کانتونی در مقابل ماندارین: ۵ تفاوت کلیدی
صدها گویش چینی وجود دارد، اما اکثر مردم دو گویش رایجتر، یعنی ماندارین و کانتونی را برای یادگیری انتخاب میکنند. پس چگونه بین این دو انتخاب کنیم؟
در پست زیر تفاوتهای این دو گویش زیبا را کشف کنید تا پاسخ همه سوالات خود در مورد کانتونی در مقابل ماندارین را بیابید.
زبان چینی در مقابل گویش چینی
در حالی که بحث زبانشناسی مداومی در مورد تمایز بین زبان و گویش وجود داشته است، میتوانید تفاوت زبان و گویش را به صورت زیر در نظر بگیرید:
زبان به عنوان یک اصطلاح چتری در نظر گرفته میشود که شامل گویشها یا گونههای آن زبان میشود. گویشها عموماً برای گویشوران یکدیگر قابل درک هستند، اگرچه استثناهای زیادی برای این قاعده وجود دارد.
در مورد چینی، زبان چینی یک زبان است، در حالی که ماندارین و کانتونی گویش محسوب میشوند. این گویشها در گفتار برای هم قابل درک نیستند، اما نوشتار چینی توسط گویشوران تمام گویشها قابل فهم است.
بنابراین، زبان چینی (به معنای کلی) به صورت نوشتاری وجود دارد و کم و بیش توسط گویشوران هر گویش چینی قابل درک است.
به عنوان مثال، اگر یک گویشور کانتونی با یک گویشور ماندارین صحبت کند، آنها زبان گفتاری یکدیگر را متوجه نمیشوند. با این حال، اگر گویشور کانتونی آنچه را که میخواست بگوید بنویسد، گویشور ماندارین احتمالاً میتواند شکل نوشتاری را بفهمد.
نگاهی گذرا به کانتونی در مقابل ماندارین
کانتونی و ماندارین دو تا از رایجترین گویشهای مورد استفاده در چین هستند.
در نتیجه، آنها دو زبان چینی پرطرفدار برای یادگیری هستند. هم ماندارین و هم کانتونی به دلیل رواج صحبت شدن در برخی نقاط آسیا، از جمله بهترین زبانها برای یادگیری در تجارت نیز هستند.
دانستن تفاوت بین این دو، و همچنین مکان و افرادی که هر کدام استفاده میشوند، به شما کمک میکند تا گویشی را که بیشترین تناسب را با اهداف و نیازهای خاص زبان شما دارد انتخاب کنید.
پس، بیایید به برخی از تفاوتهای اصلی بین کانتونی و ماندارین نگاه کنیم:
- کانتونی محاورهای با ماندارین محاورهای متفاوت است — کانتونی ۹ تن دارد، در حالی که ماندارین چهار (یا پنج) تن دارد.
- کانتونی و ماندارین واژگان و دستور زبان یکسانی ندارند. تسلط به یک گویش به این معنی نیست که دیگری را متوجه خواهید شد.
- مردم چین سرزمین اصلی، تایوان و سنگاپور ماندارین صحبت میکنند، در حالی که مردم هنگ کنگ و استان گوانگدونگ کانتونی صحبت میکنند.
- ماندارین از نویسههای چینی سادهشده استفاده میکند در حالی که کانتونی از نویسههای سنتی چینی استفاده میکند.
- کانتونی از سیستم لاتیننویسی جیوتپینگ استفاده میکند در حالی که ماندارین از پینیین استفاده میکند.
تفاوتهای تنها چیست؟
زبان چینی به دلیل یک زبان نوایی بودن بدنام است — به این معنی که نوای کلمه یا زیر و بمی آن معنای آن را تعیین میکند. جای تعجب نیست که نوای کلمات تمایل دارد افراد را از یادگیری چینی بترساند زیرا عموماً بیش از حد دشوار برای یادگیری تلقی میشوند.
اما کانتونی و ماندارین تنها گویشهای چینی با سیستم نوایی نیستند.
در واقع، هر گویش چینی یک سیستم نوایی دارد.
با این حال، تفاوت بین این دو سیستم نوایی در تعداد تنهایی است که هر گویش استفاده میکند.
ماندارین از چهار تن اصلی تشکیل شده است، اما برخی زبانشناسان تن خنثی را به عنوان تن پنجم میشمارند.
| تن | توضیح | مثال |
|---|---|---|
| اول | بالا و یکنواخت | 妈 (mā) — مادر |
| دوم | صعودی، مانند پرسیدن یک سوال | 麻 (má) — کنف |
| سوم | نزولی سپس صعودی | 马 (mǎ) — اسب |
| چهارم | تیز و نزولی | 骂 (mà) — سرزنش کردن |
| خنثی | سبک و سریع | 吗 (ma) — [حرف پرسشی] |
از سوی دیگر، کانتونی شش تن اصلی دارد:
| تن | مثال |
|---|---|
| بالا و یکنواخت | 詩 (si1) — شعر |
| بالا و صعودی | 史 (si2) — تاریخ |
| متوسط و یکنواخت | 試 (si3) — امتحان کردن |
| پایین و نزولی | 時 (si4) — زمان |
| پایین و صعودی | 市 (si5) — بازار |
| پایین و یکنواخت | 事 (si6) — موضوع |
جدای از این، سه تن اضافی سطح بالا، متوسط و پایین دارد که برای هجاهای پایانیافته به -p، -t یا -k استفاده میشود. در مجموع، این به تعداد قابل توجه نه تن میرسد — چهار تن بیشتر از ماندارین!
تفاوتها در واژگان و دستور زبان چیست؟
جای تعجب نیست که کانتونی و ماندارین از مجموعه قواعد دستوری و واژگان خاص خود پیروی میکنند.
به هر حال، آنها دو گویش متفاوت هستند.
کانتونی و ماندارین برای هم قابل درک نیستند — به این معنی که گویشور یکی نمیتواند دیگری را بفهمد.
به خاطر داشته باشید که ماندارین زبان رسمی چین است، به این معنی که حتی گویشوران کانتونی نیز موظف به یادگیری ماندارین در مدرسه هستند. شما حتی میتوانید برنامههای یادگیری ماندارین را در هنگ کنگ، جایی که کانتونی گویش اصلی است، پیدا کنید.
بنابراین، بیشتر گویشوران کانتونی میتوانند ماندارین را بفهمند. اما بسیاری از گویشوران ماندارین کانتونی نمیدانند.
واژگان
بیایید به چند نمونه از واژگان مختلف کانتونی و ماندارین نگاه کنیم.
نمونههای واژگان کانتونی
你好 (néih hóu) — سلام
好耐冇见 (hóunoih móuhgin) — مدت زیادی است که ندیدهایمت
你叫做乜野名呀؟ (néih giu jouh mātyéh méng a?) — اسمت چیه؟
你係邊度人呀? (néih haih bīndouh yàhn a?) — اهل کجایی؟
نمونههای واژگان ماندارین
你好 (nǐ hǎo) — سلام
好久不见 (hǎo jiǔ bú jiàn) — مدت زیادی است که ندیدهایمت
你叫什么名字? (nǐ jiào shénme míngzi?) — اسمت چیه؟
你是哪国人? (nǐ shì nǎ guó rén?) — اهل کدام کشور هستید؟
اگر میخواهید چند عبارت و تفاوت بیشتر بین کانتونی و ماندارین را یاد بگیرید، این ویدیوی سرگرمکننده از Off the Great Wall را ببینید!
دستور زبان
دستور زبان ماندارین و کانتونی در واقع تشابهات زیادی دارند! هر دو معمولاً از ساختار فاعل-فعل-مفعول مانند انگلیسی پیروی میکنند و همچنین هر دو از واژههای شمارشی استفاده میکنند.
با این حال، هنوز برخی تفاوتها وجود دارد، به ویژه در زبان گفتاری.
کانتونی در مورد ترتیب کلمات انعطافپذیرتر است:
- در ماندارین، مفعول غیرمستقیم قبل از مفعول مستقیم میآید: 我给我的朋友一本书 (wǒ gěi wǒ de péngyǒu yì běn shū) — من به دوستم یک کتاب میدهم.
- کانتونی عموماً از این پیروی میکند، اما گاهی مفعول مستقیم اول میآید: 我畀本書我個朋友 (ngóh béi bún syū ngóh go pàhngyáuh) — من یک کتاب به دوستم میدهم.
تفاوت دیگر این است که کانتونی از شکل مجهول کمتر از ماندارین استفاده میکند و نیاز به ذکر فاعل دارد:
- در ماندارین، میتوانید بگویید: 文件被偷了 (wénjiàn bèi tōu le) — اسناد دزدیده شدند.
- اما در کانتونی، شما باید کننده کار را شامل شوید: 文件俾人偷咗 (màhngín béi yàhn tāu jó) — اسناد توسط کسی دزدیده شدند.
کانتونی کجا صحبت میشود؟
کانتونی در هنگ کنگ، ماکائو و گوانگدونگ صحبت میشود.
برخلاف ماندارین، کانتونی در سراسر چین صحبت یا فهمیده نمیشود.
اما این از این واقعیت نمیکاهد که توسط بیش از ۷۰ میلیون نفر صحبت میشود.
علاوه بر این، در برخی از پرجمعیتترین و جاذبههای توریستی چین استفاده میشود.
به گفته WorldAtlas، کانتونی معمولاً در هنگ کنگ و استان گوانگدونگ صحبت میشود، جایی که به عنوان زبان میانجی شناخته میشود — زبان مشترک، اما نه لزوماً زبان مادری. همچنین در مالزی و ماکائو صحبت میشود.
مانند ماندارین، رسانههای کانتونی زیادی برای مصرف زبانآموزان مشتاق آماده است. اینترنت پر از موسیقی، برنامههای تلویزیونی و انواع دیگر محتوای جذاب کانتونی است.
همانند یادگیری هر زبانی، یادگیری کانتونی به شما امکان میدهد در سطح عمیقتری با گویشوران بومی کانتونی ارتباط برقرار کنید.
ماندارین کجا صحبت میشود؟
جای تعجب نیست که اکثر زبانآموزان چینی ماندارین را برای مطالعه انتخاب میکنند. این چیزی است که اکثر مردم به طور خودکار وقتی میشنوند یا میگویند "چینی" به آن فکر میکنند.
همچنین رایجترین گویش در چین و همچنین زبان رسمی سنگاپور و تایوان است.
در حالی که چندین گونه منطقهای از ماندارین وجود دارد، همه آنها برای هر گویشور ماندارینی قابل درک هستند.
از آنجایی که ماندارین زبان رسمی سه کشور است، همچنین زبانی است که در اکثر فیلمها، برنامههای تلویزیونی و موسیقی چینی استفاده میشود.
خواه در حال مطالعه بلندمدت ماندارین باشید یا غوطهوری فشرده، برای شناسایی گونههای مختلف ماندارین از یکدیگر و همچنین درک آنها، به میزان زیادی مواجهه و تمرین درک شنیداری نیاز خواهید داشت.
یک منبع برای این کار برنامه Lingflix است. Lingflix ویدیوهای معتبر — مانند موزیک ویدیوها، تریلر فیلمها، اخبار و سخنرانیهای الهامبخش — را میگیرد و آنها را به درسهای شخصیسازی شده یادگیری زبان تبدیل میکند. شما میتوانید Lingflix را به مدت ۲ هفته به صورت رایگان امتحان کنید. وبسایت را ببینید یا برنامه iOS یا برنامه اندروید را دانلود کنید. پی.اس. برای استفاده از فروش فعلی ما اینجا کلیک کنید! (تا پایان این ماه منقضی میشود.)
نویسههای سادهشده در مقابل سنتی
دو سیستم نوشتاری چینی متفاوت وجود دارد: چینی سادهشده و چینی سنتی.
من خیلی عمیق به تاریخ هر کدام نمیپردازم، اما اساساً، چینی سنتی رایجترین سیستم نوشتاری برای قرنها تا دهههای ۱۹۵۰ و ۶۰ بود.
در سال ۱۹۴۹، دولت چین چینی سادهشده را به عنوان سیستم نوشتاری مشترک جدید اعلام کرد تا کشور را اصلاح کند.
اما این به این معنی نیست که امروز افراد (یا مکانهای) زیادی وجود ندارند که هنوز از نویسههای سنتی استفاده میکنند.
گویشوران کانتونی عمدتاً از نویسههای سنتی استفاده میکنند. این رایجترین سیستم نوشتاری در هنگ کنگ، سنگاپور، مالزی و تایوان است.
از طرف دیگر، ماندارین از نویسههای سادهشده استفاده میکند.
اما مشابه بسیاری از گویشهای چینی، نویسههای سنتی و سادهشده قابل تشخیص و نسبتاً آسان برای خواندن هستند، صرف نظر از اینکه یک فرد کدام سیستم را بیشتر استفاده میکند.
به عنوان مثال، گویشوران بومی ماندارین در چین میتوانند بیشتر نویسههای سنتی را بخوانند و بالعکس.
نمونههایی از نویسههای سادهشده
我爱你 (wǒ ài nǐ) — من تو را دوست دارم
我喜欢学中文 (wǒ xǐ huān xué zhōng wén) — من دوست دارم چینی یاد بگیرم
我是美国人 (wǒ shì měi guó rén) — من آمریکایی هستم
نمونههایی از نویسههای سنتی
我愛你 (wǒ ài nǐ) — من تو را دوست دارم
我喜歡學中文 (wǒ xǐ huān xué zhōng wén) — من دوست دارم چینی یاد بگیرم
我是美國人 (wǒ shì měi guó rén) — من آمریکایی هستم
سیستمهای لاتیننویسی
پینیین
اگر در حال یادگیری ماندارین هستید، پینیین یک نجاتدهنده است.
این سیستم لاتیننویسی برای کلمات و تنهای ماندارین است که به زبانآموزان میگوید چگونه آنها را تلفظ کنند.
با این حال، برای این منظور ایجاد نشده است.
در دهه ۱۹۵۰، پینیین برای کمک به بهبود نرخ سواد در چین اختراع شد.
نمونههایی از پینیین
همانطور که قبلاً مشخص کردیم، پینیین هجی کردن کلمات چینی با حروف انگلیسی است.
اگر قبلاً متوجه نشدهاید، پینیین همان هجی انگلیسی است که در داخل پرانتز و به صورت مورب در وبلاگهای چینی Lingflix قرار میدهیم.
به عنوان مثال:
我喜歡學中文 (wǒ xǐ huān xué zhōng wén) — من دوست دارم چینی یاد بگیرم
آیا پینیین را تشخیص دادید؟
wǒ xǐ huān xué zhōng wén نمونه کاملی از آنچه پینیین به نظر میرسد است.
جیوتپینگ
آیا میدانستید که کانتونی نیز سیستم لاتیننویسی خاص خود را دارد؟ به آن جیوتپینگ میگویند.
درست مانند پینیین، جیوتپینگ از الفبای لاتین برای هجی کردن کلمات کانتونی استفاده میکند و از علامتها و اعداد برای نشان دادن تنها استفاده میکند.
سه نوع جیوتپینگ وجود دارد: ییل، سیدنی لائو و جیوتپینگ LSHK.
- جیوتپینگ ییل از علامتهای اعراب برای نشانهگذاری تنها استفاده میکند (مانند پینیین) و رایجترین نوع است.
- جیوتپینگ سیدنی لائو از اعداد برای نشانهگذاری تنها استفاده میکند (مثلاً neih2 hou2) و قبلاً رایجترین نوع بود. امروزه به محبوبیت سابق نیست اما هنوز توسط بسیاری از کتابهای درسی قدیمی استفاده میشود.
- جیوتپینگ LSHK بسیار شبیه به سیدنی لائو است زیرا از اعداد برای نشانهگذاری تنها استفاده میکند. با این حال، شامل چند پالایش در تلفظهای خاص نیز میشود. این جدیدترین نوع جیوتپینگ است و توسط انجمن زبانشناسی هنگ کنگ ترویج و توصیه میشود.
نمونههایی از جیوتپینگ
بیایید به دو سیستم جیوتپینگ پرکاربرد در کانتونی نگاه کنیم:
جیوتپینگ ییل: 你叫做乜野名呀؟ (néih giu jouh mātyéh méng a?) — اسمت چیه؟
جیوتپینگ سیدنی لائو: 你叫做乜野名呀؟ (neih2 giu jouh ma1tyeh2 meng2 a?) — اسمت چیه؟
دوباره، میتوانید جیوتپینگ را با توجه به تفاوت در علامتهای تن و مورب بودن تشخیص دهید.
یادگیری ماندارین در مقابل کانتونی
حالا که همه چیز را در مورد تفاوتهای اساسی بین ماندارین و کانتونی میدانید، کدام یک را باید یاد بگیرید؟
ماندارین معمولاً انتخاب عملیتری است زیرا به طور گسترده صحبت میشود، با بیش از یک میلیارد گویشور. از آنجایی که زبان میانجی بین گویشهای چینی است، بیشتر گویشوران کانتونی ماندارین را میدانند.
منابع یادگیری زیادی در ماندارین موجود است، بعلاوه تلفظ آن آسانتر از کانتونی است زیرا تنهای کمتری دارد.
از سوی دیگر، اگر قصد دارید در گوانگدونگ، هنگ کنگ یا ماکائو بمانید یا با شرکتهای آنجا تجارت کنید، کانتونی میتواند یک گویش مفید باشد.
همچنین برای کسانی که مجذوب فرهنگ هنگ کنگ هستند (فیلمهای شگفتانگیز زیادی از هنگ کنگ وجود دارد!) یا کسانی که اجدادشان کانتونی صحبت میکردهاند و میخواهند با میراث خود دوباره ارتباط برقرار کنند عالی است.
البته، شما میتوانید هر دو را یاد بگیرید. اشتراکات زیادی در دستور زبان وجود دارد و اکثر نویسهها معنای یکسانی دارند — شبیه یادگیری دو زبان رومی است.
پس، حالا کدام خواهد بود — ماندارین یا کانتونی؟
به خاطر داشته باشید که در نظر بگیرید قصد دارید مهارتهای زبان جدید خود را کجا استفاده کنید و با چه کسانی میخواهید ارتباط برقرار کنید!
و یک نکته دیگر... اگر دوست دارید چینی را با سرعت خود و از روی دستگاه خود یاد بگیرید، باید درباره Lingflix به شما بگویم. Lingflix یادگیری چینی را با در دسترس قرار دادن محتوای واقعی مانند فیلمها و سریالها برای زبانآموزان آسانتر (و سرگرمکنندهتر) میکند. میتوانید کتابخانه ویدیویی منتخب Lingflix را ببینید، یا ابزارهای یادگیری ما را مستقیماً به Netflix یا YouTube با افزونه Chrome Lingflix بیاورید. یکی از ویژگیهایی که برایم بسیار مفید است، زیرنویسهای تعاملی است — میتوانید روی هر کلمه کلیک کنید تا معنای آن، یک تصویر، تلفظ و مثالهای دیگر از زمینههای مختلف را ببینید. این راهی عالی برای یادگیری واژگان بدون نیاز به توقف و جستجوی جداگانه است. Lingflix همچنین با آزمونهای شخصیسازی شده به تقویت آنچه یاد گرفتهاید کمک میکند. میتوانید مثالهای اضافی را مرور کنید و تمرینهای جذابی را تکمیل کنید که با پیشرفت شما سازگار میشود. شما تمرین اضافی با کلماتی که چالشبرانگیزتر مییابید خواهید داشت و حتی زمانی که زمان مرور فرا میرسد به شما یادآوری میشود! میتوانید از Lingflix روی کامپیوتر، تبلت یا تلفن خود با برنامه ما برای دستگاههای Apple یا Android استفاده کنید. برای استفاده از فروش فعلی ما اینجا کلیک کنید! (تا پایان این ماه منقضی میشود.)