5 Makkelijke Manieren om Canadees Frans te Leren

Je hebt maanden, misschien zelfs jaren Frans geleerd. Je voelt je zelfverzekerd... totdat je snel québécois (Québecs Frans) hoort. Radioprogramma's zijn onbegrijpelijk, en je bent er vrij zeker van dat die Canadese film niet eens in het Frans was. Plotseling begin je te twijfelen aan alles wat je ooit hebt geleerd.

Maar je Franse studie zal je niet in de steek laten—Canadees Frans leren zal veel sneller gaan dan een geheel nieuwe taal leren, en het zal een hoop plezier opleveren.

1. Luister naar québécoise chansons folkloriques (Québecese volksliedjes)

Een geweldig ding aan Québec is zijn fantastische volksmuziek. Het is een uitstekende manier om het Frans-Canadese accent in al zijn glorie te horen. Ik zal mijn eerste keer in Québec-stad met mijn universitaire Franse club nooit vergeten. We stopten op een dinsdagavond in een pub, en veel van de locals hadden hun violen, fluiten, drums, noem maar op meegenomen. Ze gingen vervolgens tot diep in de nacht samen jammen terwijl iedereen meezong.

De muziek is aanstekelijk, dus je zult het accent snel gaan begrijpen! Voordat je me afschrijft als een ouwe zak die oude relieken opdiept voor jullie om naar te luisteren, hoor me aan. Québécoise volksmuziek doet bijna denken aan die van de Kelten—denk aan Ierse en Schotse reels en kroegliederen. In feite heeft het zich vermengd met de Keltische muziek die in Engelstalig-Canadese kringen wordt gespeeld. Er is genoeg voetgestamp, vioolruns, mondharpen en ook flink wat grove teksten.

Hier zijn een paar liedjes om mee te beginnen.

La Bottine Souriante — “Yoyo”

J’rentre dans un’église Là où il n’y avait rien Là où il n’y avait rien (bis) J’ai aperçu plus loin Yoyo, Yoyo Un p’tit moine dans un coin Et puis tiens! tiens! tiens!

(Ik loop een kerk binnen Waar niemand te zien was Waar niemand te zien was Ik zag verderop iemand Yoyo, yoyo Een klein monnikje in een hoek En nou ja, ja, ja!)

Let op hoe Je rentre / j’rentre (ik ga binnen) en petit / p’tit (klein) meer klinken als J’ren en tit (uitgesproken als "tee").

In formeel Frans uit Frankrijk is het veel gebruikelijker om rentre en petit volledig uit te spreken.

Let extra op de nasale klinkers—ze klinken heel anders dan het Parijse Frans, en de nasale klinkers zijn, vind ik, echt wat het Québecse accent kenmerkt. Woorden zoals rien (niets), loin (ver) en coin (hoek) klinken ongeveer als "rie-ee", "lwee" en "kwèè", terwijl de laatste klinker nog steeds genasaliseerd is.

Le Vent du Nord — “Au Bord de la Fontaine”

Au bord de la fontaine La belle ma dondaine (bis) Au joli mois de mai La belle ma lalala Au joli mois de mai La belle m’a dondé (bis)

(Aan de rand van de fontein Het mooie meisje, mijn *onvertaalbaar schattig stopwoord in liedjes* In de lieflijke maand mei Het mooie meisje mijn lalala In de lieflijke maand mei Het mooie meisje *onvertaalbaar schattig stopwoord in liedjes*)

Hier hebben we, tenminste in het eerste couplet, geen nasale klinkers om op te letten, maar let op de ontspannen uitspraak. Het "-aine" deel van fontaine (fontein) en dondaine (schattig stopwoord) zou in het Parijse Frans ongeveer klinken als "- eh" (fontaine en dondaine).

In dit lied wordt het echter veel meer uitgesproken als "-èèn". Merk op dat de laatste "e" van fontaine en dondaine volledig wordt uitgesproken, wat gebruikelijk is in volksliedjes en poëzie in de hele Franstalige wereld.

Wederom zul je je eerst afvragen of de zangers echt zeggen wat de songtekst beweert. Let op hoe de woorden lijken in elkaar te vallen en te versmelten (meer dan in het Parijse Frans), en hoe de nasale klinkers, vooral in en en, een beetje 'twangy' klinken.

Over het algemeen is de uitspraak van het québécois meestal ontspannener dan het Parijse Frans. Het verschil in accent tussen Québec en Parijs kan groot zijn, maar zoek de rest van die songteksten op en lees zorgvuldig mee—je zult snel de slag te pakken krijgen van het Frans-Canadese accent. Je zult er dol op worden!

2. Kijk naar geweldige films

Fransleerders beseffen vaak niet dat Québec zijn eigen sterke filmtraditie heeft, los van Frankrijk. Deze films kunnen (maar niet altijd) een sterk katholieke inslag hebben, omdat Québec niet samen met Frankrijk de Franse Revolutie doormaakte, maar pas recentelijk brak met de sterk katholieke cultuur.

Films zijn over het algemeen een uitstekende manier om je begrip te verfijnen. De dialoog neigt dichter bij te liggen hoe mensen in het echte leven spreken. Maar films kunnen ook een grote uitdaging vormen omdat vooral in onafhankelijke films de acteurs de neiging hebben zacht en onduidelijk te spreken.

Als je gemompeld québécois kunt verstaan, kun je alles verstaan!

Hier zijn twee suggesties om mee te beginnen.

“La grande séduction” (“Seducing Doctor Lewis”)

Deze film is hilarisch. Hij speelt zich af in het kleine dorpje Ste-Marie-La-Mauderne, dat al lang in verval is. Om een bedrijf over te halen een fabriek in het dorp te bouwen, moeten de inwoners hun bevolking verdubbelen, de bedrijfsdirecteur omkopen en een dokter overtuigen zich in het dorp te vestigen.

Het plot draait om de pogingen van de dorpsbewoners om een jonge, verfijnde dokter uit Montreal in Ste-Marie-La-Mauderne te laten blijven. De dorpsbewoners doen alsof ze houden van de fijne dingen in het leven, zoals cricket en jazz, terwijl ze in werkelijkheid grove mensen zijn die niet genoeg hockey kunnen krijgen.

“Monsieur Lazhar”

Hier is een donkerdere film over een Algerijnse immigrant die in Montreal woont. Hij neemt een vervangende positie aan op een school nadat de Franse leraar zelfmoord heeft gepleegd in een klaslokaal. Begrijpelijkerwijs zijn de leerlingen van slag, en Monsieur Lazhar heeft zijn eigen tragedies te verwerken, maar ze werken samen om een hechte band op te bouwen.

(Let op: Pas op voor Frans-Canadese nasynchronisaties van Engelstalige films en tekenfilms. Hoewel de stemacteurs niet op een Parijs-Franse manier spreken, leggen ze ook niet hun volle Québecse accent aan de dag. Het kijken van nagesynchroniseerde media kan je een verkeerde indruk geven van hoe québécois echt klinkt!)

3. Leer wat Frans-Canadees slang

Als je een reis naar Québec plant, moet je slang gebruiken en vloeken als een echte Québécois.

Zoals hierboven genoemd, is het katholicisme heel lang diep geworteld geweest in de Frans-Canadese cultuur. Hoewel de cultuur van vandaag meer seculier is, blijft dat soort religieus vuur op vreemde manieren hangen.

In Québec is dit duidelijk in hun gevloek. Ten eerste worden scheldwoorden sacres genoemd, wat komt van sacrer (wijden).

En hier kunje een Québécoise zelf horen uitleggen hoe je een paar moet gebruiken! Pas op: deze woorden zijn behoorlijk vulgair, dus begin ze niet te schreeuwen zodra je in Québec landt.

4. Geniet van amuserende televisieshows

Wederom beseffen veel Fransleerders niet dat er een hele wereld van Franstalige televisie buiten Frankrijk bestaat.

Québec heeft een aantal geweldige shows van topkwaliteit, dus begin met kijken! Op YouTube kun je talloze afleveringen kijken van “Tout le monde en parle”, een hoogenergie praatprogramma met veel beroemde Franstalige sprekers, van Céline Dion tot Rómeo Dallaire.

Sommige afleveringen zijn serieuzer en andere zijn absurd grappig en bevatten veel ruzie, onderbrekingen en mensen die door elkaar praten. Natuurlijk zal het in het begin moeilijk te begrijpen zijn, maar houd vol, en het zal allemaal duidelijk worden!

Wat series betreft, raad ik “Unité 9” aan, een Frans-Canadese versie van gevangenisdrama's over vrouwen. Denk niet dat dit slechts een kopie is van “Orange Is the New Black”. Deze show heeft zijn eigen uitgebreide verhaallijn, memorabele personages en veel minder naaktheid!

5. Luister naar Radio-Canada

Dus, je hebt ijverig films en tv-shows vol sacres gekeken, en je bent de onduidelijke spraak en gecompliceerde dialogen beu? Relax met wat nieuws van Radio-Canada. Dit is Canada's Franstalige radio- en televisienetwerk, en het is consistent van geweldige kwaliteit.

Als iets mijn québécois een kickstart gaf, dan was het dit. De taal is formeler, dus hoewel de meeste presentatoren en medewerkers met een Frans-Canadees accent spreken, is het veel, veel makkelijker te verstaan dan film en televisie. Het nieuws is repetitief, dus je krijgt genoeg kansen om het goed te begrijpen.

Bovendien is Radio-Canada niet alleen een nieuwsstation—ze hebben een verscheidenheid aan geweldige programma's. Persoonlijk vind ik “Plus on est de fous, plus on lit!” leuk (een woordspeling op het gezegde plus on est de fous, plus on rit, wat ruwweg vertaalt naar “hoe meer zielen, hoe meer vreugd”), een programma waar de presentatoren auteurs interviewen over hun recente releases. Hoewel dit programma in 2022 eindigde, zijn er meer dan 1400 afleveringen beschikbaar om naar te luisteren.

Als je in Canada woont (of een manier hebt om je computer te laten denken dat hij in Canada woont), dan kun je ook het Radio-Canada TV-station bekijken op hun website.

Nu heb je geen excuus meer om de rijke taal van Québec niet te begrijpen. Als je Frans leert, onthoud dan altijd dat er talloze Franstalige landen zijn, elk met zijn eigen unieke cultuur en manier van spreken.

Dus duik in een nieuwe cultuur en geef je leren een nieuwe impuls!