35 Lidhëzoret Më të Zakonshme Gjermane

Në gramatikë, një lidhëzore është një fjalë që lidh pjesët e një fjalie. Ajo mundëson krijimin e fjalive më të gjata dhe më të sofistikuara për të ilustruar një ide apo koncept koheziv.

Lidhëzoret në gjuhën gjermane mund të klasifikohen në dy kategori kryesore: lidhëzore bashkërenditëse dhe nënrenditëse. Ky udhëzues do të mbulojë lidhëzoret themelore gjermane që të gjithë nxënësit duhet të njohin dhe të mbajnë mend për bisedat bazë.

Lidhëzoret Gjermane Bashkërenditëse

Lidhëzoret bashkërenditëse lidhin pjesë të një fjalie dhe u japin theks të barabartë çdo pjese.

Lidhëzoret bashkërenditëse gjermane janë të përshtatshme pasi nuk ndikojnë në strukturën apo rendin e fjalies. Plus, nuk ka shumë lidhëzore bashkërenditëse për t'u mbajtur mend!

Kur mësova për herë të parë për lidhëzoret bashkërenditëse në klasën e gjermanishtes, më thanë t'i mendonim si lidhëzoret "mik" apo "shok". Analogjia funksionon për të gjitha arsyet e mësipërme. Pra, le t'i hedhim një sy miqve tanë gramatikorë.

und — dhe

Përdorimi: Kognat i anglishtes "and". Lidh fjali dhe fjalë ose fraza të ngjashme, të lidhura.

Sie ist klug und hat viele Hobbys. Ajo është e zgjuar dhe ka shumë hobi.

aber — por

Përdorimi: Lidh fjali që kundërshtojnë njëra-tjetrën në të vërtetën ose konceptin. Theksi vihet në ndryshimin mes tyre.

Ich bin müde, aber ich muss zur Schule gehen. Unë jam i lodhur, por duhet të shkoj në shkollë.

oder — ose

Përdorimi: Përdoret për të dhënë një listë ose opsione alternative. Në gjermanisht, përdoret gjithashtu zakonisht në mënyrë jo-lidhëzore në fund të një pyetjeje si një lloj pohimi, të ngjashme me anglishten "apo jo?".

Willst du ein Buch lesen oder Schach spielen? Dëshiron të lexosh një libër apo të luash shah?

Er ist ganz sympatisch, oder? Ai është shumë i simpatishëm, apo jo?

denn — sepse, meqë

Përdorimi: Paraqet një marrëdhënie shkak-pasojë mes fjalive. Shënim: denn nuk mund të përdoret për të filluar një fjalí (siç është e mundur në fjalitë angleze që fillojnë me "because" ose "since").

Ich kaufe Gemüse, denn ich möchte einen Salat machen. Unë po blej perime sepse dëshiroj të bëj një sallatë.

hingegen — nga ana tjetër

Përdorimi: Paraqet një objekt ose skenar kontradiktor ose alternativ ndaj asaj që u përmend më parë. Hingegen është unik sepse vepron më shumë si një "bashkëngjitje" lidhëzore te subjekti që po përshkruhet. Vendoset në listën e lidhëzoreve bashkërenditëse pasi nuk krijon një fjalí të varur dhe nuk e ndryshon pozitën e foljes.

Sie liebt Äpfel, ihre Freundin hingegen liebt Orangen. Ajo i do mollët, e sajja e saj, nga ana tjetër, i do portokallët.

sondern — por më tepër

Përdorimi: I ngjashëm me aber, kjo prezanton një fjalí kontradiktore. Megjithatë, sondern zakonisht sugjeron një korrigjim të fjalisë së parë.

Sie wohnt nicht in Berlin, sondern in Tübingen. Ajo nuk jeton në Berlin, por më tepër në Tübingen.

doch — megjithatë, por

Përdorimi: I ngjashëm me aber në prezantimin e një fjalie kontradiktore. Megjithatë, doch zakonisht ka një tingull pak më formal dhe mund t'i japë pak më shumë rëndesí fjalísë ose deklaratës që e pasqyrë atë. Në disa raste, mund të përkthehet më saktë si "sidoqoftë" ose "vërtet".

Ich wollte zur Party kommen, doch ich war schon verabredet. Doja të vija në festë, por tashmë kisha një takim.

Lidhëzoret Gjermane Nënrenditëse

Lidhëzoret nënrenditëse lidhin fjali, por ekziston një marrëdhënie e dukshme mes tyre. Një fjalí duhet të jetë e varur nga një tjetër që kuptimi dhe rëndësia e plotë e fjalísë të bëhen të qarta.

Në gjermanisht, lidhëzoret nënrenditëse ndryshojnë rendin e fjalëve në fjali. Domethënë, folja brenda një fjalie të varur zhvendoset nga pozicioni i dytë në fund të plotë të fjalies. Kjo e bën rendin e një fjalie të varur Subjekt-Kundrinor-Folje, në vend të Subjekt-Folje-Kundrinor.

Fjalitë e varura mund të shkaktojnë problem edhe me fjalín që i pason. Në fjalitë gjermane, presja përdoret për t'i ndarë në mënyrë të pastër fjalitë. Kur një fjalí fillon me një fjalí të varur, fjalía që vjen pas presjes do të përjetojë gjithashtu një ndryshim të fjalëve – konkretisht, subjekti dhe folja e asaj fjale do të ndërrojnë vende.

Këtë ndryshim do ta vëreni në shembujt më poshtë. Ju gjithashtu mund të shihni ndryshimet midis lidhëzoreve bashkërenditëse dhe nënrenditëse në mediat e përditshme gjermane. Lingflix është i dobishëm për identifikimin e këtyre konstruksioneve gramatikore siç përdoren nga folësit amtare. Lingflix merr video autentike – si video muzikore, trailer filmash, lajme dhe fjalime frymëzuese – dhe i kthen ato në mësime të personalizuara për të mësuar gjuhën. Mund të provoni Lingflix falas për 2 javë. Shikoni faqen e internetit ose shkarkoni aplikacionin për iOS ose aplikacionin për Android. P.S. Klikoni këtu për të përfituar nga shitja jonë aktuale! (Skadon në fund të këtij muaji.)

Ndërsa lidhëzoret bashkërenditëse mund të shihen si "miq" bashkëpunues, më mësuan të mendoja për lidhëzoret nënrenditëse si "tiranë" që "hedhin" foljet jashtë (fjalë për fjalë në një fjalí). Ata krijojnë një dinamikë të qartë fuqie dhe ngatërrojnë "paqen" gramatikore.

Sidoqoftë, është thelbësore të mësohet për këta keqberës lidhëzorë. Ka mjaft më shumë prej tyre sesa lidhëzore bashkërenditëse.

als — kur (duke iu referuar së kaluarës)

Përdorimi: Për të përshkruar ngjarje të së kaluarës. Këto ngjarje zakonisht janë momente të vetme, të përfunduara që nuk vazhdojnë.

Als ich jung war, war ich sehr frech. Kur isha i ri, isha shumë i pafytyrë.

anstatt — në vend të

Përdorimi: Paraqet një veprim, ngjarje ose objekt që i kundërvihet, ose është një alternativë për, veprimin, ngjarjen ose objektin e përmendur më parë.

Ich gehe zu Fuß, anstatt mit dem Auto zu fahren. Unë eci në këmbë në vend që të ngas makinën time.

bevor — para se

Përdorimi: Nënkupton një veprim që ka ose duhet të vijë para një veprimi tjetër. Bevor nuk përdoret për emra.

Bevor meine Eltern kommen, müssen wir das Wohnzimmer aufräumen. Para se të vijnë prindërit e mi, duhet ta pastrojmë dhomën e ndenjes.

bis — deri sa

Përdorimi: Përshkruan një ngjarje që do të ndodhte deri në një pikë ose ndodhi të caktuar.

Wir warten auf Sie, bis Sie fertig sind. Ne do të presim për ju deri sa të jeni gati.

da — meqë, sepse

Përdorimi: Përshkruan një marrëdhënie shkak-pasojë mes fjalive. Ndryshe nga denn, da mund të përdoret në fillim të fjalísë.

Da sie viele Meetings hat, arbeitet sie heute im Büro. Meqë ajo ka shumë takime, po punon në zyrë sot.

damit — në mënyrë që, që

Përdorimi: Paraqet një marrëdhënie shkak-pasojë, dhe shpesh sekuenciale, mes fjalive. Fjalía pas damit shpjegon qëllimin për fjalín e mëparshme.

Lass uns später losfahren, damit wir nicht im Stau stecken bleiben. Le të nisemi më vonë që të mos ngecim në trafik.

dass — që

Përdorimi: Kognat i anglishtes "that". Prezanton një fjalí të varur që ofron shpjegim të mëtejshëm për fjalín kryesore të pavarur. Në disa raste, folësit amtare gjermanë mund të mos përfshijnë dass në një fjalí, nëse konteksti i përgjithshëm e nënkupton tashmë (në këto raste, fjalia në thelb është thjesht dy ose më shumë fjalí të pavarura pa lëvizje të rendit të foljes).

Ich hoffe, dass du kommen kannst. Shpresoj që ti të mund të vish.

falls — në rast se

Përdorimi: Paraqet skenarë kushtëzues; falls rrjedh nga der Fall (rast, çështje). Shpesh, falls përdoret për të përshkruar ngjarje paraprake që nuk dihet me siguri nëse do të ndodhin.

Kaufen Sie Medikamente, falls Sie krank werden. Blini pak ilace në rast se sëmureni.

indem — duke

Përdorimi: Paraqet shkakun ose metodën e një skenari/ngjarjeje të përmendur, ose mjetin me të cilin arrihet një "qëllim".

Sie hat Englisch gelernt, indem sie fünf Jahre in Amerika gewohnt hat. Ajo mësoi anglisht duke jetuar në Amerikë për pesë vjet.

nachdem — pasi, më pas

Përdorimi: Nënkupton një veprim që ka ose duhet të vijë pas një veprimi tjetër. Nachdem nuk përdoret për emra.

Sie macht ein Nickerchen, nachdem sie ihre Arbeit erledigt hat. Ajo bën një dremitje pasi të ketë përfunduar punën e saj.

ob — nëse (ose jo)

Përdorimi: Një "nëse" i kufizuar që zbatohet vetëm për skenarët "po/jo". Kjo është ndryshe nga falls, e cila mund të përdoret më gjerësisht.

Sie wollen wissen, ob Greta das Abendessen kochen kann. Ata duan të dinë nëse Greta mund të gatuajë darkën.

obgleich — megjithëse, edhe pse

Përdorimi: Përshkruan një kusht ose skenar që çon në një ngjarje kontradiktore ose të papritur. Përdoret më shpesh në tekst sesa në bisedë të rastësishme.

Er wollte mittanzen, obgleich er ungeschickt ist. Ai donte të vallëzonte së bashku me të gjithë, edhe pse është i mpirë.

obwohl — megjithëse, edhe pse

Përdorimi: E njëjta funksion si obgleich, megjithëse obwohl përdoret më shpesh në bisedën e folur.

Er gewann das Rennen, obwohl er nicht trainierte. Ai fitoi garën edhe pse nuk praktikoi.

seit — që kur

Përdorimi: Përshkruan një ngjarje që ka filluar në të kaluarën dhe nënkuptohet se është e vazhdueshme.

Seit ich ein Teenager war, kaue ich Kaugummi. Që kur isha adoleshent, kam çamçakëz.

sobald — sapo, sa më shpejt që

Përdorimi: Shpreh një ngjarje që do të ndodhte menjëherë pasi të ndodhë një ngjarje tjetër.

Sobald Sie angekommen sind, rufen Sie mich an. Sapo të jeni gati, takomëm në restorant.

sodass — saqë, me rezultat që

Përdorimi: Kjo është paksa ndryshe nga anglishtja "so that" dhe damit e përmendur më lart. Në vend që të tregojë qëllim, ajo tregon rezultatin e një veprimi, qoftë i qëllimshëm apo jo.

Der Flug hatte Verspätung, sodass wir den letzten Zug nach Hause verpasst haben. Fluturimi vonte, kështu që humbëm trenin e fundit për në shtëpi.

sofern — me kusht që, për sa kohë që

Përdorimi: Specifikon kushtet që një ngjarje të ndodhë. Konsiderohet pak më formale se falls.

Ich kann einen Kuchen backen, sofern du die Zutaten kaufst. Unë mund të pjek një tortë, me kusht që ti të blesh përbërësit.

solange — për sa kohë që, ndërsa

Përdorimi: Kognat i anglishtes "so long". Specifikon një kusht (zakonisht të vazhdueshëm) në të cilin do të ndodhte një skenar.

Solange Sie Ihren Hund haben, sind Sie in Sicherheit. Për sa kohë që ke qenin tënd, do të jesh i sigurt.

sonst — përndryshe

Përdorimi: Paraqet një skenar që do të ndodhte si rezultat i mosrespektimit të një kushti ose veprimi. Shpesh përdoret për të paraqitur paralajmërime ose masa paraprake.

Ich muss los, sonst komme ich zu spät zur Arbeit. Duhet të iki, përndryshe do të vonoj në punë.

soweit — sa, aq sa

Përdorimi: Përshkruan një shkallë (abstrakte ose konkrete) të cilën e arrin një veprim ose skenar.

Soweit ich weiß, funktioniert der Computer. Sa di unë, kompjuteri funksionon.

statt — në vend të

Përdorimi: Një version i shkurtuar, më informal i anstatt, me të njëjtin funksion: paraqet një veprim, ngjarje ose objekt që i kundërvihet, ose është një alternativë për, veprimin, ngjarjen ose objektin e përmendur më parë.

Warum drehst du die Heizung auf, statt einen Pulli anzuziehen? Pse po e ndez ngrohësin në vend që të veshësh një pulover?

um…zu — për të

Përdorimi: Paraqet një arsye ose qëllim për një veprim ose skenar. Kur përdoret um…zu, përdoret forma bazë e foljes.

Er geht in die Bibliothek, um zu lernen. Ai shkon në bibliotekë për të mësuar.

während — ndërsa, teksa

Përdorimi: Përshkruan ngjarje që do të ndodhin njëkohësisht.

Sie arbeitet am Computer, während er die Wohnung putzt. Ajo punon në kompjuterin e saj ndërsa ai pastron apartamentin.

weil — sepse

Përdorimi: Paraqet një marrëdhënie shkak-pasojë mes fjalive. Ndryshe nga denn, weil mund të përdoret në fillim të një fjalie.

Sie ist wütend, weil sie ihre Brieftasche verloren hat. Ajo është e zemëruar sepse humbi portofolin e saj.

wann — nëse, kur

Përdorimi: Përshkruan një pikë specifike në kohë në të cilën ndodh diçka, e cila zakonisht do të çojë në një veprim tjetër.

Sag mir, wann du zur Party kommst. Më thuaj kur po vjen në festë.

wenn — nëse, sa herë që

Përdorimi: Paraqet skenarë kushtëzues, zakonisht ato të përsëritura në vend të atyre të vetme ose ngjarjeve që ndodhin në një pikë specifike në kohë. Prandaj, wenn nuk është domosdoshmërisht i kufizuar në situata kohore dhe është më i gjithanshëm në funksion se wann.

Wenn Sie Fahrrad fahren, tragen Sie immer Ihren Helm. Sa herë që vozitni biçikletë, gjithmoni vishni helmetën tuaj.

wie — si, si (mënyrë)

Përdorimi: Paraqet një fjalí që kërkon ose ofron më shumë informacion për një veprim të përmendur.

Können Sie mir sagen, wie ich zum Bahnhof komme? A mund të më tregoni si të shkoj te stacioni i trenit?

wo — ku

Përdorimi: Paraqet një fjalí që kërkon ose ofron informacion për një vendndodhje specifike.

Wissen Sie, wo das Klassenzimmer ist? A e dini ku është klasa?

Pavarësisht nëse veprojnë si shokë ose tiranë gramatikorë, është e rëndësishme të njihen të dyja kategoritë e lidhëzoreve gjermane. Ato mund të përmirësojnë seriozisht fjalitë e tua të shkurtra dhe bazë në forma më elegante dhe mbresëlënëse.