Japoniar Esaldi-Egituraren Sarrera

Beraz, japoniar hiztegi batzuk ikasi dituzu.

Orain, nola lotuko duzu esaldi koherenteetan?

Japonierako hitz ordena, partikulen erabilera zuzena eta nonahikoa den です ("desu") ikasi beharko duzu.

Sarrera azkar honek japoniar esaldi-egiturarekin nola hasi jakiten lagunduko dizu.

Japoniar Subjektu-Objektu-Aditza (SOV) Egitura

Japonierazko esaldiek SOV formatua jarraitzen dute.

SOVk "subjektu-objektu-aditza" esan nahi du. Horrek esan nahi du subjektua lehenengo datorrela, objektua edo objektuek jarraitzen dutela, eta esaldia aditzarekin amaitzen dela. Adibide asko ikusiko dituzu artikulu honetan zehar.

Begiratu adibide bat:

ジンボはリンゴを食べる。 じんぼはりんごをたべる。 Jimbo — sagar bat — jaten du (Jimbok sagar bat jaten du.)

"Jimbo" subjektua da, "jaten du" aditza da eta "sagar bat" objektua. Esaldi honek SOV formula jarraitzen du.

Japoniar Kopula, です

Edozeinek japonieraz hitz egiten entzun baduzu, bizitza errealean edo telebistan, ziur aski です japoniar hitza topatu duzu.

です japonierazko termino oinarrizkoenetako bat da, literalki "izan" edo "da" esan nahi duena. Askok formalitate-markatzaile bat besterik ez dela uste arren, funtzio asko betetzen ditu.

です kopula bat da, esaldiaren subjektua predikatuarekin lotzen duena, esaldi oso bat sortuz. Japoniar esaldi-egiturarik oinarrizkoena "A は B です" da (A B da).

Nire izena Amanda da. 私はアマンダ です 。 わたしはあまんだ です 。

Amerikarra da. 彼はアメリカ人 です 。 かれはあめりかじん です 。

です-ek esaldi baten amaiera markatzeko ere balio du, aditz baten lekua hartuz. Gainera, です inoaz ez da ます amaitzen duten aditzak dituzten esaldien amaieran jartzen.

Tomek te gustatzen zaio. トムさんはお茶が好き です 。 とむさんはおちゃがすき です 。

Tomek tea edaten du. トムさんはお茶を飲み ますです 。(Okerra) トムさんはお茶を飲み ます 。(Zuzena) とむさんはおちゃをのみ ます

Iraganeko Denbora でした-ekin

Iraganean gertatu zen zerbait deskribatzean, です でした bihurtzen da.

Azterketa erraza zen. 試験は簡単 でした 。 しけんはかんたん でした。

Atzo nire urtebetetzea zen. 昨日は私の誕生日 でした 。 きのうはわたしのたんじょうび でした。

です-ren Formalitate Mailak

Japonierako hitz askotan bezala, です formalitate maila desberdinetan dator : だ, です, である eta でございます:

• です eguneroko elkarrizketarako erabilgarriena izango den oinarrizko forma formala da.
• だ lagun edo familiarte hizkeran topatzen da.
• である japonieraz idatzitako testu formaletan erabiltzen da, egunkarietan adibidez.
• でございます forma formalena da, nagusiari edo norbait garrantzitsuri hitz egitean erabiltzen dena.

Zein forma erabili ez badakizu, です-rekin jarraitu besterik ez. Hizketan ari zaren pertsonak jakinen du zintzoa saiatzen ari zarela!

Japonierazko Aditzen Kokapena

Diodan bezala, japonierazko aditzek bi denbora besterik ez dituzte: iraganekoa eta ez-iraganekoa.

Ingelesaren antzera, iraganeko denbora aditzaren amaiera aldatuz osatzen duzu.

Dendara korrika joan nintzen. 私は店に走り ました 。 わたしはみせにはしり ました 。

Mayuk atzo gauean ikasi zuen. 昨日の夜、まゆさんは勉強 した 。 きのうのよる、まゆさんはべんきょう した 。

Alicek gaileta egin zituen. アリスはクッキーを作 った 。 ありすはくっきーをつく った 。

Ingelesaren ez bezala, japonierazko aditzak oso erregularrak dira.

Japonierazko Aditzen Kategoriak

Askok bi kategoriatan bereiz daitezke: う aditzak eta る aditzak. Garrantzitsua da bien arteko aldea ezagutzea, konjugatzen ezberdin baitira.

Aditz bakoitzak hiztegi-forma eta forma polite bat ere badauzka—hiztegi-forma hizkeran erabiltzen da, edo, benetan, hiztegi batean bilatzeko.

う aditzak う, ある, うる edo おる soinuekin amaitzen diren aditzak dira, beren hiztegi-formetan. Polite bihurtzen dira う kendu eta います-ekin ordezkatzean.

• 話す/話します (はなす/はなします, hitz egiteko)
• 行く/行きます (いく/いきます, joateko)
• 飲む/飲みます (のむ/のみます, edateko)
• 作る/作ります (つくる/つくります, egiteko)

いる eta える soinuetan amaitzen diren aditzak ia beti る aditzak dira. る aditzak polite bihurtzen dira る kendu eta ます-ekin ordezkatzean.

• 食べる/食べます (たべる/たべます, jateko)
• 見る/見ます (みる/みます, ikusteko)
• 起きる/起きます (おきる/おきます, jaiki)

Bi aditz irregular nabarmen baino ez daude, する (egiteko) eta くる (etortzeko). Beren polite formak します eta きます dira, hurrenez hurren.

Japonierazko Aditzen Ezezko Formak

Ezezko formak ere aditzaren amaiera aldatuz egiten dira, aditz motaren arabera aldatzen dena. Adibidez:

• う aditzetan, ordeztu う soinua あない-rekin.
• る aditzetan, kendu る eta ordeztu ない-rekin. する bihurtzen da しない, eta くる こない.

Japonierazko aditzak ezeztatzeari buruz gehiago ikasi dezakezu hemen.

Nuanziak Adierazteko Aditzak Erabiltzea

Bi denbora besterik ez dauden arren, japonierazko aditzak nuanziak adierazteko aldatzen dira. Japonierazko esaldi-egitura aglutinatzailea deitzen den mota bat da.

Hau hizkuntzalariek erabiltzen duten hitz zorrotz bat da, eta, pertsona arrunten hitzetan, "Aditzen amaieran mordo bat gehitzen duzu" esan nahi du. Aditz bakoitzak て edo で-rekin amaitzen den erro-forma du.

Erro-forma horien amaierari gehi dakiokezu esanahi gehiago emateko. Baina hau ez da benetan funtsezkoa esaldi japoniar errazak egiteko, beraz, oraingoz pasatuko dugu.

Japonierazko Postposizioak

Ingelesak preposizioak dituen bitartean, japonierak postposizioak ditu.

Preposizioak esaldiaren zati batzuen arteko harremanak erakusten dituzten hitzak dira, hala nola "to," "at," "in," "between," "from" eta abar.

Ingelesan izen aurretik datoz. Baina japonieraz, izenen atzetik datoz. へ-k "to" esan nahi du, beraz, hurrengo esaldia literalki "Espainia to went" da.

Espainiara joan nintzen. スペイン へ 行きました。 すぺいん へ いきました。

Hurrengo adibidean, 彼女-k "ber" esan nahi du, beraz, "her from" esaten ari zarela "from her" baino.

Berarengandik entzun al duzu? 彼女 から 聞きましたか？ かのじょ から ききましたか？

Japonierazko Partikulak

Postposizioen moduan, japonierak partikula gramatikal txikiak ditu.

Japonierazko partikulak zuzenik datoz aldatzen duten izen, adjektibo edo esaldiaren atzetik, eta ezinbestekoak dira transmititzen ari denaren esanahia ulertzeko.

Partikula asko daude japonieraz, baina bederatzi ohiko landuko ditugu: は, が, を, の, に, へ, で, も eta と.

は (gai-markatzailea)

は-k esaldiaren gaia markatzen du, eta "naiz," "da," "dira" eta "honen inguruan" gisa itzul daiteke. Kontuan izan hau karakterea erabiltzen duen arren, benetan wa ahoskatzen dela.

Ikaslea naiz. 私 は 学生です。 わたし は がくせいです。

Boligrafoa beltza da. ペン は 黒いです。 ぺん は くろいです。

Esaldi hauetako, 私 (わたし, ni) eta ペン (boligrafo) は-k markatuak dira, ondorengo informazio guztia 私 eta ペN-ri dagokiena bihurtuz, hurrenez hurren.

が (subjektu-markatzailea)

が-k esaldiaren subjektua adierazten du, ekintza egiten duena. Gainera, "baina" gisa esaldiak elkartu ditzake, eta galdera-esaldietarako partikula lehenetsia da.

Txori hori abesten ari da. あの鳥 が 鳴いています。 あのとり が ないています。

Nork etorriko da? 誰 が 来ますか？ だれ が きますか？

Yuta Txinan ikasi zuen (Yutan arreta) ゆうたさん が 中国に留学しました。 ゆうたさん が ちゅうごくにりゅうがくしました。

は eta が nahasteko errazak izan daitezkeen bi partikulak dira, beraz, hemen daude zuzen mantentzeko aholku batzuk:

は subjektu orokorra da, bitartean が zehatzagoa da. は-k ere kontraste-markatzaile gisa erabiltzen da が dituzten esaldietan, bi subjektuen artean desberdintasun motaren bat dagoela erakusteko:

Nire arreba txikiak ez ditu katuak gustatzen, baina txakurrak bai. 妹は猫 が 嫌いだけど、犬 は 好きです。 いもうとはねこ が きらいだけど、いぬ は すきです。

を (objektu-markatzailea)

を-k esaldiaren zuzeneko objektua erakusten du, aditzak zerbait egiten ari dela edo aditza objektuari egiten ari zaiola adieraziz. Izenak eta izen-esaldiak jarraitzen ditu.

Barazkiak jaten ditut. 私は野菜 を 食べます。 わたしはやさい を たべます。

Gaur gauean, hark afaria egingo du. 今夜、彼は夕食 を 作ります。 こんや、かれはゆうしょく を つくります。

Lehenengo esaldian, "barazkiak" objektua dira, eta "jaten" haiei egiten ari zaien ekintza. Gauza bera gertatzen da "afaria" eta "egiten" bigarren esaldian.

の (jabetza-markatzailea)

の-k jabetza-partikula gisa balio du, zerbait beste zerbaiten jabetzakoa dela markatuz. Izen generiko gisa ere balio du, "hau" esanahiaz.

Hori irakaslearen poltsa da. それは先生 の かばんです。 それはせんせい の かばんです。

Horia erosi nahi dut. 黄色い の を買いたいです。 きいろい の をかいたいです。

に (denbora eta mugimendu markatzailea)

に mugimendu eta denbora partikula da, zeinak gauza bat mugitzen den tokia erakusten duen mugimendu-aditz batekin lagunduta dagoenean.

Helburuak eta zerbait dagoen lekuak ere adierazten ditu いる/ある-ekin lagunduta dagoenean. "to," "in/at" edo "for" gisa itzul daiteke.

Yukako zinema aretora etorri zen. ゆかこさんは映画館 に 来ました。 ゆかこさんはえいがかん に きました。

Parkean banku bat dago. 公園 に ベンチがあります。 こうえんにべんちがあります。

へ (norabide eta helmuga markatzailea)

に antzekoa den partikula zuzentzailea da, baina helmugak markatzeko soilik erabiltzen dena. へ-k zerbait doan norabidea azpimarratzen du. e gisa ere irakurtzen da he idatzita egon arren.

Jatetxera joan nintzen. 私はレストラン へ 行きました。 わたしはれすとらん へ いきました。

Norabidea adieraztean, に eta へ askotan trukagarriak dira, へ inoaz ez den bitartean "for/at" gisa erabiltzen.

で (kokapen eta baliabide markatzailea)

で-k esanahi batzuk izan ditzake, testuinguruaren arabera. Ekintza baten kokapena zehaztu dezake, ekintza bat gauzatzen den bitartekoa erakutsi edo esaldi baten klausulak konektatu.

Shigeo dendetan ibili zen. しげおさんはデパート で 買い物しました。 しげおさんはでぱーと で かいものしました。

Kanadara hegazkinez etorri nintzen. 私は飛行機 で カナダに来ました。 ひこうき で かなだにきました。

Pertsona hori ospetsua eta atsegina da. その人は有名 で 、優しいです。 そのひとはゆうめい で 、やさしいです。

も (antzekotasun markatzailea)

も, "ere/gehiegi" gisa itzultzen dena, erabiltzen da gertaeren arteko antzekotasunak adierazteko. Izen baten atzetik dator, は eta が partikulak ordezkatuz.

Arroza eta ogia goxoak dira. パン も ごはん も おいしいです。 ぺん も ごはん も おいしいです。

Erikaren zaletasena mendi-ibilaldia da. Nire zaletasena ere mendi-ibilaldia da. エリカさんの趣味はハイキングです。私の趣味 も ハイキングです。 えりかさんのしゅみははいきんぐです。わたしのしゅみ も はいきんぐです。

Antzeko ohar batean, 私もです (わたしもです, niri ere bai) esatea nahikoa da norbait esandakoarekin ados zaudela erakusteko.

と (izen-konektorea)

と izenen zerrenda osatu bat egiteko erabiltzen da. "Eta" dagokio.

Denda horrek ogitartekoak eta kafea saltzen ditu. あの店はサンドイッチ と コーヒーを売っています。 あのみせはさんどいっち と こーひーをうっています。

Brad eta Connor-rekin zinema ikustera joan zen. 彼女はブラッドさん と コナーさん と 映画を見に行きました。 かのじょはぶらっどさん と こなーさん と えいがをみにいきました。

Japonierazko Adjektiboen Kokapena

Ingelesaren antzera, adjektiboak izenen aurretik datoz japonieraz. Kotxe urdin bat ingelesez oraindik kotxe urdin bat da japonieraz, baina, horren ordez, 青い車 (あおいくるま) esango zenuke.

Japonierazko adjektibo bi mota daude: い adjektiboak eta な adjektiboak. Aldea beren konjugazioan dago.

い adjektiboak い karakterean amaitzen dira, hala nola 面白い (おもしろい, interesgarria) eta 難しい (むずかしい, zaila). Salbuespena えい-rekin amaitzen diren hitzak dira, きれい (eder) bezala, zeinak な adjektiboak diren.

い Adjektiboak

い adjektiboak zuzenik datoz aldatzen duten izenaren aurretik.

Katua polita かわい い 猫 かわい い ねこ

Autobus motela 遅 い バス おそ い ばす

"Alkandora garestia" 高 い シャツ たか い しゃつ

な Adjektiboak

な adjektiboak, aipatutako えい amaiera bezalako salbuespen batzuekin, ez dira い-rekin amaitzen. い adjektiboak bezala izenen aurretik joan arren, な karakterea adjektiboaren eta izenaren artean jartzen da.

Irakaslea atsegina 親切 な 先生 しんせつ な せんせい

Haur zakarra 失礼 な 子供 しつれい な こども

Herri segurua 安全 な 町 あんぜん な まち

Japonierazko Adjektiboak Aldatzea

Zailtxoa den gauza bat da い adjektiboak ezezko edo iraganeko denbora adierazteko aldatzen direla. Hau hitzaren azken い kendu eta aldagailuak erantsiz egiten da. Adibidez:

Hotz hitza 寒い (さむい) da baina atzo hotza zen ari bazara hitz egiten, 寒かった (さむかった) esango zenuke. Ez bada hotz, 寒くない (さむくない) esango zenuke.

な adjektiboak zehazki izenak bezala aldatzen dira. Adibidez:

静か (しずか) hitzak lasaia esan nahi du. Zerbait lasaia zela esateko, 静かだった (しずかだった) esango zenuke, eta ez dela lasaia, 静かではない (しずかではない) edo 静かじゃない (しずかじゃない) esango zenuke.

Aditzen bezala, adjektibo aldakor hauek aglutinanteak ere badira, horrek esan nahi du zerbait gehitu ahal diezaiekezula.

Japonierazko Galdera Egitura

Azkenik, galderak askoz errazagoak dira japonieraz osatzea ingelesean baino. Bai edo ez galdera bat egiteko, soilik か erantsi behar duzu esaldiaren amaieran.

Pertsona atsegina al da? 彼は優しい人です か ？ かれはやさしいひとです か ？

Ingelesetan "Wh- galderak" deituko genizkienentzat, galdera-hitza soilik ordezkatzen duzu kasu gehienetan:

Zer jan duzu? 何を食べましたか？ なにをたべましたか？

Olagarroa jan dut. タコを食べました。 たこをたべました。

Non dago? 彼はどこにいますか？ かれはどこにいますか？

Etxean dago. 彼は家にいます。 かれはいえにいます。

Japonieraz Inferitutako Subjektuak

Orain arte, seguru aski konturatu zara subjektua sarri desagertzen dela esalditik. Hau japonierazko hizkuntzaren berezitasun berezia da, non subjektua ahal den bakoitzean inferitzen den.

Baina ari zaren horri edo norbaiti buruz ari zaren esaten dizuten argibideak daude. Benetan ingeleseko izenordainen modu berean funtzionatzen du. Adibidez:

Nire aita irakaslea da. Unibertsitatean irakasten du. Asteburuetan, barbakoa eta garagardoa edaten du. Futbola gustatzen zaio baina ez zaio beisbola gustatzen.

Nik ikusten dudan moduan, japonierak gauza bera egiten du baina urrats bat gehiago ematen du—subjektua erabat desagertzen da. Hurrengo adibidean, hizlariak bere buruari ari zaio erreferentzia egiten ari dela inferitzen da:

私は先生です。英語を教えています。 わたしは せんせいです。えいごをおしえています。 Irakaslea naiz. Ingelesa irakasten dut.

Japonierazko Esaldi Egituraren Arauak Hautsi

Teknikoki aditza beti japonierazko esaldi baten amaieran datorren arren, hau ez da beti horrela. Ingelesaren ez bezala, esaldi egitura oso librea da.

Idazten, benetako arau gramatikalak beteko zenituzke; hizketan, jendeak askotan apurtzen ditu arauak eta esaldiaren zatiak egokitzat dituzten lekuetan jartzen ditu.

Adibidez, "Oilasko frijitua jan dut" esan nahi baduzu, gramatikalki zuzena den esaldi japoniarra hau izango litzateke:

私はフライドチキンを食べた。 わたしは ふらいどちきんをたべた。 Ni — oilasko frijitua — jan dut

Baina eguneroko elkarrizketa informalean, zatiak mugitu ditzakezu eta ez dago arazorik:

食べた、フライドチキン。 たべた、ふらいどちきん。 Jan dut — oilasko frijitua

フライドチキン食べた、私。 ふらいどちきんたべた、わたし。 Oilasko frijitua — jan dut — ni

Baina goiko aipamen bakoitzak gauza bera esan nahi du. Ingelesetan, arraroa izango litzateke hau esango bazenu.

Japonierazko esaldi-egitura oinarrizkoa ikasteko helburuetarako, hala ere, jarraitu Subjektu-Objektu-Aditza. Hori japoniera egokia da eta hizkeraren forma informalagoak geroago ikasi ditzakezu.

Esaldi-egitura gogoratzeko modu ona da hizkuntzarekin ahal den gehien jabetzea.

Adibidez, Lingflix bezalako programa inmersibo bat erabil dezakezu japonierazko bideo autentikoak ikusteko.

Pazientzia eta praktika pixka batekin, laster izango zara japoniera naturala hitz egiteko bidean!