Իտալական Խոնարհման Եղանակներ. Ամբողջական Դասը

Իտալերենում խոնարհման եղանակը բայի այն ձևն է, որը ցույց է տալիս, թե ինչպես է այն արտահայտվում, ոչ միայն թե երբ է գործողությունը տեղի ունեցել։

Անգլերենում, օրինակ, կան չորս եղանակներ՝ դերբայական, հրամայական, ենթադրական և անորոշ։ Իտալերենում կան յոթ։

Չնայած եղանակների այս առատությունը երբեմն համարվում է իտալերեն քերականություն սովորելու ավելի բարդ կողմերից մեկը, այս ձեռնարկը ձեզ կտա լավ պատկերացում, թե երբ օգտագործել յուրաքանչյուրը։

Ինչ են Իտալերեն Բայի Եղանակները:

Իտալերեն եղանակները բայական ժամանակաձևերի հետ միասին աշխատում են՝ իմաստին նրբերանգ ավելացնելու համար։

Դրանք ցույց են տալիս, թե ինչ ձևով է բայը օգտագործվում կամ ինչպես է այն պետք է հասկացվի, ոչ միայն դրա տեղը ժամանակի մեջ։

Այս պատճառով եղանակներն ու ժամանակաձևերը հաճախ համակցվում են։

Ինչպես են Իտալերեն Բայի Եղանակները Տարբերվում Բայական Ժամանակաձևերից:

Առաջին հայացքից իտալերեն եղանակները շատ նման են բայական ժամանակաձևերին։ Փաստորեն, շատ իտալերենի դասախոսներ եղանակներն ուսուցանում են որպես ժամանակաձևերի ընդլայնում։

Որոշ բնիկ իտալացիներ (ինչպես իմ ամուսինը) նույնիսկ չգիտեին, որ դրանց համար անգլերենում առանձին բառ կա։

Ահա եղանակների և ժամանակաձևերի միջև ամենամեծ տարբերությունները։

Ե՞րբ vs. Ինչպե՞ս

Բայական ժամանակաձևերը ցույց են տալիս, թե ե՞րբ ժամանակի մեջ է տեղի ունեցել գործողությունը։ Օրինակ՝ «Lui è al cinema» նշանակում է, որ նա այժմ կինոթատրոնում է։ Սա presente (ներկա) ժամանակաձևն է։

Եղանակները, մյուս կողմից, ցույց են տալիս, թե ինչպես է խոսողը զգում այն մասին, ինչ ասում է, կամ թե որքան վստահ է դրանում։

Օրինակ՝ congiuntivo (ենթադրական) եղանակի «Credo che lui sia al cinema» նշանակում է «Ես հավատում եմ, որ նա կինոթատրոնում է», բայց ենթադրում է, որ խոսողն ամբողջովին վստահ չէ։

Եղանակները թույլ են տալիս խոսել գործողության իրականության մեջ գտնվելու մասին

Դա մի տեսակ խրթին է հնչում, բայց պարզ ասած՝ եղանակները ցույց են տալիս՝ մի բան իրոք տեղի է ունենում, թե ոչ։

«Spero che domani vada meglio» նշանակում է «Հուսով եմ, վաղն ավելի լավ կլինի», բայց դա երաշխիք չէ։ Սա congiuntivo-ով արտահայտված հույս, երազանք, հնարավորություն, կարծիք կամ ցանկություն է։

Բայց, եթե ես ասեմ «Domani andrà meglio» indicativo (դերբայական) եղանակով, ես վստահ եմ, որ «Վաղն ավելի լավ կլինի»։

Եղանակները ունեն զգացմունքային տարր

Ինչպես ենթադրում է «mood» (տրամադրություն) բառը, եղանակները կարող են արտացոլել նաև խոսողի զգացմունքները։

Օրինակ, imperativo (հրամայական) եղանակով դուք հրաման եք տալիս հեղինակավոր կամ երբեմն զայրացած ձևով։ Օր. «Dammi quella matita» («Տուր ինձ այդ մատիտը»)։

Ի հակադրություն ավելի մեղմ condizionale (պայմանական) տարբերակի. «Potresti darmi quella matita, per favore?» («Կարող ես տալ ինձ այդ մատիտը, խնդրեմ»):

Եղանակները թույլ են տալիս խոսել ենթադրականի մասին

Condizionale-ը կարող է օգնել նաև արտահայտելու լիովին ենթադրական բան։

Սովորաբար դա պատճառի և հետևանքի դեպք է, որտեղ խոսողի նկատառումն է՝ «եթե այս պայմանը կատարվեր, մյուս բանը կկատարվեր»։

Օրինակ՝ «Se tu fossi stato qui, mi avresti aiutato» («Եթե դու այստեղ լինեիր, ինձ կօգնեիր»)։

Իտալերեն բայի 7 Եղանակները և Ինչպես Տարբերակել Դրանք

Ընդհանուր առմամբ կան յոթ իտալերեն խոնարհման եղանակ, և դրանք բաժանված են երկու խմբի՝ որոշյալ և անորոշ։

Modi finiti (որոշյալ եղանակներ) այն եղանակներն են, որոնցում բայի ձևը ցույց է տալիս, թե ով է կատարում գործողությունը։ Դրանք խոնարհվում են ըստ անձի և այն մարդկանց թվի, որոնց մասին խոսում է խոսողը։ Դրանք չորսն են, և յուրաքանչյուրը ճյուղավորվում է՝ ընդգրկելով մեկ կամ ավելի բայական ժամանակաձևեր։

Մյուս կողմից, Modi indefiniti (անորոշ եղանակներ) չունեն որոշակի ենթակա, ուստի դրանք չեն ցույց տալիս, թե ով է կատարում գործողությունը։

Եկեք ավելի խորը նայենք երկու տեսակներին, որպեսզի հասկանաք, թե ինչ եմ նկատի։

Որոշյալ Եղանակները

1. indicativo (դերբայական)

Indicativo-ն ամենատարածված եղանակն է։

Այն օգտագործվում է իրականությունում տեղի ունեցող բաները նկարագրելու համար և կարող է օգտագործվել ներկա, անցյալ և ապագա գրեթե բոլոր ժամանակաձևերի հետ։

Ահա երեք կանոնավոր ներկա ժամանակի բայերի խոնարհման օրինակներ՝ մեկական յուրաքանչյուր հիմնական բայական խմբի համար (-are, -ere, և -ire).

օրինակներ:

Parlano italiano a casa. — Նրանք տանը իտալերեն են խոսում։

Leggo un libro ogni mese. — Ես ամեն ամիս մեկ գիրք եմ կարդում։

La domenica, dormiamo fino a tardi. — Կիրակի օրերին մենք ուշ ենք քնում։

Դուք կարող եք նաև օգտագործել indicativo եղանակը հետևյալ ժամանակաձևերում.

• Imperfetto (անկատար)
• Passato prossimo (վաղակատար անցյալ)
• Passato remoto (հեռավոր անցյալ)
• Trapassato prossimo (անցյալ կատարյալ)
• Trapassato remoto (հեռավոր անցյալ կատարյալ)
• Futuro semplice (պարզ ապագա)
• Futuro anteriore (ապագա կատարյալ)

Քանի որ սրանք ստանդարտ ժամանակաձևեր են և գործում են ստանդարտ ձևով, մենք դրանք այստեղ չենք քննարկի, բայց եթե ձեզ հարկավոր է թարմացնել գիտելիքները, ահա իտալերեն բայական ժամանակաձևերի մեր ամբողջական ձեռնարկը։

2. imperativo (հրամայական)

Imperativo-ն նշանակում է հրամայական, այն իմաստով, որ խոսողը հրաման է տալիս։ Այս մեկն օգտագործվում է միայն ներկա ժամանակաձևով։

Այն սովորաբար համապատասխանում է tu, lui/lei, noi և voi ձևերին, քանի որ խոսողը մեկ ուրիշին պատվիրում է ինչ-որ բան անել։

Շատ հազվադեպ այն օգտագործվում է նաև loro-ի հետ, բայց դա հատուկ դեպք է, որը այլևս ոչ ոք չի օգտագործում։

Օրինակներ:

Parla! — Խոսի՛ր:

Leggete quel libro! — Կարդացե՛ք այդ գիրքը:

Dormiamo adesso! — Եկեք հիմա քնենք:

Դերանունն այստեղ հազվադեպ է օգտագործվում, քանի որ այն սովորաբար հասկանալի է համատեքստից։

Կա նաև հատուկ ձևաչափ, որը օգտագործվում է, երբ դուք մարդուց պահանջում եք մի բան չանել։ Բայի անորոշ դերբայն օգտագործվում է խոնարհման փոխարեն.

Non parlare così! — Այդպես մի՛ խոսիր:

3. congiuntivo (ենթադրական)

Congiuntivo-ն կամ ենթադրական եղանակն օգտագործվում է կարծիքներ, հույսեր, երազանքներ, ցանկություններ, հավանականություն կամ հնարավորություններ արտահայտելու համար։

Սա ունի չորս տարբեր խոնարհումների շարք՝ կախված նրանից, թե երբ է տեղի ունեցել գործողությունը։

Ահա յուրաքանչյուրի բաժանումը.

congiuntivo presente (ենթադրական ներկա)

Congiuntivo presente-ն վերաբերում է հույսերին, հավատալիքներին, ցանկություններին և այլն, որոնք տեղի են ունենում ներկա պահին։

Ներկա ժամանակի եզակի թվի ենթակաների (ես, դու, նա/այն) խոնարհումներն ավարտվում են նույն ձևով, ուստի դերանունը հաճախ օգտագործվում է բայից առաջ՝ պարզ դարձնելու համար, թե ով է խոսողը նկատի ունենում։

Շատ դեպքերում դուք կարող եք հասկանալ, որ congiuntivo-ն անհրաժեշտ է նախադասության մեջ «che»-ի առկայության պատճառով։

Օրինակներ:

Credo che tu parli bene l’italiano. — Կարծում եմ, դու լավ իտալերեն ես խոսում։

È meglio che io legga questo libro in fretta. — Ավելի լավ է, որ ես այս գիրքը արագ կարդամ։

Pensi che lei non dorma abbastanza? — Կարծում ես, որ նա բավարար չի քնում:

congiuntivo passato (ենթադրական անցյալ, այսինքն՝ ենթադրական ներկա վաղակատար)

Դուք պետք է նաև սովորեք բայերի passato prossimo կամ ներկա վաղակատար ժամանակաձևը congiuntivo-ում։

Բարեբախտաբար, դուք պետք է միայն տիրապետեք avere և essere օժանդակ բայերի ենթադրական ձևին։

Այնուհետև դուք պարզապես շարունակում եք անցյալ դերբայով, ինչպես դա անում էիք indicativo անցյալ ժամանակաձևով, որին ընտելացել եք։

Այս ձևը հաճախ օգտագործվում է նախադասություններում այլ բայի հետ, ինչպիսիք են sperare (հուսալ), credere (հավատալ) կամ pensare (մտածել), որոնք սովորաբար ներկա ժամանակաձևով են։

Օրինակներ:

Spero che vi abbiano parlato delle nuove regole. — Հուսով եմ, որ նրանք ձեզ հետ խոսել են նոր կանոնների մասին։

Credi che io abbia letto quel libro? — Հավատու՞մ ես, որ ես կարդացել եմ այդ գիրքը։

Non penso che abbiano dormito stanotte. — Ես չեմ կարծում, որ նրանք անցյալ գիշեր քնել են։

Այն բայերի համար, որոնք օգտագործում են essere-ը որպես օժանդակ բայ, դուք օգտագործում եք հետևյալ խոնարհումները այդ կառուցվածքի առաջին մասի համար.

sia sia sia siamo siate siano

Penso che lui sia andato al supermercato. — Կարծում եմ, նա գնացել է սուպերմարկետ։

congiuntivo imperfetto (ենթադրական անկատար)

Վերջինը, բայց ոչ պակաս կարևորը, մենք ունենք անկատար ժամանակաձևի ենթադրական ձևը։

Այն օգտագործվում է, երբ խոսվում է անցյալում տեղի ունեցող կամ պայմանական իրավիճակում գտնվող շարունակական ցանկության կամ հույսի մասին։

Այս ժամանակաձևի բնորոշ գիծը բոլոր «s»-երն են, որոնք այն դարձնում են բավականին հեշտ սովորելի։

Speravo che tu parlassi di píu. — Ես հույս ունեի, որ դու ավելի շատ կխոսես։

Pensavo che lui leggesse tanti libri, ma non gli piacciono. — Ես մտածում էի, որ նա շատ գրքեր կկարդա, բայց դրանք նրան չեն դուր գալիս։

Lana credeva che i bambini dormissero. — Լանան կարծում էր, որ երեխաները քնած են։

congiuntivo trapassato (ենթադրական անցյալ կատարյալ)

Trapassato (անցյալ կատարյալ) ժամանակաձևը նախատեսված է հնարավոր գործողությունների համար, որոնք (տեսականորեն) կավարտվեին մեկ այլ գործողությունից առաջ, որը նույնպես ավարտված է։

Այն ձևավորվում է՝ վերցնելով օժանդակ բայի avere կամ essere-ի ենթադրական անկատար ձևը և ավելացնելով հիմնական բայի անցյալ դերբայը։

Congiuntivo trapassato ձևով նախադասության մյուս բայը սովորաբար լինում է անկատար կամ անցյալ ժամանակաձևով։

Օրինակներ:

Speravo che ne avessero parlato prima dello spettacolo. — Ես հույս ունեի, որ նրանք այդ մասին խոսել են ներկայացումից առաջ։

Pensavo che Anna avesse letto questo libro. — Ես մտածում էի, որ Աննան կարդացել է այս գիրքը։

Temeva che i bambini avessero dormito troppo poco. — Նա վախենում էր, որ երեխաները բավարար չեն քնել։

Եթե բայը օգտագործում է essere, օգտագործեք հետևյալը որպես օժանդակ բայի ձևեր.

fossi fossi fosse fossimo foste fossero

Credevo che Andy fosse partito quella mattina. — Ես կարծում էի, որ Էնդին մեկնել է այդ առավոտյան։

4. condizionale (պայմանական)

Condizionale եղանակը, ինչպես ենթադրում է նրա անունը, պայմանական է։ Այն օգտագործվում է ենթադրական բաների մասին խոսելու համար, որոնք տեղի կունենային միայն այն դեպքում, եթե կատարվեր մեկ այլ պայման։

Այս մեկն ունի միայն ներկա և անցյալ ժամանակաձևեր։

condizionale presente (պայմանական ներկա)

Պայմանական եղանակի ներկա ժամանակաձևն արտահայտում է մի բան, որը կարող է տեղի ունենալ հենց հիմա, եթե մի այլ բան տեղի ունենա։

Այն ձևավորվում է՝ վերցնելով բայի անորոշ դերբայը, վերջից հանելով -e-ն և ավելացնելով նոր վերջավորություն։ Բայց զգույշ եղեք. այս եղանակում –are բայերը փոխվում են –ere-ի։

Օրինակներ:

Parlerebbe di più se tu smettessi di parlare. — Նա ավելի շատ կխոսեր, եթե դու դադարեիր խոսել։

Leggeresti il mio libro se te lo prestassi? — Կկարդայի՞ր իմ գիրքը, եթե ես այն քեզ փոխ տայի։

Dormiremmo meglio se spegnessimo la luce. — Մենք ավելի լավ կքնեինք, եթե լույսը անջատեինք։

Շատ դեպքերում այս եղանակով նախադասություններում օգտագործվող բայերը երկուսն էլ պայմանական ժամանակաձևով են, քանի որ երկուսն էլ ենթադրական են։

condizionale passato (պայմանական անցյալ կամ պայմանական ներկա վաղակատար)

Condizionale passato-ն պարզապես passato prossimo-ի պայմանական ձևն է։

Այս մեկն արտահայտում է ենթադրական կամ նույնիսկ անհնար իրավիճակ, որը տեղի կունենար անցյալում, եթե մի այլ բան հնարավորություն տար դրան։

Այն ձևավորվում է՝ օգտագործելով օժանդակ բայի avere կամ essere-ի պայմանական ձևը գումարած այն բայի անցյալ դերբայը, որն օգտագործում եք։

Օրինակներ:

Avrei parlato con lei se fosse stata qui. — Ես նրա հետ կխոսեի, եթե նա այստեղ լիներ։

Avrebbe letto l’articolo se fosse stato scritto in inglese. — Նա կկարդար հոդվածը, եթե այն գրված լիներ անգլերեն։

Se non fosse stato così tardi, avremmo dormito di più. — Եթե այնքան ուշ չլիներ, մենք ավելի երկար կքնեինք։

Եթե դուք օգտագործում եք բայ, որը օգտագործում է essere, օգտագործեք այս ձևերը որպես օժանդակ բայ.

sarei saresti sarebbe saremmo sareste sarebbero

Sarei andata se me lo avesse chiesto. — Ես կգնայի, եթե նա ինձ դա խնդրեր։

Անորոշ Եղանակները

5. infinito (անորոշ դերբայ)

Անորոշ դերբայը բայի հիմնական ձևն է, այն, որը կտեսնեիք բառարանում։

Այն օգտագործվում է նաև որոշակի նախադասությունների կառուցվածքներում, հատկապես piacere-ի կամ օժանդակ բայերի հետ։

Օրինակներ:

Sono felice di parlare con te. — Ես ուրախ եմ քեզ հետ խոսել։

Non mi piace leggere. — Ես չեմ սիրում կարդալ։

Non posso dormire troppo tardi. — Ես չեմ կարող ուշ քնել։

6. participio (դերբայ)

Իտալերենում կան դերբայի երկու ձև՝ ներկա դերբայ և անցյալ դերբայ։

Participio presente-ն կամ ներկա դերբայն օգտագործվում է բայը գոյականի, ածականի կամ մակբայի վերածելու համար։

Ներկա դերբայների մեծ մասը ձևավորվում է՝ վերջնական -are-ն փոխարինելով -ante-ով կամ -ere/-ire-ն՝ -ente-ով (որոշ ire բայեր վերցնում են -iente):

Սակայն կան բացառություններ, ուստի ավելի լավ է մի փոքր ուսումնասիրել և անգիր անել բացառիկ ձևերը։

Օրինակներ:

Scooby Doo è un cane parlante. — Սկուբի Դուն խոսող շուն է։

Il Vesuvio è un vulcano dormiente molto pericoloso. — Վեզուվը շատ վտանգավոր քնած հրաբուխ է։

«Leggente»-ը բայ է, որը դուրս է մնացել օգտագործումից, ուստի ես դրա հետ նախադասություն չեմ կազմի, բայց դուք հասկանում եք գաղափարը։

Մյուս կողմից, անցյալ դերբայն օգտագործվում է այլ բայական ժամանակաձևեր կազմելու համար։

Դուք կարող եք այն լավագույնս ճանաչել որպես անցյալ ժամանակաձևի մաս, բայց այն օգտագործվում է նաև մի քանի այլ ժամանակաձևերում (և եղանակներում)։

Սովորաբար -are-ն դառնում է -ato, -ere-ն դառնում է -uto, իսկ -ire-ն դառնում է -ito:

Այս բայերը միշտ օգտագործվում են համապատասխան օժանդակ բայի հետ։

Օրինակներ:

Ho parlato con lei ieri. — Ես նրա հետ խոսեցի երեկ։

Hai letto il giornale oggi? — Այսօր կարդացե՞լ ես թերթը։

Non ho dormito per tre giorni. — Ես երեք օր չեմ քնել։

Leggere-ն անկանոն բայ է այս ձևով, բայց մյուս, կանոնավոր -ere բայերը, ինչպիսիք են credere-ն, դառնում են creduto:

Կրկին, բացառությունները սովորելու լավագույն միջոցը դրանք անգիր անելն է, քանի որ այստեղ հեշտությամբ բացատրելի կանոն չկա։

7. gerundio (բայածանց)

Իտալերենում բայածանցը օգտագործվում է շարունակական ժամանակաձևեր կազմելու համար։ Այն համարժեք է անգլերեն այն բառերին, որոնք ավարտվում են -ing-ով։

-are-ով ավարտվող բայերը վերջավորությունը փոխարինում են –ando-ով, իսկ -ere և -ire բայերը փոխարինում են իրենց վերջավորությունները –endo-ով։

Ամբողջական միտք կազմելու համար սովորաբար անհրաժեշտ է օժանդակ բայի ներկա կամ անորոշ ձևը։

Օրինակներ:

Sto parlando con mia madre. — Ես խոսում եմ իմ մոր հետ։

Stavo leggendo un libro quando sei arrivato. — Ես գիրք էի կարդում, երբ դու եկար։

Il gatto sta dormendo sul letto. — Կատուն քնած է մահճակալին։

Նկատի ունեցեք, որ բայածանցների հետ ամենից հաճախ օգտագործվող օժանդակ բայը stare-ն է, ոչ թե essere-ն։

Այն նաև նշանակում է «լինել», բայց ունի մի փոքր այլ նշանակություն՝ ավելի շատ հիմնված վիճակի վրա, քան գոյության վրա։

Լավ, դա շատ բան էր սովորել, բայց հուսով եմ՝ ես ձեզ վատ տրամադրության մեջ չգցեցի։ Երբ տիրապետեք իտալերենի այս յոթ եղանակներին, դուք կիմանաք ինքնահայտնվելու ճիշտ միջոցը՝ անկախ նրանից, թե ինչպես եք զգում։

Այս եղանակների օգտագործումը համատեքստում տեսնելու լավ միջոց է օգտագործել լեզվի ուսուցման ծրագիր, ինչպիսին է Lingflix-ը: