Вовед во структурата на јапонската реченица

Значи, научивте малку јапонски вокабулар.

Сега, како да ги поврзете во смислени реченици?

Ќе треба да научите за редоследот на зборовите во јапонскиот, правилната употреба на честичките и сеприсутното です ("десу").

Овој краток вовед ќе ви помогне да сфатите како да започнете со структурата на јапонската реченица.

Јапонската структура Подмет-Објекат-Глагол (SOV)

Јапонските реченици следат SOV формат.

SOV значи "подмет-објекат-глагол". Тоа значи дека прво доаѓа подметот, потоа објектот или објектите, а реченицата завршува со глагол. Ќе видите многу примери за ова во текот на статијата.

Да погледнеме еден пример:

ジンボはリンゴを食べる。 じんぼはりんごをたべる。 Џимбо — јаболко — јаде (Џимбо јаде јаболко.)

"Џимбо" е подметот, "јаде" е глаголот, а "јаболко" е објектот. Оваа реченица ја следи SOV формулата.

Јапонската спојувалка, です

Ако некогаш сте слушнале некој да зборува јапонски, било во живо или на телевизија, речиси сигурно сте наишле на јапонскиот збор です.

です е еден од најосновните поими во јапонскиот јазик, буквално значи "да биде" или "е". Многумина го сметаат само за ознака на формалност, но тој служи за разни функции.

です е спојувалка, што значи дека ги поврзува подметот на реченицата со прирокот, создавајќи така целосна реченица. Најосновната структура на јапонската реченица е "A は B です" (A е B).

I am Amanda. 私はアマンダ です 。 わたしはあまんだ です 。

He is American. 彼はアメリカ人 です 。 かれはあめりかじん です 。

です исто така служи за означување на крајот на реченицата, заземајќи го местото на глагол. Исто така, です никогаш не доаѓа на крајот на реченици што имаат глаголи што завршуваат на ます.

Tom likes tea. トムさんはお茶が好き です 。 とむさんはおちゃがすき です 。

Tom drinks tea. トムさんはお茶を飲み ますです 。(Неточно) トムさんはお茶を飲み ます 。(Точно) とむさんはおちゃをのみ ます

Минато време со でした

Кога се опишува нешто што се случило во минатото, です се претвора во でした.

The exam was easy. 試験は簡単 でした 。 しけんはかんたん でした。

Yesterday was my birthday. 昨日は私の誕生日 でした 。 きのうはわたしのたんじょうび でした。

Степен на формалност на です

Како и кај многу зборови во јапонскиот, です доаѓа на различни нивоа на формалност: だ, です, である и でございます:

• です е основниот учтив облик и ќе биде најкорисен во секојдневниот разговор.
• だ се користи во неформален говор меѓу пријатели или семејство.
• である се користи во формален пишан јапонски, како што се весниците.
• でございます е најформалниот облик, што се користи кога зборувате со ваш претпоставен или некој важен.

Ако не сте сигурни кој облик да користите, едноставно држете се до です. Лицето со кое разговарате ќе знае дека се обидувате да бидете учтиви!

Позиција на јапонскиот глагол

Како што што реков, јапонските глаголи имаат само два времиња: минато и неминато.

Како и во англискиот, минатото време го формирате со менување на крајот на глаголот.

I ran to the store. 私は店に走り ました 。 わたしはみせにはしり ました 。

Mayu studied last night. 昨日の夜、まゆさんは勉強 した 。 きのうのよる、まゆさんはべんきょう した 。

Alice made cookies. アリスはクッキーを作 った 。 ありすはくっきーをつく った 。

За разлика од англискиот, јапонските глаголи се многу редовни.

Категории на јапонски глаголи

Многу од нив може да се поделат во две категории: う глаголи и る глаголи. Важно е да се знае разликата помеѓу нив, бидејќи се конјугираат поинаку.

Секој глагол исто така доаѓа во речник форма и учтива форма – речник формата се користи за неформален говор, или ако сакате да го побарате во, па, речник.

う глаголи се глаголи кои завршуваат на звукот う, ある, うる или おる во нивната речник форма. Тие стануваат учтиви кога ќе го отстраните う и го замените со います.

• 話す/話します (はなす/はなします, да зборува)
• 行く/行きます (いく/いきます, да оди)
• 飲む/飲みます (のむ/のみます, да пие)
• 作る/作ります (つくる/つくります, да прави)

Глаголите што завршуваат на звукот いる и える се речиси секогаш る глаголи. る глаголи стануваат учтиви со отстранување на る и замена со ます.

• 食べる/食べます (たべる/たべます, да јаде)
• 見る/見ます (みる/みます, да види)
• 起きる/起きます (おきる/おきます, да стане)

Постојат само два значително нередовни глаголи, する (да прави) и くる (да дојде). Нивните учтиви форми се します и きます, соодветно.

Негација на јапонските глаголи

Негативните форми исто така се формираат со менување на крајот на глаголот, што варира во зависност од видот на глаголот. На пример:

• Кај う глаголи, заменете го звукот う со あない.
• Кај る глаголи, отстранете го る и заменете го со ない. する станува しない, и くる станува こない.

Можете да научите многу повеќе за негацијата на јапонските глаголи овде.

Користење на глаголи за изразување на нијанси

Иако има само два времиња, глаголите во јапонскиот се менуваат за да изразат нијанси. Структурата на јапонската реченица е од типот што се нарекува аглутинативна.

Ова е фенси збор што го користат лингвистите и што значи, со поедноставни термини, "На крајот на глаголите додавате еден куп работи". Секој глагол има основна форма што завршува на て или で.

Можете да додадете на овие краеви на основната форма за да дадете повеќе значење. Но, ова не е навистина суштинско за правење лесни јапонски реченици, па затоа засега ќе го прескокнеме.

Јапонски пост-позиции

Додека англискиот има предлози, јапонскиот има пост-позиции.

Предлозите се зборови што ја покажуваат врската помеѓу деловите од реченицата, како "до", "на", "во", "помеѓу", "од" и така натаму.

Тие доаѓаат пред именките на англиски. Но, на јапонски, тие следат по именките. へ значи "до", па следната реченица буквално е "Шпанија до отиде".

I went to Spain. スペイン へ 行きました。 すぺいん へ いきました。

Во следниот пример, 彼女 значи "неа", па тоа што го велите е "неа од" наместо "од неа".

Did you hear from her? 彼女 から 聞きましたか？ かのじょ から ききましたか？

Јапонски честички

Во истата насока како пост-позициите, јапонскиот има мали граматички парчиња наречени честички.

Јапонските честички доаѓаат непосредно по именката, придавката или реченицата што ја менуваат и се клучни за разбирање на значењето на она што се пренесува.

Постојат десетици честички во јапонскиот, но ние ќе опфатиме девет вообичаени: は, が, を, の, に, へ, で, も и と.

は (ознака за тема)

は ја означува темата на реченицата и може да се преведе како "сум", "е", "се" и "што се однесува до". Забележете дека иако го користи знакот за ха, всушност се изговара ва.

I am a student. 私 は 学生です。 わたし は がくせいです。

The pen is black. ペン は 黒いです。 ぺん は くろいです。

Во овие реченици, 私 (わたし, јас) и ペン (пенкало) се означени со は, што ги прави сите информации што следат директно поврзани со 私 и ペン, соодветно.

が (ознака за подмет)

га означува, како и акцентира, подметот на реченицата, оној што ја извршува дејството. Дополнително, може да ги поврзе речениците како "но", и служи како стандардна честичка за прашални реченици.

That bird is singing. あの鳥 が 鳴いています。 あのとり が ないています。

Who will be coming? 誰 が 来ますか？ だれ が きますか？

Yuta studied abroad in China (акцент на Yuta) ゆうたさん が 中国に留学しました。 ゆうたさん が ちゅうごくにりゅうがくしました。

は и が се две честички што може лесно да се измешаат, па еве некои совети за да ги разликувате:

は е општ подмет, додека が е поиспецифичен. は исто така се користи како контрастна ознака во реченици со が, за да покаже дека има некаква разлика помеѓу двата подмета:

My little sister doesn't like cats, but she likes dogs. 妹は猫 が 嫌いだけど、犬 は 好きです。 いもうとはねこ が きらいだけど、いぬ は すきです。

を (ознака за објекат)

を го покажува директниот објекат на реченицата, што значи дека означува дека глаголот прави нешто или на објектот му се прави глаголот. Тој следи именки и именски фрази.

I eat vegetables. 私は野菜 を 食べます。 わたしはやさい を たべます。

Tonight, he will make dinner. 今夜、彼は夕食 を 作ります。 こんや、かれはゆうしょく を つくります。

Во првата реченица, "зеленчукот" е објектот, а "јаде" е дејството што му се врши. Истото важи и за "вечерата" и "прави" во втората реченица.

の (ознака за присвојност)

の служи како присвојна честичка, означувајќи дека нешто припаѓа на нешто друго. Исто така служи како општа именка, значи "оваа".

That is the teacher 's bag. それは先生 の かばんです。 それはせんせい の かばんです。

I want to buy the yellow one . 黄色い の を買いたいです。 きいろい の をかいたいです。

に (ознака за време и движење)

に е честичка за движење и време, што го покажува местото кон кое се движи нешто кога е придружено со глагол за движење.

Исто така означува дестинации и места каде што нешто постои кога е придружено со いる/ある. Може да се преведе како "до", "во/на" или "за".

Yukako came to the movie theater. ゆかこさんは映画館 に 来ました。 ゆかこさんはえいがかん に きました。

There is a bench in the park. 公園 に ベンチがあります。 こうえんにべんちがあります。

へ (ознака за насока и дестинација)

へ е насочна честичка слична на に, но се користи исклучиво за означување на дестинации. へ го акцентира правецот во кој нешто се движи. Исто така се чита како e и покрај тоа што се пишува he.

I went to the restaurant. 私はレストラン へ 行きました。 わたしはれすとらん へ いきました。

Кога се означува насока, に и へ често се заменливи, додека へ никогаш не се користи како "за/на".

で (ознака за локација и средство)

で може да има неколку значења, во зависност од контекстот. Може да го означи местото на дејство, да го покаже средството со кое се изведува дејството или да ги поврзе клаузите во реченица.

Shigeo went shopping at the department store. しげおさんはデパート で 買い物しました。 しげおさんはでぱーと で かいものしました。

I came to Canada by plane. 私は飛行機 で カナダに来ました。 ひこうき で かなだにきました。

That person is famous and kind. その人は有名 で 、優しいです。 そのひとはゆうめい で 、やさしいです。

も (ознака за сличност)

も, што се преведува како "исто така/исто", се користи за наведување на сличности помеѓу факти. Доаѓа по именка, заменувајќи ги честичките は и が.

Both rice and bread are tasty. パン も ごはん も おいしいです。 ぱん も ごはん も おいしいです。

Erika's hobby is hiking. My hobby is also hiking. エリカさんの趣味はハイキングです。私の趣味 も ハイキングです。 えりかさんのしゅみははいきんぐです。わたしのしゅみ も はいきんぐです。

На сличен начин, да се каже 私もです (わたしもです, и јас исто) е доволно за да покажете дека се согласувате со она што некој го рекол.

と (поврзувач на именки)

と се користи за да се направи целосна листа на именки. Се совпаѓа со "и".

That store sells sandwiches and coffee. あの店はサンドイッチ と コーヒーを売っています。 あのみせはさんどいっち と こーひーをうっています。

She went to the movies with Brad and Connor. 彼女はブラッドさん と コナーさん と 映画を見に行きました。 かのじょはぶらっどさん と こなーさん と えいがをみにいきました。

Позиција на јапонската придавка

Како и на англиски, придавките доаѓаат пред именките на јапонски. Сина кола на англиски е сепак сина кола на јапонски, но наместо тоа, би рекле 青い車 (あおいくるま).

Постојат два типа на јапонски придавки: い придавки и な придавки. Разликата е во нивната конјугација.

い придавки завршуваат на знакот い, како 面白い (おもしろい, интересно) и 難しい (むずかしい, тешко). Исклучок се зборовите што завршуваат на えい, како きれい (убаво), кои се な придавки.

い придавки

い придавки доаѓаат директно пред именката што ја менуваат.

Cute cat かわい い 猫 かわい い ねこ

Slow bus 遅 い バス おそ い ばす

"Expensive shirt" 高 い シャツ たか い しゃつ

な придавки

な придавки, со неколку исклучоци како што е споменатото завршување на えい, не завршуваат на い. Иако одат пред именки исто како い придавки, знакот な се става помеѓу придавката и именката.

Kind teacher 親切 な 先生 しんせつ な せんせい

Rude child 失礼 な 子供 しつれい な こども

Safe town 安全 な 町 あんぜん な まち

Модифицирање на јапонски придавки

Нешто што е малку незгодно е што い придавките се менуваат за да изразат негација или минато време. Ова се прави со отстранување на последното い во зборот и додавање модификатори. На пример:

Зборот за ладно е 寒い (さむい) но ако зборувате за тоа дека вчера беше ладно, би рекле 寒かった (さむかった). Ако не е ладно, би рекле 寒くない (さむくない).

な придавки се модифицираат токму како именки. На пример:

Зборот 静か (しずか) значи тивок. За да кажете дека нешто беше тивко, би рекле 静かだった (しずかだった), и за да кажете дека не е тивко, би рекле 静かではない (しずかではない) или 静かじゃない (しずかじゃない).

Како и глаголите, овие променливи придавки се исто така аглутинативни, што значи дека може да им се додаваат работи.

Структура на јапонското прашање

Конечно, прашањата се многу полесно да се формираат на јапонски отколку на англиски. За да поставите прашање за да или не, едноставно додавате か на крајот од реченицата.

Is he a nice person? 彼は優しい人です か ？ かれはやさしいひとです か ？

За она што на англиски би го нарекле "Wh- прашања", во повеќето случаи едноставно го заменувате прашалниот збор:

What did you eat? 何を食べましたか？ なにをたべましたか？

I ate octopus. タコを食べました。 たこをたべました。

Where is he? 彼はどこにいますか？ かれはどこにいますか？

He is at the house. 彼は家にいます。 かれはいえにいます。

Заклучени подмети во јапонскиот

До сега, веројатно забележавте дека подметот доста често исчезнува од реченицата. Ова е особен карактеристика на јапонскиот јазик каде што подметот се заклучува секогаш кога е можно.

Но, постојат траги што ви кажуваат за што или за кого зборувате. Всушност функционира на ист начин како и заменките на англиски. На пример:

Мојот татко е учител. Тој предава на универзитетот. Во викендите, тој прави скара и пие пиво. Тој сака фудбал, но не го сака бејзболот.

Според мене, јапонскиот го прави истото, но оди уште чекор понатаму – подметот целосно исчезнува. Во следниот пример, се заклучува дека говорникот се однесува на себе:

私は先生です。英語を教えています。 わたしは せんせいです。えいごをおしえています。 Јас сум учител. Предавам англиски.

Кршење на правилата за структура на јапонската реченица

Иако технички, глаголот секогаш доаѓа на крајот од јапонската реченица, тоа не е секогаш случај. За разлика од англискиот, структурата на реченицата е многу слободна.

Во пишаната форма, ќе се држите до вистинските граматички правила; во говорот, луѓето често ги кршат правилата и ги ставаат деловите од реченицата каде што сметаат дека е соодветно.

На пример, ако сакате да кажете "Јадев пржено пилешко", граматички точната јапонска реченица би била:

私はフライドチキンを食べた。 わたしは ふらいどちきんをたべた。 Јас — пржено пилешко — јадев

Но, во секојдневниот, неформален разговор, можете да ги преместувате деловите и нема проблем:

食べた、フライドチキン。 たべた、ふらいどちきん。 Јадев — пржено пилешко

フライドチキン食べた、私。 ふらいどちきんたべた、わたし。 Пржено пилешко — јадев — јас

Но, секој од горенаведените искази значи истото. На англиски, би било многу чудно ако го кажете ова.

Но, за целите на учењето на основната структура на јапонската реченица, држете се до Подмет-Објекат-Глагол. Тоа е правилен јапонски и можете да ги научите поповолните форми на говор подоцна.

Добар начин да ја запомните структурата на реченицата е да се изложите на јазикот колку што е можно повеќе.

На пример, можете да користите програма за имерзија како Lingflix за да гледате автентични јапонски видеа.

Со малку трпение и вежбање, наскоро ќе бидете на пат да зборувате природен јапонски!