Os días da semana en ruso: Orixes, vocabulario relacionado e máis

Sabías que houbo un tempo en que o уикенд (fin de semana) estaba prohibido en Rusia?

Os domingos eran recoñecidos como día de descanso ata finais de setembro de 1929, cando Stalin instituíu a semana laboral continua de sete días para que as fábricas e a man de obra no Советский Союз (Unión Soviética) nunca estivesen paradas. Afortunadamente, tras 11 anos, o programa rematou en xuño de 1940.

Dada esa pincelada histórica, é bastante importante aprender cales son os días da semana en ruso. Bótalle un ollo á guía de abaixo para descubrir a orixe dos nomes, vocabulario relacionado e moito máis.

Os días da semana en ruso

Como é de esperar, hai sete дни недели (días da semana) en ruso.

A semana rusa comeza o luns, non o domingo, como nalgúns lugares do mundo. Ten este dato presente, porque cando miras un calendario ruso, notarás que o luns é o primeiro.

Nos séculos IX-XII, cando Rusia se chamaba Русь, a palabra para semana era седмица debido á raíz семь (sete). Agora, a palabra para semana é неделя.

Como se mencionou na introdución, podes usar a palabra уикенд para "fin de semana". Non obstante, unha forma máis estándar de dicir "fin de semana" é выходные (nota que esta palabra está en plural).

Antes de comezar cos días da semana, é esencial sinalar que non se escriben con maiúscula en ruso a non ser, claro está, que o día estea ao comezo dunha frase.

понедельник (luns)

Esta palabra é tan antiga que cando se formou, неделя aínda significaba "domingo", non "semana" como fai agora en ruso. De feito, en todas as demais linguas eslavas algunha forma de неделя significa domingo xa que literalmente significa "sen facer", é dicir, sen traballar.

As abreviaturas úsanse a miúdo nun календарь (calendario), así que a forma abreviada do luns é Пн.

вторник (martes)

A palabra второй (segundo) chégate de algo? A maioría dos estudantes primeiro aprenden os números cardinais, pero se estás familiarizado cos números ordinais, probablemente recoñezas второй. Como o martes é o segundo día da semana, a palabra вторник é lóxica. A abreviatura do martes é Вт.

среда (mércores)

A palabra среда está relacionada coa palabra средний, que significa "medio". O mércores está no medio da semana laboral, de aí o nome. A abreviatura do mércores é Ср.

четверг (xoves)

Comezas a notar un patrón? Volve aos teus números ordinais e pensa na palabra para "cuarto". Se pensaches en четвёртый, estás no correcto! Naturalmente, a abreviatura do xoves é Чт.

пятница (venres)

Así é: пять equivale a "cinco", e o venres é o quinto día. A abreviatura do venres é Пт.

суббота (sábado)

Mentres que a maioría dos nomes dos días laborais son fáciles de lembrar baseándose en números, os nomes do fin de semana son algo diferentes. A palabra para sábado, суббота, vén de tempos antigos cando o sábado era o шаббат (Sabbat) e era un día de покой (descanso). A abreviatura do sábado é Сб.

воскресенье (domingo)

Para воскресенье, os dicionarios parecen estar de acordo en que está relacionado cunha raíz agora extinta que significaba "mellorar" ou "recuperarse".

Este día da semana soa moi parecido á palabra воскресение, que significa "levantarse dos mortos" ou "resurrección".

A URSS considerábase un dos estados máis ateos do mundo, pero a pesar desta reputación, o domingo seguiu chamándose воскресенье. Aínda co rexeitamento da relixión durante a era soviética, hoxe en día máis do 70% dos rusos practican a ortodoxia rusa. Como sería de esperar, a abreviatura do domingo é Вс.

Nota: Ves a pequena diferenza ortográfica entre воскресенье e воскресение? Isto é só para diferenciar o día da semana de "resurrección".

Para recapitular os días da semana, bótalle unha ollada a este vídeo de Antonia Romaker.

Antes de continuar discutindo como usar os días da semana gramaticalmente, cómpre mencionar que os días da semana en ruso teñen xénero e son declinables segundo o caso.

Hai varias preposicións que se usan cos días da semana para indicar cando algo vai ocorrer. Bótemoslles unha ollada máis de cerca.

Preposicións usadas cos días da semana

O día X: В(о) + día no caso acusativo

Como se mencionou antes, в(о) + o día no caso acusativo úsase para dicir "o día X".

Todos os días da semana usan в agás o martes, que se escribe como:

во вторник (o martes).

Isto débese a que é moi difícil dicir в + unha palabra que comeza con в ou ф, seguida doutra consoante. Neste caso, engádese o о a в para facer máis fácil a pronuncia correcta. Podes ler máis sobre isto na web de Russian for Everyone.

Hai unha forma coloquial de dicir "o fin de semana" que é algo diferente de falar de días individuais porque usa o caso preposicional coa preposición на no canto de в:

на выходных (o fin de semana)

Ten en conta que se queres usar a forma estándar de dicir "o fin de semana", dirías:

в выходные (o fin de semana)

Isto funciona exactamente igual que cos días individuais, é dicir, в + caso acusativo.

Quizais queres transmitir a alguén que tes unha cita fixa, e así cada luns, fas algo. Poderías dicir:

По понедельникам у меня уроки русского с Катей. (Os luns, teño clases de ruso con Katya.)

Os días X: По + día no caso dativo plural

Ten presente que para cada día, a desinencia é аm, coa excepción da palabra "domingos", que ten a desinencia яm. Escríbese como:

по воскресеньям (os domingos).

Ademais, a palabra "fins de semana" xa está en plural, así que a desinencia é ым, que queda así:

по выходным (os fins de semana)

Outra frase que se usa con frecuencia cando se fala dos días da semana é a expresión "de X a X".

Со вторника по пятницу я буду в Минске по работе. (De martes a venres, estarei en Minsk por traballo.)

Desde o día X ata o día X: С(о) + día no caso xenitivo + до + día no caso xenitivo

Esta é bastante sinxela. Un exemplo de uso desta fórmula é o seguinte:

со вторника до среды (desde o martes ata o mércores)

De novo, de xeito similar a como в se converte en во antes de вторник, o с convértese en со antes de вторник neste caso. Pero a diferenza de con в(о), a mesma modificación aplícase a среда. Isto significa que dis:

в среду (o mércores) pero со среды (desde o mércores)

Vocabulario adicional sobre os días en ruso

Aínda que é necesario dominar os sete días da semana, precisarás algún vocabulario adicional para falar dos días en relación uns cos outros.

Aquí tes algúns dos básicos que che axudarán a discutir a orde cronolóxica dos días, xunto con algunhas frases de exemplo. Ademais, podes buscar estas palabras e frases nun programa como Lingflix para ver como as usan os falantes nativos na vida real.

день (día)

Сегодня красивый день на улице. (Hoxe fai un día fermoso fóra.)

позавчера (antonte)

Позавчера я написал новое сообщение в блоге. (Antonte escribín unha nova entrada no blog.)

вчера (onte)

Вчера я говорила с моим братом по Скайпу. (Onte falei co meu irmán por Skype.)

сегодня (hoxe)

Сегодня пятница. (Hoxe é venres.)

завтра (mañá)

У нас завтра контрольная в школе. (Mañá temos un control na escola).

послезавтра (pasadomañá)

Экзамен был отложен. Теперь экзамен послезавтра. (O exame foi aprazado. Agora, o exame é pasadomañá.)

рабочий день (día laboral)

Я работаю в ресторане, поэтому суббота для меня рабочий день. (Traballo nun restaurante, así que o sábado é un día laboral para min.)

выходной день (día libre)

Ресторан закрыт в понедельник, поэтому у меня выходной день. (O restaurante está pechado os luns, así que teño o día libre.)

Semellante a falar dos días en relación uns cos outros, é útil poder falar da cronoloxía das semanas tamén. A continuación están as frases máis importantes.

на прошлой неделе (a semana pasada)

На прошлой неделе я купила новый дом. (A semana pasada comprei unha casa nova.)

на этой неделе (esta semana)

На этой неделе у меня встреча в банке. (Esta semana teño unha reunión no banco.)

на следующей неделе (a próxima semana)

На следующей неделе я переезжаю! (A próxima semana, mándome!)

Ademais das frases anteriores e do vocabulario sobre os días, hai un par de preguntas que deberías saber cando fales dos días da semana. Son as seguintes:

Какой сегодня день? (Que día é hoxe?)

Esta é bastante simple e explícase por si mesma.

В какой день? (Que día?)

Podes usar esta frase se estás a falar con alguén sobre organizar plans. En resposta a "В какой день?" contestarías coa preposición в(о) + o día no caso acusativo. Por exemplo:

Мой день рождения в среду. (O meu aniversario é o mércores.)

Agora que estás familiarizado cos días da semana, quizais pensas que o mellor é saír disparado e empezar a facer citas cos teus novos amigos rusos. Quizais. Pero probablemente non.

Os rusos non son coñecidos por estar ligados a un calendario ou aos seus reloxos na medida en que moitos falantes de inglés si o están. O tempo pode ser un concepto un pouco máis relaxado en Rusia do que é nalgúns outros países. Os plans poden cambiar a medida que se aproxima a data acordada, así que sempre é mellor chamar e confirmar un ou dous días antes.

Non obstante, moita xente aínda fai plans con moita antelación (como vacacións e viaxes de negocios), e chegar máis de 15 minutos tarde a unha reunión considérase unha falta de educación. Por suposto, os trens rusos tamén tenden a funcionar segundo o horario (o 98% das veces), así que se non por outra razón, é unha aposta segura anotar os teus horarios de viaxe.

E en calquera caso, saber os días da semana en ruso é esencial, así que esta é unha tarefa que podes riscar do teu calendario!