İspan Dilində Vurğu Qaydaları (Nümunələrlə)
İspan dilində söz testimdə əl yazısı ilə yazdığım "el exámen" cavabımın üstündən keçirilmiş böyük, qırmızı bir xətti hələ də xatırlayıram. "Vurğu yalnız çoxluqda olur," dedi müəllim mənə.
Mən əsəbləşmişdim və bir neçə il sonra, nəhayət, ispan dilində vurğu işarələrinin qaydalara tabe olduğunu öyrənənə qədər bu işarələr məni çaşdırmağa davam etdi. İndi sizə ispan dilində vurğu qaydaları haqqında bilmək lazım olan hər şeyi öyrədim.
İspan Dilində Vurğu Qaydaları
İspan dilində iki əsas qayda bizə sözdə vurğunun haraya düşəcəyini bildirir. Vurğu vacibdir, çünki bəzən iki sözü bir-birindən fərqləndirməyin yeganə yolu ola bilər.
Bu, "təhqir" (mənası) ilə "təhqir etmək" (feli) arasındakı fərq kimidir.
İki qayda sadədir:
1. Sait, n və ya s ilə bitən sözlərdə danışıq vurğusu sondan əvvəlki hecə üzərindədir. Məsələn:
Todo
Inteligente
Examen
Joven
2. Digər bütün samitlərlə (n və ya s deyil) bitən sözlər üçün vurğu son hecə üzərinə düşür. Məsələn:
Comer
Ciudad
Profesor
Madrid
Əgər hecə vurğusu ilə tanış deyilsinizsə, müxtəlif ispan sözlərində vurğunu eşitmək üçün məşq etmək üçün bu dinləmə/danışma tapşırığını sınayın.
İspan Dilində Kəskin Vurğu İşarəsindən (Acute Accent) Necə İstifadə Etməli
İspan dilində kəskin vurğu işarəsi saitlərin üzərində görünən əyri bir xəttdir və sözdə vurğu və ya vurğulanmanı göstərmək üçün istifadə olunur. Saitin üzərində kəskin vurğu işarəsinin olması ümumiyyətlə vurğulanan hecəni vurğulayır.
Danışıq vurğusu qaydalarını pozan sözlərdə istifadə olunur
Sait, "n" və ya "s" ilə bitən sözlərdə danışıq vurğusunun sondan əvvəlki hecə üzərində olması qaydasını pozan vurğu işarəli ispan sözlərinə bəzi nümunələr:
La canción — mahnı
También — həmçinin
Los crímenes — cinayətlər
Jamás — heç vaxt
Inglés — ingilis dili / ingilis
Rápido — sürətli
Está — o (kişi/qadın/əşya)
Və bunlar "n" və ya "s" olmayan samitlərlə bitən sözlərdə vurğunun son hecəyə düşməsi qaydasını pozan sözlərin nümunələridir. Bunlar samitlə bitən ("n" və ya "s" deyil), lakin vurğusu son hecəyə düşməyən sözlərdir.
El árbol — ağac
La cárcel — həbsxana / türmə
El césped — ot / çəmən
Débil — zəif
Omoimləri (eyni səslənən sözləri) fərqləndirmək üçün istifadə olunur
İspan dilində vurğu işarələri həm də eyni tələffüz olunan (və buna görə də eyni yazılan), lakin fərqli mənaları olan sözləri (omoimləri) fərqləndirmək üçün istifadə olunur.
İspan dilində ümumi omoimlərə bəzi nümunələr:
De — mənsubiyyət, çıxış mənası Dé — vermək (dar felindən 3-cü şəxs təkinin subyunktiv forması)
El — müəyyən artikl (kişi cinsi) Él — o (kişi)
Mas — lakin, amma Más — daha çox
Se — qayıdış və dolayı əvəzlik Sé — bilirəm (saber felindən)
Si — əgər Sí — bəli
Te — sən (əvəzlik, obyekt) Té — çay
Tu — sənin (mənsubiyyət) Tú — sən (əvəzlik, subyekt)
Soru sözlərində istifadə olunur
İspan dilində vurğu işarələri həm də sual, dolayı sual və ya daxil edilmiş sualda istifadə olunan bütün sual sözlərində tapılır.
¿Quién? — kim?
¿Qué? — nə? / hansı?
¿Dónde? — harada?
¿Cuándo? — nə vaxt?
¿Por qué? — niyə?
¿Cómo? — necə?
¿Cuál? — hansı?
¿Cuánto? — nə qədər? (sayılmaz)
¿Cuántos? — neçə? (sayılan)
Adi suallar olduqca əsasdır və asanlıqla seçilir, amma gəlin bu sözlərdən bir neçəsinə, dolayı və daxil edilmiş suallarla birlikdə bir nəzər salaq.
Dolayı və daxil edilmiş suallarda vurğu işarəsi olur
"Cuánto(s)" sözü "nə qədər/neçə" mənasını verdikdə, həmişə vurğu işarəsi daşıyır:
No sé cuántos hay. — Onların neçə olduğunu bilmirəm.
"Cómo" sözü "necə" mənasını verdikdə, cümlədə harada yerləşməsindən asılı olmayaraq vurğu işarəsi daşıyır. (Vurğu işarəsi olmadan "como" "kimi" və ya "kimi, olaraq" mənasını verir.)
No entiendo cómo lo hace. — Onun bunu necə etdiyini başa düşmürəm.
Eyni şəkildə, "qué" soruşma bildirən "nə" mənasını verdikdə, vurğu işarəsi daşımalıdır.
No sé qué hacer. — Nə edəcəyimi bilmirəm.
İspan Dilində Diarezisdən (Diaeresis) Necə İstifadə Etməli
Diarezis sait üzərinə qoyulan iki nöqtədən ibarətdir. İspan dilində yalnız "u" hərfinin üzərinə qoyula bilər.
"gue, gui" hecələrində "u" hərfinin tələffüz olunması üçün istifadə olunur
Bəzən "u" hərfi səssiz ola bilər! Bu, sait "que, qui, gue" və ya "gui" hecələrinin daxilində olduqda baş verir, burada yalnız ikinci sait tələffüz olunur. Məsələn:
Arquero — oxatan, oxatan
Mezquino — xəsis, yaramaz
Hoguera — tonqal
Guiño — göz qırpma
Ancaq bəzi sözlərdə "u" hərfinin səsli olması lazımdır, buna görə də "səssizliyi qırmaq" və "u" hərfinin aydın tələffüz olunmasını təmin etmək üçün diarezis əlavə olunur:
Agüero — əlamət, fal
Pingüino — pinqvin
Aydın olmaq üçün: gue və gui diarezis tapa biləcəyiniz yeganə hecələrdir, çünki "u" hərfi digər bütün hərf birləşmələrində həmişə tələffüz olunur. "Qüe" və "qüi" hecələrinə gəlincə — narahat olmayın, belə hecələri olan sözlər yoxdur, ona görə də heç vaxt "q" hərfindən sonra "ü" görməyəcəksiniz!
Acuerdo — razılaşma, saziş
Babuino — babuin
İspan dilində diarezis vurğu işarəsinin, eləcə də yuxarıda göstərilən digər vurğu işarələrinin tələffüzə necə təsir etdiyini görmək istəyirsinizsə, Lingflix kimi bir dil öyrənmə proqramından istifadə edə bilərsiniz. Lingflix musiqi videoları, film treylerləri, xəbərlər və ilhamlandırıcı çıxışlar kimi orijinal videoları götürür və onları fərdiləşdirilmiş dil öyrənmə dərslərinə çevirir. Lingflix-i 2 həftəlik pulsuz sınaya bilərsiniz. Vebsaytı yoxlayın və ya iOS proqramını və ya Android proqramını yükləyin. P.S. Hazırkı endirimimizdən yararlanmaq üçün buraya klikləyin! (Bu ayın sonuna qədər etibarlıdır.)
İspan Dilində Tildedən (~) Necə İstifadə Etməli
Tilde (~) texniki cəhətdən ispan dilində işarə və ya vurğu hesab edilmir, "ñ" hərfindəki mahiyyətli bir çəkmədir, eyni şəkildə biz nöqtəni "i" hərfində və ya xətti "t" hərfində istifadə edirik.
"Ñ" səsini göstərmək üçün istifadə olunur
İspan dilindəki "ñ" hərfi ingilis dilindəki "canyon" sözündəki "ny" səsinə bənzər bir səsi təmsil edir.
Məsələn, "niño" (uşaq) sözündə "n" hərfinin üzərindəki tilde vurğu işarəsi tələffüzü adi "n" səsindən burunlaşdırılmış "ñ" səsinə dəyişir.
Oxşar sözləri fərqləndirmək üçün istifadə olunur
Kəskin vurğu işarəsi kimi, tilde vurğu işarəsi də digər halda omofon olacaq sözləri fərqləndirmək məqsədinə xidmət edir. İspan dilində sözlərin mənası tilde vurğu işarəsinin olub-olmamasına əsasən tamamilə dəyişə bilər.
Məsələn:
Año — il Ano — anus
və ya
Señal — işarə və ya siqnal Senal — bəzək (naxış kimi)
İspan Dilində Vurğu İşarələrini Necə Yazmaq (Klaviaturda)
Vurğu işarələrini yazmaq kifayət qədər asandır, amma onları klaviaturda necə yazırsınız? Xoşbəxtlikdən, klaviatura qısa yollarından istifadə etməyi öyrənmək nisbətən sadə bir prosesdir.
Yuxarıda göstərilən bütün vurğu işarələrini cihazınızda necə yazacağınızı öyrənmək üçün bu asan bələdçiyə nəzər salın:
İspan dilindəki müxtəlif vurğu işarələrini kompüterinizdə və ya telefonunuzda necə yazacağınıza əmin deyilsiniz? Əvvəlcə vurğu işarəli ispan vurğularının üç əsas növünü öyrənmək üçün bu yazını oxuyun, sonra…
İspan dilində vurğu işarələrini yazmaqda məşq edin və ispan dilində yazı tərzinizin bütövlükdə necə yaxşılaşdığını izləyin!
İndi siz ispan dilində vurğu işarələrindən lazım olduqda düzgün istifadə etməyə hazırsınız. Amma unutmayın, heç vaxt "examen" sözündə yox!
Və Daha Bir Şey…
Əgər buraya qədər gəlib çatdınızsa, bu, yəqin ki, maraqlı materiallarla ispan dilini öyrənməkdən həzz aldığınız və sonra Lingflix-i sevəcəyiniz deməkdir.
Digər saytlar hazırlanmış məzmundan istifadə edir. Lingflix zamanla ispan dili və mədəniyyətinə asanlıqla yaxınlaşmağınıza kömək edən təbii bir yanaşmadan istifadə edir. Siz ispan dilini real insanların danışdığı kimi öyrənəcəksiniz.
Lingflix-in geniş çeşiddə videoları var, burada gördüyünüz kimi:
Lingflix qarşılıqlı transkriptlərlə ana dilindəki videoları əlinizin altına gətirir. İstənilən sözə vuraraq onu dərhal axtara bilərsiniz. Hər bir tərifdə sözün necə istifadə olunduğunu başa düşməyinizə kömək etmək üçün yazılmış nümunələr var. Əgər bilmədiyiniz maraqlı bir söz görsəniz, onu lüğət siyahısına əlavə edə bilərsiniz.
Dialoq vərəqəsi altında tam interaktiv transkripti nəzərdən keçirin və Lüğət altında siyahıya alınmış söz və ifadələri tapın.
Lingflix-in güclü öyrənmə mühərriki ilə hər hansı videodakı bütün lüğəti öyrənin. Daha çox nümunə görmək üçün olduğunuz söz üzərində sola və ya sağa sürüşdürün.
Ən yaxşı tərəfi odur ki, Lingflix öyrəndiyiniz sözləri izləyir və çətin sözlərlə əlavə məşq təklif edir. Öyrəndiklərinizi nəzərdən keçirməyinizin vaxtı çatanda sizə xatırladacaq. Hər bir tələbə, eyni videoda öyrənirdilərsə belə, həqiqətən fərdiləşdirilmiş təcrübə yaşayır.
Lingflix vebsaytından kompüterinizdə və ya planşetinizdə istifadə etməyə başlayın və ya daha yaxşısı, Lingflix proqramını iTunes və ya Google Play mağazasından yükləyin. Hazırkı endirimimizdən yararlanmaq üçün buraya klikləyin! (Bu ayın sonuna qədər etibarlıdır.)
