Si të Bësh Pyetje në Gjermanisht
Të bësh pyetje është rruga drejt njohurive të çdo lloji, dhe e njëjta gjë vlen edhe për udhëtimin tënd për të mësuar gjermanisht.
Të dish si të bësh pyetje në gjermanisht hap kaq shumë dere. Gjithçka kërkon është të kuptosh bazat që qëndrojnë pas pyetjeve në gjermanisht dhe fjalëve pyetëse gjermane, prandaj le të fillojmë.
Fjalët Pyetëse në Gjermanisht
Një nga mënyrat më të dukshme për të bërë një pyetje në çdo gjuhë është përdorimi i një fjale pyetëse. Nëse ke pyetur ndonjëherë kush, çfarë, kur, ku dhe/ose pse, je në rrugën e duhur.
Këtu janë fjalët e zakonshme pyetëse që do të gjesh në gjermanisht, së bashku me disa shembuj pyetjesh.
Wer — Kush
Wer kommt mit dir zur Hochzeit? Kush po vjen me ty në dasmë?
Wer ist der Bundeskanzler von Deutschland? Kush është Kancelari i Gjermanisë?
Was — Çfarë
Was hast du gestern gemacht? Çfarë bëre dje?
Was ist los mit dir? Çfarë ka me ty?
Wann — Kur
Wann hast du Geburtstag? Kur është ditëlindja jote?
Wann kommen deine Eltern an? Kur po vijnë prindërit e tu?
Wo — Ku
Wo hast du deinen Rock gekauft? Ku e blevë fundin tënd?
Wo ist meine Brille? Ku janë syzet e mia?
Warum — Pse
Warum sprichst du Deutsch? Pse flet gjermanisht?
Warum bist du hier? Pse je këtu?
Wie — Si
Wie kommst du zur Schule? Si arrin në shkollë?
Wie hast du das gemacht? Si e bëre atë?
Wieso — Pse/Si që
Wieso hast du mich nicht angerufen? Pse nuk më telefonove?
Wieso siehst du so traurig aus? Pse dukesh kaq i/e trishtuar?
Wie viel — Sa (sasi)
Wie viel kostet die Halskette? Sa kushton varëza?
Wie viel Zeit hast du? Sa kohë ke?
Wie viele — Sa (numër)
Wie viele Kinder haben Sie? Sa fëmijë keni?
Wie viele Stühle brauchen wir? Sa karrige na duhen?
Woher — Nga ku
Woher kommst du? Nga ku vjen?
Woher kennt ihr euch? Nga e njihni njëri-tjetrin?
Wohin — Ku për (drejtim)
Wohin gehen wir heute Abend? Ku po shkojmë sonte?
Wohin fahren deine Eltern? Ku po udhëtojnë (me makinë) prindërit e tu?
Wovon — Për çfarë / Nga çfarë / Me çfarë
Wovon redest du? Për çfarë po flet?
Wovon handelt der Roman? Për çfarë është romani?
Wovon sind Sie nicht überzeugt? Nga çfarë nuk jeni ende i bindur?
Wovon lebt er? Me çfarë jeton ai? (Nga çfarë fiton jetesën?)
Welche / Welcher / Welches — Cili, Cila, Cilët, Cilat
Welcher Arzt hat Sie behandelt? Cili mjek ju trajtoi?
Welche Mannschaft hat gewonnen? Cila ekip fitoi?
Welches Kleid gefällt dir am besten? Cilin fustan e pëlqen më së shumti?
Weshalb — Për çfarë arsye / Pse
Weshalb kommst du so spät? Pse po vjen kaq vonë?
Weshalb hat er das getan? Pse e bëri atë?
Si shumica e termave themelorë të fjalorit në gjermanisht, duhet të jesh në gjendje t'i mësosh përmendësh fjalët pyetëse dhe t'i kujtosh kur është e nevojshme.
Por, nëse ende nuk je i/e kënaqur, vazhdo të lexosh. Kemi më shumë pyetje për ty!
Pyetje Po apo Jo në Gjermanisht
Pyetjet 'po' ose 'jo' janë ndoshta më të lehtat. Siç thotë edhe emri, këto janë pyetje që mund të përgjigjen me një thjesht 'ja' ose 'nein' (po ose jo). Pyetje të tilla fillojnë gjithmonë me një folje.
Së pari, zgjidh kohën e duhur për pyetjen që do të bësh. Mund të përdosh pothuajse çdo kohë për të bërë një pyetje. Pastaj, thjesht konjugo foljen në përputhje me kryefjalën në fjali duke përdorur kohën e duhur.
Vendos foljen e konjuguar në fillim të pyetjes dhe kryefjalën të dytë. Pjesa tjetër e fjalimit duhet të vijë pas.
Pyetjet që fillojnë me folje janë disi të kufizuara. Megjithatë, kjo e bën më të lehtë formulimin e një përgjigjeje për këto lloje pyetjesh.
Ja një shembull:
Spielen Sie Tennis? A luani tenis?
Ja, ich spiele Tennis mit meinen Freunden. Po, luaj tenis me miqtë e mi.
Siç mund ta shohësh, bërja dhe përgjigjja e pyetjes kërkon thjesht ndërrimin e vendit të foljes kryesore dhe të kryefjalës.
Në të njëjtën kohë, mund të përdorësh edhe përgjigje të kushtëzuara si 'vielleicht' (ndoshta), 'wahrscheinlich' (me shumë gjasa), 'eigentlich nicht' (jo vërtet) ose çdo numër tjetër përgjigjesh.
Kaufst du ein neues Auto? A po blen një makinë të re?
Vielleicht kaufe ich mir ein neues Auto. Ich bin mir immer noch nicht sicher. Ndoshta do të blej një makinë të re. Ende nuk jam i/e sigurt.
Nëse një pyetje kërkon më shumë se një folje, të tjerat shkojnë në fund të fjalimit.
Können Sie mir helfen? A mund të më ndihmoni?
Ja, ich kann Ihnen gleich helfen. Po, mund t'ju ndihmoj pas pak.
Tani po punojmë me dy folje: können (mund) dhe helfen (të ndihmosh). Konjugo foljen e parë dhe vendose në fillim, ashtu siç bëmë më parë.
Folja e dytë shkon plotësisht në fund, dhe në këtë shembull, ajo mbetet e paprekur. Nuk është e nevojshme asnjë konjugim.
Hast du deine Hausaufgaben gemacht? A i ke bërë detyrat e shtëpisë?
Ich mache heute Abend meine Hausaufgaben. Do të bëj detyrat e shtëpisë sonte.
Përsëri, për këtë shembull, folja e parë 'haben' (të kesh) është konjuguar në fillim. Pastaj kemi kryefjalën tonë 'du' dhe kundrinorin tonë 'deine Hausaufgaben'. Në fund, kemi foljen e dytë që na nevojitet: 'gemacht' (bërë).
Këtë herë, ajo folje e dytë është konjuguar. Kjo ndodh sepse po punojmë me një kohë gramatikore që e kërkon këtë. Mund të lexosh më shumë për kohët e foljeve gjermane dhe rendin e fjalëve këtu.
Të bësh pyetje me një folje është po aq e lehtë sa të zgjedhësh një folje dhe të formulosh një pyetje prej saj. Provo të bësh disa!
Për të parë këto fjalë dhe struktura të ndryshme pyetëse në gjermanisht në veprim, mund të studiosh se si i përdorin ato folësit amtare në Lingflix. Lingflix merr video autentike—si video muzikore, parathënie filmash, lajme dhe biseda frymëzuese—dhe i kthen ato në mësime të personalizuara për të mësuar gjuhën. Mund të provosh Lingflix falas për 2 javë. Shiko faqen e internetit ose shkarko aplikacionin për iOS ose aplikacionin për Android. P.S. Kliko këtu për të përfituar nga shitja jonë aktuale! (Skadon në fund të këtij muaji.)
Përdorimi i Shtesave Deklarative në Gjermanisht për Pyetje
Të pyesësh se çfarë po bën dikush është një gjë, por të shtosh kuptim pyetjes mund të jetë gjithashtu e thjeshtë.
Për shembull, mendoni për disa nga pyetjet që mund t'i bësh një shoku. Nëse po pyet diçka dhe do një përgjigje të caktuar, ka të ngjarë ta tregosh këtë në mënyrën se si e thua.
Për shembull:
Du kommst doch morgen zur Party, nicht wahr? Ti po vjen në festë nesër, apo jo?
Në varësi të situatës dhe intonacionit në zërin e folësit, përfshirja "apo jo?" mund të nënkuptojë gjëra të ndryshme. Këtu, folësi mund të jetë duke u përpjekur të konfirmojë praninë në festë të shtunën në mbrëmje.
Një mënyrë tjetër shumë e gjithanshme për të kontrolluar nëse diçka është e vërtetë apo jo, është përdorimi i 'oder' në fund të deklaratës suaj:
Du glaubst mir doch, oder? Por ti më beson, apo jo?
Përdorimi i termit 'richtig' (e saktë, apo jo) mund të jetë gjithashtu një lloj shtese deklarative. Termat 'oder', 'nicht wahr' dhe 'richtig' janë pothuajse të gjitha të këmbyeshme. Secila kërkon një lloj përgjigjeje konfirmimi nga marrësi.
Këto lloj përfshirjesh mund të konsiderohen pyetje indirekte. Pyetjet indirekte nuk përfshijnë shenja pyetjeje, por përdorin disa nga të njëjtat fraza që do të shihje.
Ja një shembull:
Wo warst du Montagabend? Ku ishe të hënën në mbrëmje?
Ich habe dich gefragt, wo du Montagabend warst. Të pyeta ku ishe të hënën në mbrëmje.
Pyetja direkte e përdor fjalën pyetëse të parë, ndërsa e njëjta fjalë vjen e dyta në pyetjen indirekte më poshtë.
Më shpesh, do të dëgjosh pyetjen indirekte pasi të jetë bërë pyetja direkte, si një mënyrë të sjellshme për të nxjerrë një përgjigje përsëri.
Përdorimi i Parafjalëve për të Bërë Pyetje në Gjermanisht
Ashtu si foljet, edhe parafjalët mund të përdoren për të futur një pyetje. Do të duhet të zhvendosësh çdo parafjalë në fillim të pyetjes dhe nganjëherë kjo madje kërkon edhe një farë përbërjeje.
Ke parë tashmë disa shembuj më lart. Kujto 'wohin', 'wovon' dhe 'woher'?
Wovon redest du? Për çfarë po flet?
"Për-çfarë po flet?" nuk funksionon vërtet në shqip. Ne nuk kemi një fjalë të përbërë si ajo për të filluar. Këtu përkthimi i drejtpërdrejtë mund të të sjellë në telashe.
Woher kommst du? / Wo kommst du her? Nga ku vjen?
Wohin gehst du? / Wo gehst du hin? Ku po shkon?
Kur përdor fjalën pyetëse 'wo' (ku) me një ndjenjë lëvizjeje ose drejtimi, do të duhet të shtosh një ekuivalent të "në" ose "nga" shumicën e kohës. Kjo është ku 'woher' (nga-ku) dhe 'wohin' (ku-për) bëhen të detyrueshme.
Megjithatë, pas të gjithë shpjegimeve që sapo dhashë për zhvendosjen e parafjalëve dhe përbërjeve në fillim të pyetjes, kjo është në fakt zona e vetme ku rregulli gjerman po fillon të çalë dhe të duket pak më shumë si ajo që bëjmë ne në shqip.
Shumica e teksteve gjermane do të të mësojnë ende fjali si 'Woher kommst du?' Por pastaj nëse vjen në Gjermani, do t'i dëgjosh njerëzit duke thënë 'Wo kommst du her?' gjatë gjithë kohës.
Një shembull tjetër i thjeshtë i parafjalëve në fillim të një fjalie është ky:
Mit wem arbeitest du? Me kë punon?
Përkthimi më i drejtpërdrejtë këtu do të ishte "Me kë punon?" Problemi i vetëm është se shumica e njerëzve nuk flasin më vërtet në atë mënyrë në shqip, kështu që mund të ndihet pak e çuditshme ta mendosh kështu.
Kjo ndodh sepse fjalët me 'wo-' si 'wovon' dhe 'womit' mund të përdoren vetëm kur flitet për objekte ose ide. Kur flitet për njerëz, duhet të përdorësh parafjalën dhe nyjën veç e veç.
Drejtimi i Kryefjalës kur Bëhen Pyetje në Gjermanisht
Së fundmi, një nga mënyrat më të mira për të personalizuar një pyetje është të përfshishë emrin e marrësit në vetë pyetjen.
Kjo është mjaft e lehtë për t'u bërë si në të folur ashtu edhe në të shkruar. Fillo me pyetjen që është formuar tashmë dhe më pas vendos emrin e personit përpara gjithçkaje.
Në mënyrë alternative, mund të vendosësh edhe emrin e tyre në fund të fjalimit.
Maria, woher kommst du? Maria, nga ku vjen?
Hast du einen blauen Stift, Abigail? A ke një stilolaps blu, Abigail?
Ben, du und deine Frau kommen morgen, richtig? Ben, ti dhe gruaja jote po vini nesër, apo jo?
Gegen wen kämpfst du, Hans? Kundër kujt po lufton, Hans?
Në secilin rast, përgjigjja mund të formohet duke përdorur ose fjalën pyetëse (woher), foljen (hast) ose parafjalën (gegen), siç diskutuam më lart.
Si të Stërvitesh për të Bërë Pyetje në Gjermanisht
Edhe pse të kemi demonstruar mjaft shembuj për ty, ja disa burime nga të cilat mund të përfitosh për të stërvitur më tej aftësitë e tua për të bërë pyetje.
- Quizlet: Nëse je më shumë i/e tipit të flaʃkartave, kontrollo këtë grup në Quizlet. Studio fjalët pyetëse me flaʃkartat dhe më pas përdor mjetet për të testuar veten në mënyra të ndryshme, nga shkrimi i fjalës së saktë në anglisht deri te zgjedhja e kuptimit nga përgjigjet e ofruara. Kjo lojë është e shkëlqyer për fillestarët, pasi ofron sugjerime për studim të mëtejshëm kur i përgjigjesh gabim një pyetjeje. Për folës më të avancuar, Quizlet ofron gjithashtu një numër burimesh fillestare të bisedës.
- PurposeGames: Kjo lojë gjermane për pyetje në PurposeGames, një faqe me lojra edukative, teston njohuritë e tua për fjalët pyetëse dhe kuptimet e tyre. Pasi të kesh përputhur kuptimet e sakta me homologët e tyre gjermanë, do të marrësh një fletë rezultatesh që përshkruan performancën tënde. Mund ta luajësh këtë lojë sa herë të duash.
- Deutsche Welle (Vala Gjermane): Për një model të shkëlqyer për të bërë pyetje, provo të shikosh këtë intervistë të rreme nga Deutsche Welle, një kompani gjermane transmetuese. Do të bëjë shumë për t'ju përgatitur për gjënë e vërtetë ose thjesht për të praktikuar bërjen dhe përgjigjen e pyetjeve në gjermanisht. Gjëja më e rëndësishme, si me të gjitha bisedat, është të kujtosh të flasësh qartë dhe me qetësi për të shprehur pikëpamjen tënde.
- Experteer: Për edhe më shumë praktikë, mund të përdorësh këto pyetje interviste në Experteer, një faqe rekrutimi dhe karriere, për të praktikuar për çdo mundësi që mund të gjesh në Gjermani. Ose, kap një shok ose anëtar familjeje dhe provo të luash rolin me ta për të parë sa mund t'u përgjigjesh.
Të mësuarit ka të bëjë të gjitha me të bërë pyetje dhe kërkimin e njohurive.
Kënaq kureshtjen tënde duke gërmuar më thellë—nuk di se çfarë perspektivash të reja do të gjesh!
Dhe Një Gjë Tjetër...
Dëshiron të dish çelësin për të mësuar gjermanisht në mënyrë efektive?
Është përdorimi i përmbajtjes dhe mjeteve të duhura, siç ofron Lingflix! Shfleto qindra video, bëj teste të pafund dhe zotëro gjuhën gjermane më shpejt se sa ke imagjinuar ndonjëherë!
Po shikon një video argëtuese, por ke vështirësi për ta kuptuar? Lingflix i sjell videot amtare brenda arritjes me titra interaktivë. Mund të prekësh çdo fjalë për ta kërkuar menjëherë. Çdo përkufizim ka shembuj që janë shkruar për t'ju ndihmuar të kuptoni se si përdoret fjala. Nëse shikon një fjalë interesante që nuk e njeh, mund ta shtosh në një listë fjalësh. Dhe Lingflix nuk është vetëm për shikimin e videove. Është një platformë e plotë për të mësuar. Është krijuar për t'ju mësuar në mënyrë efektive të gjithë fjalorin nga çdo video. Fërko majtas ose djathtas për të parë më shumë shembuj të fjalës në të cilën je. Pjesa më e mirë është se Lingflix mbën shënim për fjalorin që po mëson, dhe të jep praktikë shtesë me fjalë të vështira. Do të të kujtojë edhe kur është koha për të rishikuar atë që ke mësuar. Fillo të përdorësh faqen e internetit të Lingflix në kompjuterin ose tabletën tënde ose, akoma më mirë, shkarko aplikacionin Lingflix nga dyqani iTunes ose Google Play. Kliko këtu për të përfituar nga shitja jonë aktuale! (Skadon në fund të këtij muaji.)