Јазик наспроти дијалект: Која е разликата?

„Јазикот е дијалект со армија и морнарица.“ — Лингвистот Макс Вајнрајх

Секако знаете што е јазик, но можеби сте малку збунети за тоа како се разликува од дијалект.

Па, основната идеја е дека јазикот се однесува на систем на комуникација со своја уникатна граматика и вокабулар, често препознаен како посебен културен или национален идентитет; додека дијалектот е варијанта на јазик што се зборува во одреден регион или од одредена социјална група, кој првенствено се разликува по изговор, вокабулар и граматика, но сепак е меѓусебно разбирлив (понетлив) со доминантниот јазик што се зборува во областа.

Во ред, со ова кажано, продолжете со читање за трите главни разлики помеѓу јазик и дијалект, а исто така дознајте како дијалектот се разликува од акцентот.

Главните разлики помеѓу јазици и дијалекти

Ќе ви кажам директно: иако ги дефиниравме разликите погоре, не постои општо прифатена дефиниција помеѓу јазик и дијалект. И двете се системи на комуникација кои ги користат мајчински говорници и секој од нив може да се смета за целосен јазик.

Примамливо е да скокнеме кон јасни споредби, но во лингвистиката, некои концепти не се толку едноставни како што ние сакаме да бидат.

1. Јазиците имаат држава, додека дијалектите се регионални

„Јазик“ е дефиниран од Merriam-Webster како „зборовите, нивниот изговор и методите за нивно комбинирање што се користат и се разбирани од заедницата.“

„Дијалект“ од друга страна е дефиниран како „регионална разновидност на јазикот што се разликува по одлики на вокабулар, граматика и изговор.“

Можеби забележавте дека меѓу овие дефиниции нема многу разлика. Но, секогаш се нагласува дека јазиците се национални, додека за дијалектите се вели дека се регионални и често ги зборува помал број на луѓе.

Секоја држава има барем еден службен јазик што се користи во службени документи и владини активности.

Додека повеќето луѓе застануваат тука, ние можеме да одиме малку подлабоко — односно, можеме да бидеме лингвистички попрецизни.

Дијалектот станува јазик со декрет или декларација — државата му дава специјално статус на говорен систем како службен јазик. Со други зборови, некој јазик се смета за јазик бидејќи е одобрен од државата.

На пример, кога Филипините избираа еден од нивните осум главни дијалекти да биде службен јазик, не беше случајно што тагалогот победи.

Иако мнозинството во земјата во тоа време едвај можеше да зборува тагалог/филипински, тоа не ги спречи водачите на земјата во престолнината, кои течно зборуваа тагалог, да го усвојат како национален јазик.

Бидејќи јазиците технички се дијалекти, постојат многу ситуации каде што луѓето кои зборуваат различни јазици можат совршено да се разберат.

Земете ја меѓусебната разбирливост на службените јазици на Данска, Шведска и Норвешка на пример. Еве стандардна поставка на приказна:

Шала: Данѓанин, Швеѓанин и Норвежанин влегуваат во бар…

Поента: И тие зборуваат нормално

Вистина е. Повеќето Скандинавци можат да разговараат меѓу себе без употреба на преведувачи!

Официјално, тие зборуваат три различни јазици (дански, шведски и норвешки), но може да се тврди дека тие навистина користат три сродни дијалекти кои веројатно потекнуваат од заедничко мајчинско наречје.

2. Јазиците имаат стандардни писмени форми, додека дијалектите се претежно усни

Јазиците често имаат стандардни граматички правила и обилно количество литература. Тие постојат не само како усни традиции туку и како писмени записи.

Дијалектите, од друга страна, обично се зборуваат повеќе отколку што се пишуваат. Ако се пишуваат, обично тоа не е во службени или национални документи.

Додека достапното количество литература е сигурно критериум за избор на „службен јазик“, тоа исто така функционира и обратно.

Прогласувањето на дијалект за службен јазик е самоодржливо, охрабрувајќи ги писателите да создаваат дела на тој јазик. Бидејќи државата го одобрила одреден јазик како службен, сите нејзини службени работи ќе бидат запишувани на него.

Тоа создава ефект на снежна топка, така што сè повеќе и повеќе литература се акумулира на тој јазик, дополнително го зајакнувајќи.

3. Јазиците се квалитативно различни од дијалектите

Многумина тврдат дека јазиците се само по себе поелегантни или софистицирани од дијалектите.

Но, ако ја проценувате оваа софистицираност според еволуираната тежина или сложеност на јазикот, тогаш арчи — дијалект што се зборува во планински регион на Русија — би направил вашата домашна задача по француски да изгледа како детска игра.

Арчи има голем број фонеми (звуци) и толку многу конјугациони форми, што еден глагол може да произведе околу 1.502.839 форми.

Ако, од друга страна, би сакале да тврдите дека елегантноста на еден јазик лежи во неговата едноставност, тогаш би ви било тешко да го браните усвојувањето на тешки јазици како мандарински кинески, унгарски или тајландски за секојдневна употреба.

На пример, кинескиот има преку 50.000 карактери. Исто така е тонален јазик. Ова значи дека еден слог како „ма“, во зависност од тоа како го изговарате, може да значи или „мајка“, „коњ“ или нешто сосема друго.

Значи, кој навистина може да каже што прави убав јазик? И да не заборавиме дека постојат дијалекти подеднакво вредни како официјално признатите јазици.

Која е разликата помеѓу дијалект и акцент?

Додека сме на темата, можеби би сакале да ја знаете разликата помеѓу дијалект и акцент. Многумина ги мешаат овие два поими и често ги користат наизменично. Добрата вест е дека разликата тука е многу појасна:

Акцентот е подмножество на дијалектот.

Додека дијалектите ги опфаќаат сите аспекти на јазикот — граматиката, вокабуларот и изговорот — акцентот се однесува само на третиот дел.

Според речникот Merriam-Webster, акцентот е „начин на зборување типичен за одредена група на луѓе и особено за домородците или жителите на некој регион.“

Акцентите се интересни за проучување бидејќи ги организираат говорниците според нивната географска припадност. Зборовите и речениците кои изгледаат исто можат да звучат многу различно кога ги изговараат луѓе од два различни региона.

Само со англискиот веќе имате толку многу акценти. Американец, на пример, едвај може да разбере Шкотланѓанец, иако зборуваат ист јазик.

Секој од нив, пак, има свои регионални варијанти. Американските акценти, на пример, се длабок јужњачки, техашки, Њујоршки, Бостонски, Калифорниски и многу други.

Интересно е што повеќето говорници тврдат дека нивниот акцент е „правилниот“ начин на изговарање на зборовите. Такви сме ние луѓето.

Иако нечиј акцент може да има одредени социјални, економски или геополитички последици, сите акценти се еднакви. И секој има акцент. И сите звучат убаво.

Можете да добиете многу контекст и да слушнете разни акценти со гледање медиумски содржини создадени од мајчински говорници. Одличен начин да го направите ова е со користење на јазична програма како Lingflix.

Ако сте заинтересирани да навлезете подлабоко во темата за јазици наспроти дијалекти, размислете да го слушнете овој информативен TED говор:

Па сега знаеме: нема црно-бела разлика помеѓу јазици и дијалекти, а акцентот всушност е подмножество на дијалектот.

Сега сте опремени да ја објасните разликата на луѓето кои сè уште се во недознаеноста — а можеби дури и да се придружите на дискусиите на искусни лингвисти!