5 Лесни Начини да научиш канадски француски

Помина месеци, можеби дури и години, учејќи француски. Чувствуваш доверба... се додека не чуеш брз québécois (квебечки француски). Радио емисиите се неразбирливи, и си прилично сигурен/на дека тој канадски филм воопшто не беше на француски. Наеднаш, се сомневаш во сè што си научил/а.

Но, твоето француско учење нема да те изневери — учењето на канадски француски ќе биде многу побрзо отколку целосно да учиш нов јазик, и притоа ќе биде многу забавно.

1. Слушај chansons folkloriques québécoises (Квебечки народни песни)

Една фантастична работа која ја има Квебек е неговата одлична народна музика. Тоа е одличен начин да го слушнеш француско-канадскиот акцент во сета негова слава. Никогаш нема да го заборавам првиот пат во градот Квебек со мојот универзитетски француски клуб. Застанавме во паб во вторник навечер, и многу од мештаните ги донесоа своите виолини, флејти, тапани, што сакаш. Тие продолжија да свираат заеддно до доцна ноќе, додека сите пееја.

Музиката е заразна, па затоа брзо ќе почнеш да го разбираш акцентот! Пред да ме отпишеш како некој стар мудар кој ти копа древни реликви за слушање, слушни ме. Квебечката народна музика речиси потсетува на онаа на Келтите — мисли на ирски и шкотски рилови и песни за барови. Всушност, таа се измеша со келтската музика која се свири во англо-канадските кругови. Има многу чекан со нозе, брзи пасажи на виолина, вибрафони и за да не кажам вулгарни текстови.

Еве неколку песни за да започнеш.

La Bottine Souriante — “Yoyo”

J’rentre dans un’église Là où il n’y avait rien Là où il n’y avait rien (bis) J’ai aperçu plus loin Yoyo, Yoyo Un p’tit moine dans un coin Et puis tiens! tiens! tiens!

(Влегувам во црква Каде што немаше никој Каде што немаше никој (повторува) Забележав подалеку Јојо, јојо Мал монах во ќош И па вид! вид! вид!)

Забележи како Je rentre / j’rentre (влегувам) и petit / p’tit (мал) звучат повеќе како J’ren и tit (изговорено „ти“).

Во формалниот француски од Франција, многу почесто е целосно да се изговараат rentre и petit .

Обрни посебно внимание на носните самогласки — тие звучат многу поразлично од парискиот француски, и мислам дека носните самогласки се токму она што го карактеризира квебечкиот акцент. Зборови како rien (ништо), loin (далеку) и coin (агол) звучат прилично грубо како „ри-еј“, „лвеј“ и „квеј“, додека сепак имаат назализиран краен самоглас.

Le Vent du Nord — “Au Bord de la Fontaine”

Au bord de la fontaine La belle ma dondaine (bis) Au joli mois de mai La belle ma lalala Au joli mois de mai La belle m’a dondé (bis)

(На работ од фонтаната Убавицата, мојата *непреводлива слатка зборувалка користена во песни* Во убавиот месец мај Убавицата моја лалала Во убавиот месец мај Убавицата *непреводлива слатка зборувалка*)

Овде, барем во првата строфа, немаме носни самогласки на кои треба да внимаваме, но обрни внимание на опуштениот изговор. Делот „-aine“ од fontaine (фонтана) и dondaine (слатка пополнувалка) би звучел грубо како „-ен“ во парискиот француски ( fontaine и dondaine ).

Меѓутоа, во оваа песна, се изговара многу повеќе како „-ејн“. Забележи дека крајните „e“ од fontaine и dondaine се целосно изговараат, што е вообичаено во народните песни и поезијата низ целиот франкофонски свет.

Повторно, на почетокот ќе се запрашуваш дали навистина пејачите го кажуваат она што текстот тврди. Набљудувај како зборовите изгледа се распаѓаат и се слеваат еден во друг (повеќе отколку во парискиот француски), и како носните самогласки, особено in и en , звучат малку „твенги“.

Севкупно, изговорот на québécois има тенденција да биде поиспуштен отколку парискиот француски. Разликата во акцентот помеѓу Квебек и Париз може да биде огромна, но потради ги останатите текстови и читај внимателно со нив — набргу ќе го совладаш француско-канадскиот акцент. Ќе дојдеш да го сакаш!

2. Гледај одлични филмови

Учениците на француски често не сфаќаат дека Квебек има своја силна филмска традиција одвоена од онаа на Франција. Овие филмови може да имаат (но не секогаш) силна католичка приврзаност, бидејќи Квебек не ја помина Француската револуција заедно со Франција, туку се отцепи од силната католичка култура само неодамна.

Филмовите генерално се одличен начин да го дотегнеш твоето разбирање. Дијалогот има тенденција да е поблизок до начинот на кој луѓето зборуваат во реалниот живот. Но, филмовите исто така можат да претставуваат голем предизвик, бидејќи особено во независни филмови, глумците имаат тенденција да зборуваат тивко и да мрморат.

Ако можеш да разбереш измрморен québécois , можеш да разбереш се!

Еве два предлози за да започнеш.

“La grande séduction” (“Сeducing Doctor Lewis”)

Овој филм е забавен. Се одвива во малото село Сен-Мари-ла-Модерн, кое одамна е во опаѓање. За да го привлечат едно претпријатие да изгради фабрика во селото, жителите треба да ја удвојат својата популација, да го поткупат директорот на компанијата и да убедат доктор да се насели во градот.

Заплетот се врти околу обидите на селаните да добијат млад, софистициран доктор од Монтреал да остане во Сен-Мари-ла-Модерн. Селаните лажираат дека ги ценат фините работи во животот, како крикет и џез, кога во реалноста тие се груби луѓе кои не се заситуваат со хокеј.

“Monsieur Lazhar”

Еве еден потемен филм за алжирски имигрант кој живее во Монтреал. Тој зазема заменичка позиција во училиште откако професорката по француски се самоубива во училницата. Разбирливо, учениците се потресени, а Monsieur Lazhar има и свои трагедии со кои треба да се носи, но тие соработуваат за да формираат блиска врска.

(Забелешка: Внимавај на француско-канадските синхронизации на филмови и цртани филмови на англиски јазик. Иако гласовните глумци не зборуваат на начин на париски француски, тие исто така не го ставаат својот полн квебечки акцент. Гледањето синхронизирани медиуми може да ти даде погрешна претстава за тоа како навистина звучи québécois !)

3. Научи малку француско-канадски сленг

Ако планираш патување во Квебек, мора да користиш сленг и да пцуеш како вистински Québécois .

Како што е споменато погоре, католицизмот бил длабоко вкоренет во француско-канадската култура многу долго време. Денешната култура е повеќе секуларна, но таа религиозна fervor сепак останува на чудни начини.

Во Квебек, ова е очигледно во нивните пцовки. За почеток, пцовките се нарекуваат sacres , што доаѓа од sacrer (да се посвети).

И овде можеш да гледаш самата Квебечанка да објасни како да ги користиш некои од нив! Внимавај: овие зборови се прилично вулгарни, па не почнувај да ги викаш штом слеташ во Квебек.

4. Уживај во забавни телевизиски емисии

Повторно, многу ученици на француски не сфаќаат дека постои цел свет на франкофонска телевизија надвор од Франција.

Квебек има некои прекрасни емисии со врвен квалитет, па почни да гледаш! На YouTube, можеш да гледаш многу епизоди од “Tout le monde en parle” („Сите зборуваат за тоа“), високоенергична talk show емисија со многу познати франкофони говорители од Селин Дион до Ромео Далеар.

Некои епизоди се посериозни, а други се апсурдно забавни и вклучуваат многу караници, прекини и луѓе кои зборуваат еден преку друг. Секако, на почетокот ќе биде тешко да се разбере, но продолжи да се трудиш, и сè ќе ти се разјасни!

Што се однесува до ТВ серии, препорачувам “Unité 9” („Единица 9“), француско-канадски пристап кон драми за женски затвор. Не мисли дека ова е само имитација на „Портокаловата е новата црна“. Оваа серија има свој вклучен заплет, незаборавни ликови и многу помалку голотија!

5. Слушај Радио-Канада

Значи, трудољубиво гледав филмови и ТВ емисии полни со sacres , и се умори од измрморениот говор и сложениот дијалог? Опусти се со малку вести од Radio-Canada . Ова е канадската радиодифузна и телевизиска мрежа на француски јазик, и е со конзистентно одличен квалитет.

Ако нешто го поттикна мојот québécois во акција, тоа би било ова. Јазикот е поформален, па иако повеќето водители и соработници зборуваат со француско-канадски акцент, многу, многу е полесно да се разбере отколку филмовите и телевизијата. Вестите се повторливи, па ќе имаш многу шанси да го сфатиш правилно.

Покрај тоа, Radio-Canada не е само вести — тие имаат различни одлични програми. Јас лично ја сакам “Plus on est de fous, plus on lit!” („Колку повеќе луди имаме, толку повеќе читаме“, шега на пословицата plus on est de fous, plus on rit , која грубо се преведува како „колку повеќе, толку подобро“), емисија во која водителите интервјуираат автори за нивните нови изданија. Иако оваа програма заврши во 2022 година, има преку 1400 епизоди достапни за слушање.

Ако живееш во Канада (или имаш начин да го хакираш твојот компјутер да мисли дека живее во Канада), тогаш можеш да ја гледаш и ТВ станицата Радио-Канада на нивната веб-страница.

Сега повеќе немаш изговор да не го разбереш богатиот јазик на Квебек. Ако учиш француски, секогаш запомни дека постојат бројни француско говорни земји, секоја со своја уникатна култура и начин на зборување.

Затоа нурни во нова култура и оживеј го твоето учење!