Португалската азбука (Вклучувајќи аудио)
Кога за прв пат започнавте да го изучувате португалскиот, веројатно забележавте неколку клучни разлики во буквите што ги користи. Португалската азбука изгледа доста како латиничната, освен што има обемна употреба на акцентски знаци, ги нема буквите k, w и y (кои, доколку се користат, се резервирани за странски зборови) и има разлики во изговорот.
Се разбира, посебноста на португалската азбука не завршува тука. Ќе го користиме Меѓународниот фонетски алфабет (МФА/IPA), кој се состои од симболи што се користат ширум светот за прикажување на различни звуци.
Преглед на португалската азбука
Пред да продреме во детали, ајде да ја видиме португалската азбука во целост:
Подобра претстава за тоа како звучат овие букви можете да добиете гледајќи ги следните видеа за бразилската португалска азбука и за европската португалска азбука, соодветно:
Европска португалска азбука
Ако сте одлучиле да учите европски португалски, начинот на кој изговарате одредени самогласки и согласки ќе се разликува од бразилскиот дијалект.
За да ви помогнеме со изговорот, ќе ги објасниме различните самогласки и согласки, како и правилата што ќе треба да ги знаете.
Самогласки во европскиот португалски
Да почнеме со самогласките во европскиот португалски:
| Самогласки во европскиот португалски | Фонетика |
|---|---|
| a | [a/ɐ] |
| e | [é/ɛ/ɨ] |
| i | [i] |
| o | [o/ɔ] |
| u | [u] |
Ќе забележите дека неколку од нив имаат повеќе звуци. Во суштина, некои самогласки се отворени, затворени или безвучни, во зависност од зборот што се изговара:
| Самогласен звук | Фонетика | Примери |
|---|---|---|
| Отворено A | a | arte (уметност) |
| Затворено A | ɐ | antigo (стар, антички) |
| Отворено E | é | mulher (жена) |
| Затворено E | ɛ | comer (јаде) |
| Безвучно E | ɨ | se (ако) |
| I | i | imagem (слика) |
| Отворено O | ɔ | sol (сонце) |
| Затворено O | o | coelho (зајак) |
| U | u | música (музика) |
Согласки во европскиот португалски
Сега, да преминеме на согласките во европскиот португалски:
| Согласки во европскиот португалски | Фонетика |
|---|---|
| b | [b] |
| c | [s/k] |
| d | [d] |
| f | [f] |
| g | [g/Ʒ] |
| h | [тивок/без звук] |
| j | [Ʒ] |
| k | [k] |
| l | [l] |
| m | [m] |
| n | [n] |
| p | [p] |
| q | [k] |
| r | [ʁ/r] |
| s | [s/ʃ/ʒ/z] |
| t | [t] |
| v | [v] |
| w | [w] |
| x | [ʃ/s/z/ks/gz] |
| y | [y] |
| z | [z, s] |
Како што можете да видите, некои согласки звуци се прилично јасни:
| Согласка | Фонетски звук | Примери |
|---|---|---|
| B | b | banho (бања) |
| D | d | dente (заб) |
| F | f | falso (лажно) |
| H | без звук | hora (час) |
| J | Ʒ | jogar (игра) |
| L | l | língua (јазик) |
| M | m | momento (момент) |
| N | n | número (број) |
| P | p | parte (дел) |
| Q | k | quarto (соба) |
| T | t | tigre (тигар) |
| V | v | vídeo (видео) |
Други имаат посложени правила:
| Согласка | Фонетски правила | Примери |
|---|---|---|
| C | k: кога C е проследено со A, O, U | casa (куќа) corpo (тело) cuidado (грижа, претпазливост) |
| s: кога е проследено со E или I | centro (центар) cintura (полут) | |
| G | g: кога е проследено со A, O, U | gato (мачка) gostaria (би сакал) guerra (војна) |
| Ʒ: кога е проследено со E или I | gente (луѓе) ginástica (гимнастика) | |
| R | ʁ: на почетокот на зборот | romance (романса) |
| r: во средината на зборот | caro (скап) | |
| S | ʃ: кога s следи по безвучен согласки звук (c, ç, ch, f, p, q, s, t) или кога има пауза по самогласка | as suas amigas (вашите пријателки) |
| ʒ: кога е проследено со звучна согласка (b, d, g, j, l, lh, m, n, nh, r, rr, v, z) | desenhar (црта) | |
| z: помеѓу самогласки и кога збор што завршува на „s“ е проследен со друг што започнува со самогласка | fase (фаза) às ordens (на располагање) | |
| s: на почетокот на зборот | simples (едноставно) | |
| X | ʃ: на почетокот на зборот; по дифтонг (на пр., ai, ão); по -me; по -en | xarope (сируп) caixa (кутија) mexer (меша или промешува) enxugar (суши) |
| s, z, ks и gz: кога x е во средината на зборот | s: máximo (максимум) | |
| z: exame (испит) | ||
| ks: maxilar (вилица) | ||
| gz: hexágono (шестоаголник) | ||
| Z | z: на почетокот или во средината на зборот | zebra (зебра) cozinha (кујна) |
| s: на крајот на зборот | arroz (ориз) |
Бразилска португалска азбука
Вреди да се напомене дека некои од правилата споменати во делот за европскиот португалски важат и за бразилскиот дијалект. Ова ќе биде појасно додека ги покриваме главните показатели за изговор што треба да ги знаете.
Самогласки во бразилскиот португалски
Еве ги самогласките во бразилскиот португалски и како звучат:
| Самогласки во бразилскиот португалски | Фонетика |
|---|---|
| a | [a/ã] |
| e | [e/ɛ/i] |
| i | [i] |
| o | [o/ɔ/u] |
| u | [u] |
И еве детален преглед на тоа како се изговара секој самогласен звук:
| Самогласен звук | Фонетика | Примери |
|---|---|---|
| Отворено A | a | agora (сега) |
| Затворено A | ã | pergaminho (пергамент) |
| Отворено E | e | aquarela (акварел) |
| Затворено E | ɛ | chover (врне) |
| Безвучно E | i | importante (важно) |
| I | i | cinema (кино) |
| Отворено O | ɔ | escola (училиште) |
| Затворено O | o: во средината на зборот | conta (сметка, фактура) |
| u: на крајот на зборот | correto (точно) | |
| U | u | único (единствен, уникатен) |
Согласки во бразилскиот португалски
Во најголем дел, изговорот на согласките во бразилскиот португалски ги следи истите правила како европскиот португалски.
Главните разлики се во согласките означени со задебелен текст подолу:
| Согласки во бразилскиот португалски | Фонетика |
|---|---|
| b | [b] |
| c | [s/k] |
| d | [d/ʤ] |
| f | [f] |
| g | [g/Ʒ] |
| h | [тивок/без звук] |
| j | [Ʒ] |
| k | [k] |
| l | [l/ṷ] |
| m | [m] |
| n | [n] |
| p | [p] |
| q | [k] |
| r | [ʁ/r] |
| s | [s/ʃ/ʒ/z] |
| t | [t/ʧ] |
| v | [v] |
| w | [w/ṷ] |
| x | [ʃ/s/z/ks/gz] |
| y | [y] |
| z | [z, s] |
Еве како тоа изгледа во пракса:
| Согласка | Правила за звукот | Примери |
|---|---|---|
| D | ʤ: пред i или пред ненагласено e на крајот на збор | idioma (јазик) saúde (здравје) |
| d: насекаде другаде | querida (драга) dormir (спие) | |
| L | ṷ: по самогласки | mel (мед) casal (двојка) |
| l: насекаде другаде | lixo (ѓубре) loja (продавница) | |
| T | ʧ: пред i или ненагласено e на крајот на збор | tigre (тигар) forte (силно) |
| t: насекаде другаде | toalha (крпа) antena (антена) |
Португалски дифтонзи
Познати и како лизгави самогласки, дифтонзите се комбинација од два самогласни звука во еден слог. Во португалскиот има два вида дифтонзи: уснени и носни.
Уснени дифтонзи
Уснените дифтонзи комбинираат звук на отворени самогласки (како a, e и o) со затворени самогласки (како i или u):
| Уснени дифтонзи | Фонетика | Примери |
|---|---|---|
| ai | [ai] | papai (татко) vai (оди) mais (повеќе или плус) |
| ei | [ei] | cantei (јас пеев) eixo (оска) queijo (сирење) |
| éi | [ɛi] | papéis (хартии) cartéis (картели) fiéis (верни, множина) |
| oi | [oi] | comboio (воз) foi (беше) moinho (ветерница) |
| ói | [ɔi] | dói (боли) lençóis (чаршави) herói (херој) |
| ui | [ui] | fui (бев, сум бил) diminui (се намалува) uivar (вика како волк) |
| au | [au] | mau (лош) pau (стап, столб) autor (автор) |
| eu | [eu] | meu (мој, мене) choveu (врнеше) europeu (Европеец) |
| éu | [ɛu] | céu (небо) réu (обвинет) troféu (трофеј) |
| ou | [ou] | ouriço (еж) chamou (викаше) outro (друг) |
| iu | [iu] | sumiu (исчезна) dormiu (спиеше) viu (тој/таа виде) |
Носни дифтонзи
Како што сугерира нивното име, носните дифтонзи се изговараат со поназален звук. Ќе знаете дека е тоа случај кога ќе видите носна самогласка (како ã или õ) во пар со усна самогласка (како e, i и o):
| Носни дифтонзи | Фонетика | Примери |
|---|---|---|
| ãe, ãi | [ɐ̃j̃] | mãe (мама) cãimbra (грч) pães (лебови) |
| ão | [ɐ̃w̃] | mão (рака) chão (под) portão (порта) |
| õe | [õj̃] | põe (става, стави — императив) canções (песни) corações (срца) |
Португалски двојни согласки
Кога одредени парови на согласки се наоѓаат заедно, тие исто така ги следат своите правила за изговор:
| Двојни согласки | Вообичаена локација | Изговор | Примери |
|---|---|---|---|
| CH | Почеток или средина на збор | Како англиското „sh“ | chave (клуч) chocolate (чоколадо) chamar (вика) |
| LH | Последниот слоговен звук на некои зборови | Слично на звукот „ll“ во некои шпански дијалекти или звукот „gl“ на италијански | toalha (крпа) olho (око) joelho (колено) |
| NH | Исто така се користи на крајот/во последниот слог на зборот. Се користи за именки, како и за деминутиви (умалителни форми) | Прилично слично на звукот на шпанскиот ñ или малку поназална верзија на последниот слог во англискиот збор „canyon“ | florzinha (мало цветче) casinha (мала куќа) caminho (пат) junho (јуни) tamanho (големина) |
| CÇ | Последен слог | Во овој случај, првото „c“ има тврд „ck“ звук додека „ç“ има мек „s“ звук. Помислете на зборот „conviction“ на англиски и неговиот португалски когнат, convicção. | confecção (конфекција) dissecção (дисекција) fricção (триење) |
Португалски акцентски знаци
Откако ќе ја совладате пречката што е португалската азбука и во европскиот и во бразилскиот дијалект, следно ќе треба да преминете на акцентските знаци.
Еве нивен преглед:
| Португалски акцентски знак | Букви што го користат | Примери |
|---|---|---|
| Циркумфлекс (^) или Acento Circunflexo | â, ê, ô | pêlo (влакно) pôr (става) |
| Акут и Грав знак (´, `) или Agudo e Grave | á, à, é, í, ó, ú | má (зла/лута женска) épico (епски) |
| Тилда (~) или Til | ã, õ | cão (куче) canção (песна) |
| Цедиља (¸) или Cedilha | ç | maçã (јаболко) canção (песна) |
Бидејќи португалските акцентски знаци заслужуваат цела статија за себе, дозволете ми да ве упатам на овој пост:
Португалските акцентски знаци се користат за создавање на огромна разновидност на звуци. Ако учите португалски, ќе сакате да се запознаете со сите овие мали акценти и…
Како да ја научите и вежбате португалската азбука
Ајде да ги разгледаме некои клучни стратегии за учење и повторување на португалската азбука.
Добра идеја е прво да се фокусирате на самогласките, не само затоа што има помалку букви за меморирање, туку и затоа што нивните звуци ќе ви помогнат подоцна да го дотерувате изговорот на согласките. Повторете ги самогласките за себе неколку пати и не заборавајте да ги измешате малку. Рецитирајте ги одзад нанапред, измешајте ги, кажете една самогласка три пати пред да продолжите со следната — секоја вежба помага.
Откако ќе се чувствувате сигурни со вашите самогласки, додадете ги согласките. Постојат различни начини на кои можете да го направите ова:
- Меморирајте ги согласките самостојно, како што направивте со самогласките.
- Пробајте да ја рецитирате целата азбука.
- Поделете ја азбуката во групи од четири до пет букви. Ова е техника за меморирање наречена „chunking“ (групирање), каде што информациите се сортираат во помали групи пред да се додадат во поголеми единици. Има за цел да ви помогне побрзо да ги задржите информациите.
Потоа, ќе сакате да почнете да го ставате ова знаење во пракса. Во оваа фаза, заедно со изговорот, ќе се фокусирате и на правописот и на градењето на вокабуларот. Еве неколку начини да започнете:
- Направете листа на основни зборови како секојдневни фрази, основи за патување или дури нешто толку едноставно како храна. Додека го учите секој збор, изговарајте го правописот наглас на португалски.
- Искористете ги на максимум сите тие неверојатни ресурси за учење јазик што можете да ги најдете онлајн.
- Прелистајте низ речник или користете преведувачка апликација како Linguee. Изберете неколку случајни зборови и обидете се да ги изговорите правописот наглас. Ако вашата избрана апликација има опција за аудио репродукција, слушнете го секој збор неколку пати и вежбајте да го кажете во целост пред да го изговорите правописот. На тој начин, добивате попотполно искуство на вежбање на изговорот.
- Барате нешто поинтерактивно? Пробајте игра за правопис како Spelling Challenge од 101 Languages или Brazilian Portuguese Spelling Games од Digital Dialect.
Барате повеќе зборови за да ја вежбате португалската азбука? Погледнете го ова видео:
Не дозволувајте да ве завладее количеството информации овде. Нема потреба да брзате кога го учите азбуката и нејзините правила за изговор. Земајте си време и разложувајте ги работите колку што ви треба.
Сиот тој тежок труд наскоро ќе се исплати, бидејќи совладувањето на азбуката ќе ви овозможи да почнете да го градите вашиот пат кон португалската течност!
И уште една работа... Ако, како мене, уживате да учите португалски преку филмови и други медиуми, треба да го проверите Lingflix. Со Lingflix, можете да претворите кој било сабтитлуван содржина на YouTube или Netflix во привлечна лекција за јазик. Исто така ми се допаѓа што Lingflix има огромна библиотека на видеа избрани специјално за учењето на португалски. Нема повеќе барање на добра содржина — сè е на едно место! Една од моите омилени карактеристики се интерактивните преписи. Можете да притиснете на кој било збор за да видите слика, дефиниција и примери, што го прави многу полесно да се разбере и запамети. А ако сте загрижени дека ќе заборавите нови зборови, Lingflix ве има покриено. Ќе комплетирате забавни вежби за зајакнување на вокабуларот и ќе бидете потсетени кога е време за повторување, така што всушност ќе ги задржите научените работи. Можете да го користите Lingflix на вашиот компјутер или таблет, или да ја преземете апликацијата од App Store или Google Play. Кликнете овде да ја искористите нашата моментална попуст понуда! (Истекува на крајот од овој месец.)
