Jak opanować tony w języku chińskim: Kompleksowy przewodnik

Język chiński jest językiem tonalnym, co oznacza, że ton lub wysokość dźwięku, jakiej użyjesz wymawiając słowo, decyduje o jego znaczeniu. Obiecuję, że to prostsze niż myślisz. Tak naprawdę w języku angielskim również cały czas używamy tonów, aby wskazać pytania i emocje.

W tym artykule nauczymy się wszystkich tonów języka mandaryńskiego, konturu wysokości dźwięku, par tonów i nie tylko.

Czym są tony w języku chińskim?

Każdy język ma swój własny, unikalny system dźwiękowy. Lingwiści nazywają badanie tych systemów fonologią.

Mandaryński chiński również ma swój system dźwiękowy, a tony są jego nieodłączną częścią.

W języku chińskim to ton nadaje słowu znaczenie. Kiedy zmienisz ton – lub przypadkowo użyjesz złego – zmieniasz znaczenie słowa. Weźmy na przykład te słowa:

妈 (mā) — mama

麻 (má) — konopie lub len

马 (mǎ) — koń

骂 (mà) — besztać, obrażać

吗 (ma) — partykuła pytająca

Chociaż każde z tych słów wygląda, jakby brzmiało tak samo, mają one różne tony – które nadają im różne znaczenia.

1. Pierwszy ton (ton równy)

Pierwszy ton powstaje, gdy twój głos staje się wyższy i równy. Wysokość dźwięku jest podniesiona, a sylaba jest wymawiana z przeciągłym tonem, który ani nie opada, ani nie wznosi się.

W pinyinie pierwszy ton zapisuje się jako długą poziomą kreskę nad samogłoską lub jako liczbę 1 (na przykład zamiast mā możesz czasem zobaczyć ma1). Wersja numeryczna nie jest tak powszechna jak faktyczny znak tonalny, więc prawdopodobnie nie zobaczysz jej tak często.

2. Drugi ton (ton wznoszący)

Drugi ton powstaje przy wznoszącym się głosie. Wysokość dźwięku zaczyna się nisko, a następnie staje się wyższa. W pinyinie zapisuje się go jako wznoszącą się kreskę nad samogłoską lub liczbę 2 (np. mang2):

3. Trzeci ton (ton opadająco-wznoszący)

Trzeci ton jest jednym z najtrudniejszych dla osób uczących się mandaryńskiego. Wysokość dźwięku opada niżej, po czym ponownie się wznosi.

W pinyinie trzeci ton zapisuje się jako znak przypominający "v" nad samogłoską lub liczbę 3 (np. wo3):

4. Czwarty ton (ton opadający)

Aby poprawnie wymówić czwarty ton, wypowiedz słowo z naciskiem, powodując opadanie wysokości dźwięku. W pinyinie czwarty ton zapisuje się jako opadającą ukośną kreskę nad samogłoską lub liczbę 4 (np. shi4):

5. Piąty ton (ton neutralny)

To, czy piąty ton jest w ogóle uważany za ton, jest kwestią dyskusyjną. Zamiast sprawiać, że twój głos się wznosi lub opada, ten ton jest po prostu neutralny – co oznacza, że słowo nie ma tonu.

Pinyin nie oznacza piątego tonu, ponieważ nie ma niczego, co musiałbyś zmienić lub podkreślić, chociaż czasami zobaczysz go reprezentowanego przez liczbę 5 (np. ma5).

Na przykład wspomniana wcześniej partykuła pytająca 吗 zamienia stwierdzenia w pytania tak/nie i jest wymawiana z tonem neutralnym (lub bez tonu).

Inne słowa z tonem neutralnym to:

Teraz znasz już wszystkie pięć tonów. Polecam dodać do zakładek ten przewodnik o tym, jak ćwiczyć tony chińskie, abyś mógł przejść do niego po skończeniu tego:

A najbardziej oczywistym sposobem na poprawę w tonach jest ich praktykowanie – słuchanie ich i wymawianie.

Ponieważ nie od razu będziesz w stanie wychwycić wszystkich (a może nawet większości) tonów w normalnych chińskich mediach, takich jak podcasty, bardzo polecam korzystanie z programu, który zawiera autentyczne filmy z native speakerami wraz z transkrypcją lub napisami, za którymi możesz podążać. Pozwoli to współpracować twoim oczom, uszom i mózgowi, aby pomóc ci je opanować. Jednym z programów, który mogę polecić w tym celu, jest Lingflix. Lingflix pobiera autentyczne filmy – takie jak teledyski, zwiastuny filmów, wiadomości i inspirujące przemówienia – i zamienia je w spersonalizowane lekcje językowe. Możesz wypróbować Lingflix za darmo przez 2 tygodnie. Sprawdź stronę internetową lub pobierz aplikację na iOS lub Android. PS Kliknij tutaj, aby skorzystać z naszej aktualnej wyprzedaży! (Ważna do końca tego miesiąca.)

Czym jest kontur wysokości dźwięku w języku chińskim?

Znajomość pięciu poziomów konturu ma pomóc w określeniu, jakiej wysokości dźwięku użyć przy wymawianiu każdego tonu. Ale jeśli ci to nie pomaga (lub bardziej cię myli), możesz to spokojnie zignorować.

Istnieje pięć poziomów konturu wysokości dźwięku:

5 = Wysoki

4 = Średnio-wysoki

3 = Średni

2 = Średnio-niski

1 = Niski

Przyjrzyjmy się poziomom wysokości każdego tonu:

Pierwszy Ton = Poziom 5 do Poziomu 5 (lub „wysoka wysokość” do „wysokiej wysokości”)

Drugi Ton = Poziom 3 do Poziomu 5 (lub „średnia wysokość” do „wysokiej wysokości”)

Trzeci Ton = Poziom 2 do Poziomu 1 do Poziomu 4 (lub „średnio-niska wysokość” do „niskiej wysokości” do „średnio-wysokiej wysokości”)

Czwarty Ton = Poziom 5 do Poziomu 1 (lub „wysoka wysokość” do „niskiej wysokości”)

Piąty Ton = brak wysokości

Zmiany tonów w języku chińskim

Należy mieć świadomość, że tony chińskie mogą się zmieniać, gdy są używane w określonych sekwencjach.

Innymi słowy, niektóre tony stają się innymi tonami, gdy są zestawione z innymi.

Zmiany trzeciego tonu

Trzeci ton + trzeci ton = drugi ton + trzeci ton.

Jeśli słowo z trzecim tonem jest następnie po innym słowie z trzecim tonem, pierwsze z nich zmienia się w drugi ton.

Na przykład:

我很忙 (wǒ hěn máng) — „Jestem zajęty” zmienia się w 我很忙 (wó hěn máng)

你好吗 (nǐ hǎo ma) — „Jak się masz?” zmienia się w 你好吗 (ní hǎo ma)

Należy zauważyć, że w pinyinie zmiana tonu nie jest zapisywana. Po prostu musisz pamiętać, że trzeba zmienić pierwsze słowo na drugi ton.

Trzeci ton może stać się neutralny.

Kiedy po trzecim tonie następuje inny ton, może on stać się neutralny lub opuszczony.

Jest to opcjonalne, ale wielu rodzimych użytkowników języka chińskiego tak robi, ponieważ wymaga to mniejszego wysiłku i przyspiesza mowę.

Nawet jeśli ty tego nie używasz, ważne jest, aby być przygotowanym, gdy zrobi to osoba mówiąca po chińsku. Na przykład:

考试 (kǎo shì) — „test” może stać się 考试 (kao shì)

喜欢 (xǐ huān) — „lubić” może stać się 喜欢 (xi huān)

Ponownie, ta zmiana tonu nie jest oznaczana w pinyinie.

Zmiany tonu 一 (yī)

一 (yī) + czwarty ton = 一 (yí) + czwarty ton.

Kiedy słowo 一 (yī) — „jeden” jest poprzedzone czwartym tonem, zmienia się w drugi ton.

Prawdopodobnie widziałeś to już, nawet o tym nie wiedząc. W przeciwieństwie do większości innych zmian tonalnych, wiele podręczników i kursów online zaznacza tę zmianę dla ciebie.

Na przykład:

一下 (yī xià) — „trochę” zmienia się w 一下 (yí xià)

一定 (yī dìng) — „z pewnością” zmienia się w 一定 (yí dìng)

一 (yī) + dowolny ton = 一 (yì) + dowolny ton.

Za każdym razem, gdy 一 (yī) jest połączone z innym tonem, zmienia się w czwarty ton: 一 (yì).

Na przykład:

一般 (yī bān) — „zwykle” zmienia się w 一般 (yì bān)

一起 (yī qǐ) — „razem” zmienia się w 一起 (yì qǐ)

一 (yī) może stać się tonem neutralnym.

Podobnie jak trzeci ton, 一 (yī) może stracić swój ton, gdy jest umieszczone między dwoma słowami.

Opuszczenie tonu jest opcjonalne, ale jeśli tego nie zrobisz, obowiązują te same zasady.

Na przykład:

休息一下 (xiūxi yī xià) — „odpocząć trochę” staje się albo:

休息一下 (xiūxi yí xià) z drugim tonem, albo

休息一下 (xiūxi yi xià) z tonem neutralnym.

快一点 (kuài yī diǎn) staje się albo:

快一点 (kuài yì diǎn), albo

快一点 (kuài yi diǎn)

Liczba 一 (yī) pozostaje bez zmian.

Podczas liczenia liczba 一 (yī) nie zmienia swojego tonu.

Jednak liczba 一百二十六 (yī bǎi èr shí liù) — „126” staje się 一百二十六 (yì bǎi èr shí liù).

Dotyczy to również liczenia przedmiotów, np. 一个苹果 (yī gè píng guǒ) — „jedno jabłko”, które zmienia się w 一个苹果 (yí gè píng guǒ).

Zmiany tonu 不 (bù)

不 (bù) + czwarty ton = 不 (bú) + czwarty ton.

Kiedy słowo 不 (bù) — „nie” jest poprzedzone innym czwartym tonem, zmienia się w drugi ton. Na przykład:

不是 (bù shì) — „nie być” zmienia się w 不是 (bú shì)

他不爱你 (tā bù ài nǐ) — „on cię nie kocha” zmienia się w 他不爱你 (tā bú ài nǐ)

Może stać się neutralny, gdy jest między dwoma słowami.

Kiedy 不 (bù) jest umieszczone między dwoma słowami, tworząc frazę, może stać się tonem neutralnym. Chociaż jest to opcjonalne, ważne jest, aby być przygotowanym, gdy zrobią to rodzimi użytkownicy języka.

Na przykład:

吃不完 (chī bù wán) — „nie dać rady zjeść” może stać się 吃不完 (chī bu wán)

差不多 (chà bù duō) — „mniej więcej” może stać się 差不多 (chà bu duō)

去不去 (qù bù qù) — „pójdziesz?” może stać się 去不去 (qù bu qù)

Pary tonów w języku chińskim

Rzadko znajdziesz pełne zdania w języku chińskim, które używają tylko jednego tonu.

W rzeczywistości wiele chińskich słów składa się z dwóch tonów. Kiedy tak się dzieje, trafiłeś na parę tonów.

Pary z pierwszym tonem

Pary z drugim tonem

Pary z trzecim tonem

Pary z czwartym tonem

I to wszystko, jeśli chodzi o tony w języku chińskim!