17 ofte brukte japanske partikler [med bruksnotater]

Japanske partikler, også kjent som 助詞 (じょし) eller てにをは, er små ord i hiragana som kommer etter ordene de modifiserer.

De har ingen betydning alene, men du vil se dem i nesten hver setning. De forteller deg hvordan ord i en setning henger sammen. Når vi snakker om kaffe for eksempel, forteller partikkelen oss om den ble gitt til deg, tatt fra deg eller inngikk i frokosten din.

Lær hvordan du bruker 17 japanske partikler i dette innlegget, inkludert noen må-vite japanske avslutninger som ね og よ.

1. が (Subjektsmarkør)

が brukes til å:

• Indikere subjektet i en setning
• Følge et spørreord (som hvem, hva eller hvor)

が lar oss vite setningens subjekt (altså hvem eller hva den handler om). Eneste unntak er at noen ganger overtar は (som vi skal lære om neste) denne jobben.

Men for å holde det enkelt, vit at når den som snakker gir ny informasjon, brukes が.

Du vil også finne at subjektet i en japansk setning noen ganger er annerledes enn subjektet på engelsk. Ta denne setningen for eksempel:

私は猫が好きです。 (わたしは ねこが すきです。) Jeg liker katter.

På engelsk ville subjektet vært "I." Men på japansk er subjektet faktisk "katter." Dette er fordi når følgende verb brukes, følger が objektet i stedet for subjektet:

• 好き (すき) — å like
• 嫌い (きらい) — å mislike
• ほしい — å ønske seg
• できる — å kunne

La oss se på noen flere eksempler på が:

私は蜘蛛が怖いです。 (わたしは くも が こわいです。) Jeg er redd for edderkopper.

私は納豆が好きじゃないです。 (わたしは なっとう が すきじゃないです。) Jeg liker ikke natto.

誰がケーキを食べましたか？ (だれ が ケーキをたべた？) Hvem spiste kaken?

I den siste setningen er "hvem" et spørreord, derfor kommer が etter 誰 (だれ). Hver gang et spørreord er subjektet (som hvem, hva og hvor), er partikkelen du bruker が.

2. は (Temamarkør)

は brukes til å:

• Markere temaet i setningen (det vi skal snakke om/kommentere)
• Vise kontrast
• Legge til ettertrykk

が og は er like, men i stedet for å indikere subjektet, forteller は oss hva eller hvem setningen handler om. For eksempel:

私はケーティです。 (わたし は けーてぃです。) Jeg er Katie.

キムさんは日本人です。 (キムさん は にほんじんです。) Kim er japansk.

Når du viser kontrast, er et nyttig tips å tenke på den japanske partikkelen は som "når det gjelder..." eller "hva angår...". For eksempel:

映画は見ないけど本は読む。 (えいが は みないけどほん は よむ。) Jeg ser ikke på film, men jeg leser bøker.

Eller, si at du og din romkamerat er i en dyrebutikk. En ansatt kommer bort og spør hvilket type kjæledyr du liker. Du kunne sagt:

私は猫が好きです。 (わたしはねこがすきです。) Jeg liker katter. (bokstavelig, "Når det gjelder meg, liker jeg katter.")

Men hvis romkameraten din i stedet liker hunder, ville hun brukt は for å vise kontrast. For eksempel:

犬は好きです。 (いぬ は すきです。) Jeg liker hunder.

3. か (Spørsmålspartikkel)

か brukes til å:

• Indikere at et spørsmål stilles
• Liste opp alternativer (ligner på betydningen "eller")

Når du stiller et spørsmål på japansk, legg til か på slutten av setningen. For eksempel:

誰が先生ですか？ (だれがせんせいです か ？) Hvem er læreren?

今何時ですか？ (いまなんじです か ？) Hva er klokken?

En annen vanlig måte å bruke か på er å liste opp alternativer. For eksempel:

猫か犬か、どちらが好きですか？ (ねこ か いぬ か 、どちらがすきですか？) Liker du katter eller hunder? (bokstavelig, "Katter eller hunder, hvilken liker du?")

田中さんか中谷さんか、誰が先生ですか？ (たなかさん か なかたにさん か 、だれがせんせいですか？) Hvem er læreren, Tanaka eller Nakatani? (bokstavelig "Tanaka eller Nakatani, hvilken er læreren?")

4. を (Direkte objekt-partikkel)

を brukes til å:

• Markere et direkte objekt

Et direkte objekt er en ting det handles på. For eksempel, når du sier "Jeg lytter til en sang," er "sang" det direkte objektet fordi det er tingen det lytteres til.

I moderne japansk uttales を som partikkel som "o," ikke "wo."

私は日本語を勉強しています。 (わたしは にほんご を べんきょうしています。) Jeg studerer japansk.

私は猫を見ます。 (わたしは ねこ を みます。) Jeg ser en katt.

5. と (Koblingspartikkel)

と brukes til å:

• Liste mer enn ett svar på et spørsmål
• Vise hvem du gjør noe med

Når du lister opp ting på japansk, kan du tenke på と som "og." For eksempel:

猫とチンチラが好きです。 (ねこ と ちんちらがすきです。) Jeg liker katter og chinchillaer.

日本語と英語が話せます。 (にほんご と えいごがはなせます。) Jeg kan snakke japansk og engelsk.

Når du lister opp mer enn to ting, legg til と på slutten av hver enkelt på listen.

Den andre måten å bruke と på er å vise forhold. I disse situasjonene kan du tenke på det som "med." Det følges ofte av 一緒に (いっしょに), som betyr "sammen," og kommer etter partikkelen は.

(私は) 彼と一緒に日本語を勉強しています。 ([わたしは] かれ と いっしょに にほんごを べんきょうしています。) Jeg studerer japansk med ham.

今、誰と話していますか？ (いま、だれ と はなしていますか？) Hvem snakker du med til nå?

お母さんと話しています。 (おかあさん と はなしています。) Jeg snakker med mamma mi.

6. の (Eiepartikkel)

の brukes til å:

• Indikere eiendomsforhold (å eie noe)
• Stille uformelle spørsmål

For å si at noe tilhører noen, fest du bare の til et hvilket som helst substantiv. For eksempel:

それは誰の猫ですか？ (それはだれ の ねこですか？) Hvem sin katt er det?

それは私の猫です。 (それはわたし の ねこです。) Det er katten min.

うわ、猫の目がとてもきれいです！ (うわ、ねこ の めが とてもきれいです！) Wow, kattens øyne er veldig vakre！

Vær forsiktig med den siste setningen. Hvis vi sa 猫の目 は とてもきれいです, blir det som var en fin kompliment med が plutselig til et skjult fornærmelse. Å endre が til は får denne setningen til å høres ut som: "Vel, kattens øyne er vakre... men resten av den er ikke det."

の kan også brukes til å stille uformelle spørsmål. Kvinner og barn bruker den hovedsakelig slik, så du kan si det er den søtere eller mer feminine måten å stille et spørsmål på.

どこいるの？ Hvor er du?

いいの？ Er dette greit?

ここでいいの？ Er her greit?

どうしたの？ Hva er i veien?

7. も (Tillegspartikkel)

も brukes til å:

• Komme med en kommentar om mer enn én ting
• Bety "også" eller "i tillegg"

Dette er en kul partikkel som ligner på Pokémon Ditto – den kan festes til og til og med erstatte andre partikler for å bety "også" eller "i tillegg." Den viser at det vi sa om den første tingen også gjelder for den andre. For eksempel:

私は猫が好きです。犬も好きです。 (わたしはねこがすきです。いぬ も すきです。) Jeg liker katter. Jeg liker også hunder.

私は日本語を勉強しています。中国語も勉強しています。 (わたしはにほんごをべんきょうしてます。ちゅうごくご も べんきょうしています。) Jeg studerer japansk. Jeg studerer mandarin også.

Det kan også bety "begge."

猫か犬か、どっちが好きですか？ (ねこかいぬか、どっちが好きですか？) Liker du hunder eller katter?

どっちも! 猫も犬も好きです。 (どっち も ！ ねこもいぬ も すきです。) Begge! Jeg liker katter og hunder.

8. に (Sted- og tidspartikkel)

に brukes til å:

• Markere tid, sted og retning
• Vise destinasjonen til et verb
• Markere indirekte objekt
• Vise at noe eksisterer

Når du bruker et bevegelsesverb (som "å gå"), kan du bruke に for å si hvor du skal. For eksempel:

今日ディズニーランドに行くよ！ (きょう でぃずに － らんど に いくよ！) Jeg skal til Disneyland i dag！(Uformell)

どこに住んでいるのですか？ (どこ に すんでいるのですか？) Hvor bor du?

昨日どこに行ったのですか？ (きのうどこ に いったのですか？) Hvor gikk du i går?

I den siste setningen brukes の for å understreke at du ber om en forklaring fra noen.

に markerer også det indirekte objektet i en setning eller "hvem" som får resultatet av en handling. For eksempel:

学生は先生に宿題を提出した。 (がくせいは せんせい に しゅくだいをていしゅつした。) Eleven leverte leksene sine til læreren. (uformell)

私は友達に笑顔を見せた。 (わたしは ともだち に えがおを みせた。) Jeg smilte til vennen min. (Uformell)

I disse setningene er læreren og vennen de indirekte objektene fordi de er de som mottar handlingen (å få levert lekser og å bli smiled til).

Til slutt viser に hvor noe eksisterer. Strukturen for denne bruken er:

(Et sted) に (noe) が (ある/いる)

Verbets いる brukes med levende, animerte objekter, mens verbets ある brukes med ikke-levende, livløse objekter. For eksempel:

机の上に鉛筆がある。 (つくえの うえ に えんぴつが ある。) Det er en blyant på bordet. (Uformell)

箱の中に猫がいる。 (はこのなか に ねこが いる。) Det er en katt i esken. (Uformell)

9. で (Stedspartikkel)

で brukes til å:

• Vise hvor en handling finner sted
• Vise bruken av noe

I motsetning til に, er det ingen bevegelse involvert med den japanske partikkelen で. Denne partikkelen brukes til å vise stedet for en aktivitet.

La oss si at du spurte noen hvor de var dagen før, og de sa de dro til en dyrebutikk. Du kan da spørre:

へえ？そこで何をしましたか？ (へえ？そこ で なにをしましたか？) Jasså? Hva gjorde du der? (bokstavelig, "Hva gjorde du på det stedet? ")

日本で日本語を勉強しています。 (にほん で にほんごを べんきょうしています。) Jeg studerer japansk i Japan.

で brukes også for å uttrykke bruken av noe. For eksempel:

車で、来ました (くるま で 、きました。) Jeg kom med bil.

10. へ (Retningspartikkel)

へ brukes til å:

• Vise destinasjonen eller retningen til en bevegelse

Partikkelen へ kan brukes for å beskrive hvor du skal, akkurat som partikkelen に. Men den har ikke alltid samme nyansering.

へ kan ha en sterkere følelse av "mot" enn "til," så det er viktig å være oppmerksom på hvilken kontekst den brukes i.

東京 に 行った。 (とうきょう に いった。) Jeg dro til Tokyo. (Uformell)

東京 へ 行った。 (とうきょう へ いった。) Jeg dro til Tokyo. (Uformell)

Uansett om に eller へ brukes, betyr begge disse setningene "Jeg dro til Tokyo."

Men hvis du bruker へ, kan dette også leses som "Jeg dro/satte kursen mot Tokyo," og åpner for muligheten for at du faktisk ikke kom til Tokyo, men ble distrahert underveis.

I motsetning til に, kan partikkelen へ komme før の, noe som lar et substantiv bli brukt. Japanere bruker ofte denne strukturen for å lage metaforiske uttalelser, som denne:

平和への歩み。 (へいわ への あゆみ。) Et skritt mot fred.

11. ね (Bekreftelse og enighet)

ね brukes til å:

• Avslutte en setning høflig
• Søke enighet eller bekreftelse

ね er en veldig vanlig setningsavslutningspartikkel og en høflig måte å avslutte en setning på.

Lytt til en hvilken som helst samtale mellom japanske kvinner, og du vil høre masse ね. Den brukes på slutten av en setning for å søke bekreftelse, men den er forskjellig fra か ved at den ikke direkte stiller et spørsmål.

For å indikere usikkerhet, si ね med stigende tone. Når du leter etter enighet, bruk en mykere, lavere tone.

Tenk på det som en måte å sikre at alle i samtalen er på samme bølgelengde. Det er som å si "Er det ikke?" eller "Ikke sant?"

寒いですね。 (さむいです ね 。) Det er kaldt!

あの女はきれいですね。 (あのおなはきれいです ね 。) Den kvinnen er pen.

このかばんは高いですね？ (このかばんはたかいですね？) Denne vesken er dyr, er den ikke?

12. よ (Ettertrykk og utrop)

よ brukes til å:

• Indikere en definitiv avslutning på en setning

よ er en av de mest nyttige setningsavslutningene i det japanske språket. Den brukes likt av begge kjønn og er mindre passiv enn ね.

Den som snakker er helt sikker på det de sier, og de har allerede dannet en sterk mening eller har bekreftet uttalelsen.

その映画はすごいですよ。 (そのえいがはすごいです よ 。) Den filmen var fantastisk.

暑いですよ！ (あついです よ ！) Det er varmt!

分かるよ！ (わかる よ ！) Jeg forstår!

13. なくちゃ / なきゃ (Uttrykker forpliktelser)

なくちゃ og なきゃ brukes til å:

• Uttrykke at noe må gjøres

Jeg hadde vanskelig for å forstå denne fordi den aldri ble undervist i klasserommet, men du vil sikkert høre なくちゃ og なきゃ mye. De er dagligdagse erstatninger for det mer formelle uttrykket なければならない.

Standardbetydningen er at du må gjøre noe og det er ingen vei utenom. Det ligger en viss anger bak ordene, men det kan ikke hjelpes!

なくちゃ er vanligere, men den yngre generasjonen bruker ofte なきゃ, som er en forkortet versjon.

勉強しなくちゃ。 (べんきょうし なくちゃ 。) Jeg må studere.

食べなきゃ。 (たべ なきゃ 。) Jeg må spise.

今、行かなくちゃ。 (いま、いか なくちゃ 。) Jeg må dra nå.

14. さ / ぞ (Ettertrykk brukt av menn)

さ og ぞ brukes til å:

• Legge vekt på menns uttalelser

Menn bruker hovedsakelig さ for å legge vekt på sine uttalelser. Det er ekstremt sjeldent at kvinner bruker dette.

Bruken av さ fremkaller nostalgi-bilder av japanske menn som vifter seg selv og lytter til lyden av vindklokker på en varm sommerdag mens de kommenterer den trykkende varmen. På en måte kan det brukes som den sterkere, mandigere versjonen av よ.

For enda mer ettertrykk, forleng さ-lyden.

あのさ Hei/Du vet...

これさ！ Dette er den!

重いさぁ！ (おもい さぁ！ ) Den er tung!

ぞ er et annet vanlig ord for menn å avslutte setningene sine med for å legge riktig vekt og urokkelig dom.

ぞ-lyden trekkes ofte ut når menn bruker den for å uttrykke spenning og energi. Hvis du er en anime-fan, har du sikkert hørt mannlige karakterer bruke ぞ når de følelsesuttrykker, slik anime-karakterer har en tendens til.

Til sammenligning, hvis du hører en jente bruke det, kan det være hun prøver å være "en av gutta."

行くぞ！ (いく ぞ ！) La oss dra!

飲むぞ！ (のむ ぞ ！) La oss drikke!

見るぞ！ (みる ぞ ！) La oss se/på!

15. な (Uttrykker meninger)

な brukes til å:

• Uttrykke meninger (vanligvis brukt av menn)
• Søke bekreftelse

な brukes ofte av menn, vanligvis i samme aldersgruppe. Det høres likt ut som ね, med stigende intonasjon, men lyden virker grovere. Den brukes også mye mer i uformelle situasjoner enn ね, som er mer akseptabelt i en arbeidskontekst.

な er en måte å uttrykke en mening eller følelse uten å hevde seg for mye. Imidlertid kan den også brukes til å bekrefte informasjon, som i det første eksemplet her:

おい！ 喫茶店にいくんだよな？ (おい！ きっさてんにいくんだよ な ？) Hei! Skal du ikke til kafeen?

その犬はかわいいな。 (そのいぬはかわい な 。) Den hunden er søt.

変だな。 (へんだ な 。) Det er rart, er det ikke?

16. ちゃった (Uttrykker beklagelse)

ちゃった brukes til å:

• Uttrykke beklagelse (vanligvis brukt av kvinner)

ちゃった er en veldig populær måte å avslutte en setning på, mest brukt av kvinner. Den uttrykker beklagelse eller å ha gjort noe uten å tenke. Det tilsvarer det engelske slanguttrykket "My bad."

Når det gjelder struktur, endres verbendingene avhengig av om de er -ru, -tsu eller -u verb. Deretter legger du til ちゃった på slutten av verbet.

忘れちゃった。 (わすれ ちゃった 。) Jeg glemte.

食べちゃった。 (たべ ちゃった 。) Jeg spiste (alt sammen).

ちゃった kan også brukes for å bety at noe har skjedd "beklageligvis," slik som dette:

友達の魚が死んじゃった。 (ともだちのさかながしん じゃった 。) Vennens fisk døde (beklageligvis).

17. もん (Uttrykker misnøye)

もん brukes til å:

• Uttrykke misnøye
• Indikere en følelsesmessig reaksjon
• Indikere en unnskyldning

もん er en uformell måte å uttrykke misnøye med en hendelsesforløp eller en følelsesmessig reaksjon. Det fungerer også når du trenger å forklare handlingene eller reaksjonene dine. Enkelte ord som だって plasseres noen ganger i begynnelsen av setningen for å kontrollere følelsesnivået mens man forklarer seg.

もん er ikke så vanlig, men det er en søt måte å avslutte en setning på. Et godt råd: Unngå denne avslutningen med mindre du bevisst prøver å være barnslig!

分からないもん！ (わからない もん ！) Jeg forstår ikke!

だって、出来ないもん！ (だって、できない もん ！) Jeg kan bare ikke gjøre det!

だって、温泉に行きたいんだもん (だって、おんせんいいきたいんだ もん ) Åh, men jeg vil gå til onsen.

Tenk på disse 17 japanske partiklene som ledningen til et halskjede. Med dem vil du kunne tråle sammen hvilken som helst setning du ønsker.

Jo mer du øver på dem, jo mer naturlig vil de komme til deg.

Se på japansk TV, lytt til japanske sanger og konsumer en rekke japanske media for å få en følelse av hvordan morsmålsbrukere bruker partikler. På et program som Lingflix kan du følge med med undertekstede videoklipp kombinert med læringsverktøy.

Lykke til med læringen!