Галосныя гукі рускай мовы: Просты даведнік па вымаўленню

Вы, напэўна, чулі, што існуе мноства правіл ужывання галосных у рускай мове. На шчасце, гэтыя правілы не з’яўляюцца абсалютнымі і нязменнымі. Хутчэй, гэта свайго роду “рэкамендацыі”, якія маюць шмат выключэнняў.

Калі вы яшчэ знаходзіцеся на пачатковым этапе вывучэння алфавіта альбо хочаце лепш зразумець галосныя гукі, самастойна вывучаючы рускую мову, чытайце далей.

Пары рускіх галосных

Вы, напэўна, ужо ведаеце, што ў рускай мове 33 літары, уключаючы 21 зычны, 10 галосных, знак цвёрдасці і знак мяккасці. 10 галосных падзелены на пары: А—Я, О—Ё, Э—Е, У—Ю і Ы—І.

Першая галосная ў кожнай пары паказвае на цвёрдасць папярэдняга зычнага, а другая літара ў кожнай пары — на яго мяккасць.

Найлепш вывучаць гэтыя галосныя менавіта парамі, таму што гукі вельмі падобныя, і менавіта зычны, які стаіць перад галоснай, вызначае, якая галосная будзе выкарыстана.

Каб лепш зразумець гэта, давайце разгледзім літары і гукі гэтых пар галосных.

Як вымаўляць рускія галосныя

Мы падалі падрабязную інфармацыю пра вымаўленне для кожнай галоснай, але калі вы не ўпэўненыя ў вымаўленні якога-небудзь слова, вы заўсёды можаце знайсці яго ў карыстальніцкім слоўніку вымаўленняў Forvo альбо пабачыць яго ўжыванне носьбітамі рускай мовы ў праграме Lingflix, якая выкарыстоўвае кароткія відэаролікі з аўтэнтычных рускіх медыя для выкладання мовы. Lingflix бярэ аўтэнтычныя відэа — такія як музычныя відэакліпы, трэйлеры да фільмаў, навіны і натхняльныя выступы — і ператварае іх у персаналізаваныя ўрокі вывучэння мовы. Вы можаце паспрабаваць Lingflix бясплатна на працягу 2 тыдняў. Наведайце сайт альбо спампуйце дадатак для iOS альбо Android. P.S. Націсніце тут, каб скарыстацца нашай бягучай распродажай! (Дзейнічае да канца гэтага месяца.)

А і Я

А: Літара А выглядае гэтак жа, як ангельская літара “a”, але найбольш блізкі да рускага “a” гук у ангельскай мове можна пачуць у словах ‘h o t’ ([ˈhɑt]), ‘g o t’ ([ˈɡɑt]) і галосныя ў словах f a ther і b u t. А стаіць пасля цвёрдых зычных, як паказана ў ніжэй прыведзенай табліцы.

Я: Я выкарыстоўваецца замест А, калі яна стаіць пасля мяккіх зычных альбо знака мяккасці. У выніку Я мае іншы гук. Гэта накшталт спалучэння гукаў “y” і “ah” у ангельскай мове.

Я — важны гук і літара для засваення, таму што Я — займеннік “я”, таму вы, хутчэй за ўсё, будзеце яго часта выкарыстоўваць.

Калі стаіць асобна, пасля галоснай альбо знака (ъ і ь), “Я” абазначае два гукі: ‘y’+’a’, як у слове ya cht. Калі яна стаіць пасля зычнага, гэтыя два гукі зліваюцца ў адзін.

Калі Я ненаціскная і знаходзіцца ў сярэдзіне слова, яна часта гучыць як І.

Давайце паглядзім на прыклады:

О і Ё

O: Падобна да А, літара О выглядае і гучыць гэтак жа, як ангельская літара “o”. Аднак важна адзначаць, на які склад падае націск у слове.

Калі О націскная, яна гучыць як доўгі “o”, падобна на гук у ангельскім слове b o ard. Аднак ненаціскная О гучыць як галосны ў словах j o g ці h o t.

Напрыклад:

Окно гучыць як a k-n o , а

Молоко гучыць як m a -l a -k o

Памятайце, што ў любым рускім слове націскным з’яўляецца толькі адзін склад, таму нават калі ў слове пяць літар О, толькі адна з іх будзе гучаць як доўгі “o”.

Ё: Мяккі адпаведнік галоснай О — гэта Ё. Хоць яна выглядае як Е з маленькімі кропкамі, насамрэч яна гучыць як спалучэнне ангельскіх гукаў “y” і “o”.

Ангельскія словы yo lk, yo gurt і yo del даюць прыклады правільнага гуку Ё.

Ё тэхнічна з’яўляецца самай маладой літарай рускага алфавіта, якая была дададзена ў XVIII стагоддзі. Выкарыстанне дужак (двух кропак) над Е было больш рэкамендацыяй, пакуль у 1940-ых Сталін не запатрабаваў, каб усе афіцыйныя дакументы пісаліся з правільнай Ё. Але потым патрабаванне Сталіна не прыжылося, таму ў апошнія гады яно зноў стала “рэкамендацыяй”. “Ё” цяпер рэгулярна прапускаецца ў афіцыйных дакументах.

Як агульнае правіла, Ё заўсёды з’яўляецца націскнай. Ёсць некалькі выключэнняў з гэтага правіла, але іх так мала і яны такія рэдкія, што пачаткоўцу не варта на іх звяртаць увагу.

Некаторыя распаўсюджаныя словы з Ё:

Ещё (яшчэ, усё яшчэ)

Ёлка (ёлка, калядная ёлка)

Её (родны альбо вінавальны склон займенніка “яна”), які часта выкарыстоўваецца ў сказах, такіх як:

Её зовут Маша. (Яе завуць Маша.)

Э і Е

Э: Хоць сама літара Э будзе выглядаць незвыклай для большасці вывучаючых мову, гук Э падобны да кароткага “e”, як у словах e ver, e dge альбо e xit.

E: Самае важнае, што трэба памятаць пра Е, — гэта тое, што яна не гучыць як ангельская “e”. Замест гэтага, гэта хутчэй спалучэнне “y” і “e”, як у словах ye s, ye t ці ye ll.

Таксама важна памятаць, што Е часам мае тэндэнцыю замяняць Э, асабліва ў запазычаных словах, такіх як бренд , стейк , карате , проект , бутерброд , тест .

У і Ю

У: Гэта яшчэ адзін прыклад літары, якая пішацца гэтак жа, як ангельская версія, але не гучыць як ангельская “y”.

Пры вымаўленні рускага У выкарыстоўвайце гук падвойнага “o”. Проста запомніце фразу “ oo dles of n oo dles and d oo dles on p oo dles”, і ўсё будзе добра.

Ю: Руская Ю — гэта спалучэнне ангельскіх гукаў “y” і “u”. Яшчэ адна карысная фраза для запамінання гэтага гуку: “Y ou go to u niversity in U tah.”

І і Ы

Ы і І — дзве з тых літар, якія вывучаючым рускую мову цяжэй зразумець, таму што яны выглядаюць зусім інакш, чым што-небудзь у ангельскай мове.

Носьбіты ангельскай мовы таксама схільны вымаўляць абодва гэтыя гукі аднолькава, таму што гук Ы асабліва складана засвоіць.

Каб крыху палягчыць задачу, мы спачатку разгледзім мяккую галосную І.

І: Даволі проста, І вымаўляецца як ангельскае “ee” альбо доўгае “e”. Успомніце словы m ee t, tr ea t, f ee t, k ee p ці l ea p.

Ы: Паколькі ў ангельскай мове няма эквівалента для Ы, многія людзі замяняюць яго на ангельскае “ee”. Гэта распаўсюджана, але няправільна. Найлепшы спосаб зрабіць гэты гук — паспрабаваць зрабіць гук “ee”, але змясціць язык у заднюю частку рота.

Ы заўсёды ідзе пасля зычнага, таму вы ніколі не знойдзеце яго ў пачатку слова, толькі ў сярэдзіне альбо ў канцы. І Ы часта дадаецца ў канцы слова для ўтварэння формы множнага ліку.

Вось некаторыя распаўсюджаныя словы з Ы і І:

Ы таксама з’яўляецца ў некалькіх спражэннях дзеяслова быць у мінулым часе:

Я была дома.

Важныя граматычныя правілы з удзелам галосных

Калі вы яшчэ гэтага не зрабілі, перад тым як прыступіць да розных правіл арфаграфіі, карысна зразумець род назоўнікаў, склоны і адміненні.

Пасля таго, як вы іх паўторыце, вы знойдзеце, што галосныя гукі маюць вырашальнае значэнне для адрознення родаў, склонаў і адміненняў.

Выкарыстанне рускіх галосных для адрознення родаў

Карацей кажучы, большасць назоўнікаў мужчынскага роду сканчваюцца на цвёрды зычны.

Аднак некаторыя словы могуць мець іншыя канчаткі альбо з’яўляюцца мужчынскімі па сваёй прыродзе.

Напрыклад:

Назоўнікі жаночага роду, з іншага боку, звычайна сканчваюцца на галосныя А або Я, альбо на мяккі знак, напрыклад:

лампа

Россия

дочь

Нарэшце, назоўнікі ніякага роду звычайна можна распазнаць па канчатках на O, Е, Ё або MЯ, як у выпадку:

Дерево

Море

Бельё

Имя

Выкарыстанне рускіх галосных пры адміненні і змяненні па склонах

Рускае адміненне і змяненне па склонах часта патрабуюць дадавання галоснай у канцы слова.

Аднак часам узаемадзеянне двух розных галосных стварае асаблівую сітуацыю, якая патрабуе замены адной літары на іншую.

Збянтэжаны? Не хвалюйцеся. Наступныя правілы дапамогуць праясніць усе тонкасці правільнай рускай арфаграфіі:

1. Пасля мяккага знака ці мяккага зычнага могуць выкарыстоўвацца толькі мяккія галосныя.

Давайце паглядзім, як гэта працуе на прыкладзе адмінення і ўтварэння множнага ліку слова портфель:

Ь + А становіцца Я: портфель + а = портфеля — Родны склон

Ь + О становіцца Е: портфель + о м = портфелем — Творны склон

Ь + Е становіцца Е: портфель + е = портфеле — Прадложны склон

Ь + У становіцца Ю: портфель + у = портфелю — Давальны склон

Ь + Ы становіцца І: портфель + ы = портфели — Множны лік

2. Аналагічна, пасля Й могуць выкарыстоўвацца толькі мяккія галосныя.

Паглядзім, як гэта працуе для адмінення і ўтварэння множнага ліку слова музей:

Й + А становіцца Я: музей + а = музея — Родны склон

Й + О становіцца Е: музей + о м = музеем — Творны склон

Й + Е становіцца Е: музей + е = музее — Прадложны склон

Й + У становіцца Ю: музей + у = музею — Давальны склон

Й + Ы становіцца І: музей + ы = музеи — Множны лік

3. “ы” і “э” ніколі не стаяць пасля “ж” і “ш”

Ёсць восем рускіх зычных, якія падпарадкоўваюцца асаблівым правілам арфаграфіі. Ы ніколі не можа ісці пасля зычных Ж і Ш. Калі ў вас ёсць слова, дзе трэба паставіць Ы пасля адной з гэтых літар, выкарыстоўвайце замест гэтага І.

Вось некаторыя прыклады:

Книги

Товарищи!

Старики

Зычныя Ш, Ж, Щ, Ч і Ц павінны суправаджацца О, калі склад націскны, альбо Е, калі склад ненаціскны:

В большом хорошем доме

Нарэшце, Ю і Я ніколі не стаяць пасля ніводнага з васьмі спецыяльных зычных. Замест гэтага павінны выкарыстоўвацца У ці А адпаведна:

Урока (родны склон ад “урок”)

Отца (родны склон ад “отец”)

Человеку (давальны склон ад “человек”)

З усім гэтым у вашым арсенале вы ўжо на добрым шляху да засваення рускіх галосных!

Вядома, спачатку гэтыя правілы, звязаныя з галоснымі, могуць здавацца складанымі для запамінання. Але калі правілы тут здаюцца громіздкімі, успомніце ангельскае правіла “I before E”.

Вы калісьці вывучылі гэта правіла, і вы можаце вывучыць і рускія галосныя гукі таксама.

Прыемнага навучання!

І яшчэ адна рэч… Калі вы, як і я, аддаеце перавагу вывучэнню рускай мовы ў зручны для сябе час, з камфортам на сваім смарт-прыладзе, у мяне ёсць нешта, што вам спадабаецца. З дапамогай пашырэння Lingflix для Chrome вы можаце ператварыць любое відэа на YouTube альбо Netflix з субтытрамі ў інтэрактыўны ўрок мовы. Гэта азначае, што вы можаце вывучаць рускую мову з рэальнага кантэнту, менавіта так, як яе выкарыстоўваюць носьбіты мовы. Вы нават можаце імпартаваць любімыя відэа з YouTube у свой уліковы запіс Lingflix. Калі вы не ведаеце, з чаго пачаць, праверце нашу адобраную бібліятэку відэа, якія спецыяльна падобраны для пачаткоўцаў і сярэдніх узроўняў, як вы можаце ўбачыць тут: Lingflix робіць аўтэнтычныя рускія відэа даступнымі. Вы можаце глядзець відэа з двухмоўнымі субтытрамі і наводзіць курсор на любое слова, каб убачыць яго значэнне разам з выявай, аўдыё-вымаўленнем і граматычнай інфармацыяй. Націсніце на слова, каб убачыць больш прыкладаў, дзе яно выкарыстоўваецца ў розных кантэкстах. Акрамя таго, вы можаце дадаваць новыя словы ў свае карткі! Напрыклад, калі я націсну на всем, высоўваецца вось што: Хочаце пераканацца, што памятаеце тое, што вывучылі? Мы падрыхтавалі гэта. Кожнае відэа суправаджаецца практыкаваннямі для паўтору і замацавання галоўнай лексікі. Вы атрымаеце дадатковую практыку са складанымі словамі і будзеце атрымліваць напамін, калі настане час паўтарыць, каб нішто не было забыта. Самае лепшае? Lingflix адсочвае ўсё, што вы вывучаеце, і выкарыстоўвае гэтую інфармацыю для стварэння персаналізаванага досведу спецыяльна для вас. Пачніце выкарыстоўваць сайт Lingflix на кампутары альбо планшэце ці, што яшчэ лепш, спампуйце наш дадатак з App Store альбо Google Play. Націсніце тут, каб скарыстацца нашай бягучай распродажай! (Дзейнічае да канца гэтага месяца.)