17 Często Używanych Partykuł Japońskich [Plus Notki o Użyciu]

Japońskie partykuły, znane też jako 助詞 (じょし) lub てにをは, to małe słowa zapisane hiraganą, które występują po słowach, które modyfikują.

Same w sobie nic nie znaczą, ale pojawiają się w prawie każdym zdaniu. Ich rolą jest wskazanie, jak słowa w zdaniu są ze sobą powiązane. Na przykład, mówiąc o kawie, partykuła informuje nas, czy została ci dana, odebrana czy była częścią twojego śniadania.

W tym artykule nauczysz się używać 17 japońskich partykuł, w tym niektórych niezbędnych końcówek jak ね i よ.

1. が (Partykuła podmiotu)

が jest używane do:

• Wskazania podmiotu zdania
• Występowania po zaimku pytającym (jak kto, co, gdzie)

が informuje nas, kto lub co jest podmiotem zdania (czyli o kim lub o czym mowa). Jedynym wyjątkiem jest sytuacja, gdy robi to za nie は (które poznamy za chwilę).

Dla uproszczenia: za każdym razem, gdy osoba mówiąca wprowadza nową informację, używa się が.

Zauważysz też, że czasem podmiot zdania w języku japońskim różni się od podmiotu w języku angielskim. Weźmy to zdanie:

私は猫が好きです。 (わたしは ねこが すきです。) Lubię koty.

W języku angielskim podmiotem byłoby „I”. Ale w języku japońskim podmiotem są właściwie „koty”. Dzieje się tak, ponieważ za każdym razem, gdy używane są poniższe czasowniki, が następuje po obiekcie, a nie podmiocie:

• 好き (すき) — lubić
• 嫌い (きらい) — nie lubić
• ほしい — chcieć
• できる — móc, umieć

Spójrzmy na kilka przykładów użycia が:

私は蜘蛛が怖いです。 (わたしは くも が こわいです。) Boję się pająków.

私は納豆が好きじゃないです。 (わたしは なっとう が すきじゃないです。) Nie lubię natto.

誰がケーキを食べましたか？ (だれ が ケーキをたべた？) Kto zjadł ciasto?

W ostatnim zdaniu „kto” jest zaimkiem pytającym, dlatego が występuje po 誰 (だれ). Za każdym razem, gdy zaimkiem pytającym jest podmiot (jak kto, co, gdzie), używana partykuła to が.

2. は (Partykuła tematu)

は jest używane do:

• Oznaczenia tematu zdania (tego, o czym zamierzamy mówić/komentować)
• Wskazania kontrastu
• Dodania nacisku (emfazy)

が i は są podobne, ale zamiast wskazywać podmiot, は informuje nas, o kim lub o czym jest zdanie. Na przykład:

私はケーティです。 (わたし は けーてぃです。) Jestem Katie.

キムさんは日本人です。 (キムさん は にほんじんです。) Kim jest Japończykiem.

Aby wskazać kontrast, przydatną wskazówką jest myślenie o partykule は jako o „jeśli chodzi o…” lub „mówiąc o…”. Na przykład:

映画は見ないけど本は読む。 (えいが は みないけどほん は よむ。) Nie oglądam filmów, ale czytam książki.

Albo powiedzmy, że ty i twój współlokator jesteście w sklepie zoologicznym. Podchodzi do was pracownik i pyta, jakie zwierzę wolicie. Możesz powiedzieć:

私は猫が好きです。 (わたしはねこがすきです。) Lubię koty. (dosł. „Jeśli chodzi o mnie, to lubię koty.”)

Ale jeśli twój współlokator woli psy, użyje は, aby pokazać kontrast. Na przykład:

犬は好きです。 (いぬ は すきです。) (Ja) lubię psy.

3. か (Partykuła pytająca)

か jest używane do:

• Oznaczenia, że zadawane jest pytanie
• Wymieniania opcji i alternatyw (podobnie do „lub”)

Zadając pytanie po japońsku, dodaj か na końcu zdania. Na przykład:

誰が先生ですか？ (だれがせんせいです か ？) Kto jest nauczycielem?

今何時ですか？ (いまなんじです か ？) Która jest godzina?

Innym częstym sposobem użycia か jest wymienianie opcji i alternatyw. Na przykład:

猫か犬か、どちらが好きですか？ (ねこ か いぬ か 、どちらがすきですか？) Wolisz koty czy psy? (dosł. „Koty lub psy, które z nich lubisz?”)

田中さんか中谷さんか、誰が先生ですか？ (たなかさん か なかたにさん か 、だれがせんせいですか？) Kto jest nauczycielem, Tanaka czy Nakatani? (dosł. „Tanaka lub Nakatani, który z nich jest nauczycielem?”)

4. を (Partykuła dopełnienia bliższego)

を jest używane do:

• Oznaczenia dopełnienia bliższego

Dopełnienie bliższe to rzecz, na którą skierowana jest czynność. Na przykład, gdy mówisz „Słucham piosenki”, „piosenka” jest dopełnieniem bliższym, ponieważ to ona jest słuchana.

We współczesnym języku japońskim を jako partykuła wymawiana jest jako „o”, a nie „wo”.

私は日本語を勉強しています。 (わたしは にほんご を べんきょうしています。) Uczę się języka japońskiego.

私は猫を見ます。 (わたしは ねこ を みます。) Widzę kota.

5. と (Partykuła łącząca)

と jest używane do:

• Łączenia elementów listy (jako „i”)
• Wskazania osoby, z którą coś robimy (jako „z”)

Wymieniając przedmioty po japońsku, myśl o と jako o „i”. Na przykład:

猫とチンチラが好きです。 (ねこ と ちんちらがすきです。) Lubię koty i szynszyle.

日本語と英語が話せます。 (にほんご と えいごがはなせます。) Mówię po japońsku i angielsku.

Wymieniając więcej niż dwa elementy, dodaj と na końcu każdego z nich.

Innym sposobem użycia と jest pokazywanie relacji. W takich sytuacjach możesz myśleć o tym jako o „z”. Często towarzyszy mu 一緒に (いっしょに), które oznacza „razem”, i pojawia się po partykule は.

(私は) 彼と一緒に日本語を勉強しています。 ([わたしは] かれ と いっしょに にほんごを べんきょうしています。) Uczę się japońskiego z nim.

今、誰と話していますか？ (いま、だれ と はなしていますか？) Z kim rozmawiasz teraz?

お母さんと話しています。 (おかあさん と はなしています。) Rozmawiam z mamą.

6. の (Partykuła posiadania)

の jest używane do:

• Oznaczenia posiadania (własności)
• Zadawania nieformalnych pytań

Aby powiedzieć, że coś należy do kogoś, po prostu dodaj の do dowolnego rzeczownika. Na przykład:

それは誰の猫ですか？ (それはだれ の ねこですか？) Czyj to jest kot?

それは私の猫です。 (それはわたし の ねこです。) To mój kot.

うわ、猫の目がとてもきれいです！ (うわ、ねこ の めが とてもきれいです！) Wow, oczy tego kota są naprawdę piękne！

Uważaj na ostatnie zdanie. Gdybyśmy powiedzieli 猫の目 は とてもきれいです, to co było miłym komplementem z が, nagle staje się ukrytą obelgą. Zamiana が na は sprawia, że to zdanie brzmi: „Cóż, oczy kota są piękne… ale reszta już nie.”

の może być również używane do zadawania nieformalnych pytań. Głównie używają go w ten sposób kobiety i dzieci, więc można powiedzieć, że jest to bardziej uroczy lub kobiecy sposób zadawania pytań.

どこいるの？ Gdzie jesteś?

いいの？ Czy to w porządku?

ここでいいの？ Czy tu jest OK?

どうしたの？ Co się stało?

7. も (Partykuła dodania)

も jest używane do:

• Skomentowania więcej niż jednej rzeczy
• Znaczenia „też” lub „również”

To fajna partykuła, podobna do Pokémona Ditto — może przyłączyć się do innych partykuł, a nawet je zastąpić, oznaczając „też” lub „również”. Pokazuje, że to, co powiedzieliśmy o pierwszej rzeczy, dotyczy również drugiej. Na przykład:

私は猫が好きです。犬も好きです。 (わたしはねこがすきです。いぬ も すきです。) Lubię koty. Lubię też psy.

私は日本語を勉強しています。中国語も勉強しています。 (わたしはにほんごをべんきょうしてます。ちゅうごくご も べんきょうしています。) Uczę się japońskiego. Uczę się też mandaryńskiego.

Może również oznaczać „obydwa”.

猫か犬か、どっちが好きですか？ (ねこかいぬか、どっちが好きですか？) Wolisz psy czy koty?

どっちも! 猫も犬も好きです。 (どっち も ！ ねこもいぬ も すきです。) Obydwa! Lubię i koty, i psy.

8. に (Partykuła miejsca i czasu)

に jest używane do:

• Oznaczania czasu, miejsca i kierunku
• Wskazania celu ruchu (dokąd?)
• Oznaczenia dopełnienia dalszego (celownik – komu? czemu?)
• Pokazania, że coś istnieje (gdzie?)

Używając czasownika ruchu (takiego jak „iść”), możesz użyć に, aby powiedzieć, dokąd idziesz. Na przykład:

今日ディズニーランドに行くよ！ (きょう でぃずに － らんど に いくよ！) Idę dziś do Disneylandu！(Nieformalne)

どこに住んでいるのですか？ (どこ に すんでいるのですか？) Gdzie mieszkasz?

昨日どこに行ったのですか？ (きのうどこ に いったのですか？) Gdzie byłeś wczoraj?

W ostatnim zdaniu の jest używane, aby podkreślić, że szukasz wyjaśnienia od kogoś.

に oznacza również dopełnienie dalsze zdania, czyli „kto” otrzymuje rezultat działania. Na przykład:

学生は先生に宿題を提出した。 (がくせいは せんせい に しゅくだいをていしゅつした。) Uczeń oddał pracę domową nauczycielowi. (nieformalne)

私は友達に笑顔を見せた。 (わたしは ともだち に えがおを みせた。) Uśmiechnąłem/am się do mojego przyjaciela. (nieformalne)

W tych zdaniach nauczyciel i przyjaciel są dopełnieniami dalszymi, ponieważ to oni otrzymują działanie (oddanie pracy domowej i uśmiech).

Wreszcie, に pokazuje, gdzie coś istnieje. Struktura tego użycia to:

(Gdzieś) に (coś) が (ある/いる)

Czasownika いる używa się z żywymi, ożywionymi obiektami, podczas gdy czasownika ある używa się z nieożywionymi. Na przykład:

机の上に鉛筆がある。 (つくえの うえ に えんぴつが ある。) Na stole jest ołówek. (nieformalne)

箱の中に猫がいる。 (はこのなか に ねこが いる。) W pudełku jest kot. (nieformalne)

9. で (Partykuła miejsca działania)

で jest używane do:

• Wskazania, gdzie odbywa się czynność
• Wskazania użycia czegoś (narzędzie, środek transportu)

W przeciwieństwie do に, z japońską partykułą で nie wiąże się ruchu. Ta partykuła jest używana do wskazania miejsca aktywności.

Powiedzmy, że zapytałeś kogoś, gdzie był poprzedniego dnia, a on odpowiedział, że był w sklepie zoologicznym. Możesz wtedy zapytać:

へえ？そこで何をしましたか？ (へえ？そこ で なにをしましたか？) Naprawdę? Co tam robiłeś? (dosł. „Co zrobiłeś w tym miejscu?“)

日本で日本語を勉強しています。 (にほん で にほんごを べんきょうしています。) Uczę się japońskiego w Japonii.

で jest również używane do wyrażenia, czego się używa. Na przykład:

車で、来ました (くるま で 、きました。) Przyjechałem/am samochodem.

10. へ (Partykuła kierunku)

へ jest używane do:

• Wskazania celu lub kierunku ruchu

Partykuły へ można użyć do opisania, dokąd się idzie, podobnie jak partykuły に. Ale nie zawsze niesie to samo odczucie.

へ może mieć silniejsze uczucie „w kierunku” niż „do”, dlatego ważne jest, aby zwracać uwagę na kontekst, w którym jest używane.

東京 に 行った。 (とうきょう に いった。) Pojechałem/am do Tokio. (nieformalne)

東京 へ 行った。 (とうきょう へ いった。) Pojechałem/am do Tokio. (nieformalne)

Niezależnie od tego, czy użyto に, czy へ, oba te zdania oznaczają „Pojechałem do Tokio”.

Ale jeśli użyjesz へ, można to również odczytać jako „Pojechałem/wyruszyłem w kierunku Tokio”, pozostawiając możliwość, że tak naprawdę nie dotarłeś do Tokio, ale po drodze coś cię rozproszyło.

W przeciwieństwie do に, partykuła へ może poprzedzać の, pozwalając na użycie rzeczownika. Japończycy często używają tej struktury do tworzenia stwierdzeń metaforycznych, takich jak to:

平和への歩み。 (へいわ への あゆみ。) Krok w kierunku pokoju.

11. ね (Potwierdzanie i wyrażanie zgody)

ね jest używane do:

• Grzecznego zakończenia zdania
• Poszukiwania zgody lub potwierdzenia

ね jest bardzo powszechną partykułą kończącą zdanie i grzecznym sposobem na jego zakończenie.

Posłuchaj jakiejkolwiek rozmowy między Japońskimi kobietami, a usłyszysz dużo ね. Jest używane na końcu zdania, aby uzyskać potwierdzenie, ale różni się od か tym, że nie zadaje bezpośrednio pytania.

Aby wskazać niepewność, powiedz ね z rosnącym tonem. Poszukując zgody, użyj łagodniejszego, niższego tonu.

Pomyśl o tym jako o sposobie upewnienia się, że wszyscy uczestnicy rozmowy są na tej samej stronie. To jak powiedzenie „Prawda?” lub „Zgadza się?”.

寒いですね。 (さむいです ね 。) Zimno, prawda?

あの女はきれいですね。 (あのおなはきれいです ね 。) Ta kobieta jest ładna.

このかばんは高いですね？ (このかばんはたかいですね？) Ta torba jest droga, prawda?

12. よ (Nacisk i wykrzyknienie)

よ jest używane do:

• Wskazania stanowczego zakończenia zdania

よ to jedno z najbardziej przydatnych zakończeń zdań w języku japońskim. Jest równie często używane przez obie płcie i jest mniej bierne niż ね.

Mówca jest absolutnie pewien tego, co mówi, i ma już mocno ukształtowaną opinię lub potwierdził swoje stwierdzenie.

その映画はすごいですよ。 (そのえいがはすごいです よ 。) Ten film był niesamowity.

暑いですよ！ (あついです よ ！) Jest gorąco!

分かるよ！ (わかる よ ！) Rozumiem!

13. なくちゃ / なきゃ (Wyrażanie obowiązków)

なくちゃ i なきゃ są używane do:

• Wyrażenia, że coś musi zostać zrobione

Miałem/miałam z tym problem, ponieważ nigdy nie uczono tego na zajęciach, ale z pewnością często usłyszysz なくちゃ i なきゃ. Są to potoczne zamienniki bardziej formalnego zwrotu なければならない.

Standardowe znaczenie jest takie, że musisz coś zrobić i nie ma od tego odwrotu. Za tymi słowami kryje się pewna doza żalu, ale nic na to nie poradzisz!

なくちゃ jest bardziej powszechne, ale młodsze pokolenie często używa なきゃ, które jest skróconą wersją.

勉強しなくちゃ。 (べんきょうし なくちゃ 。) Muszę się uczyć.

食べなきゃ。 (たべ なきゃ 。) Muszę jeść.

今、行かなくちゃ。 (いま、いか なくちゃ 。) Muszę teraz iść.

14. さ / ぞ (Nacisk używany przez mężczyzn)

さ i ぞ są używane do:

• Wzmacniania wypowiedzi mężczyzn

Mężczyźni używają głównie さ, aby dodać nacisk do swoich wypowiedzi. Niezwykle rzadko używają tego kobiety.

Użycie さ przywołuje nostalgiczne obrazy japońskich mężczyzn wachlujących się i nasłuchujących dźwięku wiatru w duszny letni dzień, komentujących duszący upał. W pewnym sensie można tego użyć jako silniejszej, męskiej wersji よ.

Aby uzyskać jeszcze większy nacisk, przeciągnij dźwięk さ.

あのさ Hej/No wiesz…

これさ！ To jest to!

重いさぁ！ (おもい さぁ！ ) To ciężkie!

ぞ to kolejne powszechne słowo, którym mężczyźni kończą zdania z odpowiednim naciskiem i niezmąconym osądem.

Dźwięk ぞ jest często przeciągany, gdy mężczyźni używają go do wyrażenia ekscytacji i energii. Jeśli jesteś fanem anime, prawdopodobnie słyszałeś męskie postacie używające ぞ, gdy okazują emocje, co jest typowe dla bohaterów anime.

Dla porównania, jeśli usłyszysz, jak dziewczyna tego używa, może próbować być „jednym z chłopaków”.

行くぞ！ (いく ぞ ！) Chodźmy!

飲むぞ！ (のむ ぞ ！) Napijmy się!

見るぞ！ (みる ぞ ！) Spójrzmy/Obejrzyjmy!

15. な (Wyrażanie opinii)

な jest używane do:

• Wyrażania opinii (powszechnie używane przez mężczyzn)
• Poszukiwania potwierdzenia

な jest często używane przez mężczyzn, zwykle w tej samej grupie wiekowej. Brzmi podobnie do ね, z rosnącą intonacją, ale dźwięk jest bardziej szorstki. Jest też używane w bardziej swobodnych sytuacjach niż ね, które jest bardziej akceptowalne w środowisku pracy.

な jest sposobem wyrażania opinii lub uczuć bez zbytniego narzucania się. Może być jednak również używane do potwierdzania informacji, jak w pierwszym przykładzie:

おい！ 喫茶店にいくんだよな？ (おい！ きっさてんにいくんだよ な ？) Hej! Chyba idziesz do kawiarni, co nie?

その犬はかわいいな。 (そのいぬはかわい な 。) Ten pies jest słodki.

変だな。 (へんだ な 。) To dziwne, prawda?

16. ちゃった (Wyrażanie żalu)

ちゃった jest używane do:

• Wyrażenia żalu (powszechnie używane przez kobiety)

ちゃった to bardzo popularny sposób na zakończenie zdania, najczęściej używany przez kobiety. Wyraża żal lub zrobienie czegoś bez myślenia. Odpowiada angielskiemu slangowemu „Moja wina” lub „Ups”.

Jeśli chodzi o strukturę, końcówki czasowników zmieniają się w zależności od tego, czy są to czasowniki na -ru, -tsu czy -u. Następnie dodaj ちゃった na końcu czasownika.

忘れちゃった。 (わすれ ちゃった 。) Zapomniałem/am.

食べちゃった。 (たべ ちゃった 。) Zjadłem/am (to wszystko).

ちゃった może być również użyte do wyrażenia, że coś się stało „niestety”, tak jak tutaj:

友達の魚が死んじゃった。 (ともだちのさかながしん じゃった 。) Rybka mojego przyjaciela umarła (niestety).

17. もん (Wyrażanie niezadowolenia)

もん jest używane do:

• Wyrażenia niezadowolenia
• Wskazania reakcji emocjonalnej
• Wskazania wymówki

もん to swobodny sposób wyrażenia niezadowolenia z przebiegu wydarzeń lub reakcji emocjonalnej. Działa również, gdy musisz wyjaśnić swoje działania lub reakcje. Pewne słowa, takie jak だって, są czasem umieszczane na początku zdania, aby kontrolować poziom emocji podczas tłumaczenia się.

もん nie jest zbyt powszechne, ale to uroczy sposób na zakończenie zdania. Rada: Unikaj tego zakończenia, chyba że celowo chcesz być dziecinny!

分からないもん！ (わからない もん ！) Nie rozumiem!

だって、出来ないもん！ (だって、できない もん ！) Po prostu nie potrafię!

だって、温泉に行きたいんだもん (だって、おんせんいいきたいんだ もん ) Ale ja chcę iść do onsenu.

Myśl o tych 17 japońskich partykułach jak o drucie do naszyjnika. Dzięki nim będziesz w stanie połączyć w całość każde zdanie, jakie tylko zapragniesz.

Im więcej będziesz ich ćwiczyć, tym bardziej naturalnie będą ci przychodzić.

Oglądaj japońską telewizję, słuchaj japońskich piosenek i korzystaj z różnorodnych japońskich mediów, aby poczuć, jak rodzimi użytkownicy języka używają partykuł. W programie takim jak Lingflix możesz śledzić napisane klipy wideo wyposażone w narzędzia do nauki.

Powodzenia w nauce!