Ճապոներենի նախադասության կառուցվածքի ներածություն

Այսպիսով, դուք արդեն սովորել եք որոշ ճապոներեն բառապաշար։

Հիմա ինչպե՞ս այն միավորել կոհերենտ նախադասությունների մեջ։

Դուք պետք է սովորեք ճապոներենում բառերի հերթականության, մասնիկների ճիշտ օգտագործման և ամենուրեք առկա です (“դեսու”)–ի մասին։

Այս արագ ներածությունը կօգնի ձեզ հասկանալ, թե ինչպես սկսել ճապոներենի նախադասության կառուցվածքից։

Ճապոներենի սուբյեկտ–օբյեկտ–բայ (SOV) կառուցվածքը

Ճապոներեն նախադասությունները հետևում են SOV կառուցվածքին։

SOV նշանակում է «սուբյեկտ–օբյեկտ–բայ»։ Սա նշանակում է, որ սկզբում գալիս է սուբյեկտը, այնուհետև՝ օբյեկտը կամ օբյեկտները, և նախադասությունն ավարտվում է բային։ Դուք դրա բազմաթիվ օրինակներ կտեսնեք այս հոդվածում։

Եկեք նայենք օրինակի․

ジンボはリンゴを食べる。 じんぼはりんごをたべる։ Ջիմբո — խնձոր — ուտում է (Ջիմբոն խնձոր է ուտում)

«Ջիմբո»–ն սուբյեկտն է, «ուտում է»–ն՝ բայը, իսկ «խնձոր»–ը՝ օբյեկտը։ Այս նախադասությունը հետևում է SOV կառուցվածքին։

Ճապոներեն կապուղին՝ です

Եթե երբևէ լսել եք ինչ–որ մեկի ճապոներեն խոսել, լինի դա իրական կյանքում, թե հեռուստատեսությամբ, դուք անպայման հանդիպել եք ճապոներեն です բառին։

です–ը ճապոներեն լեզվի ամենահիմնական տերմիններից մեկն է, բառացի նշանակելով «լինել» կամ «է»։ Շատերը այն ընկալում են որպես պարզապես պաշտոնականության ցուցիչ, բայց այն կատարում է բազմաթիվ գործառույթներ։

ա–ն կապուղի է, ինչը նշանակում է, որ այն կապում է նախադասության սուբյեկտը ստորոգյալի հետ՝ ստեղծելով ամբողջական նախադասություն։ Ճապոներենի ամենահիմնական նախադասության կառուցվածքը «A は B です»–ն է (A–ն B է)։

Իմ անունը Ամանդա է։ 私はアマンダ です 。 わたしはあまんだ です 。

Նա ամերիկացի է։ 彼はアメリカ人 です 。 かれはあめりかじん です 。

です–ը նաև ծառայում է նախադասության ավարտը նշելու համար՝ բայի տեղը զբաղեցնելով։ Բացի այդ, です–ը երբեք չի գալիս ます–ով ավարտվող բայեր պարունակող նախադասությունների վերջում։

Թոմը սիրում է թեյ։ トムさんはお茶が好き です 。 とむさんはおちゃがすき です ।

Թոմը թեյ է խմում։ トムさんはお茶を飲み ますです 。(Սխալ) トムさんはお茶を飲み ます 。(Ճիշտ) とむさんはおちゃをのみ ます

Անցյալ ժամանակը でした–ով

Անցյալում կատարված ինչ–որ բան նկարագրելիս です–ը վերածվում է でした–ի։

Քննությունը հեշտ էր։ 試験は簡単 でした 。 しけんはかんたん でした。

Երեկ իմ ծննդյան օրն էր։ 昨日は私の誕生日 でした 。 きのうはわたしのたんじょうび でした。

です–ի պաշտոնականության աստիճանները

Ինչպես ճապոներենի շատ բառերում, です–ն ունի պաշտոնականության տարբեր աստիճաններ․ だ, です, である և でございます։

• です–ը հիմնական պաշտոնական ձևն է և առավել օգտակար կլինի ամենօրյա խոսակցություններում։
• だ–ն օգտագործվում է ընկերների կամ ընտանիքի անդամների միջև ոչ պաշտոնական խոսքում։
• である–ը օգտագործվում է պաշտոնական գրավոր ճապոներենում, օրինակ՝ թերթերում։
• でございます–ը ամենապաշտոնական ձևն է, օգտագործվում է ձեր ղեկավարի կամ կարևոր անձի հետ խոսելիս։

Եթե չգիտեք, թե որ ձևն օգտագործել, պարզապես մնացեք です–ի վրա։ Անձը, ում հետ խոսում եք, կհասկանա, որ դուք փորձում եք քաղաքավարի լինել։

Ճապոներեն բայի տեղադրումը

Ինչպես արդեն ասացի, ճապոներեն բայերն ունեն միայն երկու ժամանակ՝ անցյալ և ոչ անցյալ։

Ինչպես անգլերենում, անցյալ ժամանակը կազմվում է բայի վերջավորությունը փոխելով։

Ես վազեցի դեպի խանութ։ 私は店に走り ました 。 わたしはみせにはしり ました ।

Մայուն երեկ երեկո սովորում էր։ 昨日の夜、まゆさんは勉強 した 。 きのうのよる、まゆさんはべんきょう した ।

Էլիսը թխվածքաբլիթներ պատրաստեց։ アリスはクッキーを作 った 。 ありすはくっきーをつく った ।

Ի տարբերություն անգլերենի, ճապոներեն բայերը խիստ կանոնավոր են։

Ճապոներեն բայերի կատեգորիաները

Շատերը կարելի է բաժանել երկու կատեգորիայի․ う բայեր և る բայեր։ Կարևոր է իմանալ նրանց միջև եղած տարբերությունը, քանի որ դրանք խոնարհվում են տարբեր կերպ։

Յուրաքանչյուր բայ գոյություն ունի նաև բառարանային և պաշտոնական ձևով՝ բառարանային ձևն օգտագործվում է ոչ պաշտոնական խոսքում կամ եթե դուք փորձում եք այն գտնել... բառարանի մեջ։

う բայերը այն բայերն են, որոնք իրենց բառարանային ձևով ավարտվում են う, ある, うる կամ おր հնչյուններով։ Դրանք դառնում են պաշտոնական, երբ ավելացնում եք う–ն և այն փոխարինում います–ով։

• 話す/話します (はなす/はなします, խոսել)
• 行く/行きます (いく/いきます, գնալ)
• 飲む/飲みます (のむ/のみます, խմել)
• 作る/作ります (つくる/つくります, պատրաստել)

いる և える հնչյունով ավարտվող բայերը գրեթե միշտ る բայեր են։ る բայերը դառնում են պաշտոնական՝ դեն նետելով る–ն և այն փոխարինելով ます–ով։

• 食べる/食べます (たべる/たべます, ուտել)
• 見る/見ます (みる/みます, տեսնել)
• 起きる/起きます (おきる/おきます, վեր կենալ)

Գոյություն ունեն միայն երկու էապես անկանոն բայ՝ する (անել) և くる (գալ)։ Նրանց պաշտոնական ձևերը համապատասխանաբար します և きます են։

Ճապոներեն բայերի ժխտումները

Ժխտական ձևերը նույնպես կազմվում են բայի վերջավորությունը փոխելով, ինչը տարբերվում է՝ կախված բայի տեսակից։ Օրինակ․

• ւ բայերի համար փոխարինեք う հնչյունը あない–ով։
• る բայերի համար դեն նետեք る–ն և փոխարինեք այն ない–ով։ する–ը դառնում է しない, իսկ くる–ը՝ こない։

Դուք կարող եք շատ ավելին սովորել ճապոներեն բայերը ժխտելու մասին այստեղ։

Բայերի օգտագործումը նրբերանգներ արտահայտելու համար

Չնայած կան միայն երկու ժամանակաձևեր, ճապոներեն բայերը փոխվում են՝ նրբերանգներ արտահայտելու համար։ Ճապոներենի նախադասության կառուցվածքը ագրատինատիվ է։

Սա լեզվաբանների կողմից օգտագործվող հիանալի բառ է, որը պարզ բառերով նշանակում է. «Դուք բազմաթիվ բաներ եք ավելացնում բայերի վերջում»։ Յուրաքանչյուր բայ ունի արմատային ձև, որը ավարտվում է て կամ で–ով։

Դուք կարող եք ավելացնել այս արմատային վերջավորություններին՝ ավելի շատ իմաստ հաղորդելու համար։ Բայց դա իսկապես անհրաժեշտ չէ պարզ ճապոներեն նախադասություններ կազմելու համար, ուստի մենք առայժմ կբաց թողնենք դա։

Ճապոներեն հետադասությունները

Մինչ անգլերենն ունի նախադասություններ, ճապոներենն ունի հետադասություններ։

Նախադասությունները այն բառերն են, որոնք ցույց են տալիս նախադասության մասերի միջև հարաբերությունները, ինչպիսիք են «դեպի», «ում», «մեջ», «միջև», «ից» և այլն։

Անգլերենում դրանք գալիս են գոյականներից առաջ։ Բայց ճապոներենում դրանք հաջորդում են գոյականներին։ へ նշանակում է «դեպի», ուստի հաջորդ նախադասությունը բառացիորեն «Իսպանիա դեպի գնացել է» է։

Ես գնացել եմ Իսպանիա։ スペイン へ 行きました。 すぺいん へ いきました。

Հաջորդ օրինակում 彼女 նշանակում է «նրա», ուստի այն, ինչ ասում եք, «նրանից» է, այլ ոչ թե «նրանից»։

Նրանից լսե՞լ եք։ 彼女 から 聞きましたか？ かのじょ から ききましたか？

Ճապոներեն մասնիկները

Նմանատիպ ձևով, ինչ հետադասությունները, ճապոներենն ունի քերականական փոքրիկ մասեր, որոնք կոչվում են մասնիկներ։

Ճապոներեն մասնիկները գալիս են ուղղակիորեն այն գոյականից, ածականից կամ նախադասությունից հետո, որը դրանք փոփոխում են, և կարևոր են հաղորդվող իմաստը հասկանալու համար։

Ճապոներենում կան տասնյակ մասնիկներ, բայց մենք կծածկենք ինը տարածվածները՝ は, が, を, の, に, へ, で, も և と։

は (թեմայի ցուցիչ)

は–ն նշում է նախադասության թեման և կարող է թարգմանվել որպես «եմ», «է», «են» և «ինչ վերաբերում է»։ Նկատի ունեցեք, որ չնայած այն օգտագործում է ha գիրը, այն իրականում արտասանվում է wa։

Ես ուսանող եմ։ 私 は 学生です。 わたし は がくせいです。

Գրիչը սև է։ ペン は 黒いです。 ぺん は くろいです。

Այս նախադասություններում 私 (վատասի, ես) և ペン (գրիչ) նշված են は–ով, ինչը դարձնում է հետևյալ բոլոր տեղեկությունները ուղղակիորեն վերաբերող 私–ին և ペン–ին համապատասխանաբար։

が (սուբյեկտի ցուցիչ)

が–ն ցույց է տալիս և ընդգծում նախադասության սուբյեկտը՝ գործողությունը կատարողը։ Բացի այդ, այն կարող է միացնել նախադասությունները որպես «բայց» և ծառայում է որպես հարցական նախադասությունների լռելյայն մասնիկ։

Այն թռչունը երգում է։ あの鳥 が 鳴いています。 あのとり が ないています。

Ո՞վ կգա։ 誰 が 来ますか？ だれ が きますか？

Յուտան ուսանել է արտասահմանում Չինաստանում (ընդգծում է Յուտայի վրա) ゆうたさん が 中国に留学しました。 ゆうたさん が ちゅうごくにりゅうがくしました。

は և が–ը երկու մասնիկներ են, որոնք կարող են հեշտությամբ խառնվել, ուստի ահա որոշ խորհուրդներ՝ դրանք ճիշտ օգտագործելու համար։

は–ն ընդհանուր սուբյեկտ է, մինչ が–ն ավելի կոնկրետ է։ は–ն նաև օգտագործվում է որպես հակադրության ցուցիչ が–ով նախադասություններում՝ երկու սուբյեկտների միջև որոշակի տարբերություն ցույց տալու համար։

Իմ քույրիկը չի սիրում կատուներ, բայց նա սիրում է շներ։ 妹は猫 が 嫌いだけど、犬 は 好きです。 いもうとはねこ が きらいだけど、いぬ は すきです։

を (օբյեկտի ցուցիչ)

を–ն ցույց է տալիս նախադասության ուղիղ օբյեկտը, ինչը նշանակում է, որ այն ցույց է տալիս, որ բայը ինչ–որ բան է անում կամ բայի գործողությունը կատարվում է օբյեկտի վրա։ Այն հաջորդում է գոյականներին և գոյականական արտահայտություններին։

Ես բանջարեղեն եմ ուտում։ 私は野菜 を 食べます。 わたしはやさい を たべます。

Այսօր երեկոյան նա կպատրաստի ընթրիք։ 今夜、彼は夕食 を 作ります。 こんや、かれはゆうしょく を つくります。

Առաջին նախադասությունում «բանջարեղեն»–ը օբյեկտն է, և «ուտել»–ը նրանց նկատմամբ կատարվող գործողությունն է։ Նույնը վերաբերում է «ընթրիք»–ին և «պատրաստել»–ին երկրորդ նախադասությունում։

の (սեփականության ցուցիչ)

の–ն ծառայում է որպես սեփականության մասնիկ՝ նշելով, որ ինչ–որ բան պատկանում է մեկ այլ բանի։ Այն նաև ծառայում է որպես ընդհանուր գոյական՝ նշանակելով «սա»։

Դա ուսուցչի պայուսակն է։ それは先生 の かばんです。 それはせんせい の かばんです։

Ես ուզում եմ գնել դեղինը։ 黄色い の を買いたいです。 きいろい の をかいたいです。

に (ժամանակի և շարժման ցուցիչ)

に–ը շարժման և ժամանակի մասնիկն է, որը ցույց է տալիս այն վայրը, դեպի որն առարկան շարժվում է, երբ ուղեկցվում է շարժում արտահայտող բայի կողմից։

Այն նաև ցույց է տալիս նպատակակետերը և այն վայրերը, որտեղ ինչ–որ բան գոյություն ունի, երբ այն ուղեկցվում է いる/ある–ով։ Այն կարող է թարգմանվել որպես «դեպի», «մեջ/ում» կամ «համար»։

Յուկակոն եկել է կինոթատրոն։ ゆかこさんは映画館 に 来ました。 ゆかこさんはえいがかん に きました。

Տարածքում նստարան կա։ 公園 に ベンチがあります。 こうえんにべんちがあります。

へ (ուղղության և նպատակակետի ցուցիչ)

へ–ը ուղղության մասնիկ է, որը նման է に–ին, բայց օգտագործվում է բացառապես նպատակակետերը նշելու համար։ へ–ն ընդգծում է այն ուղղությունը, որով ինչ–որ բան շարժվում է։ Այն նաև կարդացվում է e, չնայած գրվում է he։

Ես գնացել եմ ռեստորան։ 私はレストラン へ 行きました。 わたしはれすとらん へ いきました։

Ուղղություն նշելիս に և へ–ը հաճախ փոխարինելի են, մինչդեռ へ–ը երբեք չի օգտագործվում որպես «համար/ում»։

で (տեղադրության և միջոցի ցուցիչ)

で–ն կարող է ունենալ մի քանի իմաստ՝ կախված համատեքստից։ Այն կարող է նշանակել գործողության տեղը, ցույց տալ այն միջոցը, որով գործողություն է կատարվում, կամ միացնել նախադասությունները։

Շիգեոն գնումներ է կատարել հանրախանութում։ しげおさんはデパート で 買い物しました。 しげおさんはでぱーと で かいものしました。

Ես Կանադա եկա ինքնաթիռով։ 私は飛行機 で カナダに来ました。 ひこうき で かなだにきました。

Այդ մարդը հայտնի է և բարի։ その人は有名 で 、優しいです。 そのひとはゆうめい で 、やさしいです。

も (նմանության ցուցիչ)

も–ն, որը թարգմանվում է որպես «նաև/նույնպես», օգտագործվում է փաստերի միջև նմանություններ արտահայտելու համար։ Այն գալիս է գոյականից հետո՝ փոխարինելով は և が մասնիկներին։

Ե՛վ բրինձը, և՛ հացը համեղ են։ パン も ごはん も おいしいです。 ぱん も ごはん も おいしいです。

Էրիկայի հոբբին արշավներն են։ Իմ հոբբին նույնպես արշավներն են։ エリカさんの趣味はハイキングです。私の趣味 も ハイキングです。 えりかさんのしゅみははいきんぐです。わたしのしゅみ も はいきんぐです。

Նմանապես, ասել 私もです (վատասիմո դես, ես նույնպես) բավական է՝ ցույց տալու համար, որ դուք համաձայն եք ինչ–որ մեկի ասածի հետ։

と (գոյականների միացուցիչ)

と–ն օգտագործվում է գոյականների ամբողջական ցուցակ կազմելու համար։ Այն համապատասխանում է «և»–ին։

Այդ խանութը վաճառում է սենդվիչներ և սուրճ։ あの店はサンドイッチ と コーヒーを売っています。 あのみせはさんどいっち と こーひーをうっています。

Նա կինոթատրոն գնաց Բրեդի և Կոնորի հետ։ 彼女はブラッドさん と コナーさん と 映画を見に行きました。 かのじょはぶらっどさん と こなーさん と えいがをみにいきました。

Ճապոներեն ածականի տեղադրումը

Ինչպես անգլերենում, ճապոներենում ածականները գալիս են գոյականներից առաջ։ Կապույտ մեքենան անգլերենում դեռ կապույտ մեքենա է, բայց ճապոներենում դուք կասեիք 青い車 (աոի կուրումա)։

Կան ճապոներեն ածականների երկու տեսակ՝ い ածականներ և な ածականներ։ Տարբերությունը նրանց խոնարհման մեջ է։

い ածականներն ավարտվում են い գրով, ինչպիսիք են 面白い (օմոշիրոի, հետաքրքիր) և 難しい (մուձուկաշի, դժվար)։ Բացառություն են えի–ով ավարտվող բառերը, ինչպիսին է きれい (գեղեցիկ), որոնք な ածականներ են։

い ածականներ

い ածականներն ուղղակիորեն գալիս են իրենց փոփոխած գոյականից առաջ։

Գեղեցիկ կատու かわい い 猫 かわい い ねこ

Դանդաղ ավտոբուս 遅 い バス おそ い ばす

«Թանկ վերնաշապիկ» 高 い シャツ たか い しゃつ

な ածականներ

な ածականներ, որոշ բացառություններով, ինչպիսին է վերը նշված えի ավարտը, չեն ավարտվում い–ով։ Մինչ դրանք գնում են գոյականներից առաջ, ինչպես い ածականները, な գիրը տեղադրվում է ածականի և գոյականի միջև։

Բարի ուսուցիչ 親切 な 先生 しんせつ な せんせい

Ապերախտ երեխա 失礼 な 子供 しつれい な こども

Անվտանգ քաղաք 安全 な 町 あんぜん な まち

Ճապոներեն ածականների փոփոխումը

Մի բան, որ մի քիչ բարդ է, այն է, որ い ածականները փոխվում են՝ ժխտական կամ անցյալ ժամանակ արտահայտելու համար։ Դա արվում է բառի վերջին い–ն դեն նետելով և փոփոխիչներ ավելացնելով։ Օրինակ․

Սառը բառը 寒い (սամույ) է, բայց եթե խոսում եք երեկ սառը լինելու մասին, դուք կասեիք 寒かった (սամուկատտա)։ Եթե դա սառը չէ, դուք կասեիք 寒くない (սամուկունայ)։

な ածականներն ուղղակիորեն փոփոխվում են գոյականների նման։ Օրինակ․

静か բառը նշանակում է հանգիստ։ Ինչ–որ բան հանգիստ էր ասելու համար դուք կասեիք 静かだった (շիձուկա դատտա), և ասելու, որ դա հանգիստ չէ, դուք կասեիք 静かではない (շիձուկա դե վա նայ) կամ 静かじゃない (շիձուկա ձյա նայ)։

Ինչպես բայերը, այս փոփոխելի ածականները նույնպես ագրատինատիվ են, ինչը նշանակում է, որ դուք կարող եք բաներ ավելացնել դրանց։

Ճապոներեն հարցի կառուցվածքը

Վերջապես, ճապոներենում հարցեր կազմելը շատ ավելի հեշտ է, քան անգլերենում։ Այո կամ ոչ հարց տալու համար պարզապես նախադասության վերջում ավելացրեք か։

Նա բարի մարդ է՞։ 彼は優しい人です か ？ かれはやさしいひとです か ？

Այն համար, ինչ անգլերենում մենք կանվանենք «Wh– հարցեր», շատ դեպքերում դուք պարզապես փոխարինում եք հարցական բառը։

Ի՞նչ կերաք։ 何を食べましたか？ なにをたべましたか？

Ես ութոտնուկ կերա։ タコを食べました。 たこをたべました。

Որտե՞ղ է նա։ 彼はどこにいますか？ かれはどこにいますか？

Նա տանն է։ 彼は家にいます。 かれはいえにいます。

Եզրակացված սուբյեկտները ճապոներենում

Այժմ դուք հավանաբար նկատել եք, որ սուբյեկտը բավական հաճախ անհետանում է նախադասությունից։ Սա ճապոներեն լեզվի առանձնահատկություն է, որտեղ սուբյեկտը եզրակացվում է, երբ դա հնարավոր է։

Բայց կան հուշումներ, որոնք ձեզ ասում են, թե ինչի կամ ում մասին եք խոսում։ Դա իրականում գործում է նույն կերպ, ինչ անգլերենի դերանունները։ Օրինակ․

Իմ հայրը ուսուցիչ է։ Նա դասավանդում է համալսարանում։ Շաբաթ օրերին նա խորովում է և գարեջուր խմում։ Նա սիրում է ֆուտբոլ, բայց չի սիրում բեյսբոլ։

Ինչպես ես տեսնում, ճապոներենը անում է նույնը, բայց մեկ քայլ առաջ է գնում՝ սուբյեկտն ամբողջությամբ անհետանում է։ Հաջորդ օրինակում ենթադրվում է, որ խոսողը վերաբերում է իրեն․

私は先生です。英語を教えています。 わたしは せんせいです。えいごをおしえています։ Ես ուսուցիչ եմ։ Անգլերեն դասավանդում եմ։

Ճապոներեն նախադասության կառուցվածքի կանոնները խախտելը

Չնայած տեխնիկապես բայը միշտ գալիս է ճապոներեն նախադասության վերջում, դա միշտ չէ, որ այդպես է։ Ի տարբերություն անգլերենի, նախադասության կառուցվածքը շատ ազատ է։

Գրելիս դուք կպահպանեք փաստացի քերականական կանոնները. խոսելիս մարդիկ հաճախ խախտում են կանոնները և նախադասության մասերը տեղադրում այնտեղ, որտեղ համարում են հարմար։

Օրինակ, եթե ուզում եք ասել. «Ես տապակած հավի միս կերա», քերականորեն ճիշտ ճապոներեն նախադասությունը կլիներ․

私はフライドチキンを食べた。 わたしは ふらいどちきんをたべた։ Ես — տապակած հավի միս — կերա

Բայց ոչ պաշտոնական, ամենօրյա խոսակցությունում դուք կարող եք մասերը տեղափոխել, և դա խնդիր չէ․

食べた、フライドチキン。 たべた、ふらいどちきん։ Կերա — տապակած հավի միս

フライドチキン食べた、私。 ふらいどちきんたべた、わたし։ Տապակած հավի միս — կերա — ես

Բայց վերը նշված արտահայտություններից յուրաքանչյուրը նշանակում է նույն բանը։ Անգլերենում շատ տարօրինակ կլիներ, եթե սա ասեիք։

Սակայն ճապոներենի հիմնական նախադասության կառուցվածքը սովորելու նպատակով մնացեք Սուբյեկտ–օբյեկտ–բայ կառուցվածքին։ Դա պատշաճ ճապոներենն է, և դուք կարող եք սովորել խոսքի ավելի ոչ պաշտոնական ձևերը հետագայում։

Նախադասության կառուցվածքը հիշելու լավ միջոց է լեզվին հնարավորինս շատ բացահայտվելը։

Օրինակ, դուք կարող եք օգտագործել Lingflix ներծծող ծրագիրը ինքնական ճապոներեն տեսանյութեր դիտելու համար։

Մի քիչ համբերությամբ և պրակտիկայով դուք շուտով ճանապարհ կգտնեք բնական ճապոներեն խոսելու համար։