Италијански дијалекти и јазиците на Италија

Во ред е ако слетате во Неапол и можете да нарачате пица во безупречен италијански. Но, за навистина да ги импресионирате пријателите, ќе треба да нарачате вистинско локално специјалитет како октоподот во чорба, и тоа ќе мора да го направите на наполитанскиот јазик: o’ bror’ e purp’.

Во овој преглед, ќе разговарам за главните размислувања за патувачите во Италија, некои јазици (или дијалекти) што треба да ги знаете, како и неколку фрази на сицилијански и наполитански кои ќе ви бидат корисни ако некогаш се најдете во тој регион.

Што треба да знаат учащите за многубројните јазици на Италија

Според пресметките на Ethnologue, Италија е дом на 28 домородни јазици (и шест недомородни).

Така е, тоа се јазици, не дијалекти. Италијанците обично – и прилично погрешно, во очите на многу лингвисти – се однесуваат кон наполитанскиот и другите како i dialetti (дијалекти).

Употребата на терминот „дијалекти“ од страна на Италијанците потврдува дека овие не се запишани или предавани, и затоа се сметаат како некако помали од „вистинскиот јазик“.

Разликата помеѓу дијалекти и јазици

Која е, тогаш, вистинската разлика помеѓу јазик и дијалект? Всушност, нема баш некоја.

„Дијалект“ е повеќе политичка од лингвистичка категорија. Се користи за да се покаже кои јазици (а со тоа и говорници) владата или општеството ги избира да ги овласти и како.

Повеќето лингвисти го избегнуваат целото прашање, но кога се осмелуваат да ги разликуваат двете, тоа обично се однесува на нивоа на меѓусебна разбирливост, што само по себе е несигурен концепт.

Дури и според тој стандард, јазиците на Италија дефинитивно се јазици: Говорникот на сардински го разбира фурланскиот колку што францускиот говорник го разбира шпанскиот, и ни зрно повеќе.

Односно, тие го имаат истиот корен како јазиците кои произлегуваат од латинскиот, и некои говорници може да се разберат едни со други во одредени ситуации. Меѓутоа, постојат доволно граматички и лексички разлики за да предизвикаат многу проблеми во разбирањето.

Јазиците зборувани во Италија

Повеќето од јазиците на Италија се романски јазици, што значи дека тие се развиле паралелно со италијанскиот од вообичаениот латински (како и францускиот, шпанскиот, португалскиот, итн.). Овие јазици не се развиле од италијанскиот.

Во Италија има и не-романски јазици, вклучувајќи некои од словенското, германското и албанското семејство.

Некои европски романски јазици, како италијанскиот, се искачиле на врвот (врз основа на тоа што зборувале благородниците, кој имал политичка моќ, итн.) и потоа биле запишани и предавани во училиштата.

Во меѓувреме, многу повеќе јазици венееле – но не постои внатрешна граматичка или лингвистичка причина италијанскиот да е повеќе „јазик“ од наполитанскиот.

Флуидност на јазиците

Без формалната стандардизација што образованието и пишаниот збор ја донесуваат на еден јазик, може да биде контроверзно и комплицирано точно да се оддели каде што завршува еден јазик и започнува друг.

На пример, додека патувате низ јужна Италија, каде завршува наполитанскиот и започнува калабрискиот? И каде завршува калабрискиот и започнува сицилијанскиот? Некои луѓе имаат многу силни мислења за овие прашања, но тешко дека постои консензус.

И всушност, постои вид на континуум, при што секој град и семејство го зборува својата верзија. Неуспехот да се формализираат овие јазици исто така значи дека вие, како некој што ги учи, може да наиђете на многу различни верзии на тоа што разни локални жители сметаат за „точно“.

Но, еј, сето тоа е дел од забавата.

5-те главни италијански дијалекти

Иако би било надвор од опсегот на овој напис да се набројат сите јазици зборувани во Италија, подолу се дадени неколку од поважните и поинтересните што треба да ги имате предвид како патувач.

Сите овие може да варираат доста во однос на граматиката и вокабуларот додека се движите од град до град или дури и од населба до населба.

Наполитански

Варијации на овој јазик се зборуваат низ поголемиот дел од јужна Италија.

Благодарение на некогашната шпанска доминација на местото, има многу шпански позајмени зборови во јазикот кои може да звучат познато на некои патувачи.

Сицилијански

Овој јазик се зборува, во различни верзии, на островот Сицилија. Исто така постои како варијанта во јужна Калабрија.

Фурлански

Овој јазик се зборува во Фурлија, во североисточна Италија.

Каталонски

Јазикот на Барселона се зборува во Алгеро (Сардинија), кој некогаш бил дел од Каталонското кралство.

Според мое лично мислење, тој е многу меѓусебно разбирлив со окситанскиот, кој сеуште се зборува малку во северозападниот дел на Италија.

Сардински

Зборуван во поголемиот дел од средниот и јужниот дел на Сардинија.

Малку наполитански за странци

Наполитанскиот е забавен за учење бидејќи сеуште често и со гордост се зборува, дури и од младите луѓе.

Еве неколку фрази кои ми се допаѓаат. Имајте предвид дека правописот варира доста.

Jamm checazz’. – Одлично ни оди, работите течат одлично (обично саркастично).

Azz! – Ова е последица на италијанскиот cazzo (машките гениталии) и се користи како многу чест израз на изненадување, очај или восхит.

Nun sacc’ niente. – Не знам ништо. (Секогаш е мудро да знаете баш еден скромен израз на пораз во секој јазик.)

Liev’t a miezz’! – Излези од средината! (Се вели на другите возачи на хаотичните, смртоносни улици на Неапол.)

Малку сицилијански за странци

Сицилијанскиот е слично забавен за учење и зборување и варира доста низ островот. Неговиот правопис исто така не е фиксиран.

Auguri e figghi masculi! – Честитки и машки деца! (Ова е типичен наздрав кој е позајмен од свадби и сега се користи насекаде.)

Avà! – Навистина! (За покажување изненадување.)

Paninu ca meusa. – Сендвич со слезини. (Не пропуштете го овој деликатес! Ако одите во Палермо, јадете го во пристаништето.)

Како да научите италијански дијалекти

Горенаведените фрази се само со цел да ви дадат вкус на забавни локални изрази и зборови од различни делови на земјата. Дали сте гладни за повеќе? Еве уште неколку совети како да ги научите италијанските јазици и дијалекти.

• Можете да научите повеќе со прашање луѓе, особено постарите луѓе кои поверојатно подобро ги зборуваат овие јазици. Зошто да не одите директно до изворот?
• Во некои случаи, постојат двојазични речници на италијански, како за наполитански и за сицилијански. Ако имате среќа, може да наиђете на уште неколку.
• Ако веќе имате основа, водичите за учење може до некоја мера да помогнат (како оној на Omniglot и I love Sicilies за сицилијански). Тие генерално се насочени кон Италијанци кои пораснале слушајќи ги своите баби и дедовци како зборуваат. Помалку се корисни ако почнувате од нула.
• Исто така, можете да вежбате слушање на различните италијански дијалекти со автентични италијански видеа на програмoт за учење јазици Lingflix. Ако имате проблеми да ги разберете изговорот или говорот, можете да вклучите интерактивни преводи на италијански или англиски (или и двете) додека гледате. Lingflix ги зема автентичните видеа – како музички спотови, трејлери за филмови, вести и инспиративни говори – и ги претвора во персонализирани часови за учење јазици. Можете да го испробате Lingflix бесплатно 2 недели. Посетете ја веб-страницата или преземете ја апликацијата за iOS или апликацијата за Android. P.S. Кликнете овде за да го искористите нашиот тековен попуст! (Истекува на крајот од овој месец.)
• Многу подобар начин да научите е да пребарувате онлајн часови од италијански наставници на italki и да се фокусирате на наставници кои доаѓаат од регионите што ве интересираат. Јас успешно го користев овој метод за да најдам наставници и за наполитански и за сицилијански.

Културен етикет и размислувања

Една неверојатно важна работа што треба да ја имате на ум додека учите различни италијански дијалекти е дека скоро никој друг – вклучувајќи ги и самите Италијанци – не вложува концентриран труд да го стори тоа. Луѓето ќе сметаат дека сте забавни и луди, но тие исто така, во одредени случаи, може да се навредат.

На пример, постарите локални жители во регионот Бари може да не се чувствуваат добро поради фактот што зборуваат тоа што тие самите го сметаат за заостанат, провинциски „дијалект“, и вашиот обид да им зборувате на јазикот најверојатно ќе биде сфатен како потсмевање, без разлика колку далеку е тоа од вистината.

Уште еден совет: Не учејте само пцуечки зборови! Знам, драги, возбудливо е, но има многу повеќе што можете да направите!

Кога се нурнувам во нов јазик, секогаш се трудам да ги научам зборовите и фразите кои откриваат нешто за културните ставови, како и неколку зборови за локални јадења. Овие на крајот се далеку покорисни и поплодни.

Како и да изберете да продолжите, запомнете да се забавувате, бидејќи недостатокот на стандардизација може да му отежне на било кој да каже што е „точно“ во повеќето од овие јазици.

Но, без разлика дали сакате само да научите неколку фрази, или се надевате на доживотно љубовно шепотење со Неаполјанец, дефинитивно ќе откриете дека учењето на било кој од овие италијански дијалекти вреди.