Kinezishtja De: Një Udhërrëfim i Thjeshtë për Përdorimin e 的, 得 dhe 地
De kineze nuk është thjesht një thënie e thjeshtë, por më tepër një element i rëndësishëm dhe me nuanca të gramatikës kineze.
的 (de), 得 (de) dhe 地 (de) njihen si 结构助词 (jiégòu zhùcí) — grimca strukturore, të cilat tregojnë marrëdhënien ndërmjet elementeve të fjalisë.
Le të kalojmë nëpër dallimet ndërmjet 的, 得 dhe 地, përdorimet e secilës prej tyre dhe shembuj fjalish.
Cili është Dallimi Midis 的, 得 dhe 地?
Mund të thuash se 的, 得 dhe 地 janë si their, they’re dhe there në anglisht. Edhe pse tingëllojnë njësoj (tingulli de është neutral dhe nuk përdor asnjë nga katër tonet kineze), ato të gjitha kanë kuptime krejtësisht të ndryshme dhe nuk mund të përdoren në vend të njëra-tjetrës.
Dallimet kryesore janë se 的 përdoret me emra, 得 përdoret me folje dhe 地 përdoret kryesisht për të modifikuar një mbiemër (duke i dhënë përfundimin "-ly" si në anglisht) për ta kthyer atë në ndajfolje.
Si Përdoren Grimcat De Në Kinezisht?
的 tregon zotërim, modifikon emra dhe thekson siguri
Si grimcë strukturore, 的 ka dy funksione kryesore. E para është se përdoret për të treguar zotërim.
Për shembull, nëse doni të thoni se diçka i përket 我 ( wǒ ) — unë, mua, thjesht shtoni 的 pas përemrit.
我 的 (wǒ de) — Im, i/e imi
Mund të përdorni edhe formulën zotërues + 的 + sendi i zotëruar për të treguar zotërim kështu:
我的猫很可爱。 (wǒ de māo hěn kě ài.) — Macja ime është shumë e lezetshme.
Nga ana tjetër, 的 nuk është gjithmonë e nevojshme për të treguar zotërim.
Kur ekzistojnë të paktën disa shkallë zotërimi, 的 përdoret vetëm një herë për të shmangur përsëritjen. Pra, në vend që të përktheni "e dashura e vëllait tim" si 我的弟弟的女朋友 (wǒ de dìdi de nǚ péngyou) , ju thjesht do të thonit:
我弟弟的女朋友很漂亮。 (wǒ dìdi de nǚ péngyou hěn piàoliang.) — E dashura e vëllait tim të vogël është e mrekullueshme.
的 mund të eliminohet kur përdoret për të treguar marrëdhënie të ngushta personale ose pjesë të trupit.
我爸爸妈妈正在度假。 (wǒ bàba māma zhèngzài dùjià.) — Mami dhe babi im janë me pushime.
他头发太长了。 (tā tóufa tài chǎng le.) — Flokët e tij janë shumë të gjatë.
的 poseduese tregohet në videon më poshtë:
Kjo pjesë tregon se sa e drejtpërdrejtë është përdorimi i 的.
Për një përvojë më të mirë shikimi, mund të shikoni edhe këtë video në platformën dixhitale të të mësuarit të gjuhëve Lingflix. Lingflix merr video autentike—si video muzikore, trailer filmash, lajme dhe fjalime frymëzuese—dhe i kthen ato në mësime të personalizuara të të mësuarit të gjuhëve.Mund ta provoni Lingflix falas për 2 javë. Vizitoni faqen e internetit ose shkarkoni aplikacionin për iOS ose aplikacionin për Android.P.S. Klikoni këtu për të përfituar nga shitja jonë aktuale! (Skadon në fund të këtij muaji.)
Funksioni i dytë i 的 si grimcë strukturore është të lidhë mbiemrat me emrat. Për këtë, formula do të ishte mbiemër + 的 + emër.
她点了最辣的咖喱。 (tā diǎnle zuì là de gālí.) — Ajo porositi kariun më të djegshëm.
Sidoqoftë, ngjashëm me funksionin e saj posedues, 的 nuk është gjithmonë e nevojshme për të përshkruar emrat.
他喜欢辣牛肉面。 (tā xǐhuan là niúròu miàn.) — Atij i pëlqen makaronat me mish lope të djegshme.
Së fundi, si grimcë modale ( 结构助词 – jiégòu zhùcí ), 的 shtohet në fund të një deklarate për të shtuar bindje, duke ndryshuar "atmosferën" e fjalisë.
A: 把水烧开。 (bǎ shuǐ shāo kāi.) — Vri ujin.
B: 我知道的！ (wǒ zhīdào de!) — Unë e di!
Ndërsa B mund të kishte përgjigjur thjesht me 我知道 (wǒ zhīdào) , 地 thekson se personi tashmë e dinte çfarë të bënte përpara se t'u jepet udhëzim.
得 modifikon foljet
得 vendoset pas një foljeje në një fjali për të lidhur foljen me komplementin përkatës.
Komplementi është pjesa e fjalisë që përshkruan cilësinë ose shkallën në të cilën është kryer veprimi. Kjo e bën të duket sikur komplementi funksionon si një ndajfolje, por në fakt nuk është kështu. Në kinezisht, ndajfolja zakonisht vendoset para foljes dhe nuk ka nevojë të lidhet me një grimcë strukturore.
Në thelb, komplementi i përgjigjet pyetjes se sa mirë është kryer veprimi.
Struktura do të ishte pra folje + 得 + mbiemër/komplement.
他开得很小心。 (tā kāi de hěn xiǎoxīn.) — Ai ngas me kujdes.
Në këtë rast, 小心 (xiǎoxīn) është komplementi pasi përshkruan se sa mirë ai ngas.
Tani, çfarë nëse ka një kundrinor në fjali?
Një formulë që mund të ndiqni është subjekt + folje + kundrinor + folje + 得 + mbiemër/komplement.
她做饭做得很好。 (tā zuò fàn zuò de hěn hǎo.) — Ajo gatuaj shumë mirë.
Nëse nuk doni të përsërisni foljen, përdorni formulën subjekt + 的 + kundrinor + folje + 得+ mbiemër/komplement. Këtu, jeni duke përdorur dy grimca të ndryshme strukturore.
他们的中文说得不太好。 (tāmen de zhōngwén shuō de bú tài hǎo.) — Ata nuk flasin shumë mirë kinezisht.
Shënim: 答 zakonisht merr tonin e katërt (tonin zbritës), përveç nëse pasohet nga një karakter me tonin e katërt. Në atë rast, 答 shqiptohet me tonin e dytë (tonin ngjitës).
地 i kthen mbiemrat në ndajfolje
Si emër, 地 (dì) do të thotë "tokë" ose "dhe". Si grimcë strukturore, 地 (de) shndërron mbiemrat në ndajfolje. Është pak a shumë ekuivalente me shtimin e "-ly" te mbiemrat në anglisht.
Vini re se nuk keni nevojë të përdorni 地 me ndajfoljet kineze. 地 vendoset vetëm pas mbiemrave në mënyrë që ata mbiemra të funksionojnë si ndajfolje.
Ndiqni këtë strukturë mbiemër + 地 + folje kështu:
她自信地完成了考试。 (tā zìxìn de wánchéngle kǎoshì.) — Ajo përfundoi provimin me vetëbesim.
Për të theksuar edhe më shumë ndajfoljen, mund të thuash edhe mbiemrin dy herë përpara se të shtosh 地. Vini re se kjo funksionon vetëm nëse mbiemri është një karakter i vetëm dhe jo një fjalë e përbërë.
老师跟学生们慢慢地说话。 (lǎoshī gēn xuéshēngmen màn man de shuōhuà.) — Mësuesja flet ngadalë me nxënësit.
Nuk ishte shumë e vështirë, apo jo? Mund të duhet pak kohë për t'u mësuar të shkruani me grimca, por të paktën do të dini se si të përdorni de kineze në biseda!
Dhe Një Gjë Tjetër... Nëse doni të vazhdoni të mësoni kinezisht me përmbajtje interaktive dhe autentike kineze, atëherë do të dashuroni Lingflix. Lingflix ju lehtëson natyrshëm në të mësuarit e gjuhës kineze. Përmbajtja amtare kineze vjen brenda arritshmërisë, dhe ju do të mësoni kinezisht ashtu siç flitet në jetën reale. Lingflix ka një gamë të gjerë videosh bashkëkohore—si drama, programe TV, reklama dhe video muzikore.Ekrani i Shfletimit të Aplikacionit Lingflix Lingflix i sjell këto video amtare kineze brenda arritshmërisë përmes titrave interaktivë. Mund të klikoni mbi çdo fjalë për ta kërkuar menjëherë. Të gjitha fjalët kanë përkufizime dhe shembuj të shkruar me kujdes që do t'ju ndihmojnë të kuptoni se si përdoret një fjalë. Prekni për të shtuar fjalët që dëshironi të rishikoni në një listë fjalësh.Titrat Interaktivë në Lingflix Mënyra e të Mësuarit e Lingflix e kthen çdo video në një mësim të të mësuarit të gjuhëve. Ju gjithmonë mund të rrëshqisni majtas ose djathtas për të parë më shumë shembuj për fjalën që po mësoni.Lingflix Ka Kuize për Çdo Video Pjesa më e mirë është se Lingflix gjithmonë ndjek fjalorin tuaj. Ai përshtat kuize për t'u përqëndruar në fushat që kanë nevojë për vëmendje dhe ju kujton kur është koha për të rishikuar atë që keni mësuar. Ju keni një përvojë 100% të personalizuar. Filloni të përdorni faqen e internetit të Lingflix në kompjuterin ose tabletën tuaj ose, akoma më mirë, shkarkoni aplikacionin Lingflix nga dyqani iTunes ose Google Play. Klikoni këtu për të përfituar nga shitja jonë aktuale! (Skadon në fund të këtij muaji.)
