35 самых распаўсюджаных нямецкіх злучнікаў

У граматыцы злучнік – гэта слова, якое злучае часткі сказа. Ён дазваляе ствараць даўжэйшыя, больш складаныя сказы для перадачы суцэльнай ідэі або паняцця.

Злучнікі ў нямецкай мове можна падзяліць на дзве асноўныя катэгорыі: злучальныя і падпарадкавальныя. У гэтым даведніку будуць разгледжаны асноўныя нямецкія злучнікі, якія павінны ведаць і запамінаць усе, хто вывучае мову, для вядзення базавых размоў.

Нямецкія злучальныя злучнікі

Злучальныя злучнікі злучаюць часткі сказа, надаючы кожнай з іх роўную важнасць.

Нямецкія злучальныя злучнікі зручныя, бо яны не ўплываюць на структуру або парадак сказа. Акрамя таго, іх няшмат – усё не так складана запамінаць!

Калі я ўпершыню пазнаёміўся з злучальнымі злучнікамі на ўроках нямецкай мовы, мне параілі думаць пра іх як пра "сяброўскія" ці "таварыскія" злучнікі. Гэтая аналогія працуе ва ўсіх вышэйпералічаных адносінах. Такім чынам, давайце паглядзім на нашых граматычных сяброў.

und — і

Ужыванне: Адпаведнік ангельскаму "and". Злучае часткі сказа, падобныя, роднасныя словы або фразы.

Sie ist klug und hat viele Hobbys. Яна разумная і мае шмат хобі.

aber — але

Ужыванне: Злучае часткі сказа, якія супярэчаць адна адной па сэнсе ці паняцці. Націск робіцца на адрозненне паміж імі.

Ich bin müde, aber ich muss zur Schule gehen. Я стомлены, але я павінен ісці ў школу.

oder — ці

Ужыванне: Выкарыстоўваецца для прадастаўлення спісу або альтэрнатыўных варыянтаў. У нямецкай мове таксама часта выкарыстоўваецца не ў якасці злучніка ў канцы пытання для ўзмацнення, падобна да ангельскага "right?" ("праўда?", "так?").

Willst du ein Buch lesen oder Schach spielen? Ты хочаш чытаць кнігу ці гуляць у шахматы?

Er ist ganz sympatisch, oder? Ён вельмі прыемны, праўда?

denn — таму што, бо

Ужыванне: Адлюстроўвае прычынна-выніковыя адносіны паміж часткамі сказа. Заўвага: denn нельга выкарыстоўваць для пачатку сказа (у адрозненне ад ангельскага, дзе можна пачаць сказ з "because" ці "since").

Ich kaufe Gemüse, denn ich möchte einen Salat machen. Я купляю гародніну, таму што хачу зрабіць салат.

hingegen — з іншага боку, у той час як

Ужыванне: Прадстаўляе аб'ект або сцэнарый, які супярэчыць альбо з'яўляецца альтэрнатывай згаданаму раней. Hingegen унікальны тым, што больш падобны на злучнікавае "дадаткове слова" да апісваемага суб'екта. Ён змешчаны ў спіс злучальных злучнікаў, бо не стварае падпарадкаванага даданага сказа і не мяняе месца дзеяслова.

Sie liebt Äpfel, ihre Freundin hingegen liebt Orangen. Яна любіць яблыкі, а яе сяброўка, з іншага боку, любіць апельсіны.

sondern — а (ж), а наадварот

Ужыванне: Падобна да aber, уводзіць супярэчлівую частку сказа. Аднак sondern звычайна прапануе выпраўленне першай часткі.

Sie wohnt nicht in Berlin, sondern in Tübingen. Яна жыве не ў Берліне, а ў Тюбінгене.

doch — аднак, тым не менш

Ужыванне: Падобна да aber пры ўводзе супярэчлівай часткі сказа. Аднак doch мае крыху больш афіцыйны адценне і можа надаваць большае значэнне частцы ці сцвярджэнню, якое ідзе за ім. У некаторых выпадках яго можна дакладней перакласці як "усё ж такі", "сапраўды".

Ich wollte zur Party kommen, doch ich war schon verabredet. Я хацеў прыйсці на вечарыну, аднак у мяне ўжо былі планы.

Нямецкія падпарадкавальныя злучнікі

Падпарадкавальныя злучнікі злучаюць часткі сказа, але паміж імі існуе відавочная залежнасць. Адна частка павінна залежаць ад іншай, каб агульны сэнс і значэнне сказа былі зразумелымі.

У нямецкай мове падпарадкавальныя злучнікі сапраўды мяняюць парадак слоў у сказе. А менавіта, дзеяслоў у падпарадкаваным даданым сказе перамяшчаецца з другога месца ў самы канец гэтага даданага сказа. Такім чынам, парадак слоў у падпарадкаваным даданым сказе становіцца Суб'ект-Дапаўненне-Дзеяслоў, у адрозненне ад Суб'ект-Дзеяслоў-Дапаўненне ў асноўным сказе.

Падпарадкавальныя даданыя сказы таксама могуць змяняць парадак у наступнай за імі частцы сказа. У нямецкіх сказах коска выкарыстоўваецца для чыстага аддзялення частак сказа. Калі сказ пачынаецца з падпарадкаванага даданага сказа, у частцы, якая ідзе пасля коскі, таксама адбудзецца перастаноўка слоў – а менавіта, месцы суб'екта і дзеяслова ў гэтай частцы мяняюцца.

Вы зможаце заўважыць гэтую перастаноўку ў прыкладах ніжэй. Вы таксама можаце ўбачыць адрозненні паміж злучальнымі і падпарадкавальнымі злучнікамі ў паўсядзённых нямецкіх медыя. Для вызначэння гэтых граматычных канструкцый, якімі карыстаюцца носьбіты мовы, карысны сэрвіс Lingflix. Ён бярэ аўтэнтычныя відэа – такія як музычныя кліпы, трэйлеры да фільмаў, навіны і натхняльныя выступы – і ператварае іх у персаналізаваныя ўрокі вывучэння мовы. Вы можаце паспрабаваць Lingflix бясплатна на працягу 2 тыдняў. Наведайце сайт або спампуйце дадатак для iOS ці Android. P.S. Націсніце тут, каб скарыстацца нашым бягучым распродажам! (Тэрмін дзеяння сканчваецца ў канцы гэтага месяца.)

Калі злучальныя злучнікі можна разглядаць як супрацоўнічаючых "сяброў", то мяне вучылі думаць пра падпарадкавальныя злучнікі як пра "задзірак", якія "адштурхваюць" дзеясловы на самы край сказа (даслоўна). Яны ствараюць відавочную іерархію і парушаюць граматычны "спакой".

Тым не менш, вельмі важна вывучыць гэтых злучнікавых "парушальнікаў парадку". Іх значна больш, чым злучальных злучнікаў.

als — калі (у мінулым)

Ужыванне: Для апісання падзей у мінулым. Звычайна гэта асобныя, скончаныя моманты, якія не працягваюцца.

Als ich jung war, war ich sehr frech. Калі я быў маладым, я быў вельмі нахабным.

anstatt — замест

Ужыванне: Прадстаўляе дзеянне, падзею або аб'ект, якія супрацьстаўляюцца або з'яўляюцца альтэрнатывай згаданаму раней дзеянню, падзеі або аб'екту.

Ich gehe zu Fuß, anstatt mit dem Auto zu fahren. Я іду пешшу, замест таго каб ехаць на машыне.

bevor — перш чым, да таго як

Ужыванне: Перадае дзеянне, якое адбылося або павінна адбыцца перад іншым дзеяннем. Bevor не выкарыстоўваецца з назоўнікамі.

Bevor meine Eltern kommen, müssen wir das Wohnzimmer aufräumen. Перш чым прыйдуць мае бацькі, мы павінны прыбраць у гасцінай.

bis — пакуль не, да таго моманту як

Ужыванне: Апісвае падзею, якая будзе адбывацца да пэўнага моманту або з'явы.

Wir warten auf Sie, bis Sie fertig sind. Мы будзем чакаць вас, пакуль вы не будзеце гатовыя.

da — бо, паколькі

Ужыванне: Апісвае прычынна-выніковыя адносіны паміж часткамі сказа. У адрозненне ад denn, da можна выкарыстоўваць у пачатку сказа.

Da sie viele Meetings hat, arbeitet sie heute im Büro. Паколькі ў яе шмат сустрэч, яна сёння працуе ў офісе.

damit — для таго каб, каб

Ужыванне: Прадстаўляе прычынныя, і часта паслядоўныя, адносіны паміж часткамі сказа. Частка сказа, якая ідзе пасля damit, тлумачыць мэту папярэдняй часткі.

Lass uns später losfahren, damit wir nicht im Stau stecken bleiben. Давайце паедзем пазней, каб не затрымацца ў пробцы.

dass — што

Ужыванне: Адпаведнік ангельскаму "that". Уводзіць залежны даданы сказ, які дае дадатковае тлумачэнне асноўнаму незалежнаму сказу. У некаторых выпадках носьбіты нямецкай мовы могуць прапускаць dass у сказе, калі агульны кантэкст ужо яго падразумявае (у такіх выпадках сказ па сутнасці складаецца з двух або больш незалежных частак без змены парадку дзеясловаў).

Ich hoffe, dass du kommen kannst. Я спадзяюся, што ты зможаш прыйсці.

falls — калі, у выпадку калі

Ужыванне: Прадстаўляе ўмоўныя сцэнарыі; falls паходзіць ад der Fall (выпадак, пытанне). Часта falls выкарыстоўваецца для апісання перадупрэджвальных падзей, якія не адбываюцца з вядомасцю.

Kaufen Sie Medikamente, falls Sie krank werden. Купіце лекаў, у выпадку калі вы захварэеце.

indem — шляхам, тым што

Ужыванне: Прадстаўляе прычыну або спосаб згаданага сцэнарыю/падзеі, або сродак, якім дасягаецца "мэта".

Sie hat Englisch gelernt, indem sie fünf Jahre in Amerika gewohnt hat. Яна вывучыла англійскую, пражыўшы пяць гадоў у Амерыцы.

nachdem — пасля таго як

Ужыванне: Перадае дзеянне, якое адбылося або павінна адбыцца пасля іншага дзеяння. Nachdem не выкарыстоўваецца з назоўнікамі.

Sie macht ein Nickerchen, nachdem sie ihre Arbeit erledigt hat. Яна дрэме, пасля таго як сканчае сваю працу.

ob — ці, (ці ... ці не)

Ужыванне: Абмежаванае "калі/ці", якое ўжываецца выключна ў сцэнарыях "так/не". Гэта адрознівае яго ад falls, якое можна выкарыстоўваць шырэй.

Sie wollen wissen, ob Greta das Abendessen kochen kann. Яны хочуць ведаць, ці зможа Грэта прыгатаваць вячэру.

obgleich — хаця, нягледзячы на тое што

Ужыванне: Апісвае ўмову або сцэнарый, які прыводзіць да супярэчлівай або нечаканай падзеі. Часьцей выкарыстоўваецца ў тэкстах, чым у неафіцыйных размовах.

Er wollte mittanzen, obgleich er ungeschickt ist. Ён хацеў танцаваць разам са ўсімі, нягледзячы на тое што ён няўклюдны.

obwohl — хаця, нягледзячы на тое што

Ужыванне: Выконвае тую ж функцыю, што і obgleich, аднак obwohl часцей выкарыстоўваецца ў вусных размовах.

Er gewann das Rennen, obwohl er nicht trainierte. Ён выйграў гонку, хаця не трэніраваўся.

seit — з тых часоў як, з таго часу як

Ужыванне: Апісвае падзею, якая пачалася ў мінулым і падразумяваецца, што працягваецца.

Seit ich ein Teenager war, kaue ich Kaugummi. З таго часу як я быў падлеткам, я жую жвачку.

sobald — як толькі, як толькі

Ужыванне: Выказвае падзею, якая адбудзецца адразу пасля адбыцця іншай падзеі.

Sobald Sie angekommen sind, rufen Sie mich an. Як толькі вы прыбудзеце, патэлефануйце мне.

sodass — так што, у выніку чаго

Ужыванне: Гэта крыху адрозніваецца ад англійскага "so that" і вышэйзгаданага damit. Замест указання на намер, ён паказвае на вынік дзеяння, наўмысны ці не.

Der Flug hatte Verspätung, sodass wir den letzten Zug nach Hause verpasst haben. Рэйс затрымаўся, так што мы прапусцілі апошні цягнік дадому.

sofern — пры ўмове, калі толькі

Ужыванне: Дэталёва апісвае ўмовы для адбыцця падзеі. Лічыцца крыху больш афіцыйным, чым falls.

Ich kann einen Kuchen backen, sofern du die Zutaten kaufst. Я магу спекчы торт, пры ўмове што ты купіш інгрэдыенты.

solange — пакуль, у той час як

Ужыванне: Адпаведнік англійскаму "so long". Падрабязна апісвае (звычайна працяглую) умову, пры якой адбудзецца пэўны сцэнарый.

Solange Sie Ihren Hund haben, sind Sie in Sicherheit. Пакуль у вас ёсць ваш сабака, вы ў бяспецы.

sonst — інакш, у адваротным выпадку

Ужыванне: Прадстаўляе сцэнарый, які адбудзецца ў выніку невыканання ўмовы або дзеяння. Часта выкарыстоўваецца для папярэджанняў.

Ich muss los, sonst komme ich zu spät zur Arbeit. Я павінен ісці, інакш я спазнюся на працу.

soweit — наколькі, пакуль

Ужыванне: Апісвае ступень (абстрактную або канкрэтную), да якой даходзіць дзеянне або сцэнарый.

Soweit ich weiß, funktioniert der Computer. Наколькі мне вядома, камп'ютар працуе.

statt — замест

Ужыванне: Скарочаная, больш неафіцыйная версія anstatt, з той жа функцыяй: прадстаўляе дзеянне, падзею або аб'ект, якія супрацьстаўляюцца або з'яўляюцца альтэрнатывай згаданаму раней дзеянню, падзеі або аб'екту.

Warum drehst du die Heizung auf, statt einen Pulli anzuziehen? Чаму ты ўключаеш ацяпленне, замест таго каб апрануць швэдар?

um…zu — для таго каб

Ужыванне: Прадстаўляе прычыну або мэту дзеяння або сцэнарыю. Пры выкарыстанні um…zu выкарыстоўваецца інфінітыў дзеяслова.

Er geht in die Bibliothek, um zu lernen. Ён ідзе ў бібліятэку, каб вучыцца.

während — пакуль, у той час як

Ужыванне: Апісвае падзеі, якія адбываюцца адначасова.

Sie arbeitet am Computer, während er die Wohnung putzt. Яна працуе за камп'ютарам, пакуль ён прыбірае ў кватэры.

weil — таму што, бо

Ужыванне: Прадстаўляе прычынна-выніковыя адносіны паміж часткамі сказа. У адрозненне ад denn, weil можна выкарыстоўваць у пачатку сказа.

Sie ist wütend, weil sie ihre Brieftasche verloren hat. Яна злая, таму што страціла свой кашалёк.

wann — калі

Ужыванне: Апісвае канкрэтны момант часу, калі нешта адбываецца, што звычайна прывядзе да іншага дзеяння.

Sag mir, wann du zur Party kommst. Скажы мне, калі ты прыйдзеш на вечарыну.

wenn — калі, калі толькі, кожны раз калі

Ужыванне: Прадстаўляе ўмоўныя сцэнарыі, звычайна паўтаральныя, у адрозненне ад адзіночных сцэнарыяў або падзей, якія адбываюцца ў пэўны момант часу. Такім чынам, wenn не абавязкова абмежавана часавымі сітуацыямі і з'яўляецца больш універсальным, чым wann.

Wenn Sie Fahrrad fahren, tragen Sie immer Ihren Helm. Кожны раз, калі вы едзеце на ровары, заўсёды апранайце шлем.

wie — як

Ужыванне: Прадстаўляе частку сказа, якая пытае ці дае дадатковую інфармацыю пра згаданае дзеянне.

Können Sie mir sagen, wie ich zum Bahnhof komme? Ці можаце вы сказаць мне, як дабрацца да вакзала?

wo — дзе

Ужыванне: Прадстаўляе частку сказа, якая пытае ці дае інфармацыю пра канкрэтнае месца.

Wissen Sie, wo das Klassenzimmer ist? Ці ведаеце вы, дзе класны пакой?

Незалежна ад таго, ці паводзяць яны сябе як граматычныя сябры ці хуліганы, важна ведаць абедзве катэгорыі нямецкіх злучнікаў. Яны могуць істотна ўзбагаціць вашы кароткія, простыя сказы, ператварыўшы іх у больш элегантныя і ўражвальныя формы.