Қытай тілін үйрену сабақтары: Грег Белл

Бүгін біз Грег Беллді таныстырамыз. Ол Нью-Джерсиден шыққан, Мичиганда колледжді бітірген, содан кейін жарты дүние бойы саяхаттап, Тайваньға келді, онда қазір тарих магистрі дәрежесі үшін оқуда. Қытай (және жапон!) тілдерін үйрену басынан өткерген оқиғалары туралы ол өз блогында талқылайды, ал оны Twitter @Zhongruige арқылы қадағалай аласыз.

Рахмет, Грег, және бәріңе рахат алуыңызды тілейміз!

Қытай тілін қанша уақыттан бері үйреніп жүрсіз? Қандай жағдайда? Қандай мақсатта? Неліктен бастадыңыз?

Мен 2005 жылдан бері қытай тілін үйреніп жүрмін, бірақ менің қызығушылығым шынымен жапон тілін үйренуіммен байланысты. Орта мектепте жапон тілі сабағын сынап көруге шешім қабылдадым. 3 жыл испан тілін оқыдым, содан кейін жапон тілін, неге болмасын? Мұғалім ең алдымен кандзиді (иероглифтерді) үйренуге өте қатаң болды және бізге бұл таңбалардан қорықпауға үйретті.

2004 жылы университетке түскенде, менің бөлмедесім осы қимылдайтын, шешілмейтіндей тілдің толық иероглифтерімен жұмыс істеп жатқанын байқадым, бұл тіл қытай тілі деп аталады екен. Мен ойладым, білесіз бе, мұны үйрену өте қызық болар еді! Егер де бір нәрсе болса, мені бастапқыда тартқан нақты осы иероглифтер болды. Сол уақыттан бері мен қытай тілін университетте, Тайваньдағы тіл орталығында, ал қазір магистратурада оқып жүргенде өз бетімше үйреніп жүрмін. Әркімнің тіл үйрену себебі әр түрлі; менікі - таза қызығушылық, сондықтан менің негізгі ынталандырғышым - тіл туралы көбірек білуді және Қытайдың бірегей жазу жүйесінің ұзақ тарихы мен дамуын ашуға ұмтылу.

Қытай тілін үйренуге қалай қарайсыз? Осының бәрі туралы сізде үлкен 想法-лар бар ма?

"Баянды қызық". Біреу өзінің қызығушылықтарын қуып, олардың оны қаншалықты алысқа апаратынын көруі керек дегенді білдіреді! Сіз өзіңізге не ұнайтынын, не ұнамайтыныңызды білесіз және оқу барысында осыны қуып көріңіз, сіз "шынымен оқып жатқан жоқсыз" сияқты сезілсе де. Менің ойымша, бұл бір түрдегі негізгі философия: оқу оқу сияқты болуы міндетті емес. Сіз оқулық ашпасаңыз немесе 500 SRS қайталау жасамасаңыз, сіз оқып жатқан жоқсыз дегенді білдірмейді. Шындығында, маңыздырағы - сіз тілмен қандай да бір жолмен өзара әрекеттесесіз. Сіз ән тыңдайсыз. Сіз бейнені көресіз. Сіз кітап/манга/журнал оқып көресіз. Сіз желіде жаңалықтар оқып көресіз. Сіз видео ойын ойнайсыз. Сіз қызығушылық үшін оқулық беттерін аударып көресіз. Қалай болғанда да, қытай тілімен өзара әрекеттесетін уақыт тапқанша - сізге тек осы керек.

Қытай тілін үйренудің қандай аспектілері сізге ең көп ұнайды?

Қысқаша айтқанда: қытай иероглифтерін оқу және жазу және классикалық мәтіндер мен поэзияны оқу. Мен үшін қытай тілін үйренуден осыдан артық қызық, осыдан артық рахат жоқ. Қытай иероглифтері өз ішінде соншалықты тарих пен мағынаны сақтайды. Олардың қайдан шыққанын, олардың мыңдаған жылдар бойы қалай өзгергенін (немесе мүлдем өзгермегенін!) білу өте қызықты. Мүмкін, ең қызығы, қазіргі қытай тілін оқи алу арқылы мыңдаған жылдарды қамтитын әдеби тарих ашылды. Мен үшін бұл шынымен де қытай тілін үйренудің рахаты.

Сіз басқа тіл үйренушілердің қандай қателерін көресіз? Қытай тілін үйренгенде адамдарға НЕ істеуге БОЛМАЙДЫ?

Менің ойымша, кейде үйренушілер оқулықтар мен материалдарға тым көп сеніп қойып, оқуға ұқсамайтын, ойынға ұқсайтын салаларға шығу қиын болады. Менің ойымша, осы екеуінің арасында бұзылуы керек белгілі бір кедергі бар. Сондай-ақ, қытай тілі сабақпен аяқталмайды (немесе кем дегенде сіздің қаншалықты құштарлығыңызға байланысты аяқталуы керек емес). Менің ойымша, сабақтар негіз қалыптастырудың тамаша тәсілі, бірақ сіздің қытай тіліңізді ілгерілететін нәрсе - сабақтан тыс таба алатын нәрсеңіз.

Екінші нәрсе, бұған байланысты, көптеген үйренушілер өздеріне тым көп қысым жасайды. Тондар! Штрихтар! 30 баджиллион иероглиф! Сүйекке жазылған жазулар! Эх, білесіз бе, оны келген сайын қабылдаңыз және "барлығын" емес, өзіңіз қалаған нәрсені қараңыз. Газет оқи алу үшін жеткілікті үйренгіңіз келе ме? Жүріңіз. Сол сөзсіз үлкен "Қызыл бөлменің түсі"н оқи алуға қабілетті болғыңыз келе ме? Неге болмасын! Өз құштарлықтарыңызды қуыңыз. Сіз не үйренгіңіз келетініңізді білесіз, бәрін үйренуге тырысып, қорқып қалмаңыз. Бұл оқулықтардың бір кемшілігі, олар сізге бәрінен аздап үйрену керек сияқты көрсетеді, шын мәнінде, сіздің қытай тіліңіз ағылшын тіліңіз сияқты мамандандырылуы мүмкін. Мүмкін сіз әдебиетке бейімсіз, немесе сіз деконструктивист-тарихшысыз. Әркімнің әртүрлі тілектері және қызығушылық салалары бар. Өздерікін қуыңыз. Сізге "Барлығын" (бас әріппен!) үйрену қажет сияқты сезінбеңіз. Өзіңізді ақылдан айналдырасыз.

Сүйікті сөздер немесе сөз тіркестері бар ма?

Сүйікті сөз тіркесі мынау болуы керек: 書中自有顏如玉 (shū zhōng zì yǒu yán rú yù), яғни кітапта сұлулық бар сияқты. Оқуды жақсы көретін және одан басын шығара алмайтын адамды сипаттауға тамаша тәсіл! Тағы біреуі, қызық үшін, біреуді "Батысқа саяхаттан" шыққан 豬八戒 (zhū bā jiè) деп атау. Достармен қолдануға болатын күлкілі лақап ат.

Тәжірибеңізден күлкілі оқиғалар бар ма? Ұялшақтық тілдік қателер, түсінбеушіліктер, сюреалистік сәттер?

Мен бір кезде 曰 (yuē) дегенің 說 (shuō) деудің басқа жолы екенін білдім (бұл классикалық екенін түсінбес бұрын), сондықтан мен айналада "我的朋友曰..." деп айтып жүрдім, оны 說 сияқты 講 (jiǎng) тәрізді алмастыруға болады деп ойлап. Адамдар оны негізінен сүйкімді деп тапты, бірақ менің ойымша, аздаған бөлігі мені жемқор бала деп ойлады, ол өзінің басқалардан қытай тілін жақсы білетінін ойлап, құдай-ау, "Императордың" ағылшын (яғни қытай) тілінде сөйлейтін болады. Қалай болғанда да, бұл оқиғалардың кейінірек Тайваньдағы достарыма қытай тілінде айтылуы үнемі әзіл көзі болып келді.

Есінде қалатын жетістіктер бар ма? "Аха!" немесе эврика сәттері болды ма?

Үш ай бұрын мен өз диссертациям үшін бір кітап оқып жаттым. Оған дейін ауыр қытай кітабын немесе мақаласын алып, онымен жұмыс істеу әрқашан қорқынышты сезілетін. Білесіз бе, бұл өте шаршататын сезілетін. Бұл әрқашан "Мінеки, отаршылдық білім беру саясаты туралы 300 бет. Тамаша." сияқты болды. Мен, әрине, ағылшын тілінде қызығар едім, бірақ қытай тілінде бұл мені ынталандырмайтын алып сандық болды. Мен оны алып, жартысына дейін оқып шығып, содан кейін тез шаршап, оны қайтадан қоятын едім. Қалай болғанда да, бір күні мен кенеттен материалды тоқтату немесе бір нәрсені іздеуге құмарлық сезімсіз оқи алатынымды байқадым. Барлығы "щық" етті және сол уақыттан бері бәрі оңайырақ болып келеді.

Мен оны басқаша сипаттай алмаймын, тек бәлкім, менің барлық кіріс ақпаратым соңында қабілеттің сезімсіз шығысына айналды. Әрине, менің әлі көп жұмысым бар, бірақ бұл соншалықты ынталандыратын болды. Мұндай сәттерді ләззат алу керек; кейде сіз мақала оқығанда орын алады, ал кейде сіз белгіге пассивті түрде қарап жатқанда. Кенеттен сіз "Мен мұның бәрін оқи аламын" деп түсінесіз. Бұл тамаша. Шынымен де адам ие болуы мүмкін ең жақсы ынталандырғыш.

Қытай тілін оқып жүргенде өзіңізді қалай ынталандырасыз?

Сүйеніңіз, дем алыңыз және шай ішіңіз. Уақыт болса, тауға шығыңыз.

Рахмет, Грег. Кереме кеңес! Мен де "Мен мұның бәрін оқи аламын!" деген сәттер үшін өмір сүремін - мен олар туралы бірнеше ай бұрын берген сұхбатымда жазған едім. Грегтің блогын мына жерден тексеруді ұмытпаңыз.

Ал егер сізге қытай тілі сабақтары керек болса, Lingflix-ті тексеріңіз. Lingflix нақты бейнелерді – мысалы, музыкалық бейнелерді, кино трейлерлерін, жаңалықтар мен ынталандыратын сөйлеулерді – алып, оларды жекелендірілген тіл үйрену сабақтарына айналдырады. Сіз Lingflix-ті 2 апта бойы тегін сынап көре аласыз. Сайтты тексеріңіз немесе iOS қосымшасын немесе Android қосымшасын жүктеп алыңыз. П.С. Қазіргі жарнамалық ұсынысты пайдалану үшін мына жерді басыңыз! (Айдың соңына дейін жарамды.)

Және Тағы Бір Нәрсе... Егер сіз мен сияқты болсаңыз және қытай тілін кино және басқа медиа арқылы үйренуге ұнатсаңыз, Lingflix-ті тексеруіңіз керек. Lingflix арқылы сіз YouTube немесе Netflix-тегі кез келген субтитрленген контентті тартымды тілдік сабаққа айналдыра аласыз. Мен сонымен қатар Lingflix-те қытай тілін үйренушілерге арнап таңдап алынған бейнелердің үлкен кітапханасы бар екенін жақсы көремін. Жақсы контентті іздеуге енді қажет жоқ - бәрі бір жерде! Менің ең жақсы көретін мінездемелерімнің бірі - интерактивті субтитрлер. Кез келген сөзге түрту арқылы сіз суретті, анықтаманы және мысалдарды көре аласыз, бұл оны түсінуді және есте сақтауды әлдеқайда жеңілдетеді. Ал егер сіз жаңа сөздерді ұмытып қалудан қорықсаңыз, Lingflix сізді қорғайды. Сіз сөздік қорыңызды нығайту үшін қызықты жаттығуларды орындайсыз және қайталау уақыты келгенде еске салынасыз, осылайша сіз үйренгендеріңізді сақтайсыз. Сіз Lingflix-ті компьютеріңізде немесе планшетіңізде пайдалана аласыз немесе қосымшаны App Store немесе Google Play-ден жүктеп ала аласыз. Қазіргі жарнамалық ұсынысты пайдалану үшін мына жерді басыңыз! (Айдың соңына дейін жарамды.)