Gramatyka chińska: Kompletny przewodnik po 15 kluczowych elementach

Gramatyka chińska jest logiczna, ustrukturyzowana i prosta. Szczerze mówiąc, struktury języka chińskiego wydają mi się bardziej sensowne niż reguły gramatyczne innych języków, w tym angielskiego.

Od klasyfikatorów po podstawowe struktury zdań — w tym przewodniku poznasz wszystkie kluczowe elementy gramatyczne systemu języka chińskiego.

1. Rzeczowniki

Zacznijmy od czegoś łatwego i znanego.

Rzeczowniki w języku chińskim to podmioty i dopełnienia w zdaniach. Innymi słowy, rzeczownik może wykonywać czynność lub być jej obiektem.

Pamiętaj, że przed rzeczownikami nie stawiamy rodzajników, takich jak "the" czy "a/an", ponieważ w języku chińskim nie istnieją.

Rodzaj gramatyczny

Kolejna dobra wiadomość: chińskie rzeczowniki nie mają rodzaju gramatycznego. Możesz odetchnąć z ulgą, nie musząc martwić się, czy słowa są rodzaju męskiego czy żeńskiego!

Liczba

Liczba mnoga to kolejny element, który nie istnieje dla chińskich rzeczowników, przynajmniej nie w taki sposób jak w języku angielskim.

Znaki chińskie nie zmieniają swojej struktury, aby wskazać liczbę mnogą. Zamiast tego dodaje się więcej znaków, aby stworzyć znaczenie mnogie, o czym dowiesz się więcej w sekcjach "Liczebniki" oraz "Klasyfikatory lub słowa miary" tego posta, a także w tym pełnym artykule na ten temat:

Pozycja w zdaniu

Ponieważ mogą pełnić rolę podmiotu lub dopełnienia, chińskie rzeczowniki mogą pojawiać się przed lub po czasowniku.

Rzeczownik 1 (Podmiot) + Czasownik + Rzeczownik 2 (Dopełnienie)

Rodzaje rzeczowników

Istnieje kilka znanych kategorii chińskich rzeczowników.

Są rzeczowniki własne, które są unikalnymi nazwami bytów, jak 中国 (zhōng guó) — "Chiny". Są też rzeczowniki pospolite opisujące ludzi, miejsca lub rzeczy, jak 饺子 (jiǎo zi) — "pieróg".

Istnieją również kategorie rzeczowników charakterystyczne wyłącznie dla języka chińskiego.

Rzeczowniki czasu

Jak sama nazwa wskazuje, rzeczowniki czasu odnoszą się do określonych ram czasowych, takich jak "dziś" czy "zeszły rok". Takie ramy czasowe w języku chińskim działają tylko jako rzeczowniki, a nie jako przysłówki.

Rzeczowniki czasu zazwyczaj umieszcza się przed lub po podmiocie.

昨天 我所有的烦恼似乎都那么遥远。 (zuó tiān wǒ suǒ yǒu de fán nǎo sì hū dōu nà me yáo yuǎn.) Wczoraj wszystkie moje troski wydawały się tak odległe.

Rzeczowniki miejsca

Mówiąc o fizycznej pozycji jednego rzeczownika względem drugiego, używa się chińskiego rzeczownika miejsca zamiast chińskiego przyimka.

Aby zrozumieć różnicę między rzeczownikami miejsca a przyimkami, spójrzmy na angielskie wyrażenie przyimkowe "on top of".

W języku chińskim wyrażenie to można podsumować jako słowo, czyli rzeczownik miejsca 上面 (shàng mian), bez konieczności dodawania innych części mowy, takich jak przyimki czy spójniki.

Oto przykładowe zdanie z użyciem rzeczownika miejsca 前 (qián):

你的手机就在你面前。 (nǐ de shǒu jī jiù zài nǐ miàn qián.) Dosł. Twój telefon właśnie przy tobie twarz przód. Twój telefon jest tuż przed tobą.

Oczywiście, dosłowne tłumaczenie jest nieco dziwne, ale znaczenie jest w zasadzie takie samo jak poprawne tłumaczenie angielskie. To po prostu różne interpretacje tej konkretnej części mowy.

2. Zaimki

Przejdźmy do zaimków! Chińskie zaimki są dość łatwe, więc ta sekcja powinna być bułką z masłem.

W języku chińskim zaimki to słowa, które mogą zastąpić rzeczowniki, dzięki czemu nie musimy ciągle powtarzać nazw, tytułów i przedmiotów w wypowiedziach.

Zaimki osobowe

Zaimki osobowe zastępują imiona, tytuły i rzeczy.

Oto zaimki osobowe w języku chińskim.

我 (wǒ) — ja, mnie

你 (nǐ) — ty, tobie

他 (tā) — on, jego

她 (tā) — ona, jej

它 (tā) — to (ono)

Aby utworzyć liczbę mnogą zaimków osobowych, wystarczy dodać na końcu 们 (men), więc 我们 oznacza "my/nas".

Pamiętaj, że w języku chińskim nie ma zaimków dzierżawczych. Aby wskazać posiadanie, wystarczy dodać 的 (de), co działa zarówno dla rzeczowników, jak i zaimków. Kiedy dodasz 的 do zaimków osobowych, 你的 i 他/她们的 stają się "twój/twoja/twoje/twoi" i "ich".

Sprawdź sekcję "12. Partykuły", aby dowiedzieć się więcej o partykule strukturalnej 的.

Zaimki wskazujące

Zaimki wskazujące to słowa wskazujące na przedmioty. Można ich używać razem z rzeczownikiem ("to jabłko") lub samodzielnie ("to [coś]").

这 (zhè) i 那 (nà), oznaczające "ten/ta/to" i "tamten/tamta/tamto", są podstawą wszystkich zaimków wskazujących.

这个 (zhè ge) — ten/ta/to (tutaj)

这 + klasyfikator + obiekt — ten + obiekt

那个 (nà gè) — tamten/tamta/tamto (tam)

那 + klasyfikator + obiekt — tamten + obiekt

Aby utworzyć liczbę mnogą, wystarczy dodać 些 (xiē).

这些 (zhè xiē) — te/tamte (tutaj)

那些 (nà xiē) — te/tamte (tam)

这些 i 那些 działają zarówno dla określonych, jak i nieokreślonych obiektów.

Jeśli chcesz odnieść się do konkretnej liczby obiektów, użyj tej formuły:

这/那 + Liczba + Klasyfikator

Więcej informacji znajdziesz w sekcji "8. Klasyfikatory lub słowa miary".

Zaimki pytające lub słowa pytające

Zaimki pytające, znane również jako słowa pytające, pomogą ci budować podstawowe pytania.

谁 (shéi/shuí) — kto

什么 (shén me) — co

什么时候 (shén me shí hòu) — kiedy

哪里 (nǎ lǐ) — gdzie

哪 (nǎ) — który/która/które

怎么 (zěn me) — jak

怎样 (zěn yàng) — jak (coś zrobić)

几 (jǐ) + klasyfikator — ile (do ok. 10)

多少 (duō shǎo) — ile (powyżej ok. 10), ile kosztuje

3. Formy grzecznościowe (Honorifics)

Zwracając się do nieznajomych, osób starszych i profesjonalistów, chcesz być uprzejmy. Jest to szczególnie ważne w kulturze chińskiej ze względu na zwyczaj "zachowania twarzy".

W języku chińskim te pełne szacunku tytuły używane w miejsce zaimków osobowych znane są jako formy grzecznościowe. Istnieją od wieków i choć niektóre tytuły są już bardzo przestarzałe, wiele z nich nadal jest używanych w codziennej mowie.

Podobnie jak "madam" i "sir" w języku angielskim, w chińskim istnieją 女士 (nǚ shì) i 先生 (xiān shēng).

Istnieją też formy grzecznościowe dla rodziców, np. 老妈 (lǎo mā) na "Mamę" i 老爸 (lǎo bà) na "Tatę". Chociaż 老 samo w sobie oznacza "stary", w formach grzecznościowych tłumaczy się je raczej jako "starszy".

Form grzecznościowych używa się również dla innych członków rodziny, w celu uznania tytułów zawodowych oraz w środowisku pracy.

4. Czasowniki

Chińskie czasowniki to słowa reprezentujące działanie lub stan podmiotu. Opisują również to, co dzieje się między podmiotem a dopełnieniem w zdaniu.

Jeśli czasy i koniugacje cię stresują, to czeka cię miła niespodzianka — w języku chińskim ich nie ma!

Wystarczy, że nauczysz się formy "bezokolicznika" (nieodmienionej) chińskich czasowników i jesteś w domu!

Kiedy chcesz zmienić ramy czasowe czasownika, po prostu dodasz coś zwanego partykułą aspektu! Przejdź do sekcji "Partykuły", aby dowiedzieć się więcej.

Istnieje niezliczona ilość sposobów kategoryzacji czasowników: od czynnościowych przez psychologiczne, przechodnie vs. nieprzechodnie, statyczne vs. dynamiczne itp. Chyba że jesteś ciekawy lub językoznawcą, nie jest całkowicie konieczne poznanie wszystkich tych rozróżnień.

Istnieją jednak pewne specyficzne cechy chińskich czasowników, które musimy omówić.

Jeśli potrzebujesz więcej pomocy w używaniu czasowników lub jakiegokolwiek innego aspektu chińskiego zdania, pomoże ci program immersyjny Lingflix. To wszechstronne narzędzie pozwala uczyć się chińskiego naturalnie, poprzez filmy z wbudowanymi funkcjami edukacyjnymi. Lingflix pobiera autentyczne filmy — takie jak teledyski, zwiastuny filmów, wiadomości i inspirujące przemówienia — i zamienia je w spersonalizowane lekcje języka. Możesz wypróbować Lingflix za darmo przez 2 tygodnie. Sprawdź stronę internetową lub pobierz aplikację na iOS lub Androida. PS. Kliknij tutaj, aby skorzystać z naszej aktualnej wyprzedaży! (Oferta wygasa pod koniec tego miesiąca.)

Jak powiedzieć "być" po chińsku

W języku angielskim użylibyśmy czasownika "być", aby połączyć opis z rzeczownikiem, niezależnie od tego, czy chodzi o tożsamość, stan, lokalizację czy cokolwiek innego.

Język chiński jest nieco bardziej specyficzny w wyrażaniu czasownika "być".

是 (shì) to najbardziej bezpośrednie słownikowe tłumaczenie "być" i warto poświęcić trochę czasu na opanowanie jego użycia.

是 służy do łączenia dwóch rzeczowników, w zasadzie opisując jeden rzeczownik za pomocą drugiego.

Rzeczownik + 是 + Rzeczownik

Można to zobaczyć w poniższym zdaniu:

他是外国人。 (tā shì wài guó rén.) On jest cudzoziemcem.

Aby powiedzieć, że podmiot jest przymiotnikiem, trzeba użyć określonych słów, takich jak 很 (hěn). Dowiesz się o tym więcej w części "Przymiotniki".

Ale aby wskazać lokalizację rzeczownika, używa się innego czasownika "być": 在 (zài). Dokładniejsze tłumaczenie to "być w/na".

她在医院。 (tā zài yī yuàn.) Ona jest w szpitalu.

Przeczenie

Przeczenie za pomocą 不 (bù)

Aby zaprzeczyć czasownikowi, czyli powiedzieć, że nie wykonujesz czynności, wystarczy dodać 不 przed czasownikiem.

不 + Czasownik

Większość czasowników, takich jak słowa oznaczające "chcieć" i "potrzebować", można zaprzeczać za pomocą 不.

Zaprzeczmy czasownikowi 要 (yào) oznaczającemu "chcieć".

我要 (wǒ yào) — Chcę

我不要 (wǒ bú yào) — dosł. Ja nie chcę

Przeczenie za pomocą 没/没有 (méi/méi yǒu)

Jednym czasownikiem, którego nie można zaprzeczyć za pomocą 不, jest 有 oznaczający "mieć". Aby powiedzieć "nie ma/nie mam", powiedziałbyś 没有.

没 jest również używane do wyrażania czegoś, co jeszcze się nie wydarzyło.

Zaprzeczmy zdaniu za pomocą 不 i 没(有), abyś zobaczył różnicę.

她不完成她的作业。 (tā bù wán chéng tā de zuò yè.) dosł. Ona nie kończy swojej pracy domowej. Ona nie kończy (nigdy) swojej pracy domowej.

她没有完成她的作业。 (tā méi yǒu wán chéng tā de zuò yè.) dosł. Ona nie ma skończonej swojej pracy domowej. Ona nie skończyła (jeszcze) swojej pracy domowej.

Zamieniając 不 na 没(有), znaczenie zmieniło się z "ona nigdy nie kończy pracy domowej" na "potencjalnie skończy pracę domową później". Po prostu w tym momencie jej praca domowa nie jest jeszcze zrobiona.

Reduplikacja czasownika

Jeśli chcesz brzmieć bardziej swobodnie lub złagodzić ton, składając żądanie, możesz powtórzyć czasownik w zdaniu. Nazywa się to reduplikacją czasownika i jest zarezerwowana głównie dla czasowników jednoznakowych, takich jak 试 (shì), które oznacza "próbować".

试试吧！ (shì shì ba!) — dosł. Spróbuj spróbuj! / Spróbuj!

Możesz też użyć 一 (yī), znaku oznaczającego "jeden", aby oddzielić powtarzające się znaki.

看一看。 (kàn yí kàn) — dosł. Popatrz jedno spojrzenie. / Rzuć okiem.

5. Przymiotniki

Chińskie przymiotniki to wszelkie słowa, które modyfikują ludzi lub rzeczy w zdaniu. Aby dołączyć przymiotnik do rzeczownika, między nimi muszą znaleźć się określone słowa.

Przyjrzyjmy się różnym sposobom włączania przymiotników do chińskich zdań.

https://www.Lingflix.com/blog/chinese/advanced-chinese-grammar/

Używanie przymiotników z 很 (hěn)

Pierwszy sposób polega na połączeniu go z 很. Samo w sobie oznacza "bardzo", ale można je przetłumaczyć jako czasownik "być", gdy chcesz dołączyć przymiotnik do podmiotu.

Podmiot + 很 + Przymiotnik

Na przykład:

天空很蓝。 (tiān kōng hěn lán.) Niebo jest (bardzo) niebieskie.

Uwaga: Technicznie rzecz biorąc, nie musisz używać 很, aby powiedzieć "Niebo jest niebieskie". 天空蓝 nadal oznacza to samo, mimo że technicznie nie ma tam czasownika. Ale częściej niż nie, uczniowie dodają 很, aby było nieco łatwiej to zrozumieć i przetłumaczyć.

Używanie przymiotników z 的 (de)

Innym sposobem użycia chińskich przymiotników jest użycie znaku 的, który staje między przymiotnikiem a rzeczownikiem.

Przymiotnik + 的 + Rzeczownik

Możesz zobaczyć, jak działa 的, w tym stwierdzeniu:

这么小的脚！ (zhè me xiǎo de jiǎo!) dosł. Tak małe stopy! Co za malutkie stopy!

Używanie przymiotników z 又 (yòu)…又

Aby użyć dwóch przymiotników, możesz użyć tej formuły z przysłówkiem 又, który używany samodzielnie oznacza "znowu".

又 + Przymiotnik 1 + 又 + Przymiotnik 2

To mniej więcej tłumaczy się jako "być... i..."

他又大又高。 (tā yòu dà yòu gāo.) On jest duży i wysoki.

Stopniowanie

Stopień wyższy (comparatives) to przymiotniki porównujące dwa obiekty, a stopień najwyższy (superlatives) opisuje obiekty jako najwyższy stopień przymiotnika.

W języku chińskim istnieją określone słowa, których możesz użyć razem z przymiotnikiem, jeśli chcesz tworzyć stopnie wyższe i najwyższe.

Aby powiedzieć "największe ciastko", użyłbyś 最 (zuì), a następnie formuły Przymiotnik + 的 + Rzeczownik.

最大的饼干 (zuì dà de bǐng gān) — Największe ciastko

6. Przysłówki

Chińskie przysłówki to słowa opisujące, które mogą modyfikować czasowniki i przymiotniki. Mogą również modyfikować inne przysłówki, aby wskazać stopień opisu, jak słowo 最, które napotkaliśmy wcześniej w "Stopniowaniu".

Poruszanie się po chińskich przysłówkach może być nieco trudne, ponieważ tłumaczenia czasami zacierają granice między przysłówkami, przymiotnikami, a czasem nawet czasownikami.

Ale nie ma się czym martwić. W miarę jak będziesz napotykać nowe przysłówki, nauczysz się, gdzie powinny być umieszczone i jaką rolę odgrywają w zdaniach.

Przysłówki czasu, częstotliwości i miejsca

Ogólnie rzecz biorąc, przysłówki związane z czasem, częstotliwością i miejscem znajdują się między podmiotem a czasownikiem.

Podmiot + Przysłówek czasu/częstotliwości/miejsca + Czasownik

Możesz to zobaczyć w tym przykładzie:

我马上到了。 (wǒ mǎ shàng dào le) dosł. Ja natychmiast przybyłem. Będę tam za chwilę.

Przysłówki sposobu

Przysłówki sposobu, czyli przysłówki opisujące sposób wykonania czynności, można umieścić przed lub po czasowniku, jak pokazano w dwóch przykładach poniżej:

他几乎不 做饭。 (tā jī hū bú zuò fàn.) On prawie nie gotuje.

老人开得很 慢。 (lǎo rén kāi dé hěn màn.) Starszy pan prowadzi (bardzo) wolno.

Niektóre przysłówki sposobu mogą pełnić podwójną rolę jako czasownik w zdaniu, jak 非常 (fēi cháng) w tym zdaniu:

咖啡非常烫。 (kā fēi fēi cháng tàng.) dosł. Kawa bardzo gorąca. Kawa jest bardzo gorąca.

Okoliczniki (Adverbials)

Okoliczniki są rodzajem rozszerzonych przysłówków — opisują czas, sposób i lokalizację związaną z czasownikiem w zdaniu. Jeśli chcesz podnieść poziom swojej gramatyki, zdecydowanie powinieneś ćwiczyć tworzenie okoliczników.

Okoliczniki są zawsze umieszczane między podmiotem a czasownikiem.

Dość rzadko okoliczniki obejmują czas, sposób i lokalizację, ale jeśli chcesz uwzględnić wszystkie te informacje, pamiętaj, aby wymienić je w tej kolejności.

我立刻从座位上站了起来。 (wǒ lì kè cóng zuò wèi shàng zhàn le qǐ lái) dosł. Ja natychmiast z siedzenia wstałem. Natychmiast wstałem z mojego miejsca.

7. Liczebniki

Uwielbiam logikę chińskich liczb.

Jeśli chcesz móc liczyć powyżej 10 000, tak naprawdę potrzebujesz znać tylko 13 znaków.

一 (yī) — jeden

二 (èr) — dwa

三 (sān) — trzy

四 (sì) — cztery

五 (wǔ) — pięć

六 (liù) — sześć

七 (qī) — siedem

八 (bā) — osiem

九 (jiǔ) — dziewięć

十 (shí) — dziesięć

一百 (yì bǎi) — 100

一千 (yì qiān) — 1 000

一万 (yí wàn) — 10 000

Znajomość tych znaków pomoże ci budować znacznie większe liczby, takie jak te poniżej.

十七 (shí qī) — 17

九十九 (jiǔ shí jiǔ) — 99

三百六十五 (sān bǎi liù shí wǔ) — 365

二千二 (èr/liǎng qiān èr) — 2 002

五十二万五千六百 (wǔ shí èr wàn wǔ qiān liù bǎi) — 525 600

Liczebniki porządkowe

Liczebniki porządkowe służą do pokazania rangi rzeczownika, np. "pierwsze miejsce" czy "siódmy grzech".

Na szczęście nie musisz uczyć się zupełnie nowego zestawu słów na chińskie liczebniki porządkowe.

Wystarczy dodać 第 (dì) przed liczbą, więc "siódmy" i "trzynasty" to 第七 (dì qī) i 第十三 (dì shí sān).

Jeśli chcesz opisać rangę konkretnego obiektu, użyj poniższej formuły:

第 + Liczba + Klasyfikator + Obiekt

Więcej o klasyfikatorach dowiesz się w następnej sekcji, ale oto przykład użycia tej formuły:

第九十九个问题 (dì jiǔ shí jiǔ gè wèn tí) — dosł. 99-ty z problemów / 99-ty problem

Liczby przybliżone

Dla przybliżonych sum liczb możesz użyć następujących słów:

几 (jǐ) — wartość między dwoma a dziewięcioma; kilka, parę

十几 (shí jǐ) — więcej niż 10; kilkanaście

几十 (jǐ shí) — wartość między 20 a 99; dziesiątki; kilkadziesiąt

≥10 + 多 (duō) + Klasyfikator — więcej niż jakakolwiek liczba większa lub równa 10

<10 + Klasyfikator + 多 — więcej niż jakakolwiek liczba mniejsza niż 10

8. Klasyfikatory lub słowa miary

Język chiński jest nieco specyficzny, jeśli chodzi o określanie ilości obiektów. Zamiast powiedzieć wprost "sześć jabłek", musiałbyś powiedzieć coś w rodzaju "sześć sztuk jabłek".

To "sztuk" to właśnie tak zwany klasyfikator lub słowo miary w języku chińskim. Jest to w zasadzie określnik ilości, który łączy liczbę z danym rzeczownikiem — tak działa liczba mnoga w języku chińskim.

Liczba + Słowo miary + Rzeczownik

Pamiętaj, że ta formuła działa z liczbami dokładnymi, porządkowymi i przybliżonymi.

Zatem "sześć jabłek" to 六个苹果 (liù gè píng guǒ), a nie 六苹果, gdzie 个 jest słowem miary.

Chociaż 个 może być używane jako ogólny klasyfikator, większość obiektów ma specyficzne słowa miary, z którymi muszą być łączone.

Na przykład odpowiednim klasyfikatorem dla ubrań jest 件, z wyjątkiem skarpetek.

三件衬衫 (sān jiàn chèn shān) — trzy koszule

A wszystko, co występuje w parach, jak skarpetki, to 双 (shuāng).

十双袜子 (shí shuāng wà zi) — dziesięć par skarpetek

Klasyfikatory werbalne

Istnieją również klasyfikatory dla czasowników, które służą do wskazania, ile razy czynność wystąpiła. Najczęściej używanym klasyfikatorem werbalnym jest 次 (cì).

Czasownik + Liczba + Klasyfikator werbalny

Oto jak klasyfikator werbalny wygląda w zdaniu:

他去过水疗中心几次。 (tā qù guò shuǐ liáo zhōng xīn jǐ cì.) Był w spa kilka razy.

9. Onomatopeje

Jak w każdym innym języku, chiński ma onomatopeje, czyli własne interpretacje dźwięków i odgłosów.

Spójrzmy na śmiech.

Angielski ma mnóstwo odmian onomatopei śmiechu, takich jak "haha", "hehe" i "teehee". W chińskim jest tak samo.

哈哈 (hā hā) — haha

呵呵 (hē hē) — haha

嘿嘿 (hēi hēi) — hej hej; coś pomiędzy haha a hehe

嘻嘻 (xī xī) — chichot

Oprócz dźwięków ludzkich istnieją onomatopeje dla zwierząt, zderzeń i przyrody. Najczęściej onomatopeje są reduplikowane, jak pokazano powyżej, chociaż istnieją również dodatkowe wzorce.

10. Przyimki lub czasowniki pokryte

Części mowy wymienione do tego momentu są znane jako "słowa treści" lub 实词 (shí cí). Słowa treści to elementy opisujące działania, obiekty lub idee.

A potem są "słowa funkcyjne" lub 虚词 (xū cí). Słowa funkcyjne opisują relację między słowami treści, takie jak przyimki. Przyimki wskazują pozycję lub kierunek rzeczownika względem innego rzeczownika.

W języku chińskim przyimki są często nazywane czasownikami pokrytymi, ponieważ faktycznie wywodzą się z czasowników.

Spójrz na 在, czasownik tłumaczony jako "być w/na", który może również pełnić funkcję przyimka "w/na".

Używałem 在 zarówno jako czasownika, jak i przyimka w moich przykładach w całym przewodniku, ale dam ci jeszcze kilka, abyś mógł je łatwo porównać.

在 jako czasownik:

妈妈在家吗？ (mā mā zài jiā ma?) dosł. Mama jest w domu? Czy mama jest w domu?

在 jako przyimek:

你不能坐在这里。 (nǐ bù néng zuò zài zhè lǐ.) dosł. Nie możesz siedzieć tu. Nie możesz tu siedzieć.

Jak widać, chińskie pojęcie "w/na" nie zawsze przekłada się na angielskie. Zwróć też uwagę, że przyimkowe 在 jest zawsze następowane przez rzeczownik miejsca.

在 + Rzeczownik miejsca

Inne chińskie przyimki są również specyficzne dla określonych rzeczowników lub czasowników. Przyimki można znaleźć przed lub po czasownikach, między rzeczownikami itp. Z tego powodu po prostu musisz nauczyć się odpowiednich wzorców zdań, gdy napotkasz nowe przyimki.

11. Spójniki

Spójniki to kolejna kategoria słów funkcyjnych.

Chińskie spójniki to małe słówka używane do łączenia idei w zdaniu. Są takie, które opisują współrzędne relacje "i", alternatywne relacje "lub", przeciwstawne relacje "ale", warunkowe relacje "jeśli" i inne.

Niektóre chińskie spójniki są specyficznie używane do łączenia słów lub fraz, jak 和 (hé) oznaczające "i".

这些和那些 (zhè xiē hé nà xiē) — te i tamte

Inne chińskie spójniki służą do łączenia zdań lub zdań składowych.

我想去海滩，但下雨了。 (wǒ xiǎng qù hǎi tān, dàn xià yǔ le.) Chcę iść na plażę, ale pada.

W niektórych przypadkach w zdaniu można użyć dwóch spójników, takich jak 因为 (yīn wéi) i 所以 (suǒ yǐ), które oddzielnie oznaczają "ponieważ" i "dlatego".

因为今天我生病了，所以我没有去上班。 (yīn wéi jīn tiān wǒ shēng bìng le, suǒ yǐ wǒ méi yǒu qù shàng bān.) Ponieważ dziś jestem chory, nie poszedłem do pracy.

12. Partykuły

Partykuły to słowa funkcyjne wymawiane z neutralnym piątym tonem. Same w sobie też nic nie znaczą. Jednak nadają znaczenie, gdy są zawarte w zdaniach.

Partykuły służą do określania nastroju, czasu lub relacji między elementami zdania.

Istnieją trzy kategorie partykuł. Niektóre partykuły mają wiele funkcji i należą do więcej niż jednej kategorii.

Partykuły modalne

Dosłownie tłumaczone jako "słowa tonu", partykuły modalne określają nastrój lub postawę wypowiedzi.

Częstą partykułą modalną jest 啊 (a), która służy do podkreślenia emocji wypowiedzi. 啊 dodaje ekscytacji lub poczucia pilności.

快点啊！ (kuài diǎn a!) dosł. Szybciej trochę! Pośpiesz się!

吗 (ma), 吧 (ba) i 呢 (ne) to dodatkowe przykłady partykuł modalnych, o których możesz dowiedzieć się więcej w sekcji "Pytania".

https://www.Lingflix.com/blog/chinese/chinese-particles/

Partykuły aspektu

Ponieważ język chiński nie operuje czasami gramatycznymi, opiera się na czymś zwanym partykułami aspektu.

Partykuły aspektu wskazują, jak czasownik działa w danym przedziale czasowym. Mogą pokazywać, czy czynność jest zakończona, trwająca, była kontynuowana przez jakiś czas itp.

了 (le) to partykuła aspektu wskazująca na czynność zakończoną. Jest jak prosty czas przeszły w języku angielskim.

他们提前离开了派对。 (tā men tí qián lí kāi le pài duì.) dosł. Oni wcześnie opuścili imprezę. Opuścili imprezę wcześniej.

了 może również działać jako partykuła modalna, aby pokazać nagłą zmianę okoliczności lub stanu.

Partykuły strukturalne

Wreszcie, partykuły strukturalne służą do opisania relacji między słowami treści. Można o nich myśleć jako o spoiwie, które łączy słowa treści.

Właściwie już napotkaliśmy partykułę strukturalną. Pamiętasz 的?

Powtarzając, 的 służy do tworzenia odpowiednika angielskich zaimków dzierżawczych i generalnie pokazuje, że jeden rzeczownik należy do drugiego.

Rzeczownik + 的 + Rzeczownik

Oto przykład:

我们的假期 (wǒ men de jià qī) — Nasze wakacje

Dowiedzieliśmy się również, że służy do dołączania przymiotnika do rzeczownika.

Innym przykładem partykuły strukturalnej jest 得 (de), która służy do modyfikowania czasowników.

Czasownik + 得 + Dopełnienie

Dopełnienie to fraza opisująca stopień, w jakim czynność jest wykonana. We frazie "śpiewać naprawdę dobrze", "naprawdę dobrze" byłoby dopełnieniem.

Oto jak wyglądałoby to po chińsku:

唱得很好 (chàng de hěn hǎo) — Śpiewać naprawdę dobrze

13. Struktura zdania

Porozmawiajmy o podstawowych strukturach zdań w języku chińskim, które zaczynają się od podmiotu.

W miarę postępów poznasz inne konstrukcje, ale najlepiej zacząć od zdań SVO, zanim zaczniesz być bardziej kreatywny w swoich zdaniach.

Podstawowe wzory zdań

Podmiot + Czasownik + (Dopełnienie)

Oto jeden, który powinien być ci bardzo znajomy. Podobnie jak w języku angielskim, najbardziej podstawową strukturą zdania w języku chińskim jest SVO.

他吃牛排。 (tā chī niú pái.) On je stek.

Możesz też mieć zdania bez dopełnienia.

妈妈工作。 (mā mā gōng zuò.) Mama pracuje.

Podmiot + Czas + Czasownik + (Dopełnienie)

Jeśli chcesz wskazać dokładny czas czynności, użyj tej formuły.

Rozbudujmy to zdanie SV:

妈妈周末工作。 (mā mā zhōu mò gōng zuò.) dosł. Mama weekend pracuje. Mama pracuje w weekendy.

Podmiot + Czas + Miejsce + Czasownik + (Dopełnienie)

Aby dodać do tego zdania miejsce, dodaj przyimek 在 + miejsce między czasem a czasownikiem.

妈妈周末在图书馆工作。 (mā mā zhōu mò zài tú shū guǎn gōng zuò.) dosł. Mama weekend w bibliotece pracuje. Mama pracuje w bibliotece w weekendy.

Podmiot + Czas + Czasownik + Miejsce

Jeśli w zdaniu nie ma dopełnienia, innym sposobem włączenia miejsca jest umieszczenie go na końcu wypowiedzi.

妈妈周末工作在图书馆。 (mā mā zhōu mò gōng zuò zài tú shū guǎn.) dosł. Mama weekend pracuje w bibliotece. Mama pracuje w bibliotece w weekendy.

Podmiot + Czas + Miejsce + Czasownik + (Dopełnienie) + Czas trwania

Potrzebujesz dodać więcej szczegółów? Jeśli chcesz dodać ramy czasowe w obrębie czasu, w którym czynność jest wykonywana, umieść ten czas trwania na końcu wypowiedzi.

妈妈周末在图书馆工作十个小时。 (mā mā zhōu mò zài tú shū guǎn gōng zuò shí gè xiǎo shí.) Mama weekend w bibliotece pracuje dziesięć godzin. Mama pracuje w bibliotece przez dziesięć godzin w weekendy.

Zdania z użyciem 把 (bǎ)

Konstrukcja zdań z 把 może być nieco trudna i nie stosuje się do podstawowych konstrukcji zdań wymienionych powyżej.

Mówiąc najprościej, zdania z 把 służą do podkreślenia, co się stało z obiektem lub co trzeba z nim zrobić. Różni się to od podstawowych wzorców zdań, ponieważ skupia się na podmiocie wykonującym czynność.

To prawie jak różnica między "Ona wyjmuje portfel" a "Ona wyjmuje portfel z kieszeni".

W pierwszym zdaniu światło jest skierowane na czynność kobiety, podczas gdy drugie zdanie przyciąga większą uwagę do tego, co konkretnie zostało zrobione z obiektem.

Istnieją pewne warunki, w których używa się zdań z 把:

1. Obiekt zdania musiał być wcześniej omówiony.
2. Czasownik jest dołączony ze specyficznymi szczegółami.

Najbardziej podstawowa konstrukcja z 把 wygląda tak:

Podmiot + 把 + Obiekt + Fraza werbalna

Wracając do wcześniejszego przykładu, oto jak wyglądałoby to po chińsku:

她把钱包从口袋里拿了出来。 (tā bǎ qián bāo cóng kǒu dài lǐ ná le chū lái.) dosł. Ona portfel z kieszeni wewnątrz wyjęła. Wyjmuje portfel z kieszeni.

Chociaż 把 samo w sobie oznacza "kłaść/stawiać" po angielsku, nie jest tłumaczone w zdaniu z 把.

Pytania można również formułować przy użyciu konstrukcji z 把, o czym możesz przeczytać więcej w następnej sekcji lub w poniższym poście.

14. Pytania

Chiński: 问题 (wèn tí)

Istnieje wiele różnych sposobów zadawania pytań w języku chińskim. Chociaż niektóre wzorce pytań mogą być dla ciebie nieco nieznane, są dość proste.

Istnieje kilka sposobów formułowania pytań, takich jak używanie słów pytających/zaimków pytających lub dodawanie partykuł modalnych.

Pytania z użyciem zaimków pytających

Istnieją cztery podstawowe wzorce formułowania pytań zawierających zaimki pytające i inne słowa pytające:

Słowo pytające + Czasownik + (Dopełnienie)

Ten jest podobny do pytań WH- w języku angielskim i dotyczy głównie słowa pytającego 谁, jak widać poniżej:

谁要薯条？ (shuí yào shǔ tiáo?) Kto chce frytek?

Słowo pytające + Podmiot + Czasownik + (Dopełnienie)

To również znany format dla anglojęzycznych, używany dla słowa pytającego 哪个:

哪个有花生？ (nǎ gè yǒu huā shēng?) Który (jeden) ma orzeszki ziemne?

Podmiot + Czasownik + Słowo pytające + (Dopełnienie)

Tutaj wzorce pytań odbiegają od angielskiego. To najczęstszy format, normalnie używany dla słów pytających takich jak 哪里, 哪个, 什么, 什么时候 i 几个.

Podmiot + 是 + 谁?

Oto przykład:

你要几个？ (nǐ yào jǐ gè?) dosł. Ty chcesz ile? Ile chcesz?

Używa się go również w pytaniach typu "Kim on/ona jest?"

他们是谁？ (tā men shì shuí?) dosł. Oni są kim? Kim oni są?

Podmiot + Słowo pytające + Czasownik + (Dopełnienie)

To format dla 什么, 什么时候 i 怎么.

你什么时候离开？ (nǐ shén me shí hòu lí kāi?) dosł. Ty kiedy wyjeżdżasz? Kiedy wyjeżdżasz?

Pytania z użyciem 吗 (ma)

Jeśli chcesz zadawać proste pytania Tak/Nie w języku chińskim, musisz użyć partykuły modalnej 吗.

Są one bardzo łatwe do sformułowania, ponieważ wystarczy dodać 吗 na końcu zdania. Działa to ze zdaniami SVO i innymi podstawowymi strukturami zdań.

Aby pokazać ci, jak to jest bez wysiłku, spójrz na poniższe stwierdzenie:

她付账单。 (tā fù zhàng dān.) Ona płaci rachunki.

Dodaj 吗 i otrzymasz:

她付账单吗？ (tā fù zhàng dān ma?) Czy ona płaci rachunki?

Chociaż nie ma bezpośredniego tłumaczenia dla 吗, często jest rozumiane jako czasownik posiłkowy w angielskich pytaniach Tak/Nie.

Pytania z użyciem 吧 (ba)

吧 jest zarezerwowane dla pytań, w których szukasz potwierdzenia lub chcesz, aby druga osoba się z tobą zgodziła. To wciąż rodzaj pytania Tak/Nie, w którym spodziewasz się odpowiedzi "tak".

Wielu uczniów ma tendencję do mylenia 吧 i 吗, ponieważ oba są używane w pytaniach Tak/Nie. Ale jeśli poświęcisz trochę czasu na zrozumienie ich subtelnych zastosowań gramatycznych, to właściwie nie jest takie trudne.

W języku angielskim jest to odpowiednik dodania "czyż nie?", "prawda?" na końcu stwierdzenia.

Weźmy jako przykład poniższe zdanie:

今天是最后期限。 (jīn tiān shì zuì hòu qī xiàn.) Dziś jest ostateczny termin.

Dodaj 吧 na końcu, a twoje stwierdzenie zamienia się w pytanie szukające potwierdzenia:

今天是最后期限吧？ (jīn tiān shì zuì hòu qī xiàn ba?) Dziś jest ostateczny termin, prawda? / czyż nie?

Jeśli chcesz, aby druga osoba się z tobą zgodziła, zamiast prosić o potwierdzenie, użyjesz 对吧 (duì ba) zamiast tego. To jest nieco bardziej subtelne, ale ważne jest, aby zrozumieć różnice:

今天是最后期限，对吧？ (jīn tiān shì zuì hòu qī xiàn, duì ba?) Dziś jest ostateczny termin, zgadza się?

Pytania z użyciem 呢 (ne)

Partykuła modalna 呢 jest używana do formułowania pytań "a co z..." i "a ty?". Pojawia się w rozmowie jako pytanie po wypowiedzeniu stwierdzenia.

Stwierdzenie. Podmiot + 呢？

Oto przykład:

我不吃肉。你呢？ (wǒ bù chī ròu. nǐ ne?) Nie jem mięsa. A ty?

Możesz też użyć 呢, gdy chcesz zapytać, gdzie ktoś lub coś się znajduje. Jest to również alternatywa dla pytania z 哪里, zazwyczaj działająca jako pytanie uzupełniające, a nie samodzielne.

Brakujący obiekt + 呢？

Oto jak wyglądałoby to w dialogu:

A: 厨房在哪里？ (chú fáng zài nǎ li?) Gdzie jest kuchnia?

B: 在走廊尽头。 (zài zǒu láng jìn tóu.) Na końcu korytarza.

A: 厕所呢？ (cè suǒ ne?) A łazienka? / Gdzie jest łazienka?

15. Znaki interpunkcyjne

Ostatnie, ale nie mniej ważne, mamy chińską interpunkcję!

Znajomość tych malutkich znaczków ma ogromny wpływ na naukę chińskiej gramatyki, pomagając poprawnie oddzielać myśli podczas pisania po chińsku.

Chińskie znaki interpunkcyjne są dość proste, wiele z nich wygląda i działa podobnie do tych w języku angielskim.

？ 问号 (wèn hào) — Znak zapytania

！ 叹号 (tàn hào) — Wykrzyknik

： 冒号 (mào hào) — Dwukropek

； 分号 (fēn hào) — Średnik

（） 括号 (kuò hào) — Nawiasy

Różnica między tymi chińskimi a angielskimi znakami interpunkcyjnymi jest widoczna tylko podczas pisania na klawiaturze. Pisane chińskie znaki interpunkcyjne zwykle zawierają spację po znaku — chyba że jest to otwierający nawias lub cudzysłów, gdzie spacja poprzedza znak.

Oto kilka innych znanych znaków interpunkcyjnych z niewielkimi wariacjami stylistycznymi.

， 逗号 (dòuhào) — przecinek

。 句号 (jùhào) — kropka

Oczywiście, istnieje więcej wariantów znaków interpunkcyjnych, a także takie, które występują tylko w języku chińskim.

Jednym z unikalnie chińskich znaków interpunkcyjnych jest przecinek wyliczający, używany zamiast zwykłego przecinka przy wymienianiu wielu obiektów w zdaniu.

、 顿号 (dùnhào) — przecinek wyliczający

Oto jak to wygląda w zdaniu:

我需要买鸡蛋、面包、牛奶和橙汁。 (wǒ xū yào mǎi jī dàn, miàn bāo, niú nǎi hé chéng zhī.) Muszę kupić jajka, chleb, mleko i sok pomarańczowy.

Uwaga: Chińskie znaki interpunkcyjne są zarezerwowane wyłącznie dla znaków chińskich. Dla pinyin używaj angielskich znaków interpunkcyjnych.

Udało się!

Wiem, że to było dużo, ale nie martw się, jeśli nie opanujesz od razu wszystkich tych pojęć. W końcu zrozumienie logiki stojącej za regułami to już więcej niż połowa sukcesu. Po prostu trzymaj się, albo 加油 (jiā yóu)!

I jeszcze jedno... Jeśli chcesz kontynuować naukę chińskiego z interaktywnymi i autentycznymi chińskimi treściami, pokochasz Lingflix. Lingflix w naturalny sposób wprowadza cię w naukę języka chińskiego. Autentyczne chińskie treści stają się w zasięgu ręki, a ty nauczysz się chińskiego, jakim mówi się w prawdziwym życiu. Lingflix ma szeroki zakres współczesnych filmów — takich jak dramaty, programy telewizyjne, reklamy i teledyski. Ekran przeglądania aplikacji Lingflix Lingflix sprawia, że te natywne chińskie filmy są w zasięgu ręki dzięki interaktywnym napisom. Możesz dotknąć dowolnego słowa, aby natychmiast je wyszukać. Wszystkie słowa mają starannie napisane definicje i przykłady, które pomogą ci zrozumieć, jak używa się danego słowa. Dotknij, aby dodać słowa, które chcesz przejrzeć, do listy słówek. Interaktywne transkrypcje w Lingflix Tryb nauki w Lingflix zamienia każdy film w lekcję językową. Zawsze możesz przesunąć palcem w lewo lub w prawo, aby zobaczyć więcej przykładów dla słowa, którego się uczysz. Lingflix ma quizy do każdego filmu. Najlepsze jest to, że Lingflix zawsze śledzi twoje słownictwo. Dostosowuje quizy, aby skupić się na obszarach wymagających uwagi, i przypomina, kiedy nadszedł czas na powtórkę tego, czego się nauczyłeś. Masz w 100% spersonalizowane doświadczenie. Zacznij korzystać ze strony internetowej Lingflix na komputerze lub tablecie lub, co lepsze, pobierz aplikację Lingflix ze sklepu iTunes lub Google Play. Kliknij tutaj, aby skorzystać z naszej aktualnej wyprzedaży! (Oferta wygasa pod koniec tego miesiąca.)