Mënyra Kushtore e Frëngjishtes: Përdorimi, Formimi dhe Këshilla
Në anglisht, kur flasim në mënyrën kushtore, përdorim folje ndihmëse si "would" dhe "could". Në frëngjisht, duhet të përdorni një konjugim të plotësisht të ri për të shprehur të njëjtin kuptim.
Në vend që të jetë një kohë që shpreh kur, kushtorja frënge është një mënyrë (mood) që shpreh veprime që nuk janë të garantuara të ndodhin — d.m.th., veprime që varen nga kushte të caktuara për tu realizuar (prandaj termi "kushtore").
Ja një udhëzues me disa sekrete për të zotëruar kushtoren frënge.
Si të Formohen Konjugimet e Kushtores Frënge
Një nga gjërat e para që duhet të mësoni kur i afroheni kushtores është si ta konjugoni. Ekziston një rregull mjaft i lehtë dhe—për një herë—pa përjashtime!
Për të formuar kushtoren në frëngjisht, duhet të filloni nga rrënja e kohës së ardhme të thjeshtë (futur simple). Për shembull:
| Grupi i Foljeve | Shembull | Forma Kushtore |
|---|---|---|
| 1-rë | parler (të flasësh) | parler- |
| 2-të | choisir (të zgjedhësh) | choisir- |
| 3-të | descendre (të zbrisësh / të vizitosh) | descendr- |
Vini re se, në të gjitha grupet e foljeve, rrënja është e njëjtë me paskajoren (infinitivin), megjithëse "e" përfundimtare hiqet në grupin e tretë.
Siç mund ta dini, ekzistojnë disa rrënjë të parregullta në të ardhmen e thjeshtë. Këto rrënjë të parregullta janë të njëjta edhe në kushtore. Ju vetëm duhet t'u shtoni të njëjtat mbarime si në të pakryerën (imparfait) — si ato më poshtë.
| Folje të Parregullta Frënge | avoir të kesh | savoir të dish | être të jesh | faire të bësh | voir të shohësh | aller të shkosh |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Unë, Ti (njëjës) | aurais | saurais | serais | ferais | verrais | irais |
| Ai, Ajo, Ne (njëjës) | aurait | saurait | serait | ferait | verrait | irait |
| Ne | aurions | saurions | serions | ferions | verrions | irions |
| Ju (shumës) | auriez | sauriez | seriez | feriez | verriez | iriez |
| Ata (mashkullore), Ato (femërore) | auraient | sauraient | seraient | feraient | verraient | iraient |
Në të gjitha hyrjet, përkthimi i foljeve do të ishte "do + forma e tashme e foljes" — p.sh., aurais do të thotë "do të kisha".
Dhe kaq! Shumë më e thjeshtë nga sa prisnit, apo jo? Nëse i njihni të pakryerën dhe të ardhmen e thjeshtë, jeni më shumë se gysmë rrugë. Gjithçka që duhet të mësoni tani është kur është e përshtatshme të përdoret kushtorja.
Kur të Përdoret Kushtorja Frënge
Mënyra kushtore zakonisht mësohet duke eksploruar së pari fjali me "si" (nëse). Ekzistojnë tre lloje fjalish me "si" në frëngjisht, dhe ky është një nga rastet kur përdoret kushtorja frënge. Është mënyra kryesore e përdorimit të saj, prandaj është e rëndësishme ta zotëroni këtë së pari para se të kaloni në mënyra të tjera se si mund të përdoret kushtorja.
Si + e Tashme, e Ardhmja e Thjeshtë
Fjala e parë me "si" nuk përdor fare mënyrën kushtore, kështu që është një vend i shkëlqyeshëm për ta prezantuar formën pa pasur nevojë të mbani mend të gjitha ato konjigime të reja akoma:
Si j’ai le temps, je t’appellerai. (Nëse kam kohë, do të të telefonoj.)
Kjo fjali me "si" shpreh veprime të caktuara që do të ndërmerren në të ardhmen nëse ndodh një ngjarje në të tashmen. Nënkupton që veprimi në të tashmen është pothuajse i sigurt, prandaj përdoret e ardhmja në vend të kushtores.
Si + e Pakryera, Kushtorja
Si j’avais le temps, je t’appellerais. (Nëse do të kisha kohë, do të të telefonja.)
Kjo fjali me "si" shpreh veprime që bazohen tërësisht në një kusht. Nënkuptohet se veprimi është i mundur por jo i sigurt.
Si + Më se e Kryera, Kushtorja e Kryer
Si j’avais eu le temps, je t’aurais appelé. (Po të kisha pasur kohë, do të të kisha telefonuar.)
Kjo fjali me "si" shpreh një sasi të caktuar keqardhjeje. Është ideja që "do të kisha" ose "mund të kisha" shprehin në anglisht.
Siç mund ta shihni nga fjalia e mësipërme, kushtorja e kryer është mjaft e lehtë për t'u formuar pasi të njihni kushtoren dhe "passé composé" (kohën e kryer). Sikurse më se e kryera (plus-que-parfait), kushtorja e kryer formohet nga kushtorja e foljes ndihmëse (être ose avoir, në varësi të foljes kryesore) dhe pjesoreza e kryer e foljes kryesore.
Përveç fjalive me "si" (që janë përdorimi kryesor i kushtores në frëngjisht), mund të përdorni kushtoren edhe për të shprehur mirësjellje, veçanërisht me folje që shprehin dëshirë, si ato më poshtë.
| Folje Frënge që Shprehin Dëshirë | vouloir të duash | désirer të dëshirosh | aimer të duash / të pëlqesh | pouvoir të mundesh / të kesh mundësi |
|---|---|---|---|---|
| Koha e Tashme | Je veux un sandwich. (Dua një sanduiç.) | Je désire un café. (Dua një kafe.) | J'aime le cinéma. (Më pëlqen kinema.) | Peux-tu me donner un stylo ? (A mund të më japësh një stilolaps?) |
| Forma Kushtore | Je voudrais un sandwich. (Do të doja një sanduiç.) | Je désirerais un café. (Do të dëshiroja një kafe.) | J'aimerais venir au cinéma avec vous. (Do të më pëlqente të vija në kinema me ju.) | Pourrais-tu me donner un stylo ? (A do të mund të më jepje një stilolaps?) |
Mund të përdorni kushtoren edhe për të dhënë këshilla. Për shembull, le të përdorim devoir (duhet):
Tu dois faire tes devoirs tout de suite. (Ti duhet t'i bësh detyrat menjëherë.) Tu devrais faire tes devoirs tout de suite. (Të duhej / Do të duhej t'i bëje detyrat menjëherë.)
Kur të Mos Përdoret Kushtorja Frënge
E paraqitur në këtë mënyrë, kushtorja duket mjaft e thjeshtë, por kujdes! Ka disa gabime të zakonshme që bëhen kur përdoret kushtorja, madje edhe nga folësit amtare francezë.
Mos e përdorni kushtoren me *të gjitha* foljet për të "qenë i sjellshëm"
Një nga gabimet kryesore kur përdoret kushtorja në frëngjisht është tepërdorimi i aspektit të mirësjelljes së kushtores. Disa nxënës supozojnë se duke qenë se kushtorja i bën fjalitë më të sjellshme, ajo i bën *të gjitha* fjalitë më të sjellshme dhe për këtë arsye përfundojnë duke shkruar email të tërë tek shefi ose mësuesi i tyre në kushtore.
Fatkeqësisht, aplikimi i kushtores në çdo dhe të gjitha fjalitë nuk i bën ato më të sjellshme. Aspekti i mirësjelljes së kushtores duhet vërtet të përdoret vetëm me folje që shprehin dëshirë (p.sh., vouloir, aimer, désirer) ose me folje që nxisin veprim nga personi tjetër (p.sh., pouvoir ose devoir).
Përveç këtyre foljeve, tregoni kujdes kur merrni në konsideratë kushtoren për të shprehur mirësjellje.
Mos e përdorni kushtoren menjëherë *pas* 'si'
Një gabim tjetër që bëhet zakonisht nga francezët është përdorimi i kushtores në të dy anët e fjalisë me 'si':
*Si j’aurais su, je l’aurais fait. (*Nëse do të kisha ditur, do ta kisha bërë.)
Në vend të kësaj, thuani Si j’avais su, je l’aurais fait. (Po të kisha ditur, do ta kisha bërë.)
Nuk duhet të përdorni kurrë kushtoren menjëherë pas 'si'. Ky gabim rrjedh nga fakti se, si me shumë të folmen moderne franceze, fjalë po hiqen nga frëngjishtja e folur. 'Si' i fjalisë me 'si' është një nga këto, dhe pa 'si', disa njerëz tepër korrigjohen dhe përdorin kushtoren dy herë.
Nëse praktikoni zhytjen në frëngjisht për të përmirësuar gjuhën tuaj, mund ta dëgjoni këtë kur flisni me shokët tuaj francezë. Dhe nëse po përpiqeni të dëgjoni sa më francez të jetë e mundur, mund të tundoheni t'i kopjoni ato. Rezistoni ndaj shtysës! Ky përdorim i kushtores është i gabuar dhe nuk duhet të bëhet zakon, as edhe në bisedë.
Si të Praktikohet Kushtorja Frënge
Tani që dini gjithçka për kushtoren frënge, jeni gati ta provoni! Çelësi për të mësuar për këtë formë është të praktikoni, praktikoni, praktikoni.
Shqiptoni me zë shembujt në këtë postim. Shkruajini në kartat flash dhe praktikojini përsëri pas një jave, pastaj përsëri pas dy javësh. Kërkoni atë në vlogje, seriale TV dhe video të tjera që përdorin frëngjishten e përditshme.
Megjithatë, nuk keni nevojë të prisni derisa të hasni fjalën në përmbajtje amtare. Thjesht përdorni Lingflix për të gjetur kushtoren në video autentike.
Lingflix merr video nga bota reale—si video muzikore, trailers filmash, lajme dhe fjalime frymëzuese—dhe i kthen ato në mësime të personalizuara për të mësuar gjuhë.
Faqet e tjera përdorin përmbajtje të skriptuara. Lingflix përdor një qasje natyrore që ju ndihmon të futet gradualisht në gjuhën dhe kulturën franceze me kalimin e kohës. Do të mësoni frëngjishten ashtu siç flitet në të vërtetë nga njerëz të vërtetë. Lingflix ka një shumëllojshmëri të gjerë përmbajtjesh të shkëlqyera, si intervista dhe seri web, siç mund ta shihni këtu: Lingflix i sjell video amtare brej arritjes me titra interaktivë. Mund të prekni çdo fjalë për ta kërkuar menjëherë. Çdo përkufizim ka shembuj të shkruar për t'ju ndihmuar të kuptoni se si përdoret fjala. Për shembull, nëse prekni fjalën "crois", do ta shihni këtë: Praktikoni dhe përforconi të gjithë fjalorin që keni mësuar në një video të caktuar me kuize të përshtatshme të Lingflix. Fërkojini majtas ose djathtas për të parë më shumë shembuj për fjalën që po mësoni dhe luani mini-lojërat e gjetura në kartat flash dinamike, si "plotëso vendin bosh". Ndërsa studioni, Lingflix gjurmon fjalorin që po mësoni dhe e përdor këtë informacion për t'ju dhënë një përvojë 100% të personalizuar. Ju jep praktikë shtesë me fjalë të vështira—dhe ju kujton kur është koha për të rishikuar atë që keni mësuar. Filloni ta përdorni faqen e internetit të Lingflix në kompjuterin ose tabletën tuaj ose, akoma më mirë, shkarkoni aplikacionin e Lingflix nga dyqani iTunes ose Google Play. Klikoni këtu për të përfituar nga shitja jonë aktuale! (Skadon në fund të këtij muaji.)
Tashmë jeni të rehatshëm me kushtoren? Atëherë vazhdoni dhe praktikojeni atë në biseda aktuale me folës francezë. Mund të dëshironi ta përfshini gjithashtu sa herë që praktikoni shkrimin tuaj në frëngjisht.
Pasi të keni mësuar mënyrat e duhura për të përdorur dhe konjuguar kushtoren, do të jeni mirë në rrugën për ta zotëruar këtë mënyrë (mood) të avancuar të frëngjishtes.
