Урокі вывучэння кітайскай мовы: Грэг Бел

Сёння наш госць — Грэг Бел. Ён родам з Нью-Джэрсі, вучыўся ў каледжы ў Мічыгане, а потым адправіўся на іншы канец свету на Тайвань, дзе зараз атрымлівае ступень магістра гісторыі. Свае прыгоды ў вывучэнні кітайскай (і японскай!) ён абмяркоўвае ў сваім блогу, і вы можаце сачыць за ім у Twitter @Zhongruige.

Дзякуй, Грэг, і ўсім прыемнага!

Колькі часу ты вывучаеш кітайскую мову? У якім кантэксце? З якой мэтай? Чаму ты пачаў?

Я вывучаю кітайскую з 2005 года, але маё цікаўленне, напэўна, трэба прасачыць да майго вывучэння японскай. У старэйшай школе я вырашыў паспрабаваць заняткі па японскай. Тры гады іспанскай, а потым японская, чаму б і не? Настаўнік быў асабліва непраўнамерны ў тым, каб перш за ўсё вучыць кандзі, і вучыў нас не баяцца іерогліфаў, як быццам бы.

Паступіўшы ва ўніверсітэт у 2004 годзе, я заўважыў, што мой сусед па пакоі працуе над гэтай дзіка гучачай, немагчымай для расшыфроўкі мовай, ПОЎНАЙ гэтых знакаў, якая, відаць, называлася кітайскай. Я падумаў, ведаеце, было б вельмі весела яе вывучыць! Хутчэй за ўсё, менавіта іерогліфы прыцягнулі мяне спачатку. З тых часоў я вывучаў кітайскую ва ўніверсітэце, у моўным цэнтры на Тайвані, а цяпер самастойна, вучыўшыся ў аспірантуры. У кожнага сваё прычыны для вывучэння мовы; мая — чыстая цікаўнасць, таму галоўны матыватар для мяне — гэта проста жаданне даведацца больш пра мову і расшыфраваць доўгую гісторыю і развіццё ўнікальнай пісьмовай сістэмы Кітая.

Ці ёсць у цябе пэўная філасофія, з якой ты падыходзіш да вывучэння кітайскай мовы? Ці ёсць у цябе нейкія вялікія 想法 (ідэі) на гэты конт?

«Сур'ёзнае задавальненне». Проста трэба ісці за сваімі інтарэсамі і глядзець, куды яны цябе прывядуць! Ты ведаеш, што табе падабаецца, а што не, і спрабуй прытрымлівацца гэтага на працягу ўсяго навучання, ніяк не зважаючы на тое, што можа здавацца, што ты «фактычна не вучышся». Думаю, гэта свайго роду асноўная філасофія: навучанне не павінна адчувацца як навучанне. Толькі таму, што ты не адкрываеш падручнік або не робіш 500 паўтарэнняў у SRS, не азначае, што ты не займаешся. На самай справе, важней тое, што ты ўзаемадзейнічаеш з мовай нейкім чынам. Ты слухаеш песню. Ты глядзіш відэа. Ты чытаеш кнігу/мангу/часопіс. Ты чытаеш навіны ў інтэрнэце. Ты гуляеш у відэагульню. Ты пераглядаеш падручнік для задавальнення. У любым выпадку, пакуль ты знаходзіш час для ўзаемадзеяння з кітайскай мовай — гэта ўсё, што трэба.

Якія аспекты вывучэння кітайскай мовы прыносяць табе найбольшае задавальненне?

Каб сказаць проста: чытанне і напісанне кітайскіх іерогліфаў, чытанне класічных тэкстаў і паэзіі. Для мяне няма большага задавальнення, большай радасці ад вывучэння кітайскай, чым гэта. Кітайскія іерогліфы нясуць у сабе столькі гісторыі і сэнсу. Вельмі цікава высвятляць, адкуль яны ўзяліся, як іх ужыванне змянялася (або зусім не мянялася!) на працягу тысяч гадоў. Магчыма, найбольш цікава тое, што дзякуючы магчымасці чытаць сучасную кітайскую мову, адкрыліся тысячы гадоў літаратурнай гісторыі, якія можна прачытаць. Для мяне гэта сапраўдная радасць ад вывучэння кітайскай.

Якія памылкі ты бачыш у іншых вывучаючых мовы? Чаго не трэба рабіць пры вывучэнні кітайскай?

Я думаю, часам навучэнцы становяцца занадта залежнымі ад падручнікаў і матэрыялаў, і ім цяжка выходзіць у галіны, якія больш падобныя на гульню, чым на вучобы. Я думаю, паміж гэтымі двума рэчамі трэба знесці пэўную перашкоду. Таксама кітайская мова не (або, па меншай меры, не павінна, у залежнасці ад вашага запалу) сканчаецца разам з заняткамі. Я думаю, што заняткі — гэта выдатны спосаб закласці аснову, але менавіта тое, што вы можаце знайсці па-за межамі заняткаў, будзе прасоўваць вашу кітайскую.

Іншая рэч, якая з гэтым звязана, — многія навучэнцы ствараюць сабе занадта вялікі ціск. Таны! Рыскі! 30 мільёнаў іерогліфаў! Надпісы на касцях для прадказанняў! Эх, ведаеце, прымайце як ёсць і глядзіце не на «ўсё», а на тое, што вы хочаце. Хочаце вывучыць дастаткова, каб чытаць газету? Наперад! Хочаце мець магчымасць прачытаць таго дзівоснага памеру «Сон у чырвоным тэрэме»? Чаму б і не! Проста ідзіце за сваімі захапленнямі. Вы ведаеце, чаму вы хочаце навучыцца, не дазваляйце сабе запалохацца спробай вывучыць усё. Гэта адзін з недахопаў падручнікаў: яны ствараюць уражанне, быццам трэба вывучыць па крыху ад усяго, у той час як на самай справе ваша веданне кітайскай можа быць такім жа спецыялізаваным, як і англійскай. Магчыма, вы больш літаратурны чалавек або дэканструкцыяніст-гісторык. У кожнага розныя жаданні і сферы інтарэсаў. Ідзіце за сваімі. Не адчувайце, што вам трэба «вывучыць Усё» (з вялікай літары У!). Вы звядзеце сябе з розуму.

Ёсць улюбёныя словы ці фразы?

Улюбёная фраза, напэўна, гэта: 書中自有顏如玉 (shū zhōng zì yǒu yán rú yù), што азначае, што ў кнізе ёсць прыгажосць. Выдатны спосаб апісаць чалавека, які любіць чытаць і не можа ад яе адчапіцца! Іншая, больш для жарту, — называць кагосьці 豬八戒 (zhū bā jiè) з «Падарожжа на Захад». Смешная мянушка для сяброў.

Смешныя гісторыі з твоега вопыту? Сарамлівыя моўныя памылкі, непаразуменні, сюррэалістычныя моманты?

Я калісьці даведаўся, што 曰 — гэта яшчэ адзін спосаб сказаць 說 (перш чым зразумеў, што гэта класічная форма), таму я хадзіў і казаў: «我的朋友曰…», мяркуючы, што яго можна свабодна замяняць на 說, як 講. Людзі знаходзілі гэта ў асноўным мілым, але ўпэўнены, што была невялікая колькасць тых, хто думаў, што я гэты франтаваты хлопчык з Джэрсі, які лічыў, што ведае кітайскую больш за ўсіх і, чорт вазьмі, збіраўся гаварыць на «імператарскай» англійскай (э-э, кітайскай). У любым выпадку, тое, што пазней я расказваў гэтыя гісторыі па-кітайску сябрам на Тайвані, заўсёды было крыніцай гумару.

Якія-небудзь памятныя вяхі? Былі моманты «Ага!» ці «Эўрыка»?

Каля трох месяцаў таму я чытаў кнігу для сваёй дысертацыі. Да гэтага заўсёды было вельмі страшна ўзяць у рукі тоўстую кітайскую кнігу ці артыкул і прабірацца праз яе. Гэта адчувалася вельмі стамляюча, ведаеце? Гэта заўсёды было як: «Ваў, 300 старонак пра каланіяльную адукацыйную палітыку. Выдатна». Мяне б гэта цікавіла па-англійску, вядома, але па-кітайску гэта быў проста гігант, якога ў мяне не было асаблівай матывацыі ўзяцца. Я браў яе, даходзіў да паловы, а потым хутка стаміўся і адкладаў. У любым выпадку, аднойчы я раптам зразумеў, што магу прачытаць матэрыял, не адчуваючы ніякага жадання спыніцца або што-небудзь паглядзець. Усё проста «клацнула», і з тых часоў справы ідуць нашмат лягчэй.

Не ведаю, як гэта апісаць, хіба што, магчыма, з усімі маімі ўласнымі намаганнямі гэта нарэшце перарасло ў падсвядомае праяўленне здольнасці. Вядома, у мяне яшчэ шмат работы, але гэта было неверагодна матывуюча. Такія моманты трэба смакаваць; часам яны здараюцца, калі ты чытаеш артыкул, а часам — калі проста пасіўна глядзіш на знак. Раптам ты разумееш: «Я магу прачытаць усё гэта». Гэта дзіўна. Сапраўды лепшы матыватар, які толькі можа быць.

Як ты падтрымліваеш матывацыю пры вывучэнні кітайскай мовы?

Сядайце, расслабцеся і выпіце гарбаты. Калі ёсць час, ідзіце ўзбярыцеся на гару.

Дзякуй, Грэг. Выдатныя парады! Я таксама жыву дзеля момантаў «Я магу прачытаць усё гэта!» — я пісаў пра іх у сваім інтэрв'ю некалькі месяцаў таму. Не забудзьцеся наведаць блог Грэга тут.

А калі вы хочаце ўрокаў кітайскай мовы, абавязкова паглядзіце Lingflix. Lingflix бярэ аўтэнтычныя відэа — такія як музычныя кліпы, трэйлеры да фільмаў, навіны і натхняльныя прамовы — і ператварае іх у персаналізаваныя ўрокі вывучэння мовы.Вы можаце паспрабаваць Lingflix бясплатна на працягу 2 тыдняў. Наведайце сайт або спампавайце дадаток для iOS або Android.P.S. Націсніце тут, каб скарыстацца нашай бягучай распродажай! (Тэрмін дзеяння сканчваецца ў канцы гэтага месяца.)

І яшчэ адна рэч... Калі вы, як і я, любіце вывучаць кітайскую праз фільмы і іншыя медыя, вам трэба паспрабаваць Lingflix. З дапамогай Lingflix вы можаце ператварыць любы відэакантэнт з субтытрамі на YouTube або Netflix у захапляльны ўрок мовы. Мне таксама падабаецца, што ў Lingflix ёсць велізарная бібліятэка відэа, спецыяльна падабраных для вывучаючых кітайскую мову. Больш не трэба шукаць добры кантэнт — усё ў адным месцы! Адна з маіх улюбёных функцый — інтэрактыўныя субтытры. Вы можаце націснуць на любое слова, каб убачыць выяву, вызначэнне і прыклады, што значна палягчае разуменне і запамінанне. І калі вы хвалюецеся, што можаце забыць новыя словы, Lingflix паклапоціцца пра гэта. Вы будзеце выконваць цікавыя практыкаванні для замацавання слоўнікавага запасу, і вам будуць напамінаць, калі прыйдзе час паўтарыць, каб вы фактычна захавалі тое, што вывучылі. Вы можаце карыстацца Lingflix на камп'ютэры або планшэце або спампаваць дадатак з App Store або Google Play. Націсніце тут, каб скарыстацца нашай бягучай распродажай! (Тэрмін дзеяння сканчваецца ў канцы гэтага месяца.)