Cantonese vs. Mandarin: 5 Belangrijke Verschillen
Er zijn honderden Chinese dialecten, maar de meeste mensen kiezen ervoor om de twee meest gesproken te leren, namelijk Mandarijn en Cantonees. Hoe kies je tussen deze twee?
Ontdek de verschillen tussen deze twee prachtige dialecten in het onderstaande artikel, zodat al je vragen over Cantonees versus Mandarijn beantwoord worden.
Chinese Taal vs. Chinese Dialect
Hoewel er een voortdurend linguïstisch debat is over het onderscheid tussen een taal en een dialect, kun je het verschil als volgt zien:
Taal wordt beschouwd als een overkoepelende term die dialecten of varianten van de taal omvat. Dialecten zijn over het algemeen onderling verstaanbaar, hoewel er veel uitzonderingen op deze regel zijn.
In het geval van het Chinees is Chinees een taal, terwijl Mandarijn en Cantonees als dialecten worden beschouwd. De dialecten zijn niet onderling verstaanbaar wanneer ze worden gesproken, maar het geschreven Chinees kan worden begrepen door sprekers van alle dialecten.
De Chinese taal (in algemene zin) bestaat dus in geschreven vorm en kan min of meer worden begrepen door sprekers van elk Chinees dialect.
Als een Cantonees spreker bijvoorbeeld met een Mandarijn spreker zou praten, zouden ze elkaars gesproken taal niet kunnen begrijpen. Maar als de Cantonees spreker opschreef wat hij wilde zeggen, zou de Mandarijn spreker waarschijnlijk de geschreven vorm kunnen begrijpen.
Cantonees vs. Mandarin in één oogopslag
Cantonees en Mandarijn zijn twee van de meest gebruikte dialecten in China.
Daarom zijn het de twee meest bestudeerde Chinese talen. Zowel Mandarijn als Cantonees behoren ook tot de beste talen om te leren voor zaken vanwege hoe vaak ze in bepaalde delen van Azië worden gesproken.
Het kennen van het verschil tussen de twee, en waar en door wie elk wordt gebruikt, helpt je bij het kiezen van de taal die het beste past bij jouw specifieke taalleerdoelen en behoeften.
Laten we daarom eens kijken naar enkele van de belangrijkste verschillen tussen Cantonees en Mandarijn:
- Gesproken Cantonees in de omgangstaal verschilt van gesproken Mandarijn in de omgangstaal – Cantonees heeft 9 tonen, terwijl Mandarijn er vier (of vijf) heeft.
- Cantonees en Mandarijn hebben niet dezelfde woordenschat en grammatica. Vloeiend zijn in het ene dialect betekent niet dat je het andere zult begrijpen.
- Mensen in het vasteland van China, Taiwan en Singapore spreken Mandarijn, terwijl mensen in Hongkong en de provincie Guangdong Cantonees spreken.
- Mandarijn gebruikt vereenvoudigde Chinese karakters, terwijl Cantonees traditionele Chinese karakters gebruikt.
- Cantonees gebruikt het Jyutping-romanisatiesysteem, terwijl Mandarijn Pinyin gebruikt.
Wat zijn de verschillen in tonen?
Chinees is berucht als een tonale taal – wat betekent dat de toonhoogte of het toonverloop van een woord de betekenis ervan bepaalt. Het is niet verrassend dat tonen mensen vaak afschrikken om Chinees te leren, omdat ze algemeen als te moeilijk worden beschouwd.
Maar Cantonees en Mandarijn zijn niet de enige Chinese dialecten met een toonsysteem.
In feite heeft elk Chinees dialect een toonsysteem.
Het verschil tussen de twee toonsystemen is echter het aantal tonen dat elk dialect gebruikt.
Mandarijn bestaat uit vier hoofdtonen, maar sommige taalkundigen tellen de neutrale toon als een vijfde.
| Toon | Beschrijving | Voorbeeld |
|---|---|---|
| 1e | Hoog en vlak | 妈 (mā) — moeder |
| 2e | Stijgend, zoals bij een vraag | 麻 (má) — hennep |
| 3e | Dalend en dan stijgend | 马 (mǎ) — paard |
| 4e | Scherp en dalend | 骂 (mà) — schelden |
| Neutraal | Licht en snel | 吗 (ma) — [vraagpartikel] |
Cantonees daarentegen heeft zes hoofdtonen:
| Toon | Voorbeeld |
|---|---|
| Hoog vlak | 詩 (si1) — gedicht |
| Hoog stijgend | 史 (si2) — geschiedenis |
| Midden vlak | 試 (si3) — proberen |
| Laag dalend | 時 (si4) — tijd |
| Laag stijgend | 市 (si5) — markt |
| Laag vlak | 事 (si6) — kwestie |
Daarnaast heeft het nog drie extra hoge, midden- en lage vlakke tonen die worden gebruikt met lettergrepen die eindigen op -p, -t of -k. Samen komt dat uit op maar liefst negen tonen – vier meer dan Mandarijn!
Wat zijn de verschillen in woordenschat en grammatica?
Het is geen verrassing dat Cantonees en Mandarijn hun eigen set grammaticaregels en woordenschat hebben.
Het zijn immers twee verschillende dialecten.
Cantonees en Mandarijn zijn niet onderling verstaanbaar – wat betekent dat de spreker van het ene dialect de andere niet kan begrijpen.
Houd er wel rekening mee dat Mandarijn de officiële taal van China is, wat betekent dat zelfs Cantonees sprekers verplicht zijn Mandarijn op school te leren. Je kunt zelfs Mandarijn-leerprogramma's vinden in Hongkong, waar Cantonees het belangrijkste dialect is.
De meeste Cantonees sprekers kunnen daarom Mandarijn begrijpen. Maar niet veel Mandarijn sprekers kennen Cantonees.
Woordenschat
Laten we eens kijken naar enkele voorbeelden van verschillende Cantonese en Mandarijn woorden.
Voorbeelden van Cantonese woordenschat
你好 (néih hóu) — Hallo
好耐冇见 (hóunoih móuhgin) — Lang niet gezien
你叫做乜野名呀? (néih giu jouh mātyéh méng a?) — Hoe heet je?
你係邊度人呀? (néih haih bīndouh yàhn a?) — Waar kom je vandaan?
Voorbeelden van Mandarijn woordenschat
你好 (nǐ hǎo) — Hallo
好久不见 (hǎo jiǔ bú jiàn) — Lang niet gezien
你叫什么名字? (nǐ jiào shénme míngzi?) — Hoe heet je?
你是哪国人? (nǐ shì nǎ guó rén?) — Waar kom je vandaan?
Als je nog wat meer uitdrukkingen en verschillen tussen Cantonees en Mandarijn wilt leren, bekijk dan deze leuke video van Off the Great Wall!
Grammatica
Mandarijn en Cantonese grammatica hebben eigenlijk veel overeenkomsten! Beide volgen meestal een onderwerp-werkwoord-lijdend voorwerp structuur zoals het Nederlands, en ze gebruiken ook allebei maatwoorden.
Er zijn echter nog steeds enkele verschillen, vooral in de gesproken taal.
Cantonees is meestal flexibeler als het gaat om woordvolgorde:
- In het Mandarijn komt het indirect object voor het directe object: 我给我的朋友一本书 (wǒ gěi wǒ de péngyǒu yì běn shū) — Ik geef mijn vriend een boek.
- Cantonees volgt dit over het algemeen ook, maar soms komt het directe object eerst: 我畀本書我個朋友 (ngóh béi bún syū ngóh go pàhngyáuh) — Ik geef een boek aan mijn vriend.
Een ander verschil is dat Cantonees de lijdende vorm minder gebruikt dan Mandarijn en een handelend voorwerp vereist:
- In het Mandarijn kun je zeggen: 文件被偷了 (wénjiàn bèi tōu le) — De documenten werden gestolen.
- Maar in het Cantonees moet je de dader van de handeling noemen: 文件俾人偷咗 (màhngín béi yàhn tāu jó) — De documenten werden door iemand gestolen.
Waar wordt Cantonees gesproken?
Cantonees wordt gesproken in Hongkong, Macau en Guangdong.
In tegenstelling tot Mandarijn wordt Cantonees niet in heel China gesproken of begrepen.
Maar dat neemt niet weg dat het door meer dan 70 miljoen mensen wordt gesproken.
Bovendien wordt het gebruikt in enkele van de meest bevolkte en toeristisch aantrekkelijke regio's van China.
Volgens WorldAtlas wordt Cantonees het meest gesproken in Hongkong en de provincie Guangdong, waar het wordt erkend als de lingua franca – de gemeenschappelijke taal, maar niet per se de moedertaal. Het wordt ook gesproken in Maleisië en Macau.
Net als bij Mandarijn is er veel Cantonese media beschikbaar voor enthousiaste leerders. Het internet staat vol met Cantonese muziek, tv-programma's en andere boeiende content.
Zoals bij het leren van elke taal, stelt het leren van Cantonees je in staat om op een dieper niveau contact te maken met moedertaalsprekers van het Cantonees.
Waar wordt Mandarijn gesproken?
Het is geen verrassing dat de meeste Chinese studenten ervoor kiezen Mandarijn te leren. Het is wat de meeste mensen automatisch denken als ze "Chinees" horen of zeggen.
Het is ook het meest gesproken dialect in China, evenals de officiële taal van Singapore en Taiwan.
Hoewel er een paar regionale varianten van Mandarijn zijn, zijn ze allemaal begrijpelijk voor elke Mandarijn spreker.
Omdat Mandarijn de officiële taal van drie landen is, is het ook de taal die wordt gebruikt in de meeste Chinese films, tv-programma's en muziek.
Of je nu op de lange termijn Mandarijn studeert of intensief onderdompelt, je hebt veel blootstelling en luistervaardigheidsoefeningen nodig om verschillende Mandarijn varianten van elkaar te onderscheiden en te begrijpen.
Een bron hiervoor is het Lingflix-programma. Lingflix neemt authentieke video's – zoals muziekvideo's, filmtrailers, nieuws en inspirerende talks – en verandert ze in gepersonaliseerde taallessen. Je kunt Lingflix 2 weken gratis proberen. Bekijk de website of download de iOS-app of Android-app. P.S. Klik hier om gebruik te maken van onze huidige aanbieding! (Verloopt aan het einde van deze maand.)
Vereenvoudigde vs. Traditionele Karakters
Er zijn twee verschillende Chinese schrijfsystemen: vereenvoudigd en traditioneel Chinees.
Ik ga niet te diep in op de geschiedenis van elk, maar kort gezegd was traditioneel Chinees eeuwenlang het meest gebruikte schrijfsysteem tot de jaren vijftig en zestig.
In 1949 verklaarde de Chinese regering het vereenvoudigd Chinees tot het nieuwe gemeenschappelijke schrijfsysteem om de natie te hervormen.
Maar dat betekent niet dat er tegenwoordig niet veel mensen (of plaatsen) zijn die nog steeds traditionele karakters gebruiken.
Cantonees sprekers gebruiken voornamelijk traditionele karakters. Het is het meest gebruikte schrijfsysteem in Hongkong, Singapore, Maleisië en Taiwan.
Mandarijn daarentegen gebruikt vereenvoudigde karakters.
Maar vergelijkbaar met veel Chinese dialecten zijn traditionele en vereenvoudigde karakters herkenbaar en vrij gemakkelijk te lezen, ongeacht welk systeem iemand het meest gebruikt.
Mocht je moedertaalsprekers van het Mandarijn in China kunnen bijvoorbeeld de meeste traditionele karakters lezen en vice versa.
Voorbeelden van Vereenvoudigde Karakters
我爱你 (wǒ ài nǐ) — Ik hou van jou
我喜欢学中文 (wǒ xǐ huān xué zhōng wén) — Ik vind het leuk Chinees te studeren
我是美国人 (wǒ shì měi guó rén) — Ik ben Amerikaans
Voorbeelden van Traditionele Karakters
我愛你 (wǒ ài nǐ) — Ik hou van jou
我喜歡學中文 (wǒ xǐ huān xué zhōng wén) — Ik vind het leuk Chinees te studeren
我是美國人 (wǒ shì měi guó rén) — Ik ben Amerikaans
De Romanisatiesystemen
Pinyin
Als je Mandarijn leert, is pinyin een reddingsboei.
Het is het romanisatiesysteem voor Mandarijn woorden en tonen dat leerders vertelt hoe ze ze moeten uitspreken.
Het is echter niet voor dat doel gemaakt.
In de jaren vijftig werd pinyin uitgevonden om de geletterdheid in China te verbeteren.
Voorbeelden van Pinyin
Zoals we eerder vaststelden, is pinyin de spelling van Chinese woorden met Engelse letters.
Als je het nog niet was opgevallen, is pinyin de Engelse spelling die we tussen haakjes en cursief zetten in onze Lingflix Chinese blogs.
Bijvoorbeeld:
我喜歡學中文 (wǒ xǐ huān xué zhōng wén) — Ik vind het leuk Chinees te studeren
Zag je de pinyin?
wǒ xǐ huān xué zhōng wén is een perfect voorbeeld van hoe pinyin eruitziet.
Jyutping
Wist je trouwens dat Cantonees ook zijn eigen romanisatiesysteem heeft? Het heet Jyutping.
Net als pinyin gebruikt Jyutping het Latijnse alfabet om Cantonese woorden te spellen en gebruikt het tekens en cijfers om tonen weer te geven.
Er zijn drie soorten Jyutping: Yale, Sidney Lau en LSHK Jyutping.
- Yale Jyutping gebruikt diakritische tekens om tonen te markeren (zoals pinyin) en is het meest gebruikte type.
- Sidney Lau Jyutping gebruikt cijfers om tonen te markeren (bijv. neih2 hou2) en was vroeger het meest voorkomende type. Het is tegenwoordig niet zo populair meer, maar wordt nog steeds gebruikt door veel oudere leerboeken.
- LSHK Jyutping lijkt veel op Sidney Lau omdat het cijfers gebruikt om de tonen te markeren. Het bevat echter ook enkele verfijningen voor bepaalde uitspraken. Het is het nieuwste type Jyutping en wordt gepromoot en aanbevolen door de Linguistic Society of Hong Kong.
Voorbeelden van Jyutping
Laten we een kijkje nemen naar de twee meest gebruikte Jyutping-systemen in het Cantonees:
Yale Jyutping: 你叫做乜野名呀? (néih giu jouh mātyéh méng a?) — Hoe heet je?
Sidney Lau Jyutping: 你叫做乜野名呀? (neih2 giu jouh ma1tyeh2 meng2 a?) — Hoe heet je?
Nogmaals, je kunt de Jyutping herkennen aan het verschil in toontekens en door de cursieve weergave.
Mandarijn vs. Cantonees leren
Nu je alles weet over de basisverschillen tussen Mandarijn en Cantonees, welke moet je dan leren?
Mandarijn is meestal de praktischere keuze omdat het wijdverspreid wordt gesproken, met meer dan een miljard sprekers. Omdat het de lingua franca is onder de Chinese dialecten, kennen de meeste Cantonees sprekers Mandarijn.
Er zijn een hoop leermiddelen beschikbaar in het Mandarijn, en de uitspraak is gemakkelijker te leren dan Cantonees omdat het minder tonen heeft.
Aan de andere kant, als je van plan bent in Guangdong, Hongkong of Macau te verblijven of zaken te doen met bedrijven daar, kan Cantonees een nuttig dialect zijn.
Het is ook geweldig voor mensen die gefascineerd zijn door de Hongkongse cultuur (er zijn veel geweldige films uit Hongkong!) of van wie de voorouders Cantonees spraken en die weer contact willen maken met hun erfgoed.
Je kunt natuurlijk beide leren. Er is veel overlap in grammatica en de meeste karakters hebben dezelfde betekenis – het is vergelijkbaar met het leren van twee Romaanse talen.
Dus, wat wordt het nu – Mandarijn of Cantonees?
Vergeet niet om te overwegen waar je je nieuw verworven taalvaardigheden van plan bent te gebruiken en met wie je wilt communiceren!
En nog één ding... Als je het leuk vindt om in je eigen tempo en vanuit je eigen apparaat Chinees te leren, moet ik je over Lingflix vertellen. Lingflix maakt het gemakkelijker (en leuker) om Chinees te leren door echte content zoals films en series toegankelijk te maken voor leerders. Je kunt de gecureerde videobibliotheek van Lingflix bekijken of onze leertools rechtstreeks naar Netflix of YouTube brengen met de Lingflix Chrome-extensie. Een van de functies die ik het meest nuttig vind, zijn de interactieve ondertitelingen – je kunt op elk woord tikken om de betekenis, een afbeelding, de uitspraak en andere voorbeelden uit verschillende contexten te zien. Het is een geweldige manier om woordenschat op te pikken zonder apart dingen te moeten opzoeken. Lingflix helpt ook om wat je hebt geleerd te versterken met gepersonaliseerde quizzen. Je kunt door extra voorbeelden bladeren en boeiende oefeningen doen die zich aanpassen aan je voortgang. Je krijgt extra oefening met de woorden die je uitdagender vindt en wordt er zelfs aan herinnerd wanneer het tijd is om te herhalen! Je kunt Lingflix gebruiken op je computer, tablet of telefoon met onze app voor Apple- of Android-apparaten. Klik hier om gebruik te maken van onze huidige aanbieding! (Verloopt aan het einde van deze maand.)