हाङ्गुल | कोरियन वर्णमाला
हाङ्गुल (한글) सित भेट गर्नुहोस्, एक अद्भुत सजिलो लेखन प्रणाली जसलाई केहीले उत्तम विदेशी भाषा वर्णमाला भन्छन्।
हाङ्गुल आविष्कार भन्दा पहिले, कोरियालीहरूको प्राथमिक लेखन प्रणाली चिनियाँ लिपिमा आधारित थियो। अधिकांश उच्च वर्गले मात्र पढ्न र लेख्न जान्थे, किनभने प्रयोग गरिने असंख्य जटिल चिनियाँ चिह्नहरू सामान्य मानिसहरूले सजिलै संलग्न वा बुझ्न सक्दैनथे।
जोसोन वंशका चौथा राजा, राजा सेजोङले, एक अधिक सुगम देशज लेखन प्रणाली सिर्जना गर्ने अभियान सुरु गरे। त्यस समयका सबैभन्दा बुद्धिमान सल्लाहकारहरूको संयुक्त प्रयासबाट, हाङ्गुल वर्णमाला (मूल नाम 훈민정음) सिर्जना गरियो।
र अब, शताब्दीहरू पछि, हाङ्गुल पहिले जस्तै सुन्दर र कोरियाली मूल निवासी र कोरियन भाषा सिक्नेहरू दुवैले माया गरेको छ।
व्यन्जनवर्ण
कोरियनमा व्यन्जनवर्णहरूलाई 자음 भनिन्छ। र भाग्यवश, तिनीहरूमध्ये धेरैजसो अङ्ग्रेजी वर्णमाला अक्षरहरूसँग तुलना गर्न सकिन्छ।
आधारभूत व्यन्जनवर्ण
जम्मा १४ वटा आधारभूत व्यन्जनवर्णहरू छन्। म यहाँ व्यन्जनवर्ण प्रस्तुत गर्दछु, कोष्ठकमा यसलाई अक्षरको रूपमा कसरी उच्चारण गरिन्छ, र त्यसपछि यसको नजिकको अङ्ग्रेजी ध्वनि समकक्ष।
ㄱ (गियोक) – G यो बन्दुक-आकारको व्यन्जनवर्ण अङ्ग्रेजी G जस्तै धेरै सुनिन्छ।
ㄴ (नी-उन) – N यो एक उल्टिएको ㄱ जस्तो देखिन्छ, तर यसको ध्वनि अङ्ग्रेजी N जस्तै हुन्छ।
ㄷ (दी-गुट) – D यो अङ्ग्रेजी D भन्दा नरम सुनिन्छ–उच्चारण गर्दा, तपाईंको जिब्रो हल्का (र मेरो मतलब हल्का!) तपाईंको माथिल्लो दाँतको पछाडि ट्याप गर्नुपर्छ।
ㄹ (री-उल) – R / L यो सर्पजस्तो अक्षर अङ्ग्रेजी R जस्तै सुनिन्छ, तर एउटा नरम स्पर्शसंग। वास्तवमा, तपाईंले यसलाई R र L ध्वनिहरूको मिश्रण मान्न सक्नुहुन्छ। उच्चारण गर्दा, तपाईंको जिब्रोले तपाईंको मुखको माथिल्लो भागसँग छिटो सम्पर्क बनाउँछ।
ㅁ (मी-उम) – M यो अङ्ग्रेजी M जस्तै सुनिन्छ। उचित रूपमा, यस व्यन्जनवर्णको आकार खुला मुख (mouth) जस्तो देखिन्छ।
ㅂ (बी-उप) – B यो आफ्नो हात माथि उठाएको ㅁ जस्तो देखिन्छ! यो अङ्ग्रेजी B जस्तै सुनिन्छ, र वास्तवमा सानो अक्षर "b" भन्दा धेरै फरक देखिदैन।
ㅅ (शी-ओत) – S यो व्यन्जनवर्ण यस्तो छ कि यो एक नियमित अङ्ग्रेजी S वा अधिक SH जस्तै सुनिन सक्छ। यो अक्षरबाट बनेको शब्दखण्डभित्रको यसको स्थान, र यसपछिको स्वरमा निर्भर गर्दछ। यदि यो शब्दखण्डको अन्तिम व्यन्जनवर्ण हो भने, यसले एक ब्लन्ट T ध्वनि पनि लिन सक्छ।
ㅇ (ई-उङ) – प्लेसहोल्डर / NG यो व्यन्जनवर्ण यस्तो विशेष छ कि यसको वास्तवमा एक अद्वितीय ध्वनि हुँदैन (उपयुक्त रूपमा, यो शून्य जस्तो देखिन्छ)। यो वास्तवमा "मौन व्यन्जनवर्ण" को रूपमा चिनिन्छ, स्वर ध्वनिभन्दा पहिले प्लेसहोल्डरको रूपमा प्रयोग गरिन्छ। जब यो शब्दखण्डको अन्तिम व्यन्जनवर्ण हुन्छ, यसले NG ध्वनि लिन्छ।
ㅈ (जी-उट) – J यो अङ्ग्रेजी J जस्तै सुनिन्छ, र यदि यसले लेग स्प्लिट गरिरहेको भए जस्तो देखिन्छ!
ㅊ (ची-उट) – CH यो अक्सर ㅈ सँग मिसिन्छ, तर माथिको भिन्न हरिजोन्टल रेखामा ध्यान दिनुहोस्।
ㅋ (की-उक) – K यो नोच भएको ㄱ जस्तो देखिन्छ, जसले तपाईंलाई यसलाई अतिरिक्त, कठोर उच्चारण दिने सुझाव दिन सक्छ। G ध्वनि तीव्र K ध्वनि बन्छ।
ㅌ (ती-उट) – T यो नोच भएको ㄷ जस्तो देखिन्छ, र त्यसैले ㅋ जस्तै, यसले तपाईंले यसलाई बलियो उच्चारण दिने संकेत गर्दछ। D ध्वनि कडा T ध्वनि बन्छ। आफ्ना दाँत प्रयोग गर्नुहोस्!
ㅍ (पी-उप) – P यो ग्रीक-शैलीको खम्बा (pillar) जस्तो देखिन्छ, त्यसैले तपाईं यसलाई यो कसरी सुनिन्छ भन्ने दृश्य सुझावको रूपमा प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ!
ㅎ (ही-उट) – H यो सानो टोपी (hat) लगाएको टाउको जस्तो देखिन्छ (वास्तवमा, परम्परागत कोरियाली टोपी गाट (갓) जस्तै टोपी)।
दोहोरिएका व्यन्जनवर्ण
यी ठ्याक्कै यस्तै हुन् जस्तो तिनीहरू सुनिन्छन्: एउटा व्यन्जनवर्णको दुईवटा! तथापि, तिनीहरू वास्तवमा शब्दखण्डभित्र एक व्यन्जनवर्ण जस्तै काम गर्छन्।
पाँचवटा आधारभूत व्यन्जनवर्णहरू छन् जसको दोहोरिएका व्यन्जनवर्ण रूपहरू छन्:
- ㄱ → ㄲ (gg or kk)
- ㄷ → ㄸ (dd or tt)
- ㅅ→ ㅆ (ss)
- ㅈ → ㅉ (jj)
- ㅂ → ㅃ (bb or pp)
यी व्यन्जनवर्णहरूले सुनिने तरिका पनि, मूलतः, यसको आधारभूत व्यन्जनवर्णको "दोहोरो" हुन्छ। यसको मतलब तीव्र र बढी उच्छ्वासित उच्चारण।
कोरियन व्यन्जनवर्णहरूको उच्चारण
यदि तपाईंले यी व्यन्जनवर्णहरूलाई पहिले नै ठूलो स्वरले भन्न अभ्यास गर्नुभएको छ भने, तपाईंले केही जिज्ञासु महसुस गर्न सक्नुहुन्छ। कसरी भने, व्यन्जनवर्णको आकारले कसरी सुनिन्छ भन्नेमा "सहज" महसुस गर्न सक्छ।
धेरै भाषाविद्हरूले यो संयोग होइन भनेर तर्क गर्छन्। कोरियन व्यन्जनवर्णहरूको ध्वन्यात्मक उच्चारण तिनीहरू कसरी लेखिएका छन् भन्नेसँग केही मेल खान्छ।
यहाँ पाँचवटा ध्वन्यात्मक स्वर उत्पादन श्रेणीहरू छन्:
- भेलर: जिब्रोको पछाडिले भेलम (मुखको पछाडिको छेउ) सँग सम्पर्क बनाउँछ
- एल्भियोलर: जिब्रोले तपाईंको अगाडिका माथिल्ला दाँतहरूको पछाडिको मसूडाको रिजसँग सम्पर्क बनाउँछ
- बाइल्याबियल: दुवै ओठहरू एक आपसमा सम्पर्क बनाउँछन्
- डेन्टल: जिब्रोले तपाईंको अगाडिका माथिल्ला दाँतहरूको पछाडिसँग सम्पर्क बनाउँछ
- ग्लोटल: तपाईंका स्वर तन्तुहरू बीचको खाली ठाउँ खुल्छ र बन्द हुन्छ
र यहाँ कोरियन व्यन्जनवर्णहरू, तिनीहरूको सम्बन्धित ध्वन्यात्मक स्वर उत्पादन अनुसार संगठित छन्:
- भेलर व्यन्जनवर्ण: ㄱ र ㅋ। तपाईंको जिब्रोले मुखको पछाडि सँग कसरी आर्च बनाउँछ भनेर ध्यान दिनुहोस्।
- एल्भियोलर व्यन्जनवर्ण: ㄴ, ㄷ, ㅌ र ㄹ। तिनीहरूले जिब्रोको समतलता र घुमाव दुवैलाई समात्छन् जब यो मसूडाको रिजसँग सम्पर्क बनाउँछ।
- बाइल्याबियल व्यन्जनवर्ण: ㅁ, ㅂ र ㅍ। तिनीहरू मुख वा ओठहरूको आकार जस्तै देखिन्छन्।
- डेन्टल व्यन्जनवर्ण: ㅅ, ㅈ, ㅊ। तिनीहरूसँग दाँत जस्तो सिल्हूट छ।
- ग्लोटल व्यन्जनवर्ण: ㅇ र ㅎ। तिनीहरू गोलाकार छन्, तपाईंका स्वर तन्तुहरू बीचको खाली ठाउँ जस्तै।
कति राम्रो! निस्सन्देह, तपाईंले यी श्रेणीहरू जान्न आवश्यक छैन, तर यो अक्षरहरूलाई ठीकसँग कसरी उच्चारण गर्ने भन्नेमा यो अझै सहायक जानकारी हो।
स्वरवर्ण
कोरियनमा स्वरवर्णहरूलाई 모음 भनिन्छ। तिनीहरूलाई प्रायः तिनीहरूको आकार र कसरी लेखिएको छ भनेर आधारमा वर्गीकृत गरिन्छ।
दिमागमा राख्नुहोस् कि कोरियनमा स्वरवर्णहरू अङ्ग्रेजी स्वर ध्वनिहरूको "मिश्रित" जस्ता हुन्छन्। हामी तिनीहरूलाई कडाईको साथ A, E, I, O वा U अक्षरको रूपमा छुट्याउन सक्दैनौं।
म यहाँ स्वरवर्ण प्रस्तुत गर्दछु, कोष्ठकमा यसको रोमानीकृत उच्चारण, र त्यसपछि यो कसरी सुनिन्छ भन्ने संक्षिप्त व्याख्या।
ठाडो स्वरवर्ण
ㅏ (a) "father" मा उच्चारण गरिएको AH जस्तै सुनिन्छ।
ㅑ (ya) "yacht" मा उच्चारण गरिएको YA जस्तै सुनिन्छ।
ㅓ (eo) "other" मा O जस्तै UH सुनिन्छ, तर यसलाई रोमानीकृत eo गरिएको छ।
ㅕ (yeo) "yuck" मा YUH जस्तै सुनिन्छ, तर यसलाई रोमानीकृत yeo गरिएको छ।
ㅣ (i) "teeth" मा EE जस्तै सुनिन्छ। यसलाई कहिलेकाहीं i को सट्टा ee को रूपमा पनि लेख्न सकिन्छ।
तेर्सो स्वरवर्ण
ㅗ (o) अरे, "oh" मा जस्तै OH सुनिन्छ।
ㅛ (yo) "yogurt" मा YO जस्तै सुनिन्छ।
ㅜ (u) "boot" मा OO जस्तै सुनिन्छ।
ㅠ (yu) ठ्याक्कै "you" शब्द जस्तै सुनिन्छ।
ㅡ (eu) एउटा ठ्याक्कै अङ्ग्रेजी अक्षर समकक्ष छैन, तर यो मूलतः अझ "फ्ल्याटलाइन" गरिएको ㅜ ध्वनि हो। ㅜ लाई सामान्य रूपमा उच्चारण गर्नुहोस्, र त्यस्तो गर्दा, तपाईंको तल्लो ओठलाई अझ तान्नुहोस् र फ्ल्याट बनाउनुहोस् (त्यति मात्र कि तपाईंको तल्लो दाँतहरू बाहिर देखिने)।
दोहोरिएका वा जटिल स्वरवर्ण
हुन्छ, दोहोरिने कोरियन व्यन्जनवर्णहरू मात्र होइनन्!
दोहोरिएका कोरियन स्वरवर्णहरू, वा जटिल स्वरवर्ण, यसरी भनिन्छ किनभने तिनीहरू दुई लेखिएका स्वरवर्णहरू समावेश गर्छन् र मूलतः दुई स्वर ध्वनिहरू जोड्छन्। दोहोरिएका व्यन्जनवर्णहरू जस्तै, दोहोरिएका स्वरवर्णहरू लेख्दा पनि एक स्वरवर्ण मानिन्छन्।
तपाईंले देख्नुहुनेछ कि यी स्वरवर्णहरूमध्ये केही ठ्याक्कै एकै जस्तै सुनिनेछन्। साँच्चिकै, कोरियाली मूल निवासीहरूले पनि तिनीहरूबीच फरक छुट्याउन गाह्रो पाउँछन्, त्यसैले तिनीहरूले बोली वा पाठमा पनि अक्सर छुट्याउँदैनन्।
ㅐ (ae) ㅏ र ㅣ को संयोजन। "egg" मा E जस्तै EH उच्चारण गरिन्छ।
ㅒ (yae) ㅑ र ㅣ को संयोजन। "yes" मा Y जस्तै YEH उच्चारण गरिन्छ।
ㅔ (e) ㅓ र ㅣ को संयोजन, तर वास्तवमा ठ्याक्कै ㅐ जस्तै सुनिन्छ।
ㅖ (ye) ㅕ र ㅣ को संयोजन। ठ्याक्कै ㅒ जस्तै सुनिन्छ।
ㅚ (oe) ㅗ र ㅣ को संयोजन। "welding" मा WEH जस्तै उच्चारण गरिन्छ।
ㅟ (wi) ㅜ र ㅣ को संयोजन। "Stewie" मा "ewie" जस्तै OO-EE उच्चारण गरिन्छ।
ㅢ (ui) ㅡ र ㅣ को संयोजन। ㅟ जस्तै केही हदसम्म सुनिन्छ, तर "फ्ल्याटर"। स्वरवर्ण ㅡ जस्तै, उच्चारण गर्दा निश्चित गर्नुहोस् कि तपाईंको तल्लो ओठ तल तानिएको छ, लगभग तपाईंले मुख बिगारिरहेको जस्तो।
ㅘ (wa) ㅗ र ㅏ को संयोजन। "water" मा WAH जस्तै उच्चारण गरिन्छ।
ㅝ (wo or weo) ㅜ र ㅓ को संयोजन। "wonder" मा WO जस्तै उच्चारण गरिन्छ।
ㅙ (wae) ㅗ र ㅐ को संयोजन। ㅚ जस्तै सुनिन्छ।
ㅞ (we) ㅜ र ㅔ को संयोजन। ㅚ र ㅙ जस्तै सुनिन्छ।
यी सबै अक्षर र ध्वनिहरूसँग परिचित हुनको लागि एक राम्रो तरिका भनेको उपशीर्षकहरू भएका भिडियोहरू हेर्नु हो, ताकि तपाईं सबै कुरा वास्तवमा कसरी उच्चारण गरिन्छ भनेर सुन्दै जाँदा पढ्न सक्नुहुन्छ। यसको लागि YouTube वा Netflix राम्रो छ, तर थोरै अतिरिक्त सिक्ने सहयोगको लागि, तपाईंले Lingflix जस्तो केहि प्रयास गर्न सक्नुहुन्छ।
हाङ्गुल अक्षरहरूबाट कोरियन शब्दखण्ड कसरी बनाउने
हाङ्गुल अक्षरहरू व्यक्तिगत रूपमा लेख्न सजिलो मात्र होइनन्। तिनीहरूलाई वास्तविक शब्दखण्डमा बनाउनु पनि एकदमै सजिलो प्रक्रिया हो।
तपाईं कोरियन शब्दखण्डहरूको बारेमा हाम्रो समर्पित पाठ यहाँ हेर्न सक्नुहुन्छ:
कोरियन शब्दखण्डहरू जस्तो देखिन्छ त्यत्तिका जटिल छैनन्। यो छिटो तीन-चरण मार्गदर्शनले तपाईंलाई आफैं कोरियन शब्दखण्डहरू जोड्न सुरु गर्न मद्दत गर्नेछ। हामी ध्यान केन्द्रित गर्नेछौं…
तिनीहरू कसरी काम गर्छन् भन्नेको एउटा छिटो अर्थ लिनको लागि, यहाँ तीन आधारभूत नियमहरू छन्।
1. शब्दखण्डमा एउटा व्यन्जनवर्ण र एउटा स्वरवर्ण हुनैपर्छ
कुनै पनि कोरियन शब्दखण्डको लागि, कम्तिमा एउटा व्यन्जनवर्ण र एउटा स्वरवर्ण हुनैपर्छ। स्वरवर्णले व्यन्जनवर्ण पछ्याउँछ। तपाईंसँग शुद्ध व्यन्जनवर्णहरू मात्र समावेश भएको शब्दखण्ड हुन सक्दैन।
तथापि, तपाईंसँग स्वर ध्वनिहरू मात्र समावेश भएका शब्दखण्ड हुन सक्छन्। यी अवस्थामा, यो मौन व्यन्जनवर्ण ㅇ हो जसले मुख्य व्यन्जनवर्णको स्थान लिन्छ।
2. शब्दखण्डमा दुई देखि चार अक्षरहरू हुनुपर्छ
कोरियन शब्दखण्डमा कम्तिमा दुई र अधिकतम चार हाङ्गुल अक्षरहरू हुन्छन्। अधिकांश शब्दखण्डहरू दुई देखि तीन अक्षरहरूबाट बनेका हुन्छन्। याद राख्नुहोस् कि दोहोरिएको व्यन्जनवर्ण र दोहोरिएको स्वरवर्ण दुवै एक अक्षर गणना गरिन्छ।
3. कोरियन शब्दखण्डहरू ब्लकहरूको रूपमा लेखिन्छन्
अङ्ग्रेजीमा, हामी शब्दको अक्षरहरूलाई बायाँबाट दायाँ, छेउछाउमा लेख्छौं। कोरियनमा, शब्दखण्डभित्रका हाङ्गुल अक्षरहरू वर्गाकार ढाँचामा लेखिन्छन्, र सबै शब्दखण्डहरू एउटै वर्गाकार आकारका हुनुपर्छ। यी उदाहरणहरू हेर्नुहोस्:
- दुई अक्षर: 호 र 하
- तीन अक्षर: 븐 र 박
- चार अक्षर: 묶 र 닭
तेस्रो र चौथो अक्षरले वर्गाकार आकारमा निचोरिनको लागि कसरी "सङ्कुचित" हुनुपर्छ भनेर ध्यान दिनुहोस्।
तपाईंले यो पनि देख्न सक्नुहुन्छ कि शब्दखण्डको स्वरवर्ण तेर्सो वा ठाडो छ भन्नेले पनि व्यन्जनवर्णहरूको अभिमुखतामा असर गर्छ।
यी हाङ्गुल अक्षरहरूसँग कोरियन शब्दखण्ड कसरी लेख्ने भन्नेको आधारभूत कुरा मात्र हुन्। तिनीहरूको संरचनाको बारेमा अझ गहिरो मार्गदर्शनको लागि, यो पोष्ट हेर्नुहोस्।
हाङ्गुल भाषा उत्साहीहरू बीच किन प्रशंसक मनपर्ने हो भन्ने कारण छ। सम्भवतः यो मार्गदर्शनले यसलाई स्पष्ट पारेको छ।
धेरै सिक्नेहरूले यो कोरियन वर्णमाला धेरै चाँडै सिक्छन्, र मलाई विश्वास छ तपाईंले पनि सिक्नुहुनेछ!
कोरियन सिक्ने तपाईंको पहिलो कदम चाल्ने निर्णयको लागि फेरि एकपटक बधाई छ। यो बिन्दुबाट अगाडि, चीजहरू अझ रमाइलो हुनेछन्!
र एउटा अर्को कुरा...
यदि तपाईंले यो पोष्ट रमाइलो लिनुभयो भने, Lingflix सँग कोरियन सिक्दै जीवनको सबैभन्दा रमाइलो समय बिताउन तपाईं आधा बाटोमा पुगिसक्नुभएको छ!
Lingflix ले K-pop भिडियोहरू, हाँसोउँदा विज्ञापनहरू, मनोरञ्जनात्मक वेब शृङ्खलाहरू र थप संग सिक्न सम्भव बनाउँछ। एउटा छिटो हेर्दा मात्र Lingflix को भिडियोहरूको विविधताको अवधारणा दिनेछ:
Lingflix ले भाषा सिक्ने कठिन काम हटाउँदछ, तपाईंलाई आकर्षक, प्रभावकारी र कुशल सिकाइ मात्र छोड्दछ। यसले तपाईंको लागि पहिले नै राम्रो भिडियोहरू छनौट गरिसकेको छ (जुन स्तर र विषय अनुसार संगठित छन्), त्यसैले तपाईंले सुरु गर्नको लागि भर्खर तपाईंलाई मनपरेको कुनै पनि भिडियो चयन गर्नु पर्छ।
इन्टरएक्टिभ उपशीर्षकमा प्रत्येक शब्द परिभाषा, अडियो, छवि, उदाहरण वाक्य र थप संग आउँछ।
डायलग ट्यबमा हरेक भिडियोको एउटा पूर्ण इन्टरएक्टिभ प्रतिलिपी पहुँच गर्नुहोस्, र भिडियोबाट शब्द र वाक्यांशहरू Vocab अन्तर्गत सजिलै समीक्षा गर्नुहोस्।
तपाईं भिडियोबाट शब्दावली र वाक्यांशहरू रमाइलो प्रश्नहरू मार्फत सिक्न Lingflix को अद्वितीय क्विज मोड प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ।
Lingflix ले तपाईंले के सिकिरहनुभएको छ त्यो ट्र्याक गर्दछ, र यो ठीक कहिले समीक्षाको समय हो भनेर तपाईंलाई बताउँछ, तपाईंलाई १००% व्यक्तिगत अनुभव दिंदै।
समीक्षा सत्रहरूले शब्दहरूलाई तपाईंको स्मृतिमा जडान गर्न मद्दत गर्न भिडियो सन्दर्भ प्रयोग गर्दछ।
तपाईंको कम्प्युटर वा ट्याब्लेटमा Lingflix वेबसाइट प्रयोग गर्न सुरु गर्नुहोस् वा, अझ राम्रो, iTunes वा Google Play स्टोरबाट Lingflix एप डाउनलोड गर्नुहोस्। हाम्रो हालको सेलको फाइदा लिन यहाँ क्लिक गर्नुहोस्! (यो महिनाको अन्त्यमा म्याद सकिन्छ।)