Հանգըլ | Կորեական այբուբենը

Ծանոթացե՛ք Հանգըլին (한글), զարմանահրաշ պարզ գրային համակարգին, որը ոմանք համարում են օտար լեզվի լավագույն այբուբենը:

Նախքան Հանգըլի ստեղծումը, կորեացիների հիմնական գրային համակարգը հիմնված էր չինական նիշերի վրա: Կարդալ և գրել իմանում էին հիմնականում բարձր խավի ներկայացուցիչները, հիմնականում այն պատճառով, որ օգտագործվող անթիվ բարդ չինական նշանները հասարակ ժողովրդի համար հեշտությամբ չէին ընկալվում և գրանցվում:

Չոսոն դինաստիայի չորրորդ արքա Սեջոն մեծագույնը (Սեջոն) սկսեց ավելի մատչելի տեղական գրային համակարգ ստեղծելու ջանքերը: Ժամանակի ամենախելացի խորհրդականների համատեղ ջանքերով ստեղծվեց Հանգըլ այբուբենը (նախնական անվանումը՝ 훈민정음):

Եվ հիմա, դարեր անց, Հանգըլը մնում է նույնքան նրբագեղ և սիրված ինչպես կորեացիների, այնպես էլ կորեերեն սովորողների կողմից:

Բաղաձայններ

Կորեերենում բաղաձայնները կոչվում են 자음: Եվ բախտի բերմամբ, նրանցից շատերը կարելի է համեմատել անգլերեն այբուբենի տառերի հետ:

Հիմնական բաղաձայններ

Ընդհանուր առմամբ կա 14 հիմնական բաղաձայն: Ես կներկայացնեմ բաղաձայնը, փակագծերում՝ այբուբենում որպես տառ այն արտասանելու ձևը, իսկ դրանից հետո՝ դրա մոտակա անգլերեն հնչյունային համարժեքը:

ㄱ (գիյոք) – G Այս հրացանի (gun) տեսք ունեցող բաղաձայնը հնչում է անգլերեն G-ի պես:

ㄴ (նիին) – N Այն նման է շրջված ㄱ-ի, բայց հնչում է ճիշտ անգլերեն N-ի պես:

ㄷ (դիգըտ) – D Այն հնչում է ինչպես ավելի փափուկ անգլերեն D: Արտասանելիս լեզվիդ ծայրը պետք է թեթևակի (իսկապես թեթևակի!) դիպչի վերին ատամների հետնամասին:

ㄹ (րիիլ) – R / L Այս օձանման (snake-like) տառը հնչում է անգլերեն R-ի պես, բայց ավելի փափուկ շեշտադրությամբ: Փաստորեն, այն կարելի է համարել R և L հնչյունների խառնուրդ: Արտասանելիս լեզվիդ պետք է արագ շարժում կատարի բերանի վերին հատվածի հետ:

ㅁ (միիմ) – M Այն հնչում է անգլերեն M-ի պես: Հարմար կերպով այս բաղաձայնի ձևը հիշեցնում է բաց բերան (mouth):

ㅂ (բիիբ) – B Այն նման է ㅁ-ի, որի ձեռքերը վեր են բարձրացրած: Այն հնչում է անգլերեն B-ի պես և իրականում շատ չի տարբերվում փոքրատառ "b"-ից:

ㅅ (շիոտ) – S Այս բաղաձայնը մի քիչ խրթին է, քանի որ այն կարող է հնչել ինչպես սովորական անգլերեն S, այնպես էլ ավելի շատ ինչպես SH: Դա կախված է դրա դիրքից վանկի մեջ, ինչպես նաև հաջորդող ձայնավորից: Այն կարող է նույնիսկ ընդունել կարճ T հնչյուն, եթե այն վանկի վերջին բաղաձայնն է:

ㅇ (իին) – Պլեյսհոլդեր / NG Այս բաղաձայնը եզակի է, քանի որ այն իրականում չունի յուրահատուկ հնչյուն (հարմար կերպով այն մի քիչ նման է զրոյի): Այն իրականում հայտնի է որպես «լուռ բաղաձայն» և օգտագործվում է որպես պլեյսհոլդեր ձայնավորից առաջ: Այն ընդունում է NG հնչյուն, երբ այն վանկի վերջին բաղաձայնն է:

ㅈ (ջիիդ) – J Այն հնչում է անգլերեն J-ի պես և մի քիչ նման է նրան, կարծես փորձում է բաժանել ոտքերը:

ㅊ (չիիդ) – CH Այն հաճախ շփոթվում է ㅈ-ի հետ, բայց ուշադիր նայեք վերևի տարբերակիչ հորիզոնական գծին:

ㅋ (քիիկ) – K Այն նման է ㄱ-ի, որի վրա ակոս (notch) կա, ինչը կարող է հուշել, որ դրան պետք է ավելի ուժեղ, կոշտ արտասանություն տալ: G հնչյունը դառնում է սուր K հնչյուն:

ㅌ (թիիդ) – T Այն նման է ㄷ-ի, որի վրա ակոս կա, և ինչպես ㅋ-ը, սա ցույց է տալիս, որ դրան պետք է ավելի ուժեղ արտասանություն տալ: D հնչյունը դառնում է կարծր T հնչյուն: Օգտագործի՛ր քո ատամները:

ㅍ (փիիբ) – P Այն մի քիչ նման է հունական ոճի սյան (pillar), այնպես որ կարող ես դա օգտագործել որպես տեսողական հուշում, թե ինչպես է այն հնչում:

ㅎ (հիիդ) – H Այն նման է գլխի, որի վրա փոքրիկ գլխարկ (hat) կա (իրականում՝ գլխարկ, որը նման է ավանդական կորեական 갓-ին):

Կրկնակի բաղաձայններ

Սա հենց այն է, ինչ թվում է՝ նույն բաղաձայնը երկու անգամ: Սակայն դրանք վանկի մեջ գործում են որպես մեկ բաղաձայն:

Կան հինգ հիմնական բաղաձայններ, որոնք ունեն կրկնակի բաղաձայն ձևեր.

• ㄱ → ㄲ (gg կամ kk)
• ㄷ → ㄸ (dd կամ tt)
• ㅅ→ ㅆ (ss)
• ㅈ → ㅉ (jj)
• ㅂ → ㅃ (bb կամ pp)

Այս բաղաձայնների հնչյունն էլ հիմնականում իրենց հիմնական բաղաձայնի «կրկնապատիկն» է: Սա նշանակում է ավելի սուր և շնչեղ արտասանություն:

Կորեական բաղաձայնների արտաբերումը

Եթե դու արդեն փորձել ես բարձրաձայն արտասանել այս բաղաձայնները, կարող ես նկատել մի հետաքրքիր բան: Ինչ-որ կերպ բաղաձայնի ձևը «ինտուիտիվ» է թվում, թե ինչպես են դրանք հնչում:

Շատ լեզվաբաններ պնդում են, որ սա պատահական չէ: Կորեական բաղաձայնների հնչյունաբանական արտաբերումը մասամբ համապատասխանում է նրանց գրային ձևին:

Ահա հնգյակ հնչյունաբանական արտաբերման կատեգորիաներ.

• Ետալեզվային (Velar). լեզվի հետևի մասը հպվում է բերանի ետևի ծածկույթին:
• Ատամնալեզվային (Alveolar). լեզուն հպվում է վերին առջևի ատամների հետևի լնդային ելուստին:
• Երկշրթային (Bilabial). երկու շուրթերն էլ հպվում են միմյանց:
• Ատամնային (Dental). լեզուն հպվում է վերին առջևի ատամների հետևի մասին:
• Ձայնային ճեղքային (Glottal). ձայնալարերի միջև եղած տարածությունը բացվում ու փակվում է:

Եվ ահա կորեական բաղաձայնները՝ դասակարգված ըստ իրենց համապատասխան հնչյունաբանական արտաբերման.

• Ետալեզվային բաղաձայններ. ㄱ և ㅋ: Նկատի՛ր, թե ինչպես են դրանք նմանեցնում լեզվի կամարը բերանի հետևի մասին հպվելու ձևին:
• Ատամնալեզվային բաղաձայններ. ㄴ, ㄷ, ㅌ և ㄹ: Դրանք արտացոլում են լեզվի հարթությունն ու կորությունը, երբ այն հպվում է լնդային ելուստին:
• Երկշրթային բաղաձայններ. ㅁ, ㅂ և ㅍ: Դրանք նմանեցնում են բերանի կամ շուրթերի ձևին:
• Ատամնային բաղաձայններ. ㅅ, ㅈ, ㅊ: Դրանք ունեն ատամանման ուրվագիծ:
• Ձայնային ճեղքային բաղաձայններ. ㅇ և ㅎ: Դրանք կլոր են, ինչպես բացվածքը ձայնալարերի միջև:

Իսկական հնարք է: Իհարկե, պարտադիր չէ, որ իմանաս այս կատեգորիաները, բայց սա դեռ օգտակար տեղեկություն է տառերը ճիշտ արտասանելու համար:

Ձայնավորներ

Կորեերենում ձայնավորները կոչվում են 모음: Դրանք հաճախ դասակարգվում են ըստ իրենց ձևի և գրման եղանակի:

Հիշի՛ր, որ կորեերենում ձայնավորներն ավելի շատ «խառը» անգլերեն ձայնավոր հնչյուններ են: Մենք չենք կարող դրանք խստորեն տարբերակել որպես A, E, I, O կամ U տառեր:

Ես կներկայացնեմ ձայնավորը, փակագծերում՝ դրա լատինատառ գրությունը (ռոմանիզացիան), իսկ դրանից հետո՝ համառոտ բացատրություն, թե ինչպես է այն հնչում:

Ուղղահայաց ձայնավորներ

ㅏ (ա) Հնչում է ինչպես AH, ինչպես արտասանվում է «father» բառում:

ㅑ (յա) Հնչում է ինչպես YA, ինչպես արտասանվում է «yacht» բառում:

ㅓ (ո) Հնչում է ինչպես UH, ինչպես O-ն «other» բառում, բայց լատինատառ գրվում է որպես eo:

ㅕ (յո) Հնչում է ինչպես YUH, ինչպես «yuck» բառում, բայց լատինատառ գրվում է որպես yeo:

ㅣ (ի) Հնչում է ինչպես EE, ինչպես «teeth» բառում: Երբեմն այն կարող է գրվել նաև որպես ee՝ i-ի փոխարեն:

Հորիզոնական ձայնավորներ

ㅗ (օ) Հնչում է ինչպես OH, ինչպես, վստահաբար, «oh»:

ㅛ (յո) Հնչում է ինչպես YO, ինչպես «yogurt» բառում:

ㅜ (ու) Հնչում է ինչպես OO, ինչպես «boot» բառում:

ㅠ (յու) Հնչում է ճիշտ ինչպես «you» բառը:

ㅡ (ը) Չկա ճշգրիտ անգլերեն տառային համարժեք, բայց այն հիմնականում ավելի «հարթեցված» ㅜ հնչյուն է: Արտասանի՛ր ㅜ նորմալ կերպով, և դա անելիս ավելի շատ քաշի՛ր և հարթեցրո՛ւ ներքևի շրթունքդ (այնքան, որ ներքևի ատամներդ երևան):

Կրկնակի կամ բարդ ձայնավորներ

Ճիշտ է, ոչ միայն կորեական բաղաձայններն են կրկնապատկվում:

Կորեերեն կրկնակի ձայնավորները կամ բարդ ձայնավորները կոչվում են այդպես, քանի որ դրանք բաղկացած են երկու գրված ձայնավորից և հիմնականում միավորում են երկու ձայնավոր հնչյուն: Ինչպես կրկնակի բաղաձայնները, կրկնակի ձայնավորները նույնպես գրելիս համարվում են մեկ ձայնավոր:

Կնկատես, որ այս ձայնավորներից ոմանք հնչում են ճիշտ նույն կերպ: Իրոք, նույնիսկ կորեացիները դժվարանում են տարբերակել դրանք, ուստի հաճախ դա չեն անում ո՛չ խոսքում, ո՛չ գրավոր:

ㅐ (է) ㅏ-ի և ㅣ-ի համադրություն: Արտասանվում է EH, ինչպես E-ն «egg» բառում:

ㅒ (յէ) ㅑ-ի և ㅣ-ի համադրություն: Արտասանվում է YEH, ինչպես Y-ն «yes» բառում:

ㅔ (ե) ㅓ-ի և ㅣ-ի համադրություն, բայց իրականում հնչում է ճիշտ ինչպես ㅐ:

ㅖ (յե) ㅕ-ի և ㅣ-ի համադրություն: Հնչում է ճիշտ ինչպես ㅒ:

ㅚ (վե) ㅗ-ի և ㅣ-ի համադրություն: Արտասանվում է WEH, ինչպես «welding» բառում:

ㅟ (վի) ㅜ-ի և ㅣ-ի համադրություն: Արտասանվում է OO-EE, ինչպես «ewie»-ն «Stewie» բառում:

ㅢ (ի) ㅡ-ի և ㅣ-ի համադրություն: Մի քիչ նման է ㅟ-ին, բայց ավելի «հարթ»: Ինչպես և ㅡ ձայնավորի դեպքում, արտասանելիս համոզվի՛ր, որ ներքևի շրթունքդ քաշվում է ներքև, կարծես դեմքդ խոժոռում ես:

ㅘ (վա) ㅗ-ի և ㅏ-ի համադրություն: Արտասանվում է WAH, ինչպես «water» բառում:

ㅝ (վո կամ վո) ㅜ-ի և ㅓ-ի համադրություն: Արտասանվում է WO, ինչպես «wonder» բառում:

ㅙ (վէ) ㅗ-ի և ㅐ-ի համադրություն: Հնչում է ինչպես ㅚ:

ㅞ (վե) ㅜ-ի և ㅔ-ի համադրություն: Հնչում է ինչպես ㅚ և ㅙ:

Այս բոլոր տառերն ու հնչյունները յուրացնելու հիանալի միջոց է ենթագրերով տեսանյութեր դիտելը, որպեսզի կարողանաս կարդալ միաժամանակ լսելով, թե ինչպես է ամեն ինչ իրականում արտասանվում: YouTube-ը կամ Netflix-ը լավ են դրա համար, բայց ուսուցման մի փոքր լրացուցիչ աջակցության համար կարող ես փորձել Lingflix-ի նման ինչ-որ բան:

Ինչպես Հանգըլ նիշերից կազմել կորեական վանկեր

Հանգըլ տառերը ոչ միայն հեշտ է առանձին գրել: Դրանք փաստացի վանկերի ձևավորումը նույնպես շատ հեշտ գործընթաց է:

Կարող ես ծանոթանալ կորեական վանկերին նվիրված մեր հատուկ դասին այստեղ.

Դրանց աշխատանքի սկզբունքը արագ հասկանալու համար ահա երեք հիմնական կանոն:

1. Վանկը պետք է ունենա բաղաձայն և ձայնավոր

Ցանկացած կորեական վանկի համար պետք է լինի առնվազն մեկ բաղաձայն և մեկ ձայնավոր: Ձայնավորը հաջորդում է բաղաձայնին: Չի կարող լինել վանկ, որը բաղկացած է բացառապես բաղաձայններից:

Սակայն կարող են լինել վանկեր, որոնք բաղկացած են միայն ձայնավոր հնչյուններից: Այս դեպքերում լուռ ㅇ բաղաձայնն է զբաղեցնում գլխավոր բաղաձայնի դիրքը:

2. Վանկը պետք է ունենա երկու-չորս նիշ

Կորեական վանկը բաղկացած է նվազագույնը երկու և առավելագույնը չորս Հանգըլ տառից: Վանկերի մեծ մասը կազմված է երկու-երեք տառից: Հիշի՛ր, որ կրկնակի բաղաձայնը և կրկնակի ձայնավորը ևս հաշվվում են որպես մեկ տառ:

3. Կորեական վանկերը գրվում են որպես բլոկներ

Անգլերենում մենք գրում ենք բառի տառերը ձախից աջ, կողք կողքի: Կորեերենում Հանգըլ տառերը վանկի ներսում գրվում են քառակուսի ձևաչափով, և բոլոր վանկերը պետք է լինեն նույն քառակուսի չափի: Տես այս օրինակները.

• Երկու նիշ. 호 և 하
• Երեք նիշ. 븐 և 박
• Չորս նիշ. 묶 և 닭

Նկատի՛ր, թե ինչպես երրորդ և չորրորդ տառերը պետք է «կծկվեն», որպեսզի տեղավորվեն քառակուսի ձևի մեջ:

Կարող ես նաև տեսնել, որ վանկի ձայնավորի՝ հորիզոնական կամ ուղղահայաց լինելը նույնպես կանդրադառնա բաղաձայնների կողմնորոշման վրա:

Սա Հանգըլ տառերով կորեական վանկեր գրելու միայն հիմունքներն են: Դրանց կառուցվածքի ավելի խորը ուսումնասիրության համար տես այս գրառումը:

Կա պատճառ, թե ինչու Հանգըլը սիրված է լեզվասերների շրջանում: Գուցե այս ուղեցույցը պարզ է դարձրել, թե ինչու:

Շատ ուսանողներ հակված են սովորել այս կորեական այբուբենը բավական արագ, և ես վստահ եմ՝ դու էլ կսովորես:

Կրկին շնորհավորանքներ՝ կորեերեն սովորելու առաջին քայլերը կատարելու որոշմանդ համար: Այս պահից սկսած՝ ամեն ինչ կդառնա ավելի զվարճալի: