Potpuni vodič kroz portugalske zamjenice

U portugalskom jeziku postoji mnogo vrsta zamjenica, od portugalskih ličnih zamjenica poput direktnih ili indirektnih objekata, do neodređenih i posvojnih zamjenica.

Bilo da trebate opisati nešto što posjedujete, pričati o prijatelju ili izraziti mišljenje, portugalske zamjenice ćete sresti posvuda. Naučit ću vas najvažnijim portugalskim zamjenicama, kao i kako da ih koristite uz primjere rečenica.

Portugalske lične zamjenice

U portugalskom jeziku postoji pet vrsta ličnih zamjenica (pronomes pessoais): subjekatske, povratne, direktnog objekta, indirektnog objekta i prijedloške.

Subjekatske zamjenice

Subjekatske zamjenice (pronomes subjetivos) su one koje se koriste kao subjekt glagola.

Eu

Eu je jedina riječ koju koristite da kažete "ja" na portugalskom. Ista je i za muškarca i za ženu i stoji u prvom licu. Evo primjera kako biste je koristili:

Eu tenho fome. — Ja sam gladan/gladna.

Tu

Važno je znati da postoje različiti načini za izraz "ti" u zavisnosti od toga koji dijalekt (brazilski ili evropski) učite.

Tu je jedan od dva glavna načina da se kaže "ti" na portugalskom.

Kako i koliko često se tu koristi zavisi od toga gdje se nalazite. U Brazilu, neformalno "ti" je você; tu neki smatraju formalnim, ali u nekim područjima sjeveroistočnog i južnog Brazila, koristi se neformalno. Kada se koristi, glagol koji mu prethodi često je konjugiran na isti način kao você, koji slijedi ista pravila konjugacije kao treće lice jednine (on/ona/ono).

Tu tá me entendendo? — Razumiješ li me? (Brazilec, vrlo neformalno koristeći tu)

U Portugalu, tu je kolokvijalni oblik za "ti" a você je formalan. Ljudi će vjerojatnije koristiti tu kada govore mladoj osobi ili nekome s kim su bliži:

Tu estás feliz? — Jesi li sretan/sretna? (Portugal)

Você

Drugi uobičajeni način da se kaže "ti" je você, ili njegov množinski ekvivalent vocês. Opet, gdje se na svijetu nalazite utiče na upotrebu você.

U Brazilu, ovaj oblik je izuzetno čest i koristi se u svakodnevnom razgovoru.

Você quer alguma coisa? — Želiš li nešto? (Brazil)

U Portugalu, você se koristi formalnije, kao kada govorite nekome ko je stariji od vas. Imajte na umu da, iako você znači "ti", koristi se s glagolom u trećem licu jednine. Dakle, umjesto da kažete, você tens (ti imaš) s glagolom u drugom licu jednine, što je netačno, rekli biste, você tem (ti imaš).

O senhor i a senhora

Ako želite otići korak dalje i pokazati poštovanje prema starijima, možete koristiti o senhor (gospodine) ili a senhora (gospođo). O senhor i a senhora su formalni načini oslovljavanja osobe višeg ranga, autoriteta ili prestiža u Brazilu. Ove riječi koristite umjesto "ti", ali ih sparujete s glagolom u trećem licu jednine. Na primjer:

A senhora pode me ajudar? — Možete li mi pomoći?

A senhora gostaria de sentar aqui? — Da li biste [formalno] željeli sjediti ovdje?

Ele i ela

Ako upućujete na muški imenicu, možete koristiti riječ ele, a ako se odnosite na žensku, koristite ela. Ovo su jednine:

Ele é alto. — On je visok.

Ela pensou que a festa ia ser hoje. — Ona je mislila da će zabava biti danas.

Nós i a gente

Nós je najčešći oblik za "mi"/"nas" u oba portugalska dijalekta, dok je a gente (doslovno, "ljudi") kolokvijalni brazilski portugalski način za reći "mi"/"nas". (Imajte na umu da se glagol koji slijedi a gente konjugira u prvom licu jednine.)

Nós estamos na praia. — Mi smo na plaži.

Nós vamos? — Idemo li?

A gente vai? — Idemo li?

A gente vai falar com a professora. — Mi ćemo pričati s učiteljicom.

Vós

Zamjenica vós se danas ne koristi mnogo, ali je ipak važno znati. Smatra se formalnijom i arhaičnom, ali postoje ljudi u sjevernom Portugalu i sjeveroistočnom Brazilu koji je možda koriste.

Vós falastes com ele? — Jeste li svi/vi pričali s njim? (Portugal)

Vjerojatnije je da ćete pročitati vós u starim tekstovima ili historijskoj fikciji.

Eles i elas

Da biste uputili na grupu žena ili množinsku imenicu koja je ženskog roda, koristite elas. Kada se upućuje na množinu muške imenice, koristite eles. Ako upućujete na grupu i muškaraca i žena, također koristite eles.

Evo nekoliko primjera korištenja ovih zamjenica:

Eles estão correndo bem rápido. — Oni [muš. ili mješoviti] trče veoma brzo.

Elas querem festejar! — One žele slaviti!

Pregled

Evo brzog pregleda koju zamjenicu "ti" koristiti u kojim prilikama i mjestima:

Razlike između engleskih i portugalskih subjekatskih zamjenica

Dok su glavni principi zamjenica isti na engleskom i portugalskom, portugalske zamjenice funkcionišu sličnije španskim zamjenicama. Evo glavnih razlika između engleskih i portugalskih zamjenica:

• Ne morate uvijek koristiti zamjenicu: Ako je jasno o kome govorite, možete izostaviti zamjenicu. Ovo je obično slučaj kada konjugirani glagol može ukazati o kome se govori. Na primjer, možete reći bilo koju od ovih varijacija: Eu estou escutando. (Ja slušam.) Estou escutando. (Slušam.) Iako u drugom primjeru ne izgovarate zamjenicu, glagol govori slušaocu da se odnosite na sebe jer je u prvom licu jednine. Jednom kada savladate konjugaciju glagola, bit ćete profić u razumijevanju šta ljudi govore čak i bez zamjenica.
• Zamjenice trećeg lica su "dummy" zamjenice: "Dummy" zamjenica je zamjenica koja se ne odnosi na određeni rod, poput "ono" u engleskom. Na portugalskom koristite ele ili ela ili množinu. Na primjer, ako govorite o psu na engleskom, možete reći: "It ate my homework!" Na portugalskom biste rekli: Ele comeu minha lição de casa! Samo odredite da li je imenica na koju se "ono" odnosi ženskog ili muškog roda. Ako je ženskog, koristite ela, a ako je muškog, koristite ele.
• Možete zamijeniti zamjenicu drugog lica imenicom: Ovo je slučaj samo kada zapravo govorite toj osobi i podrazumijeva se tu ili você. Oi! Colega, pode me ajudar? (Hej! Kolega/kolegice, možeš li mi pomoći?) Pai, quer comida? (Tata, želiš li hranu?)

Povratne zamjenice

Povratne zamjenice (pronomes reflexivos) mogu se koristiti kada se radi o povratnim glagolima ili kada i subjekt i objekat rečenice upućuju na jednu osobu.

Budite posebno oprezni s ovim, jer mnoge rečenice koje su povratne na portugalskom nisu povratne na engleskom.

Me i nos obično prethode glagolu. U frazi gdje ove povratne zamjenice slijede glagol, koristi se crtica da ih se spoji.

Eu me lembro bem disso. — Ja se dobro sjećam ovoga.

Diga-me quando souber o que aconteceu. — Reci mi kada saznaš šta se desilo.

Lavamo-nos no riacho. — Oprali smo se u potoku.

Se se koristi kao "sebe" kada zamjenjuje você i konjugirano je u trećem licu jednine.

Você se aborreceu com ele? — Jeste li se uzrujali zbog njega?

Se i si vrijede za oba roda kada se govori o "sebe samom"/"sebi samoj"/"onom samom" ili "vama samima"/"njima samima"/"međusobno".

Ele/Ela se queimou. — On/Ona se opekao/la.

Eles deram a si um intervalo. — Dali su si kratku pauzu.

Vocês se falam. — Vi pričate (međusobno).

Vos je povratna zamjenica za vós i najčešće se koristi u Portugalu.

Vós vos lavastes no riacho. — Oprali ste se u potoku.

Zamjenice direktnog objekta

Zamjenica direktnog objekta (pronome de objeto direto) koristi se da zamijeni objekat (obično imenicu) kako bi se izbjeglo ponavljanje.

Obično se stavljaju ispred glagola, iako će ih složenije rečenične strukture staviti iza.

Za "njega"/"nju"/"to": o/a se stavljaju ispred glagola, dok se lo/la obično stavljaju iza glagola. Isto pravilo vrijedi za množinske oblike ( os/as, los/las ).

Eu a conheço há anos. — Znam je godinama.

Eu vou conhecê-lo amanhã. — Upoznaću ga sutra.

Eu quero chamá-los para sair para jantar. — Želim ih pozvati da izađemo na večeru.

Nos se može koristiti prije ili poslije glagola.

Ela quer nos dar uma ajuda. — Ona želi da nam pruži pomoć.

Ele vai dar-nos o seu apoio. — On će nam dati svoju podršku.

Zamjenice indirektnog objekta

Zamjenica indirektnog objekta (pronome de objeto indireto) zamjenjuje indirektni objekat (obično imenicu) u rečenici kako bi se izbjeglo ponavljanje.

U suštini, zamjenice indirektnog objekta se odnose na stvari koje su za osobu koja se opisuje.

Mim uvijek prethodi prijedlog kao što je para (za) ili de (od).

Comprei esse relógio para mim. — Kupio/la sam ovaj sat sebi.

Lhe je neutralnog roda i može se koristiti u drugom ili trećem licu jednine. Isto pravilo vrijedi za lhes i drugi i treći lice množine.

Eu lhe dei um presente. — Dao/la sam poklon njemu/njoj.

Prijedloške zamjenice

Prijedlozi često povezuju ljude, objekte, vrijeme ili mjesta u rečenici. Ove zamjenice se koriste da pokažu odnos između stvari na način koji izbjegava ponavljanje.

Prijedloške zamjenice (pronomes preposicionais) razlikuju se od zamjenica direktnog i indirektnog objekta po tome što uvijek slijede prijedlog, kao što su de (od), em (u) ili com (sa/s).

U nekim oblicima, prijedloške zamjenice udvajaju se kao kontrakcija zamjenice i prijedloga com (sa/s). Na primjer com + ti = contigo; com + nós = connosco/conosco .

Eles querem ir comigo. — Oni žele ići sa mnom.

Eu queria ir contigo. — Želio/la sam ići s tobom.

Conosco se koristi u Brazilu, dok je connosco preferiran pravopis u Portugalu.

Por que não viaja conosco? — Zašto nećeš putovati s nama? (Brazilski portugalski)

Por que não viajas connosco? — Zašto nećeš putovati s nama? (Evropski portugalski)

Com nós (bez kontrakcija) se obično koristi kada je naveden broj ljudi ili objekata.

Ele discutiu o problema com nós três. — Razgovarao je o problemu s nas troje. (Doslovno, "sa nas tri")

Portugalske posvojne zamjenice

Posvojne zamjenice (pronomes possessivos) služe da pokažu vlasništvo.

Ponekad definitivni članovi o, a, os i as (the) prethode posvojnim zamjenicama, ali često se izostavljaju.

Kada koristite posvojne zamjenice, morate se slagati u rodu i broju s opisanom stvari.

Meu computador — Moj kompjuter (jednina, muški)

Minha casa — Moja kuća (jednina, ženski)

Meus cachorros — Moji psi (množina, muški)

Minhas melhores amigas — Moje najbolje prijateljice (množina, ženski)

Teu/tua/teus/tuas se koriste za tu, dok se seu/sua/seus/suas koriste za você.

(As) Tuas amigas — Tvoje prijateljice

(O) Seu vizinho — Vaš/Tvoj susjed (muški)

Vosso/vossa/vossos/vossas se koriste s vós i isključivo se koriste u evropskom portugalskom.

Ponha isto na vossa mala. — Stavite ovo u vašu putnu torbu.

Emprestei o vosso casaco. — Pozajmio/la sam vaš kaput.

Dele/deles (muš.) i dela/delas slažu se u rodu i broju s osobom koja posjeduje opisanu stvar. Ovo je za razliku od svih ostalih posvojnih zamjenica, koje se slažu u rodu i broju s imenicom koja ih slijedi.

As irmãs deles — Njihove sestre (kada se "njihov" odnosi na muškarce/dječake)

Os irmãos delas — Njihova braća (kada se "njihov" odnosi na žene/djevojčice)

Portugalske pokazne zamjenice

Pokazne zamjenice (pronomes demonstrativos) pokazuju objekat u odnosu na osobu koja govori. Na portugalskom, one mogu biti promjenjive (ili muške ili ženske) ili nepromjenjive (rodno neutralne).

Ove zamjenice uzimaju u obzir i fizičku i vremensku udaljenost objekata koji se opisuju.

Za "ovaj" i "ovi": Este/esta (muški/ženski) i estes/estas su promjenjive zamjenice koje se koriste da se pokaže nešto blizu govornika i/ili nešto bliže u vremenu.

Vou escrever uma carta esta semana. — Napisaću pismo ove sedmice.

Isto je nepromjenjivo, ali se koristi da pokaže objekte na isti način.

Isto é perfeito para mim. — Ovo je savršeno za mene.

Za "taj" i "ti": promjenjive esse/essa/esses/essas i nepromjenjivo isso se koriste kada je objekat bliže osobi kojoj se govori (npr. "ta kutija koju držiš") ili se opisuje u kontekstu nedavne prošlosti ili budućeg događaja u kojem su govornik i slušalac bili uključeni ("taj restoran koji smo posjetili"; "ta kafić u kojem ćemo se kasnije naći").

Esse cachorro é do meu vizinho. — Taj pas je mog susjeda.

Isso é muito caro. — To je veoma skupo.

Aquele/aquela/aqueles/aquelas (promjenjive) i aquilo (nepromjenjivo) se koriste kada se govori o nečemu što je stvarno daleko ili u dalekoj prošlosti.

Você encontrou aquelas chaves que tinha perdido? — Jeste li pronašli one ključeve koje ste izgubili?

Aquilo me ofendeu. — To me je uvrijedilo (u to vrijeme).

Portugalske relativne zamjenice

Relativne zamjenice (pronomes relativos) koriste se da se upute natrag na prethodno korištenu imenicu ili zamjenicu, povezujući je s drugim elementom u rečenici.

Que se može koristiti s prijedlogom kao što je em (u) ili samostalno.

O homem que me telefonou. — Čovjek koji mi je telefonirao.

A casa em que ela mora. — Kuća u kojoj ona živi.

Quem se koristi kada se govori o osobi ili personificiranom objektu, i uvijek ima prijedlog ispred sebe.

O funcionário por quem fomos assistidos foi muito gentil. — Zaposlenik kojim smo bili pomognuti bio je veoma ljubazan.

Definitivni članovi ( o/a, os/as) moraju prethoditi qual (jednina) i quais (množina) i moraju se slagati s rodom subjekta/imenice na koju se upućuje.

O jogador sobre o qual eu falei foi premiado ontem. — Igrač o kojem sam pričao nagrađen je juče.

Falamos com a prima dele, a qual mora na Inglaterra. — Pričali smo s njegovom rođakom koja živi u Engleskoj.

Cujo/cujos/cuja/cujas slažu se u rodu i broju s posjedovanim objektom, a ne s njegovim vlasnikom.

Patrícia é a estudante cujo trabalho foi muito elogiado. — Patrícia je studentica čiji je rad jako hvaljen.

Onde je sinonim za em que (u kojoj) i uvijek se odnosi na mjesta.

A casa onde eu cresci foi demolida. — Kuća u kojoj sam odrastao/la je srušena.

Portugalske upitne zamjenice

Kao što ste možda pretpostavili, upitne zamjenice (pronomes interrogativos) koriste se kada se postavljaju pitanja o vlasništvu.

Que (šta) uvijek slijedi imenica; o que obično slijedi glagol.

Que dia é hoje? — Koji je danas dan?

O que posso fazer? — Šta mogu uraditi?

Kada se por que (zašto) koristi na kraju rečenice ili kao samostalno pitanje, quê se piše sa cirkumfleksom. Također je vrijedno napomenuti da porque znači "jer" a o porquê je "razlog zašto".

Por que ele faltou à aula? — Zašto je on izostao s nastave?

Ela não quer falar comigo? Eu posso saber por quê? — Ona ne želi pričati sa mnom? Možete li mi reći zašto?

Qual/quais (koji) podrazumijeva izbor i ne mora uvijek slijediti imenica.

Eu não sei qual é o meu favorito. — Ne znam koji je moj omiljeni.

Quais dias eles estarão disponíveis? — Koji dani će oni biti dostupni?

Quanto/quantos i quanta/quantas slažu se u rodu i broju s povezanim objektom.

Sua filha tem quantos anos? — Koliko godina ima vaša kćerka? (Doslovno, "koliko godina vaša kćerka ima?")

Eu preciso de quantas maçãs para essa receita? — Koliko jabuka će mi trebati za ovaj recept?

Portugalske neodređene zamjenice

Konačno, imamo neodređene zamjenice (pronomes indefinidos) , koje se koriste da upute na ljude ili objekte koji su prepoznatljivi u rečenici, ali nisu eksplicitno navedeni.

Nada se može koristiti u potvrdnim, negativnim ili upitnim rečenicama. Riječ não (ne) + glagol obično joj prethodi.

Nós não sabíamos de nada. — Mi nismo znali ništa.

Você não tem mais nada a adicionar? — Zar nemate ništa drugo da dodate?

Alguém (neko/bilo ko) i ninguém (niko) mogu se koristiti i u potvrdnim i upitnim rečenicama.

Alguém veio te ajudar? — Da li je neko došao da ti pomogne?

Eu não conheço ninguém aqui. — Ja ne poznajem nikoga ovdje.

Ninguém quer falar comigo. — Niko ne želi pričati sa mnom.

Kada todo/toda ima značenje "svaki" ili "svi", definitivni član nije potreban. Kada se govori o cijeloj stvari, potreban je definitivni član.

Eu ligo para ela todo dia. — Zovem je svaki dan.

Ele ficou o dia todo fora de casa. — On je bio van kuće cijeli dan.

Todos/todas uvijek slijede neodređeni članovi os i as.

Eu corro todas as manhãs. — Trčim svako jutro.

Nós contamos todos os itens. — Prebrojali smo sve predmete.

Tudo, nada, alguém i ninguém su svi nepromjenjivi. Svaka druga neodređena zamjenica mora se slagati u rodu i broju s odgovarajućim subjektom/imenicom.

Ele me contou tudo. — On mi je rekao sve.

Ele tem poucos amigos. — On ima malo prijatelja.

Ele tem poucas amigas. — On ima malo prijateljica.

Kako vježbati portugalske zamjenice

Postoji mnogo načina da vježbate portugalske zamjenice. Ako vam treba inspiracija, evo nekoliko prijedloga:

• Stvarajte vlastite rečenice. Stvaranjem vlastitih rečenica moći ćete vježbati pravopis, gramatiku i izgovor u jednoj studijskoj sesiji! Ili ih zapišite u svesku ili ukucajte u Word dokument. Zatim, provjerite imate li tačan pravopis/gramatiku i pročitajte ih naglas sebi nekoliko puta kako biste savladali odabrani portugalski dijalekt.
• Uronite u izvorni portugalski sadržaj. Ove zamjenice se često pojavljuju u svakodnevnim portugalskim razgovorima i pisanju, tako da postoji mnogo resursa koje možete odabrati, kao što su TV emisije i izvori vijesti. Na primjer, primijetite koliko se često zamjenice koriste u ovom portugalskom sinhronizovanom isječku iz "Friends":

• Slušajte neke pjesme na portugalskom jeziku. Portugalske pjesme su odlične za prepoznavanje i slušanje portugalskih zamjenica u kontekstu. Za dodatni izazov, pokušajte zapisati zamjenice koje čujete, zatim slušajte pjesmu drugi put s tekstom ispred sebe kako biste vidjeli koliko ste uhvatili.

Jedan koristan resurs za muziku i drugi izvorni medij je Lingflix, program za učenje jezika koji nudi niz autentičnih portugalskih video zapisa s interaktivnim titlovima i popratnim kvizovima. Možete čak pretraživati specifičan vokabular ili zamjenice iz ovog posta da vidite više primjera njihove upotrebe u kontekstu. Lingflix uzima autentične video zapise—poput muzičkih spotova, trejlera za filmove, vijesti i inspirativnih govora—i pretvara ih u personalizovane lekcije za učenje jezika. Lingflix možete besplatno isprobati 2 sedmice. Kliknite ovdje da posjetite web stranicu ili preuzmete iOS aplikaciju ili Android aplikaciju.

Kviz o portugalskim zamjenicama

Popunite praznine zamjenicom koja odgovara rečenici!

1. _____ sou a pessoa mais linda aqui. (Ja sam najljepša osoba ovdje.)

2. _____ quer jantar comigo? (Želiš li večerati sa mnom?)

3. De manhã, _____ encontramos na estação de ônibus antes de irmos a pé para a universidade. (Ujutro se sastajemo na autobuskoj stanici prije nego što pješice odemo na univerzitet.)

4. Ela sempre _____ levanta cedo para sair para correr. (Ona uvijek ustaje rano da izađe na trčanje.)

5. Eu _____ convidei para jantar na minha casa. (Pozvao/la sam ga na večeru u mojoj kući.)

6. Mesmo que não pudessem vir ao casamento, eles _____ enviaram um presente lindo. (Iako nisu mogli doći na vjenčanje, poslali su nam prekrasan poklon.)

7. O meio ambiente é muito importante _____. (Okruženje mi je veoma važno.)

8. Encontrei este livro _____. Espero que ele goste! (Našao/la sam ovu knjigu za njega. Nadam se da će mu se svidjeti!)

9. Vocês querem vir a São Paulo _____ neste fim de semana? (Želite li doći u São Paulo sa mnom ovog vikenda?)

10. Ele trouxe muitos lanches _____ para a viagem de ônibus. (Ponio je mnogo grickalica sa sobom za autobusko putovanje.)

11. Eu acho que aquela mochila é _____! Ele me disse que a tinha perdido. (Mislim da je to njegov ruksak! Rekao mi je da ga je izgubio.)

12. _____ passaportes estão sobre a mesa, ao lado da garrafa de água. (Naši pasoši su na stolu, pored boce vode.)

13. _____ cidade sempre foi especial para mim. (Ovaj grad mi je uvijek bio poseban.)

14. Onde você comprou _____ sapatos? Eu adoro eles! (Gdje si kupio te cipele? Obožavam ih!)

15. Este é meu amigo _____ conheci enquanto estudava no Porto! (Ovo je moj prijatelj kojeg sam upoznao dok sam studirao u Portu!)

16. Não sei _____ deixei meu celular. Você pode ligar para o meu número? (Ne znam gdje sam ostavio/la svoj mobilni telefon. Možete li nazvati moj broj?)

17. _____ animais de estimação você tem? (Koliko kućnih ljubimaca imate?)

18. _____ você decidiu estudar outra língua? (Zašto ste odlučili učiti drugi jezik?)

19. Há _____ pessoas na praia hoje! (Danas ima toliko ljudi na plaži!)

20. _____ vai estudar na biblioteca depois da aula? (Da li će neko ići učiti u biblioteku poslije nastave?)

Rješenja: 1. Eu 2. Você 3. Nos 4. Se 5. O 6. Nos 7. Para mim 8. Para ele 9. Comigo 10. Consigo 11. Dele 12. Nossos 13. Esta 14. Esses 15. Que 16. Onde 17. Quantos 18. Por que 19. Tantas 20. Alguém

Sada kada ste vidjeli sve portugalske zamjenice, vrijeme je da svoje znanje primijenite u praksi!

Budite kreativni i ne bojte se miješati različite tehnike učenja da vidite šta vam odgovara. Bilo da čitate vijesti, slušate podcast ili gledate film, uvijek ćete biti izloženi portugalskim zamjenicama. Prilike su obilne, zato se pobrinite da ih maksimalno iskoristite.