35 najczęstszych niemieckich spójników

W gramatyce spójnik to słowo łączące części zdania. Umożliwia tworzenie dłuższych, bardziej złożonych zdań, aby wyrazić spójną myśl lub koncepcję.

Spójniki w języku niemieckim można podzielić na dwie główne kategorie: spójniki współrzędne i podrzędne. Ten przewodnik obejmuje podstawowe niemieckie spójniki, które każdy uczący się powinien znać i zapamiętać do podstawowych rozmów.

Niemieckie spójniki współrzędne

Spójniki współrzędne łączą części zdania, nadając im równorzędne znaczenie.

Niemieckie spójniki współrzędne są wygodne, ponieważ nie wpływają na szyk zdania. Co więcej, nie ma ich wiele do zapamiętania!

Kiedy po raz pierwszy uczyłem/am się o spójnikach współrzędnych na lekcji niemieckiego, powiedziano mi, żeby myśleć o nich jak o spójnikach-„przyjaciołach” lub „kumplach”. Analogia ta sprawdza się ze względu na wszystkie powyższe powody. Spójrzmy więc na naszych gramatycznych przyjaciół.

und — i

Zastosowanie: Odpowiednik angielskiego „and”. Łączy zdania oraz podobne, powiązane ze sobą słowa lub wyrażenia.

Sie ist klug und hat viele Hobbys. Ona jest mądra i ma wiele hobby.

aber — ale

Zastosowanie: Łączy zdania, które są ze sobą sprzeczne w treści lub znaczeniu. Podkreśla różnicę między nimi.

Ich bin müde, aber ich muss zur Schule gehen. Jestem zmęczony/a, ale muszę iść do szkoły.

oder — lub, albo

Zastosowanie: Służy do podawania listy lub alternatywnych opcji. W języku niemieckim jest również często używany w sposób niespójnikowy na końcu pytania jako rodzaj potwierdzenia, podobnie jak angielskie „right?” (prawda?).

Willst du ein Buch lesen oder Schach spielen? Chcesz poczytać książkę czy pograć w szachy?

Er ist ganz sympatisch, oder? On jest naprawdę miły, prawda?

denn — ponieważ, bo

Zastosowanie: Przedstawia związek przyczynowy między zdaniami. Uwaga: denn nie może rozpoczynać zdania (w przeciwieństwie do angielskiego „because” czy „since”).

Ich kaufe Gemüse, denn ich möchte einen Salat machen. Kupuję warzywa, ponieważ chcę zrobić sałatkę.

hingegen — z drugiej strony, natomiast

Zastosowanie: Przedstawia sprzeczny lub alternatywny obiekt lub scenariusz w stosunku do wcześniej wspomnianego. Hingegen jest wyjątkowy, ponieważ działa bardziej jak łączący „dodatek” do opisywanego podmiotu. Znajduje się na liście spójników współrzędnych, ponieważ nie tworzy zdania podrzędnego ani nie zmienia pozycji czasownika.

Sie liebt Äpfel, ihre Freundin hingegen liebt Orangen. Ona kocha jabłka, jej dziewczyna z kolei kocha pomarańcze.

sondern — ale (raczej), lecz

Zastosowanie: Podobnie jak aber, wprowadza zdanie przeciwstawne. Jednak sondern zazwyczaj sugeruje poprawkę do pierwszego zdania.

Sie wohnt nicht in Berlin, sondern in Tübingen. Ona nie mieszka w Berlinie, lecz w Tybindze.

doch — jednak, jednakże

Zastosowanie: Podobne do aber we wprowadzaniu zdania przeciwstawnego. Jednak doch ma nieco bardziej formalny wydźwięk i może nadawać większe znaczenie zdaniu lub stwierdzeniu, które po nim następuje. W niektórych przypadkach można je trafniej przetłumaczyć jako „mimo to”, „i tak” lub „rzeczywiście”.

Ich wollte zur Party kommen, doch ich war schon verabredet. Chciałem/am przyjść na imprezę, jednak już miałem/am plany.

Niemieckie spójniki podrzędne

Spójniki podrzędne łączą zdania, ale istnieje między nimi wyraźna zależność. Jedno zdanie musi być zależne od drugiego, aby całe znaczenie i sens zdania były jasne.

W języku niemieckim spójniki podrzędne zmieniają szyk zdania. Mianowicie, czasownik w zdaniu podrzędnym jest przesuwany z drugiej pozycji na sam jego koniec. To sprawia, że szyk zdania podrzędnego to Podmiot-Dopełnienie-Czasownik, w przeciwieństwie do Podmiot-Czasownik-Dopełnienie.

Zdania podrzędne mogą też wprowadzać zamieszanie w zdaniu, które po nich następuje. W zdaniach niemieckich przecinek służy do wyraźnego oddzielenia zdań. Kiedy zdanie zaczyna się od zdania podrzędnego, w zdaniu po przecinku również nastąpi przestawienie – konkretnie podmieniają się miejscami podmiot i czasownik.

Zauważysz to przesunięcie w poniższych przykładach. Różnice między spójnikami współrzędnymi i podrzędnymi można też zaobserwować w codziennych niemieckich mediach. Lingflix pomaga identyfikować te konstrukcje gramatyczne używane przez native speakerów. Lingflix wykorzystuje autentyczne filmy – takie jak teledyski, zwiastuny filmowe, wiadomości i inspirujące przemówienia – i zamienia je w spersonalizowane lekcje języka. Możesz wypróbować Lingflix za darmo przez 2 tygodnie. Odwiedź stronę internetową lub pobierz aplikację na iOS lub Androida. P.S. Kliknij tutaj, aby skorzystać z naszej obecnej wyprzedaży! (Ważne do końca tego miesiąca.)

Podczas gdy spójniki współrzędne można postrzegać jako współpracujących „przyjaciół”, mnie uczono, by myśleć o spójnikach podrzędnych jak o „chuliganach”, którzy „kopią” czasowniki na sam koniec (dosłownie w zdaniu). Tworzą one wyraźną dynamikę władzy i burzą gramatyczny „spokój”.

Mimo to, niezbędne jest poznanie tych łącznikowych urwisów. Jest ich znacznie więcej niż spójników współrzędnych.

als — kiedy (odnosząc się do przeszłości)

Zastosowanie: Do opisywania wydarzeń z przeszłości. Zazwyczaj są to pojedyncze, zakończone momenty, które nie są ciągłe.

Als ich jung war, war ich sehr frech. Kiedy byłem/am młody/a, byłem/am bardzo niesforny/a.

anstatt — zamiast

Zastosowanie: Przedstawia czynność, wydarzenie lub obiekt, które są przeciwstawne lub alternatywne w stosunku do wcześniej wspomnianych.

Ich gehe zu Fuß, anstatt mit dem Auto zu fahren. Chodzę pieszo zamiast jeździć samochodem.

bevor — zanim, przed tym jak

Zastosowanie: Oznacza czynność, która ma nastąpić lub nastąpiła przed inną czynnością. Bevor nie jest używane z rzeczownikami.

Bevor meine Eltern kommen, müssen wir das Wohnzimmer aufräumen. Zanim przyjdą moi rodzice, musimy posprzątać salon.

bis — dopóki nie, aż do

Zastosowanie: Opisuje wydarzenie, które ma nastąpić do pewnego punktu lub momentu.

Wir warten auf Sie, bis Sie fertig sind. Będziemy na pana/panią czekać, aż będzie pan/pani gotowy/a.

da — ponieważ, skoro

Zastosowanie: Opisuje związek przyczynowy między zdaniami. W przeciwieństwie do denn, da może rozpoczynać zdanie.

Da sie viele Meetings hat, arbeitet sie heute im Büro. Ponieważ ma wiele spotkań, pracuje dziś w biurze.

damit — żeby, po to aby

Zastosowanie: Przedstawia związek przyczynowy, a często także sekwencyjny, między zdaniami. Zdanie następujące po damit wyjaśnia cel poprzedniego zdania.

Lass uns später losfahren, damit wir nicht im Stau stecken bleiben. Wyjedźmy później, żeby nie utknąć w korku.

dass — że

Zastosowanie: Odpowiednik angielskiego „that”. Wprowadza zdanie zależne, które dostarcza dalszych wyjaśnień do głównego zdania niezależnego. W niektórych przypadkach rodzimi użytkownicy języka niemieckiego mogą pomijać dass w zdaniu, jeśli ogólny kontekst już je implikuje (wówczas zdanie to w zasadzie tylko dwa lub więcej zdań niezależnych bez zmiany szyku czasownika).

Ich hoffe, dass du kommen kannst. Mam nadzieję, że możesz przyjść.

falls — na wypadek gdyby, w razie gdyby

Zastosowanie: Przedstawia warunkowe scenariusze; falls pochodzi od der Fall (przypadek, sprawa). Często falls używa się do opisania ostrożnościowych działań, które nie muszą nastąpić z całą pewnością.

Kaufen Sie Medikamente, falls Sie krank werden. Kup lekarstwa na wypadek, gdybyś zachorował/a.

indem — przez (to, że), poprzez

Zastosowanie: Przedstawia przyczynę lub metodę wspomnianego scenariusza/wydarzenia lub środki, za pomocą których osiąga się „cel”.

Sie hat Englisch gelernt, indem sie fünf Jahre in Amerika gewohnt hat. Nauczyła się angielskiego, mieszkając pięć lat w Ameryce.

nachdem — po tym jak, po

Zastosowanie: Oznacza czynność, która ma nastąpić lub nastąpiła po innej czynności. Nachdem nie jest używane z rzeczownikami.

Sie macht ein Nickerchen, nachdem sie ihre Arbeit erledigt hat. Drzemie, po tym jak skończyła pracę.

ob — czy

Zastosowanie: Ograniczone „czy”, które dotyczy wyłącznie scenariuszy „tak/nie”. Różni się to od falls, które ma szersze zastosowanie.

Sie wollen wissen, ob Greta das Abendessen kochen kann. Chcą wiedzieć, czy Greta może ugotować obiad.

obgleich — chociaż, mimo że

Zastosowanie: Opisuje warunek lub scenariusz prowadzący do sprzecznego lub nieoczekiwanego wydarzenia. Częściej używane w piśmie niż w swobodnej rozmowie.

Er wollte mittanzen, obgleich er ungeschickt ist. Chciał tańczyć razem ze wszystkimi, mimo że jest niezdarny.

obwohl — chociaż, mimo że

Zastosowanie: Ta sama funkcja co obgleich, choć obwohl jest częściej używane w mowie potocznej.

Er gewann das Rennen, obwohl er nicht trainierte. Wygrał wyścig, mimo że nie trenował.

seit — odkąd, od kiedy

Zastosowanie: Opisuje wydarzenie, które rozpoczęło się w przeszłości i jest implikowane jako trwające.

Seit ich ein Teenager war, kaue ich Kaugummi. Odkąd byłem/am nastolatkiem, żuję gumę.

sobald — jak tylko, gdy tylko

Zastosowanie: Wyraża wydarzenie, które nastąpi natychmiast po zajściu innego wydarzenia.

Sobald Sie angekommen sind, rufen Sie mich an. Jak tylko pan/pani przyjedzie, niech pan/pani do mnie zadzwoni.

sodass — tak że, w wyniku czego

Zastosowanie: To nieco inne niż angielskie „so that” i wspomniane wcześniej damit. Zamiast wskazywać intencję, wskazuje ono na wynik działania, niezależnie od intencji.

Der Flug hatte Verspätung, sodass wir den letzten Zug nach Hause verpasst haben. Lot się opóźnił, tak że przegapiliśmy ostatni pociąg do domu.

sofern — pod warunkiem że, o ile

Zastosowanie: Określa warunki, aby wydarzenie mogło nastąpić. Uważane za nieco bardziej formalne niż falls.

Ich kann einen Kuchen backen, sofern du die Zutaten kaufst. Mogę upiec ciasto, pod warunkiem że kupisz składniki.

solange — dopóki, o ile

Zastosowanie: Odpowiednik angielskiego „so long”. Określa (zwykle trwający) warunek, w którym nastąpiłby dany scenariusz.

Solange Sie Ihren Hund haben, sind Sie in Sicherheit. Dopóki masz swojego psa, będziesz bezpieczny/a.

sonst — w przeciwnym razie, inaczej

Zastosowanie: Przedstawia scenariusz, który nastąpi w wyniku niespełnienia warunku lub niepodjęcia działania. Często używane do wyrażania ostrzeżeń lub środków ostrożności.

Ich muss los, sonst komme ich zu spät zur Arbeit. Muszę iść, inaczej spóźnię się do pracy.

soweit — o ile, jeśli chodzi o

Zastosowanie: Opisuje stopień (abstrakcyjny lub konkretny), do którego sięga działanie lub scenariusz.

Soweit ich weiß, funktioniert der Computer. O ile mi wiadomo, komputer działa.

statt — zamiast

Zastosowanie: Skrócona, bardziej nieformalna wersja anstatt, o tej samej funkcji: przedstawia czynność, wydarzenie lub obiekt, które są przeciwstawne lub alternatywne w stosunku do wcześniej wspomnianych.

Warum drehst du die Heizung auf, statt einen Pulli anzuziehen? Dlaczego kręcisz grzejnikiem zamiast założyć sweter?

um…zu — (po to,) żeby

Zastosowanie: Przedstawia powód lub cel działania lub scenariusza. Przy użyciu um…zu stosuje się bezokolicznik czasownika.

Er geht in die Bibliothek, um zu lernen. On idzie do biblioteki, żeby się uczyć.

während — podczas gdy, gdy

Zastosowanie: Opisuje wydarzenia zachodzące jednocześnie.

Sie arbeitet am Computer, während er die Wohnung putzt. Ona pracuje na komputerze, podczas gdy on sprząta mieszkanie.

weil — ponieważ, bo

Zastosowanie: Przedstawia związek przyczynowy między zdaniami. W przeciwieństwie do denn, weil może rozpoczynać zdanie.

Sie ist wütend, weil sie ihre Brieftasche verloren hat. Ona jest zła, ponieważ zgubiła portfel.

wann — kiedy (w pytaniach pośrednich)

Zastosowanie: Opisuje konkretny moment w czasie, w którym coś się dzieje, co zazwyczaj prowadzi do innego działania.

Sag mir, wann du zur Party kommst. Powiedz mi, kiedy przyjdziesz na imprezę.

wenn — jeśli, kiedy (gdy zawsze), gdy

Zastosowanie: Przedstawia warunkowe scenariusze, zazwyczaj powtarzające się, w przeciwieństwie do pojedynczych scenariuszy lub wydarzeń występujących w konkretnym momencie. Dlatego wenn niekoniecznie ogranicza się do sytuacji czasowych i jest bardziej wszechstronne w funkcji niż wann.

Wenn Sie Fahrrad fahren, tragen Sie immer Ihren Helm. Gdy jeździsz rowerem, zawsze noś kask.

wie — jak

Zastosowanie: Przedstawia zdanie, które pyta lub dostarcza więcej informacji o wspomnianej czynności.

Können Sie mir sagen, wie ich zum Bahnhof komme? Czy może mi pan/pani powiedzieć, jak dostać się na dworzec?

wo — gdzie

Zastosowanie: Przedstawia zdanie, które pyta lub dostarcza informacji o konkretnej lokalizacji.

Wissen Sie, wo das Klassenzimmer ist? Czy wie pan/pani, gdzie jest sala lekcyjna?

Niezależnie od tego, czy działają jak gramatyczni kumple, czy brutale, ważne jest, aby znać obie kategorie niemieckich spójników. Mogą one poważnie ulepszyć twoje krótkie, podstawowe zdania, przekształcając je w bardziej eleganckie i imponujące formy.