5 Mënyra të Lehta për të Mësuar Frëngjishten Kanadeze

Keni kaluar muaj, madje edhe vjet, duke mësuar frëngjisht. Ndjeheni të sigurt… derisa dëgjoni kwebekishten (frëngjishtja e Kwebekut) të shpejtë. Emisionet e radios janë të pakuptueshme, dhe jeni mjaft të sigurt se ai film kanadez nuk ishte as në frëngjisht. Papritmas, filloni të dyshoni në çdo gjë që keni mësuar ndonjëherë.

Por studimet tuaja të frëngjishtes nuk do t'ju braktisin—të mësuarit e frëngjishtes kanadeze do të jetë shumë më i shpejtë se të mësuarit e një gjuhe krejtësisht të re, dhe do të jetë tepër argëtues.

1. Dëgjoni chansons folkloriques québécoises (këngë folklorike kwebekase)

Një gjë fantastike që ka Kwebeku është muzika e tij e mrekullueshme folklorike. Është një mënyrë e shkëlqyer për të dëgjuar theksin francez-kanadez në të gjitha shkëlqimin e tij. Kurrë nuk do ta harroj herën time të parë në Qytetin e Kwebekut me klubin tim frëngjisht të universitetit. Ndaluam në një pub një të martë nate, dhe shumë prej vendasve kishin sjellë violinat, flautet, daullen, e çfarë të dëshironi. Ata vazhduan të luajnë bashkë deri vonë në natë ndërsa të gjithë këndonin bashkë.

Muzika është kapëse, kështu që do të filloni ta kuptoni theksin shpejt! Para se të më përjashtoni si ndonjë plak që ju nxjerr relike të lashta për ju të mirët t'i dëgjoni, më dëgjoni. Muzika folklorike kwebekase pothuajse të kujton atë të keltëve—mendoni për vallet dhe këngët e shkottëve dhe irlandezëve. Në fakt, ajo është përzier me muzikën keltike që luhet në sktratët anglo-kanadeze. Ka shumë trokitje këmbësh, vrapime violinash, harpë goje dhe edhe tekste të pista.

Këtu janë disa këngë për t'ju nisur.

La Bottine Souriante — “Yoyo”

J’rentre dans un’église Là où il n’y avait rien Là où il n’y avait rien (bis) J’ai aperçu plus loin Yoyo, Yoyo Un p’tit moine dans un coin Et puis tiens! tiens! tiens!

(Hynë në një kishë Aty ku nuk kishte askënd Aty ku nuk kishte askënd Pashë më tej Yoyo, yoyo Një të vogël murg në një qoshe Dhe pastaj mirë, mirë, mirë!)

Vini re se si Je rentre / j’rentre (unë hyj) dhe petit / p’tit (i vogël) tingëllojnë më shumë si J’ren dhe tit (i shqiptuar "tee").

Në frëngjishten formale të Francës, është shumë më e zakonshme të shqiptohen plotësisht rentre dhe petit.

Kushtojini vëmendje të veçantë zanoreve të hundore—ato tingëllojnë shumë ndryshe nga frëngjishtja e Parisit, dhe zanoret e hundore, mendoj unë, janë vërtet ajo që e karakterizon theksin kwebekas. Fjalë si rien (asgjë), loin (larg) dhe coin (qosh) tingëllojnë përafërsisht si "ree-ay," "lway" dhe "kway," duke patur ende zanoren e fundit të hunduar.

Le Vent du Nord — “Au Bord de la Fontaine”

Au bord de la fontaine La belle ma dondaine (bis) Au joli mois de mai La belle ma lalala Au joli mois de mai La belle m’a dondé (bis)

(Në buzë të burimit E bukura ime dondaine (fjalë e vogël e simpatikshme e përdorur në këngë) Në muajin e bukur maj E bukura ime lalala Në muajin e bukur maj E bukura ime më dha dondé)

Këtu, të paktën në vargun e parë, nuk kemi zanore të hundore për të vëzhguar, por vini re shqiptimin e relaksuar. Pjesa "-aine" e fontaine (burim) dhe dondaine do të tingëllonte përafërsisht si "-ehn" në frëngjishten e Parisit (fontaine dhe dondaine).

Megjithatë, në këtë këngë, ajo shqiptohet shumë më shumë si "-ayn." Vini re se "e" e fundit e fontaine dhe dondaine shqiptohet plotësisht, gjë që është e zakonshme në këngët folklorike dhe poezinë në të gjithë botën frankofone.

Përsëri, në fillim do të pyesni nëse këngëtarët vërtet po thonë atë që paraget teksti. Vëzhgoni se si fjalët duket se shemben dhe përzihen me njëra-tjetrën (më shumë se në frëngjishten e Parisit), dhe se si zanoret e hundore, veçanërisht in dhe en, tingëllojnë pak më të holla.

Në përgjithësi, shqiptimi i kwebekisht tenton të jetë më i relaksuar se frëngjishtja e Parisit. Dallimi në theks midis Kwebekut dhe Parisit mund të jetë i dukshëm, por kërkoni pjesën tjetër të atyre teksteve dhe lexoni me kujdes—së shpejti do ta kuptoni theksin francez-kanadez. Do të filloni ta dashuroni!

2. Shikoni filma të mirë

Ata që mësojnë frëngjisht shpesh nuk e kuptojnë se Kwebeku ka traditën e vet të fortë filmike të ndarë nga Franca. Këta film mund të kenë (por jo gjithmonë) një prirje të fortë katolike, sepse Kwebeku nuk kaloi Revolucionin Francez së bashku me Francën, por u nda nga kultura katolike e rëndë vetëm kohët e fundit.

Filmat në përgjithësi janë një mënyrë e shkëlqyer për të përmirësuar të kuptuarit tuaj. Dialogu tenton të jetë më afër mënyrës se si njerëzit flasin në jetën reale. Por filmat mund të ofrojnë gjithashtu një sfidë të madhe sepse, veçanërisht në filmat e pavarur, aktorët priren të flasin me zë të ulët dhe të pëshpëritin.

Nëse mund të kuptoni kwebekishten e pëshpëritur, mund të kuptoni çdo gjë!

Këtu janë dy sugjerime për t'ju nisur.

“La grande séduction” (“Seducing Doctor Lewis”)

Ky film është tepër qesharak. Zhvillohet në fshatin e vogël të Ste-Marie-La-Mauderne, i cili ka qenë prej kohësh në rënie. Për të tërhequr një kompani që të ndërtojë një fabrikë në fshat, banorët duhet të dyfishojnë popullsinë e tyre, të ryshfejnë drejtorin e kompanisë dhe të bindin një mjek të vendoset në qytet.

Komploti përqendrohet në përpjekjet e fshatarëve për ta bërë një mjek të ri dhe të sofistikuar nga Montreal të qëndrojë në Ste-Marie-La-Mauderne. Fshatarët pretendojnë se i vlerësojnë gjërat më të mira të jetës, si kriketi dhe jazz-i, kur në realitet janë njerëz të trashë që nuk munden pa hokej.

“Monsieur Lazhar”

Këtu është një film më i errët për një emigrant algjerian që jeton në Montreal. Ai merr një pozitë si zëvendësues në një shkollë pasi mësuesi i frëngjishtes kryen vetëvrasje në një klasë. Siç kuptohet, nxënësit janë të tronditur, dhe Monsieur Lazhar ka tragedjitë e veta për t'u përballur, por ata punojnë së bashku për të formuar një marrëdhënie të ngushtë.

(Shënim: Kini kujdes me dublimet franceze-kanadeze të filmave dhe vizatimeve në gjuhën angleze. Ndërsa aktorët e zërit nuk flasin në mënyrën e frëngjishtes së Parisit, ata gjithashtu nuk e vendosin theksin e tyre të plotë kwebekas. Shikimi i mediave të dubluara mund t'ju japë një përshtypje të gabuar se si tingëllon vërtet kwebekishtja!)

3. Mësoni ca zhargon francez-kanadez

Nëse planifikoni një udhëtim në Kwebek, duhet të përdorni zhargon dhe të betoheni si një vërtet kwebekas.

Siç u përmend më lart, katolicizmi ka qenë i rrënjosur mirë në kulturën franceze-kanadeze për një kohë shumë të gjatë. Ndërsa kultura e sotme është më sekulare, ai lloj zjarr i besimit fetar ende qëndron në mënyra të çuditshme.

Në Kwebek, kjo është e dukshme në fjalët e tyre të pista. Për shembull, fjalët e pista quhen sacre, që vjen nga sacrer (të shenjtërosh).

Dhe këtu mund të shikoni një kwebekase veten e saj duke shpjeguar si të përdorni disa! Kujdes: këto fjalë janë mjaft vulgare, kështu që mos filloni t'i bërtisni sapo zbarkoni në Kwebek.

4. Shijoni programe televizive argëtuese

Përsëri, shumë nga ata që mësojnë frëngjisht nuk e kuptojnë se ka një botë të tërë televizive frankofone jashtë Francës.

Kwebeku ka disa programe televizive me cilësi shumë të lartë, kështu që filloni t'i shikoni! Në YouTube, mund të shikoni shumë episode të "Tout le monde en parle" ("Të Gjithë Flasin Për Të"), një talk show me energji të lartë me shumë folës të famshëm frankofonë nga Céline Dion te Rómeo Dallaire.

Disa episode janë më serioze dhe episode të tjera janë absurdisht qesharake dhe përfshijnë shumë debat, ndërprerje dhe njerëz që flasin njëri mbi tjetrin. Sigurisht, do të jetë e vështirë të kuptohet në fillim, por vazhdoni dhe gjithçka do të bëhet e qartë!

Sa i përket serive TV, unë rekomandoj "Unité 9" ("Njësia 9"), një version francez-kanadez i dramave mbi burgjet e grave. Mos mendoni se ky është vetëm një kopje e "Orange Is the New Black". Ky program ka komplotin e vet të ndërlikuar, personazhe të paharrueshëm dhe shumë më pak lakuriqi!

5. Dëgjoni Radio-Canada

Pra, keni qenë i zellshëm duke shikuar filma dhe programe TV të ngarkuar me sacre, dhe u lodhët nga fjalimi i përzier dhe dialogu i ndërlikuar? Relaksohuni me ca lajme nga Radio-Canada. Kjo është rrjeti radio dhe televiziv në gjuhën franceze i Kanadasë, dhe është me cilësi të qëndrueshme të shkëlqyer.

Nëse diçka e shtyu menjëherë kwebekishten time në veprim, do të ishte kjo. Gjuha është më formale, kështu që ndërsa shumica e prezantuesve dhe kontribuesve flasin me theks francez-kanadez, është shumë, shumë më e lehtë për t'u kuptuar se filmat dhe televizioni. Lajmet janë të përsëritura, kështu që do të keni shumë shanse ta merrni të drejtë.

Për më tepër, Radio-Canada nuk është vetëm një stacion lajmesh—ata kanë një shumëllojshmëri programesh të shkëlqyera. Personalisht më pëlqen "Plus on est de fous, plus on lit!" ("Sa më shumë të çmendur, aq më shumë lexojmë", një lojë fjalësh me proverbin plus on est de fous, plus on rit, që përkthehet përafërsisht "sa më shumë, aq më mirë"), një program ku pritësit intervistojnë autorë për librat e tyre të fundit. Edhe pse ky program përfundoi në 2022, ka mbi 1400 episode të disponueshme për t'u dëgjuar.

Nëse jetoni në Kanada (ose keni një mënyrë për ta bërë kompjuterin tuaj të mendojë se jeton në Kanada), atëherë mund të shikoni edhe stacionin TV të Radio-Canada në faqen e tyre të internetit.

Tani nuk keni më një justifikim për të mos kuptuar gjuhën e pasur të Kwebekut. Nëse po mësoni frëngjisht, mbani mend gjithmonë se ka shumë vende që flasin frëngjisht, secila me kulturën e vet unike dhe mënyrën e vet të të folurit.

Kështu qà zhyteni në një kulturë të re dhe ringjallni të mësuarin tuaj!