Галосныя ў іспанскай мове (з аўдыё і прыкладамі)
Як і ў англійскай мове, галосныя ў іспанскай мове вельмі важныя для фарміравання слоў і сказаў. Яны таксама часта вымаўляюцца няправільна тымі, хто вывучае іспанскую. Таму што, хоць яны выглядаюць гэтак жа, як і нашы англійскія галосныя (a, e, i, o, u, а часам y), яны вымаўляюцца па-рознаму.
Я правяду вас праз кожную іспанскую галосную і іх вымаўленне, а таксама дыфтонгі, трыфтонгі і гіятусы, з шматлікімі прыкладамі, каб вы бачылі іх у дзеянні.
Асновы іспанскіх галосных
У іспанскай мове пяць галосных: a, e, i, o і u. Таксама ёсць y (у іспанскай мове завецца "i griega" або "грэцкая i").
Навукоўцы цалкам не згодныя з тым, ці з'яўляецца y галоснай, таму ў залежнасці ад крыніцы вы можаце знайсці яе ў спісе галосных або асобна пазначанай як паўзычная. У мэтах гэтага артыкула мы будзем разглядаць яе як галосную.
| Іспанская галосная | Прыклады |
|---|---|
| a | agua (вада), amigo (сябар), antes (да) |
| e | este (гэты/Усход), enero (студзень), elemento (элемент) |
| i | isla (востраў), independiente (незалежны), invisible (нябачны) |
| o | otro (іншы), océano (акіян), oscuro (цёмны) |
| u | uno (адзін), universidad (універсітэт), uvas (вінаград) |
| y | rey (кароль), hoy (сёння), convoy (караван) |
Як вы бачыце (ці чуеце), іспанскія і англійскія галосныя вымаўляюцца па-рознаму. Нават у словах, якія напісаны аднолькава, яны гучаць па-рознаму ў кожнай мове.
І ў адрозненне ад англійскай, іспанскія галосныя заўсёды вымаўляюцца аднолькава. Гэта відэа ад Butterfly Spanish можа дапамагчы вам адтачыць вымаўленне іспанскіх галосных:
Парады па вымаўленню іспанскіх галосных
Носьбіты англійскай мовы, якія вывучаюць іспанскую, схільныя надаваць іспанскім галосным свой "англійскі" адценне. Часта яны нават цалкам змяняюць гук, ствараючы неіснуючае слова або атрымліваючы зусім іншае іспанскае слова.
Вось некаторыя з самых важных рэчаў, пра якія трэба памятаць, каб палепшыць сваё вымаўленне іспанскіх галосных.
1. Усе іспанскія галосныя заўсёды вымаўляюцца аднолькава
Не мае значэння, ці націскны склад ці не, ці ёсць у галоснай надгалоскі. Гук застаецца тым самым.
Іх даўжыня таксама заўсёды аднолькавая, няхай яны з'яўляюцца ў пачатку або ў канцы слова, паміж зычнымі, перад падвоеным зычным ці ў любым іншым месцы слова.
Паслухайце наступныя словы і асаблівую ўвагу звярніце на галосныя. Паспрабуйце паўтарыць кожнае слова за носьбітам мовы:
| Іспанская галосная | Прыклады |
|---|---|
| a | casa (дом), academia (акадэмія), abanico (вентылятар) |
| e | detergente (мыльны парашок), especie (від), espejo (люстэрка) |
| i | misionero (місіянер), indigente (бядняк), difícil (цяжкі) |
| o | horóscopo (гараскоп), odontólogo (стаматолаг), tocino (бекон) |
| u | cuscús (кускус), zulú (зулус), burbuja (бурбалка) |
2. Вы павінны вымаўляць усе галосныя ў слове
І ўсе літары, акрамя h, дарэчы. У іспанскай мове няма нямыых галосных, акрамя выпадкаў з выключэннем ніжэй. Калі ў слове ёсць галосная — вымаўляйце яе:
murciélago (лятучая мыш), destornillador (адвёртка), ayuntamiento (мэрыя)
Ёсць адно выключэнне: Калі слова змяшчае літары que, qui, gue ці gui, то u з'яўляецца нямою:
queso (сыр), pesquisa (расследаванне), guerra (вайна), guisante (гарох)
3. Не "дыфтангуйце" іспанскія галосныя
Як гаворыцца ў першым пункце, кожная галосная мае свой унікальны гук, і ён ніколі не мяняецца. Не дадавайце іншы галосны гук у канец галоснай. Напрыклад:
Кажыце no замест /но-у/
Кажыце universidad замест /у-ні-вер-сі-дад/
Кажыце comer замест /ко-мер/
4. Заўсёды чытайце i як "і" (доўгае)
Вымаўляйце яе як "і" у слове "сіні". Гэта праўда незалежна ад таго, як вы б прачыталі гэтае слова па-ангельску:
biografía (біяграфія), micrófono (мікрафон), wifi (вайфай)
5. Галосная u заўсёды гучыць як "у" (доўгае)
Гэта падобна на u у англійскім "brute". У выніку, дыфтонг eu заўсёды вымаўляецца як "э-у".
universo (сусвет), unísono (унісон), Europa (Еўропа)
Вымаўленне галосных спалучэнняў у іспанскай мове
Галосныя не заўсёды з'яўляюцца паасобку паміж зычнымі. Вы часта сустрэнеце іспанскія словы, у якіх дзве або тры галосныя ідуць запар. Калі дзве або больш галосных з'яўляюцца разам, мы атрымліваем дыфтонг, трыфтонг або гіятус.
Дыфтонгі ў іспанскай мове
Праста кажучы, дыфтонг утвараецца, калі дзве галосныя аб'ядноўваюцца ў адзін склад. Гук пачынаецца на першай галоснай, а затым прагрэсіўна перамяшчаецца да гуку другой галоснай. Некаторыя прыклады ў англійскай мове можна знайсці ў словах "loud", "foil", "boy" і "say".
Іспанскія дыфтонгі могуць утварацца толькі тады, калі ў нас ёсць прынамсі адна ненаціскная слабая галосная (i або u) разам з іншай галоснай. Вымаўленне галосных у дыфтонгу не адрозніваецца ад вымаўлення кожнай галоснай асобна.
Дыфтонгі бываюць рознымі. Ніжэй вы знойдзеце алфавітны спіс іспанскіх дыфтонгаў, каб убачыць іх у дзеянні. Трэніруйцеся казаць іх услых і паспрабуйце прыдумаць больш прыкладаў, калі зможаце.
| Дыфтонг | Тлумачэнне | Прыклады |
|---|---|---|
| ai/ay | Памятайце, што ў гэтым артыкуле мы разглядаем y як галосную, дакладней як слабую галосную. | bailar (танцаваць), aire (паветра), vainilla (ваніль) hay (ёсць), espray (спрэй), ¡ay! (ой!) |
| au | Гэты дыфтонг гучыць як "а-у". | aumento (павелічэнне), cautela (асцярога), auténtico (аўтэнтычны) |
| ei/ey | Гэтак жа, як з ai/ay, мы разглядаем y як слабую галосную. | peinar (чэсаць), reina (каралева), aceite (алей) rey (кароль), ley (закон), virrey (віцэ-кароль) |
| eu | Гэты гучыць як "э-у". | deuda (доўг), reunión (сустрэча), neutral (нейтральны) |
| ia | Ніколі не блытайце дыфтонг ia з спалучэннем ía, якое будзе разглядацца ў раздзеле пра гіятусы. | piano (піяніна), novia (сяброўка), comedia (камедыя) |
| ie/ié | Не мае значэння, ці мае моцная галосная (a, e або o) ў дыфтонгу надгалосак. Пакуль слабая галосная не націскная, дыфтонг захоўваецца. | fiera (дзікі звер), tierra (зямля/грунт), miércoles (серада) |
| io/ió | Зноў жа, гэты дыфтонг існуе з надгалоскам на o ці без, дзе o - моцная галосная. | avión (самалёт), diosa (багіня), tedioso (стомны) |
| iu | Гэта і ui - дыфтонгі, утвораныя двума слабымі галоснымі. Паколькі ў іспанскай мове ў кожным слове толькі адна націскная галосная, гэта спалучэнне заўсёды будзе дыфтонгам, таму што кожны раз другая слабая галосная будзе ненаціскнай. | viuda (ўдава), ciudad (горад), diurno (дзённы [прыметнік]) |
| oi/oy | Абодва гучаць як "о-э", падобна на гук "oy" у англійскім слове "boy". | boina (бярэт), heroico (геройскі), estoico (стойкі) hoy (сёння), soy (я ёсць), voy (я іду) |
| ou | У іспанскай мове ёсць толькі некалькі слоў, якія змяшчаюць дыфтонг ou, і амаль усе яны былі запазычаны з іншых моў. | Lourdes (жаночае імя), gourmet (гурман), soufflé (суфле) |
| ua | Гэты гучыць як "у-а". | agua (вада), cuatro (чатыры), actuar (дзейнічаць) |
| ue | Гэты стварае гук "у-э". | fuego (агонь), acuerdo (пагадненне), bueno (добры) |
| ui/uy | Гэта другае спалучэнне двух слабых галосных, і, як у выпадку з iu, яно заўсёды будзе ўтвараць дыфтонг. | circuito (схема), juicio (суд), intuir (адчуваць) muy (вельмі), ¡uy! (ой!), cuy (марская свінка) |
| uo | Гэты гучыць як "у-о". | antiguo (старажытны), monstruo (пачвара), residuo (рэшткі) |
Трыфтонгі ў іспанскай мове
Цяпер, калі мы ведаем усе магчымыя спалучэнні дыфтонгаў у іспанскай мове, давайце зірнем на трыфтонгі. Трыфтонгі ўтвараюцца, калі ў нас ёсць тры запар ідучыя галосныя ў адным складзе, толькі калі:
1. Дзве вонкавыя галосныя слабыя (г.зн. i або u)
2. Цэнтральная галосная моцная (г.зн. a, e або o)
3. Ні адна з слабых галосных не націскная
Калі гэтыя тры правілы выконваюцца, у нас трыфтонг. Трыфтонгі ў іспанскай мове значна радзейшыя, чым дыфтонгі, і хоць іх разнастайнасць ёсць, адны і тыя ж невялікія групы, як правіла, сустракаюцца часцей за астатнія.
Вымаўляючы трыфтонг, вымаўляйце тры галосныя ў парадку іх з'яўлення, націскаючы сярэднюю. Вось некалькі прыкладаў:
| Трыфтонг | Тлумачэнне | Прыклады |
|---|---|---|
| iai/iái | Як і большасць іспанскіх трыфтонгаў, гэты звычайна з'яўляецца ў дзеясловах. У гэтым выпадку яго найчасцей можна ўбачыць у 2-й асобе множнага ліку цяперашняга індыкатыва і цяперашняга суб'юнктыва. | liais (вы круціце), riais (каб вы смяяліся, суб'юнктыў) cambiáis (вы мяняеце), aspreciáis (вы ацэньваеце) |
| iei/iéi | Гэтыя спалучэнні прысутнічаюць галоўным чынам у 2-й асобе множнага ліку цяперашняга індыкатыва і цяперашняга суб'юнктыва. | lieis (каб вы круцілі, суб'юнктыў), guieis (каб вы вялі, суб'юнктыў) cambiéis (каб вы мянялі, суб'юнктыў), apreciéis (каб вы ацэньвалі, суб'юнктыў) |
| uay/uái | Тут у нас змешаныя назоўнікі, прыметнікі і 2-я асоба множнага ліку цяперашняга часу. | Uruguay (Уругвай), Paraguay (Парагвай), ¡guay! (крута!) averiguáis (вы з'яўляеце), apaciguáis (вы супакойваеце) |
| uéi/üéi | Яны галоўным чынам прысутнічаюць у 2-й асобе множнага ліку цяперашняга суб'юнктыва дзеясловаў, уключаных у вышэйназваную групу. | averigüéis (каб вы з'яўлялі, суб'юнктыў), apacigüéis (каб вы супакойвалі, суб'юнктыў), habituéis (каб вы звыкалі, суб'юнктыў) |
| Іншыя | У іспанскай мове ёсць і іншыя трыфтонгі, але яны не настолькі распаўсюджаныя, каб стварыць асобную групу. Вось некалькі з некаторымі прыкладамі. | uey: buey (вол) uau: guau (ваў/гаў) iau: biaural (бінаўральны) |
Гіятусы ў іспанскай мове
Гіятус - гэта, па сутнасці, процілегласць дыфтонгу і існуе, калі дзве галосныя знаходзяцца разам, але яны належаць да двух асобных складоў. Запар ідучыя галосныя могуць быць у двух складах, таму што галосныя або абодва слабыя, або абодва моцныя, або таму што слабая галосная з'яўляецца націскнай у слове.
Зноў жа, вымаўленне гэтых галосных незмянняльнае, незалежна ад таго, на якой літары ляжыць націск. Каб правільна вымаўляць гіятусы, вы проста чытаеце іх так, як яны напісаны. Напрыклад, у слове había мы вымаўляем націскную i, а потым a, таму яно гучыць як "а-бі-а" (націск на "бі").
Гіятусы могуць быць падзелены на некалькі тыпаў, але для спрашчэння мы выкарыстаем шырокі падзел, які складаецца толькі з двух груп:
1. Простыя гіятусы
Яны складаюцца з двух моцных галосных або двух слабых галосных:
| Гіятус | Прыклады |
|---|---|
| aa | Aarón (Аарон), azahar (аранжавы цвіток) *Памятайце, што h немая, таму мы ўяўляем, што яе няма. |
| ae/aé | caer (падаць), caerá (ён/яна/яно будзе падаць), aéreo (паветраны) |
| ao/aó | caoba (махагоні), cacao (какава), caótico (хаатычны) |
| ea | fea (брыдкая), azotea (дах), berrear (выць/крычаць) |
| ee | creer (верыць), dehesa (луг/паша), poseer (валодаць) |
| eo/eó | feo (брыдкі), ateo (атэіст), teórico (тэарэтычны) |
| ii/ií | friísimo (вельмі халодны), antiinflamatorio (супрацьзапаленчы) |
| oa | koala (каала), loar (хваліць), anchoa (анчоус) |
| oe/oé | áloe (алоэ), héroe (герой), coetáneo (сучаснік) |
| oo/oó | cooperación (супрацоўніцтва), zoológico (заапарк), loó (ён/яна/яно хваліў) |
| uu | duunvirato (дуумвірат) |
2. Акцэнтныя гіятусы
Яны ўзнікаюць, калі адна з слабых галосных у тым, што павінна было быць дыфтонгам, з'яўляецца націскнай. Націскная галосная заўсёды будзе мець надгалосак, каб паказаць, што дыфтонг парушаны:
| Гіятус | Прыклады |
|---|---|
| aí | ahínco (стараннасць), país (краіна), judaísmo (іўдаізм) |
| aú | baúl (куфар/скрыня), ataúd (труна), aún (яшчэ/пакуль) |
| eí | cafeína (кафеін), increíble (неверагодны), proteína (пратэін) |
| eú | reúne (ён/яна/яно збірае), transeúnte (прахожы), feúra (брыдкасць) |
| ía | Мінулы час усіх дзеясловаў на -er і -ir: comía (я/ён/яна/яно еў/ела/ело) había (было/бываў) conocíamos (мы ведалі) |
| íe | Шмат дзеясловаў у 2-й і 3-й асобе цяперашняга часу і 2-й і 3-й асобе цяперашняга суб'юнктыва: te ríes (ты смяешся) se ríe (ён/яна/яно смяецца) críes (каб ты выхоўваў, суб'юнктыў) |
| ío | río (рака), mío (мой), crío (дзіця) |
| oí | arcoíris (вясёлка), oído (вуха), egoísta (эгаістычны) |
| úa | Усе дзеясловы на -uar у 2-й і 3-й асобе адзіночнага ліку і 3-й асобе множнага ліку цяперашняга часу: evalúas (ты ацэньваеш) actúa (ён/яна/яно дзейнічае) continúan (яны/вы працягваюце) |
| úe | Усе дзеясловы на -uar ва ўсіх асобах, акрамя 1-й і 2-й множнага ліку цяперашняга суб'юнктыва: evalúes (каб ты ацэньваў, суб'юнктыў) actúe (каб ён/яна/яно дзейнічаў, суб'юнктыў) continúen (каб яны/вы працягвалі, суб'юнктыў) |
| úo | Усе дзеясловы на -uar у 1-й асобе адзіночнага ліку цяперашняга часу: evalúo (я ацэньваю) insinúo (я намякаю) actúo (я дзейнічаю) |
Гэты артыкул змяшчае шмат інфармацыі, але не перапаўняйцеся! Проста паспрабуйце засвоіць некалькі прадстаўленых правілаў і выкарыстоўвайце прыклады для практыкі.
Каб прызвычаіцца да іх, слухайце галосныя ў кантэксце. Іспанская музыка, фільмы і іншыя аўдыё- або відэарэсурсы — выдатны спосаб пазнаёміцца з іспанскімі галоснымі.
Праграмы вывучэння моў з мультымедыйнымі функцыямі таксама могуць дапамагчы азнаёміцца з галоснымі і правільным вымаўленнем. Напрыклад, Lingflix дазваляе вам слухаць і вучыцца з кароткіх іспанскіх відэа, абсталяваных інтэрактыўнымі субтытрамі. Lingflix бярэ аўтэнтычныя відэа - такія як музычныя кліпы, трэйлеры да фільмаў, навіны і натхняльныя прамовы - і ператварае іх у персаналізаваныя ўрокі вывучэння моў. Вы можаце паспрабаваць Lingflix бясплатна на працягу 2 тыдняў. Наведайце вэб-сайт ці спампавайце дадатак для iOS або Android. P.S. Націсніце тут, каб скарыстацца нашым бягучым распродажам! (Тэрмін дзеяння заканчваецца ў канцы гэтага месяца.)
І яшчэ адна рэч…
Калі вы дайшлі да гэтага месца, значыць, вам, верагодна, падабаецца вывучаць іспанскую мову з дапамогай цікавага матэрыялу, і тады вам спадабаецца Lingflix.
Іншыя сайты выкарыстоўваюць сцэнарны кантэнт. Lingflix выкарыстоўвае натуральны падыход, які дапамагае вам паступова асвоіць іспанскую мову і культуру. Вы будзеце вывучаць іспанскую мову так, як яе насамрэч размаўляюць рэальныя людзі.
У Lingflix ёсць шырокі выбар відэа, як вы можаце бачыць тут:
Lingflix набліжае родныя відэа да вас з дапамогай інтэрактыўных транскрыптаў. Вы можаце націснуць на любое слова, каб імгненна знайсці яго значэнне. Кожнае вызначэнне мае прыклады, якія былі напісаны, каб дапамагчы вам зразумець, як ужываецца слова. Калі вы бачыце цікавае слова, якога не ведаеце, вы можаце дадаць яго ў спіс слоўніка.
Праглядзіце поўную інтэрактыўную транскрыпцыю пад укладкай "Дыялог" і знайдзіце словы і выразы, пералічаныя пад укладкай "Слоўнік".
Вывучыце ўвесь слоўнікавы запас у любым відэа з дапамогай магутнай вучэбнай сістэмы Lingflix. Правядзіце пальцам налева або направа, каб убачыць больш прыкладаў слова, на якім вы знаходзіцеся.
Найлепшае тое, што Lingflix адсочвае слоўнікавы запас, які вы вывучаеце, і дае вам дадатковую практыку са складанымі словамі. Ён нават нагадае вам, калі прыйдзе час паўтарыць вывучанае. Кожны навучэнец атрымлівае сапраўды персаналізаваны досвед, нават калі яны вучацца з дапамогай аднаго і таго ж відэа.
Пачніце карыстацца вэб-сайтам Lingflix на кампутары або планшэце або, яшчэ лепш, спампавайце дадатак Lingflix з крамы iTunes або Google Play. Націсніце тут, каб скарыстацца нашым бягучым распродажам! (Тэрмін дзеяння заканчваецца ў канцы гэтага месяца.)
