Kur dikush bën diçka mirë, ju thoni Bravo!
Kur është një vajzë ajo që ka bërë diçka mirë, duhet të thoni Brava!
A: Ho appena finito di scrivere il mio romanzo. (Sapo mbarova së shkruari romanin tim.)
B: Bravo! (Punë e mirë!)
6. Guai! (Do të ke telashe/Mos e provo fare!)
Kjo përshëndetje shpesh përdoret në shprehje si *guai a te* (mos e provo fare) ose *guai a voi* (do të keni telashe), të cilat paralajmërojnë dikë se janë gati të përfshihen në telashe të mëdha.
A: Mangio uno di questi biscotti. (Do të ha një nga këto biskota.)
B: Guai a te! (Mos e provo fare!)
7. Forza! (Mund ta bësh!/Vazhdo!)
Këtë mund ta dëgjoni edhe në një ndeshje sportive, ose mund ta përdorni për të inkurajuar një mik që po luaj një lojë të tensionuar Mario Kart.
A: Non riesco a superare l’esame! (Nuk mund ta kaloj provimin!)
B: Forza! Studiamo insieme! (Mund ta bësh! Le të studiojmë së bashku!)
8. Accidenti! (Mallkuar qoftë!/Dreq!)
Kjo është një mënyrë e butë për të shprehur pakënaqësinë tuaj për diçka. Nëse sapo e keni humbur autobusin, mund të nxjerrni një "Accidenti!" nën frymë.
Accidenti! Il mio computer si è bloccato proprio mentre stavo per finire il mio rapporto! (Mallkuar qoftë! Kompjuteri im u bllokua pikërisht kur isha gati ta përfundoj raportin!)
9. Mannaggia! (Mjaft!)
*Mannaggia* është ekuivalenti italian i "mjaft" në anglisht—pra, një version më i butë i "mallkuar" që shpreh një ndjenjë më të lehtë frustrimi, bezdisjeje ose zhgënjimi.
A: Ho dimenticato di comprare il pane per la cena. (Kam harruar të blej bukën për darkë.)
B: Mannaggia! Ora dobbiamo fare un altro viaggio al supermercato. (Mjaft! Tani duhet të bëjmë një udhëtim tjetër në supermarket.)
10. Zitto! (Qetësohu!)
Jo shumë e sjellshme, por shumë argëtuese për t'u thënë, kjo është një përshëndetje e zakonshme mes të rinjve italianë.
Ashtu si me *bravo*, forma që përdorni varet nga gjinia dhe numri i personave për të cilët po flisni.
A: So con chi sei stata ieri sera. (E di se me kë ke qenë mbrëmjen e kaluar.)
B: Zitta! (Qetësohu!)
11. Eccolo! (Ja ku është!)
Këtë përshëndetje e përdorni kur gjeni diçka që po kërkoni. Gjithashtu funksionon kur dikush që po prisnit shfaqet me vonesë.
A: Non possiamo partire senza Antonio. Dov’è? (Nuk mund të nisemi pa Antonion. Ku është ai?)
B: Eccolo! OK, andiamo! (Ja ku është! OK, le të shkojmë!)
12. Silenzio! (Qetësi!)
Kjo përshëndetje e gjallë shpesh është e nevojshme në çizmen e zhurmshme që e quajmë Itali.
A: Scusa, ho una notizia importante da condividere. (Më falni, kam një lajm të rëndësishëm për të ndarë.)
B: Silenzio! Sta parlando il professore. (Qetësi! Po flet profesori.)
13. Uffa! (Shpreh mërzitje/merzitje)
Mund ta përdorni këtë përshëndetje nëse partneri juaj po ju thotë për herë të 1000-të se nëse shkonit më shpesh në palestër, do të kishit më shumë energji.
Përdoreni me këtë gjest për efekt të plotë.
Uffa, ho perso il mio portafoglio di nuovo! (Uff, humba përsëri portofolin tim!)
14. Ahia! (Au!)
E shqiptuar si tingulli klasik i grushtit karate ("Hi-Ya!") por pa tingullin "H", kjo është thjesht mënyra se si një italian ju tregon se sapo i keni shkelur gishtin e këmbës.
Ahia! Ho picchiato il dito mentre chiudevo la porta! (Au! I godita gishtin duke e mbyllur derën!)
15. Boh! (Nuk e di!)
Në çdo situatë kur jeni praktikisht i padijshëm për përgjigjen e një pyetjeje ose problemi, mund të nxjerrni një *boh* të thellë!
A: Sai dove ho messo le chiavi di casa? (A e di se ku i vura çelësat e shtëpisë?)
B: Boh! (Nuk e kam idenë!)
16. Puah! (Ish!)
Kjo përshëndetje shqiptohet njësoj si fjala jonë "pu", që është e përshtatshme sepse është shprehja e përdorur kur shihni (ose nuhani) diçka të shëmtuar.
Questa minestra ha un sapore strano, puah! (Kjo supë ka një shije të çuditshme, ish!)
17. Oh! (Hej!)
Nëse keni nevojë të tërheqni vëmendjen e dikujt afër jush (si familje apo shokë) në Itali, duhet ta bëni në mënyrën e tyre. *Oh* është argëtuese sepse mund ta zgjerni. Një *oohhhh* e gjatë do t'ju bëjë të ndiheni si një djalë i vërtetë i zgjuar. Luani me tonin dhe bëjeni tuajen!
Por mund të mos dëshironi ta përdorni këtë me të huaj të plotë, pasi do të duket e vrazhdë.
Oh, scusa! Posso chiederti una cosa? (Oh, më falni! Mund të të pyes diçka?)
18. Ehi! (Hej!)
*Ehi* tingëllon ngjashëm me "hej" në anglisht, por pa tingullin "H". E përdorni në të njëjtën mënyrë si "oh".
Ehi, hai sentito le ultime notizie? (Hej, a dëgjuve lajmet e fundit?)
19. Aspetta! (Prisni!)
*Aspetta* shpesh përdoret si urdhërore në Itali. Ka tre mënyra për të formuar urdhëroren në italisht: (1) për foljet që mbarojnë në *-are*, shtoni "a" në rrënjën (duke e bërë atë në thelb të njëjtë me kohën e tashme të vetës së tretë); (2) për foljet e tjera, përdorni vetën e dytë të njëjës dhe shumës; dhe (3) për "ju" formale, përdoret lidhore për të gjitha foljet.
Ngjashëm me anglishten, urdhërorja mund të tingëllojë ofenduese në italisht.
A: Sto andando al cinema adesso. (Po shkoj në kinema tani.)
B: Aspetta! Vengo anch’io. (Prisni! Po vij edhe unë.)
20. Ascolta! (Dëgjo!)
Këtë mund ta përdorni kur doni të thoni "Dëgjo këtu!" ose "Dëgjoni!"
Ascolta! Ho una novità da dirti. (Dëgjo! Kam një lajm për t'ju thënë.)
21. Guarda! (Kujdes!)
Përdorni *guarda* kur doni t'i paralajmëroni dikë për një rrezik që po vjen.
Guarda, c’è una macchina che sta arrivando! (Kujdes, po vjen një makinë!)
22. Smettila! (Ndalo!)
Kjo folje në urdhërore zakonisht ka pjesëzën "*la*" të bashkangjitur. Mund të thotë edhe diçka si "Hiq qafe!"
Smettila! Non posso credere a quanto sei irritante. (Hiq qafe! Nuk mund të besoj sa i bezdisshëm je.)
23. Mamma mia! (Uau!/O Zot i madh!/Oh moj!)
Me siguri e keni dëgjuar *Mamma mia!* një milion herë në programet dhe filmat italianë—dhe kjo pa llogaritur filmat e Meryl Streep me të njëjtin emër. Është një nga ato përshëndetje të gjithanshme që mund të shprehin gjithçka, nga surpriza (e këndshme ose jo) te frustrimi.
A: Ho vinto i biglietti per il concerto di Coldplay! (Fita biletat për koncertin e Coldplay!)
B: Mamma mia! Davvero? (Uau! Vërtet?)
24. Magari! (Sikur!)
Kur doni të shprehni se do të ishte vërtet, vërtet e shkëlqyeshme nëse diçka do të ndodhte ashtu si dëshironit, përdorni *magari*.
A: Stai frequentando qualcuno al momento? (A po takon dikë aktualisht?)
B: Magari! (Sikur!)
25. Figo! (I/e lezetshëm!/Fantastike!)
Këtë do ta dëgjoni shpesh mes të rinjve italianë që duan të shprehin mahnitje (në një mënyrë të mirë) ndaj diçkaje ose dikujt.
A: Ho appena comprato un’auto nuova. (Sapo bleva një makinë të re.)
B: Figo! Che modello hai preso? (Fantastike! Çfarë modeli ke marrë?)
26. Ma va’! (Asnjë mënyrë!/Hajde tani!)
Nga ana tjetër, nëse doni të shprehni se nuk e besoni plotësisht atë që dikush tha, përdorni këtë.
A: Ho deciso di smettere di mangiare dolci. (Kam vendosur të ndaloj të ha ëmbëlsira.)
B: Ma va’! Ma tu sei il più grande amante del cioccolato che io conosca! (Asnjë mënyrë! Por ti je më i madhi adhurues i çokollatës që njoh!)
27. Salute! (Gëzuar!)
Ngjashëm me "gëzuar!" në anglisht, *salute* përdoret kur doni t'i uroshi dikujt fat dhe sukses.
A: Alla tua nuova avventura! (Për aventurën tënde të re!)
B: Salute! (Gëzuar!)
28. Sei fuori! (Je i çmendur!)
Përkthimi fjalë për fjalë i *sei fuori* është "je jashtë"—ku italianët nënkuptojnë "je jashtë mendjeve (tua)".
A: Posso scalare l’Everest in un giorno. (Mund ta ngjis Everestin në një ditë.)
B: Tu sei fuori! (Je i çmendur!)
29. Figuriamoci! (Paçka!/Imagjino!)
*Figuriamoci*, si shumë nga përshëndetjet e tjera për të cilat kemi folur tashmë, është mjaft argëtuese për t'u përdorur. Mund të jetë një mënyrë e drejtpërdrejtë ose sarkastike për të shprehur se diçka ndodhi pikërisht ashtu si e prisnit.
A: Ho fallito l’esame ieri! (Dje dështova në provim!)
B: Figuriamoci! Hai passato la notte prima a fare festa! (Paçka! E kaluat natën përpara duke u festuar!)
30. Che + Mbiemër/Emër
Lloji më i zakonshëm i përshëndetjes italiane është përshëndetja "*che* + mbiemër". Për ta formuar këtë përshëndetje, thjesht thoni *che* (zakonisht përkthehet si "sa" në këtë kontekst) dhe shtoni një mbiemër.
Për shembull:
- Shihni një djalë të pashëm dhe thoni, Che bello! (Sa i pashëm!). Nëse "ai" është "ajo", ju thoni Che bella! (Sa e bukur!). Dhe kur shihni një fustan të bukur në një vitrinë, ju thoni gjithashtu Che bello! (Sa i bukur!)
- Shokja juaj ju tregon për spaghetët alla carbonara që përgatiti dhe ju thoni, Che buono! (Sa i/e mirë/delicious!)
- Shoku juaj (një tjetër) shpenzoi shumë për bileta për të parë një yll të madh pop ndërkombëtar, vetëm për të zbuluar se koncerti u anulua, kështu që thonë Il concerto è stato annullato! (Koncerti u anulua!) Ju mund të përgjigjeni me Che brutta notizia! (Çfarë lajmi të tmerrshëm!)
Ju gjithashtu mund të përdorni *che* me emra si në Che peccato! (Çfarë e keqe!)
Italianët përdorin përshëndetje gjatë gjithë kohës. Nuk është thjesht një pjesë e rëndësishme e gjuhës së tyre, është një nga gjërat e tyre të preferuara për të bërë! Qoftë në një ndeshje, në një bar ose thjesht duke parë dritaren, gjithmonë ka diçka për të çuditur.
Nëse doni të jeni pjesë e kulturës, duhet të merrni pjesë në bisedë. Pra, jepni një jetë shtesë italishtes tuaj duke përdorur këto shprehje në bisedat tuaja.
Edhe nëse italishtja juaj nuk është e shkëlqyer, prapë mund të mësoni përshëndetje italiane dhe të hyni në rrethin e thashethemeve. Përdorni ato për argëtim ose si jetëshpëtues. Dhe nëse ndonjëherë keni nevojë për pak më shumë informacion për përdorimin, Lingflix mund t'ju tregojë se si folësit amtare i përdorin këto përshëndetje natyrshëm në bisedë. Lingflix merr video autentike—si video muzikore, parathënie filmash, lajme dhe fjalime frymëzuese—dhe i kthen ato në mësime të personalizuara të mësimit të gjuhës. Mund ta provoni Lingflix falas për 2 javë. Shikoni faqen e internetit ose shkarkoni aplikacionin për iOS ose aplikacionin për Android. P.S. Klikoni këtu për të përfituar nga shitja jonë aktuale! (Skadon në fund të këtij muaji.)
Sido që të jetë, nëse mund të nxjerrësh mjaft "*macché*" dhe "*Uffa*", me siguri do të fitosh një vend në tavolinë dhe një gotë të plotë vere në çdo bar lokal italian.
Dhe Një Gjë Tjetër...
Nëse jeni si unë dhe ju pëlqen të mësoni italisht përmes filmave dhe medias tjetër, duhet të shikoni Lingflix. Me Lingflix, ju mund ta shndërroni çdo përmbajtje me titra në YouTube ose Netflix në një mësim tërheqës gjuhësor.
Më pëlqen gjithashtu që Lingflix ka një bibliotekë të madhe videosh të zgjedhura posaçërisht për nxënësit e italishtes. Nuk kërkon më kërkime për përmbajtje të mirë—është e gjitha në një vend!
Një nga karakteristikat që më pëlqen më shumë janë titrat interaktive. Mund të prekni çdo fjalë për të parë një imazh, përkufizim dhe shembuj, gjë që e bën shumë më të lehtë të kuptoni dhe mbani mend.
Dhe nëse jeni të shqetësuar se do t'i harroni fjalët e reja, Lingflix ju ka mbuluar. Ju do të përfundoni ushtrime argëtuese për të forcuar fjalorin dhe do t'ju kujtohet kur është koha për të rishikuar, kështu që në fakt mbani atë që keni mësuar.
Ju mund të përdorni Lingflix në kompjuterin ose tableten tuaj, ose ta shkarkoni aplikacionin nga App Store ose Google Play. Klikoni këtu për të përfituar nga shitja jonë aktuale! (Skadon në fund të këtij muaji.)