21 зычны гук у французскай мове і як іх вымаўляць

Французскія зычныя часам з’яўляюцца нямымі. У іншы раз яны вымаўляюцца. У некаторых выпадках яны вымаўляюцца «мякка», а ў іншых – «цвёрда».

Як вы бачыце, існуюць пэўныя правілы, якія дапамогуць вам зразумець, як паводзяць сябе французскія зычныя. Давайце разгледзім іх.

Як французскія зычныя паводзяць сябе ў словах, ад B да Z

Паспрабуйце прачытаць французскі алфавіт:

A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, X, Y, Z

Затым зрабіце гэта зноў – але на гэты раз пакіньце ўсе галосныя, акрамя Y. Voilà! (Вось жа.) Цяпер у вас ёсць спіс французскіх зычных:

B, C, D, F, G, H, J, K, L, M, N, P, Q, R, S, T, V, W, X, Y, Z

Нягледзячы на тое, што хочацца разглядаць кожную з гэтых зычных у строгай алфавітнай паслядоўнасці, некаторыя з іх паводзяць сябе вельмі падобным чынам – ледзь змяняючыся, заціхаючы ці паглынаючыся назалізаванымі галоснымі. Таму мы разгледзім некаторыя з іх групамі, у залежнасці ад іх паводзін. (Некаторыя з іх з’яўляцца больш за адзін раз.)

Паколькі некалькі з гэтых французскіх зычных могуць мець больш за адзін гук, мы будзем выкарыстоўваць Міжнародны фанетычны алфавіт (МФА), каб дакладна вызначыць канкрэтныя гукі, якія ўзнікаюць у пэўных кантэкстах. Французскі МФА мае адзін-да-аднаго супадзенне – адзін гук на кожную літару.

Проста націсніце на любое з французскіх слоў-прыкладаў, каб пачуць, як носьбіты французскай мовы вымаўляюць зычныя, якія разглядаюцца.

Прамыя французскія зычныя

Гэтыя зычныя звычайна не робяць нічога хітрага – па меншай меры, не ў пачатку або ў сярэдзіне французскіх слоў.

B і K могуць быць нямымі ў канцы некаторых слоў; мы пагаворым пра гэта крыху падрабязней пазней.

• B — Вымаўляецца падобна да англійскай, але з больш напружанай пазіцыяй вуснаў. Ён пастаянна гучыць як [b] у словах belle (прыгажосць), bête (звер) і сотнях іншых слоў.

• D — Гэтая зычная амаль заўсёды вымаўляецца як [d], як у d’accord (добра) або dinde (індычка). Канчатковы D можа гучаць як [t], калі за ім ідзе слова, якое пачынаецца з галоснага гуку, як у le grand homme (вялікі чалавек).

• F — Гэтая літара проста гучыць як [f], незалежна ад таго, ці адна яна ў словах накшталт frère (брат), ці падвоеная ў словах накшталт efficace (эфектыўны).

• J — Звычайна вымаўляецца з гукам [ʒ], як у jupe (спадніца); вымаўляецца як [dʒ] у некаторых запазычаннях, напрыклад, job (праца).

• K — Выкарыстоўваецца для запазычаных слоў, такіх як kiffer (падабацца), kimono і kiwi. Яна вымаўляецца [k] амаль гэтак жа, як у англійскай, але зноў з больш напружаным становішчам вуснаў і губ.

• V — Захоўвае той жа просты гук [v], незалежна ад таго, выкарыстоўваецца ў словах накшталт vous (вы [фармальна/множны лік]), victoire (перамога), savoir (ведаць) або vedette (зорака).

Часам нямыя канчатковыя зычныя

Французская мова вядомая – і часам баяцца – сваім шэрагам нямых канчатковых зычных.

З’ява, вядомая як ліязён (liaison), часта вызначае, ці з’яўляецца канчатковая зычная нямою ці вымаўляецца ўголас.

B, C, F, K рэдка бываюць нямымі, у той час як D, M, N, P, R, S, T, X і Z часта такімі з’яўляюцца. Мы разгледзім некаторыя з іх крыху больш падрабязна.

Зычныя-хамелеёны

Гэтыя літары мяняюць свой гук у залежнасці ад некалькіх розных фактараў. У многіх выпадках тое, як гучаць гэтыя зычныя, залежыць ад літар, якія стаяць пасля іх.

Французскія галосныя, у прыватнасці, ўплываюць на вымаўленне зычных. Пэўныя зычныя вымаўляюцца «цвёрда», калі яны з’яўляюцца перад галоснымі A, O або U. І наадварот, тыя ж самыя зычныя вымаўляюцца «мякка», калі выкарыстоўваюцца перад галоснымі E, I або Y.

Мяккі C

Калі стаіць перад E, I або Y, французскі C стварае мяккі гук [s], па сутнасці гучучы як англійскі S. Напрыклад, у слове silence (ціша) C гучыць гэтак жа, як S у пачатку слова. Подумайце таксама пра такія словы, як cible (мішэнь), cendre (попел) і cyberattaque (кібератака).

Цвёрды C

У такіх словах, як sucre (цукар), facteur (паштовы служачы), cri (крык) і crypte (крыпта), вы ўбачыце, што C, за якім непасрэдна ідзе зычная, будзе гучаць «цвёрда», як [k] – нават калі наступная галосная звычайна давала б C мяккі гук [s].

Галосныя A, O або U, размешчаныя непасрэдна пасля літары C, таксама нададуць ёй цвёрды гук. Вы пачуеце гэта ў такіх словах, як café (кава), cou (шыя) і cuvette (таз).

Ç (C з седыллю)

Французскі C – адзіная поўная зычная ў французскай мове, якая часам мае дыкрытычны (акцэнтны) знак: седыль (cédille).

Гэта больш чым лапка, гэта як бародка Ван Дэйка або поўная бародка. І яна магутная, памякчаючы французскі C так, што ён гучыць як S у словах, дзе ён інакш гучаў бы як K: ça (гэта), français (французская мова), garçon (хлопчык), commençons ([мы] пачынаем) і reçu (атрыманы).

C + H

Гук C таксама можа змяняцца, калі ён аб’яднаны з H. Спалучэнне CH у французскай мове звычайна стварае гук «ш» [ʃ], як у словах château (замак), charbon (вугаль), relâché (слабакі) або revanche (помста).

Існуе выключэнне з гэтага правіла, і яно вельмі падобна да з’явы ў англійскай мове: у некаторых запазычаннях з грэчаскай мовы CH – звычайна ў пачатку слова – будзе вымаўляцца як [k]: chronomètre (хранаметр), charisme (харызма), Christ (Хрыстос) і chlore (хлор).

Аднак у іншых грэчаскіх запазычаннях, такіх як chimie (хімія), charité (міласэрнасць) і chimérique (марны), спалучэнне CH вымаўляецца як [ʃ], гэтак жа, як і ў большасці французскіх слоў з CH.

Цвёрды G

Цвёрды гук G [g] у французскіх словах, такіх як gâteau (торт), gonflé (ўздуты) або guerre (вайна), утвараецца, калі G непасрэдна варта перад A, O або U.

Гэта вельмі падобна на цвёрды G у англійскіх словах накшталт «golf» і «gap». Зноў жа, вы будзеце трымаць рот у больш напружаным становішчы пры вымаўленні цвёрдага G па-французску.

Мяккі G

G, за якім варта E, I або Y, будзе мяккім, з гукам [ʒ], падобным да французскага J. Подумайце пра такія словы, як gentil (мілы), ange (анёл), angine (ангіна) і gym (спортзал).

G + N

Спалучэнне GN у французскай мове амаль заўсёды сустракаецца ў сярэдзіне слоў.

У такіх словах, як gagnable (які можна выйграць), ignoble (агідны) і, вядома, champagne, спалучэнне GN стварае гук [ɲ]. Гэта вельмі падобна на спалучэнне GN у слове «лазанья», якое англійская мова запазычыла з італьянскай.

Ёсць некалькі выключэнняў з гэтага правіла вымаўлення. Напрыклад, у ignition (запальванне) і agnosticisme (агнастыцызм) G і N вымаўляюцца асобна, прычым G вымаўляецца цвёрда, як [g].

H

Французская H – асабліва сарамлівая зычная, якая становіцца чутнай толькі ў спалучэнні CH. Разглядаемая як зычная, калі яна «прыдыхальная» – хоць яна ўсё роўна не вымаўляецца – H разглядаецца як галосная, калі яна «немая». H часта з’яўляецца прыдыхальнай у запазычаннях.

Hauteur (вышыня) і haut (высокі), напрыклад, пачынаюцца з прыдыхальнай H. Абодва гэтыя словы трапілі ў французскую мову як запазычанні з франкскай, германскай мовы. Паколькі H вымаўлялася ў франкскай версіі гэтых слоў, H у французскай версіі – хоць і не чутная – разглядаецца як любая іншая зычная.

У выніку hauteur з яго пэўным артыклем – гэта la hauteur (а не «l’hauteur»). Параўнайце гэта з l’homme (чалавек) або l’hôtel (гатэль), назоўнікамі, якія пачынаюцца з H muet (нямой).

Іншыя прыклады H як зычной – гэта la haine (наяўнасць) і la hâte (спяшчанне).

L

L звычайна вымаўляецца як [l], калі яна адна, як у слове liste (спіс) або laine (воўна).

Падвоенае L

Калі яна падвоеная і знаходзіцца паміж I і E, як у словах billet (білет) або fille (дзяўчынка), LL гучыць як [j].

Аднак, калі LL знаходзіцца паміж двума E, як у elle (яна) – або з аднаго боку A або O, як у ballet (балет) і collaborateur (супрацоўнік) – LL вымаўляецца як [l].

Канчатковае L

У канцы такіх слоў, як bal (баль) і fil (нітка), L звычайна вымаўляецца як [l]. Аднак у словах з паўгалоснымі, такіх як ail (часнык) і œil (вока), L вымаўляецца як [j] – што можа быць прынята за нямое, калі сказаць хутка.

M і N

Зычныя M і N паводзяць сябе падобна адзін да аднаго ў французскай мове.

Пачатковыя M і N

У пачатку слоў M вымаўляецца як [m], а N – як [n] – незалежна ад галосных, якія ідуць пасля іх. Некаторыя прыклады ўключаюць ma (мой [жаночы род]), mec (хлопец), nature (прырода) і nuage (воблака).

Адзіночныя або падвоеныя M або N

Калі яны падвоеныя ў сярэдзіне слова, M і N не выклікаюць назалізацыі папярэдніх галосных. Замест гэтага яны вымаўляюцца падобна да англійскай, як у comme (як) або cannelle (карыца).

Таксама ёсць некаторыя словы з адной M або N у сярэдзіне, такія як camion (грузоўка) і canard (качка), у якіх не адбываецца назалізацыя галоснай, і гэтыя зычныя цалкам вымаўляюцца. Гэта таму, што яны знаходзяцца ў асобных складах ад папярэдніх галосных.

Зычныя і назалізаваныя галосныя

M або N у французскай мове – або нават MP, NG або NT – часам могуць выклікаць назалізаваную (насавую) галосную. Гэта азначае, што канчатковая зычная вымаўляецца як вібрацыя ў вашым носе, а не з дапамогай языка, зубоў або паднябення. Гэта часта адбываецца ў канцы слова ці склада.

Словы з M або MP* пасля галоснай уключаюць parfum (парфумы), prénom (імя), champ (поле) і camp (лагер).

* Слова накшталт compliqué (складаны) з’яўляецца выключэннем, паколькі M з’яўляецца часткай назалізаванай галоснай, але P вымаўляецца як [p]. У гэтым выпадку гэта таму, што M і P знаходзяцца ў двух асобных складах, нават нягледзячы на тое, што P непасрэдна ідзе за M у слове.

Словы з N або NG* або NT* пасля галоснай уключаюць bon (добры), bien (добра), concentration (канцэнтрацыя), long (доўгі), sang (кроў), shampooing (шампунь), tant (так шмат) і comment (як).

* Частым выключэннем з назалізацыі для канчатковага NG з’яўляюцца запазычаныя словы накшталт camping (кемпінг), shopping (пакупкі) і parking (паркоўка). У гэтых словах канчатковае NG вымаўляецца як [ŋ], як у першапачатковых англійскіх словах.

Акрамя таго, калі NG або NT сустракаюцца разам у сярэдзіне слова, але ў асобных складах, G або T будуць вымаўляцца асобна. Слова congrégation (канферэнцыя) – добры прыклад такой паводзіны, як і cantique (гімн).

P

Французскае P звычайна вымаўляецца як [p], як у англійскай, як у словах patron (гаспадар), peser (важыць) і pique-nique (пікнік).

Як і ў англійскай, PH у французскай гучыць як [f], як у словах накшталт phrase (фраза, сказаў).

У некаторых словах грэчаскага паходжання P перад S вымаўляецца лёгка. Вы пачуеце слабы пачатковы гук [p] у пачатку такіх слоў, як psychologue (псіхолаг), pseudonyme (псеўданім) і psaume (псалом). (У адпаведных англійскіх словах P у пачатку гэтых грэчаскіх запазычанняў з’яўляецца нямым.)

Французскае P часам з’яўляецца нямым у канцы, асабліва калі выкарыстоўваецца пасля M. Ёсць некаторыя выключэнні з гэтага, такія як cap (мыс [геаграфічны]).

Q

Французскае Q амаль заўсёды спалучаецца з U і вымаўляецца як [k], як у словах qualité (якасць), que (што), qui (хто) і quotidien (штодзённы).

Часам спалучэнне QU можа вымаўляцца як [kw]. Quad (ўседарожны транспарт) – гэта запазычанне з англійскай. Яно азначае «квадрацыкл» і вымаўляецца [kwad] па-французску – амаль гэтак жа, як і ў англійскай.

Рэдка, калі Q сустракаецца без U па-французску, ён усё роўна гучыць як [k]. Найбольш распаўсюджанымі прыкладамі гэтага з’яўляюцца cinq (пяць) і coq (певень).

R

Літара R у французскай мове вымаўляецца чутна ў пачатку і ў целе французскіх слоў. Менавіта гэтыя канчатковыя R становяцца крыху compliqués (складанымі).

У назоўніках, прыметніках і злучніках, якія сканчаюцца на –ER, R звычайна чутны як [ʀ]: hiver (зіма), plaisir (задавальненне), cher (дарагі), pur (чысты) і car (таму што).

Інфінітывы розных тыпаў дзеясловаў падпарадкоўваюцца розным правілам, нягледзячы на тое, што яны маюць падобныя канчаткі.

І дзеясловы на -IR, і дзеясловы на -ER маюць інфінітывы, якія сканчаюцца на R. Канчатковае R вымаўляецца ў дзеясловах на –IR, такіх як finir (скончыць) і ouvrir (адкрыць), але не ў дзеясловах на –ER, такіх як aller (ісці) або chanter (спяваць).

S

У пачатку слова французскае S гучыць вельмі падобна да англійскага, незалежна ад таго, ці з’яўляецца яно адзіночным, ці спалучаецца з іншай зычнай у словах stage (стажыроўка), sceptre (скіпетр) або spacieux (прасторны). Гэтак жа адбываецца, калі S стаіць перад любой галоснай.

Унутры слоў французскае S робіць гук [z], калі яно адзіночнае – як у poison (яд) – і гук [s], калі яно падвоена – як у poisson (рыба). (Магу сказаць вам з асабістага сорамнага досведу, што важна правільна адрозніваць гэтыя два гукі!)

Нямое канчатковае S

S часта з’яўляецца нямым у канцы французскіх слоў, хоць бываюць выпадкі, калі яно вымаўляецца. Напрыклад, S у les (артыкль множнага ліку) само па сабе з’яўляецца нямым. Але перад галоснай S будзе вымаўляцца як [z]. Вы можаце пачуць гэта ў les Invalides (парыжскі мемарыяльны комплекс, дзе знаходзіцца магіла Напалеона).

T

Вымаўленне літары T у французскай мове можа залежаць ад яе пазіцыі ў слове, літар, якія яе акружаюць, і нават ад таго, ці сустракаецца яна ў назоўніку ці дзеяслове.

Яно звычайна гучыць як [t] у большасці слоў, такіх як tarte (тарт). Гэта праўда нават тады, калі яно спалучаецца з H у словах накшталт menthe (мята).

T, за якім ідзе I

Французскае T, калі за ім непасрэдна ідзе I, можа гучаць як [sj] у некаторых назоўніках, такіх як patience (цярпенне) і natation (плаванне).

Аднак гэта не так у спражэннях дзеясловаў на -IR, такіх як sortions ([мы] выходзілі). Таксама, калі перад T стаіць S, як у vestiaire (раздзявальня), T вымаўляецца як [t] асобна ад I, якая ідзе за ім.

Нямое канчатковае T

T звычайна з’яўляецца нямым у самым канцы французскага слова, як у sortait ([ён/яна] выходзіў/ла) або bout (канец).

Калі за ім ідзе слова, якое пачынаецца з галоснай, T будзе вымаўляцца. Напрыклад, T у c’est (гэта) само па сабе было б нямым. Яно б вымаўлялася як [t] у фразе c’est un… (гэта…).

Канчатковае T у некаторых словах, такіх як but (мэта), амаль заўсёды вымаўляецца – па меншай меры, у Францыі. (У Канадзе яно можа быць нямым.)

W

Вы не ўбачыце W, якая часта выкарыстоўваецца па-французску. Яна ўваходзіць у запазычаныя словы і можа гучаць як [v] або [w].

У wagon (вагон), напрыклад, яна вымаўляецца як [v] у Францыі і Канадзе – але як [w] у Бельгіі.

X

Французскае X можа вымаўляцца адным з трох спосабаў: [ɡz], [ks] або [s].

У exiger (патрабаваць) і examen (экзамен) X гучыць як [ɡz].

У такіх словах, як fax (факс), maximum (максімум) і laxiste (паблажлівы), дзе перад X стаіць A, X вымаўляецца як [ks].

X у двух вельмі распаўсюджаных словах, dix (дзесяць) і six (шэсць), гучыць як [s].

Y

Гэтак жа, як і ў англійскай, Y у французскай можа быць і зычнай, і галоснай.

Y само па сабе з’яўляецца прыназоўнікам, які азначае «там». У гэтай якасці яно вымаўляецца як галосная, як у фразах on y va (пайшлі [туды]) і il y a (ёсць).

У пачатку такіх слоў, як yeux (вочы), yaourt (ёгурт) і yoga (ёга), французскае Y разглядаецца як зычная і вымаўляецца як [ˈj].

Z

Z у пачатку французскага слова гучыць як [z], амаль гэтак жа, як вымаўляецца ў англійскай. Напрыклад, zèbre (зебра) і zéro (нуль) абодва пачынаюцца з гуку [z].

Аднак у канцы слоў Z часта з’яўляецца нямым. Подумайце пра форму vous (вы [множны/фармальны лік]) многіх дзеясловаў у загадным ладзе, такіх як allez (ідзіце), avez (маеце) або écoutez (слухайце). Ці прыслоўі, такія як assez (дастаткова).

Як практыкаваць французскія зычныя

Каб практыкаваць французскія зычныя так, каб яны сталі для вас другой прыродай, вы можаце скарыстацца некалькімі рознымі формамі медыя і спосабамі навучання.

Практыка слухання

Пачатак з аўдыё-практыкі па слуханню французскай мовы дапаможа вам навучыць вушы распазнаваць гукі французскіх зычных. Французская музыка ў любых жанрах забяспечвае разнастайную практыку слухання.

Калі гутарак па радыё больш падыходзіць вам, шэраг французскіх падкастаў можа даць вам падобны досвед, які таксама будзе трымаць вашы вушы настроенымі на гукі французскіх зычных.

Слухайце з відэа з субтытрамі

Відэа з субтытрамі дае вам магчымасць камбінаваць аўдыё з чытаннем, а таксама візуальныя падказкі.

Гледзячы відэа на французскай мове з субтытрамі, вы можаце чытаць словы, пакуль чуеце іх вымаўленне ў кантэксце. Сачыце за тварамі і становішчам вуснаў дактароў, каб убачыць, як яны ствараюць гукі, якія вы чуеце.

Lingflix – добры рэсурс для гэтага. Lingflix бярэ аўтэнтычныя відэа – такія як музычныя кліпы, трэйлеры да фільмаў, навіны і натхняльныя прамовы – і ператварае іх у персаналізаваныя ўрокі вывучэння моў. Вы можаце паспрабаваць Lingflix бясплатна на працягу 2 тыдняў. Наведайце вэб-сайт або спампавайце дадатак для iOS ці Android. P.S. Націсніце тут, каб скарыстацца нашай бягучай распродажай! (Тэрмін дзейнічае да канца гэтага месяца.)

Чытайце разам з аўдыёкнігамі

Вы таксама можаце паспрабаваць слухаць французскія аўдыёкнігі. Акрамя таго, пры выкарыстанні такіх рэсурсаў, як Spotify і LibriVox, разам з пісьмовымі тэкстамі вы можаце атрымаць карэннае французскае вымаўленне зычных для мноства слоў.

З велізарным каталогам бясплатных французскіх кніг з такіх сайтаў, як Project Gutenberg, у вас будуць гадзіны чытання і слухання з французскімі зычнымі.

Бярыце дыктант

Сайты, такія як Kwiziq і Speechling, прадастаўляюць французскія тэксты для запісу падчас праслухоўвання. Калі вы скончыце кожнае практыкаванне, выкарыстоўвайце прыведзены ключ адказаў, каб ацаніць ваша разуменне вымаўлення французскіх зычных.

Практыка маўлення

Пасля таго, як вы пачулі гукі французскіх зычных з розных мультымедыйных крыніц, вы можаце прымяніць свае веды на практыцы некалькімі спосабамі. Практыка размовы на французскай мове дазволіць вам вымаўляць французскія зычныя ў кантэксце, з партнёрам па размове, які можа даць вам зваротную сувязь.

Усё яшчэ крыху сорамна весці дыскусію па-французску? Паспрабуйце французскае следаванне (shadowing), вельмі канкрэтны метад паўтарэння французскага аўдыё, які прымушае вас імітаваць карэнныя зычныя гукі, якія вы чуеце.

Ça y est (вось жа яно): зычныя ад B да Z. З гэтымі ўказаннямі па авалоданні французскімі зычнымі вы можаце больш упэўнена вымаўляць французскія словы і не заблудзіцца ў дзікіх нетрах зычнай блытаніны.