Rusca İstiqamət: 90+ Faydalı Söz və İfadə
Heç Rusdilli bir ölkədə itmisinizmi?
Hamımızda smartfon olsa da, evdən uzaqda olduqda həmişə işləmirlər. Üstəlik mobil rabitə zəif ola bilər və bəzi gizli yerli incilər sadəcə Google Maps-də olmur.
Məhz belə vaxtlarda yerli sakinlərdən soruşmaq lazım gəlir. Bunun qorxuducu ola biləcəyini bilirəm, amma bu yaxşı bir şeydir! Yerli insanlarla danışmaq, yerli perspektiv əldə edəcəyiniz və çox güman ki, tətbiqin heç vaxt sizi aparmayacağı yeni yerlər kəşf edəcəyiniz deməkdir.
Bu yazı sizə Rusca istiqamət necə soruşacağınızı öyrədəcək, həm də təyinatlar və istiqamətlər haqqında ünsiyyət qurmağınıza kömək etmək üçün əsas lüğət və vacib ifadələrlə sualları təqdim edəcək.
Əsas İstiqamətlər
Əsaslardan başlayaraq, rus dilində əsas istiqamətlər və hər bir istiqamətin sifət formaları budur.
восток — şərq
восточный — şərqi
Восток — это точка, где солнце восходит, а Запад — где оно заходит. (Şərq günəşin doğduğu nöqtə, Qərb isə onun batdığı yerdir.)
запад — qərb
западный — qərbi
Мы поехали на запад, чтобы насладиться красивыми закатами над океаном. (Biz okean üzərindəki gözəl gün batımının ləzzətini çıxarmaq üçün qərbə getdik.)
юг — cənub
южный — cənubi
Мы решили отправиться на юг, чтобы насладиться теплым климатом и кристально чистым морем. (Biz isti iqlim və büllur təmiz dəniz ləzzətini çıxarmaq üçün cənuba yola düşməyə qərar verdik.)
север — şimal
северный — şimali
В зимний период на севере России температура может достигать очень низких отметок. (Rusiyanın şimalında qış dövründə temperatur çox aşağı səviyyələrə çata bilər.)
Bəzən iki istiqamət qarışığında da səyahət edə bilərsiniz, məsələn:
- юго-запад — cənub-qərb
- юго-восток — cənub-şərq
- северо-запад — şimal-qərb
- северо-восток — şimal-şərq
Sağ və Sol
İstiqamət soruşduğunuz hər hansı bir anda, sizə sağa və ya sola təlimat verən bir cavab almağınız çox güman.
справа — sağ
Магазин справа от дороги предлагает широкий выбор товаров. (Yolun sağındakı mağaza geniş məhsul seçimi təklif edir.)
слева — sol
Моя книжная полка находится слева от рабочего стола. (Mənim kitab rəfim iş masasının solunda yerləşir.)
Bunlar "sağ" və "sol" üçün əsas sözlərdir, "sağ tərəf" və "sol tərəf" mənasını daşıyır. Bundan əlavə, rus dilində sağa və ya sola doğru hərəkəti və ya istiqaməti göstərən zarflar da mövcuddur:
направо — sağda/sağa
Пройдите вперед, а потом сверните направо. (Düz qabağa gedin, sonra isə sağa dönün.)
налево — solda/sola
Пройдите прямо, а потом сверните налево у большого здания. (Düz qabağa gedin, sonra isə böyük binanın yanında sola dönün.)
Rusca Kömək və İstiqamət Soruşmaq
Kömək ala bilmək üçün Rusca suallar verməyə başlamalısınız. Tanımadığınız bir insana müraciət edərkən istifadə edə biləcəyiniz bir neçə seçimlə başlayaq.
Извините, Вы не могли бы подсказать… — Bağışlayın, mənə deyə bilərdinizmi…
Bu ifadənin ən yaxın sözübəsit tərcüməsi "Bağışlayın, mənə bir işarə verə bilərdinizmi..."-dir. Rus dilində kömək istəməyin bütün nəzakətli yolları arasında bu, ən nəzakətlidir.
Извините, Вы не знаете… — Bağışlayın, bilirdinizmi…
Вы не могли бы мне помочь? — Mənə kömək edə bilərdinizmi?
Скажите, пожалуйста… — Zəhmət olmasa, deyin…
Где находится …? — … harada yerləşir?
Как мне добраться до …? — …-a necə çata bilərəm?
В какую сторону …? — … hansı tərəfdədir?
Как далеко до …? — …-a nə qədər məsafə var?
Как мне пройти к …? — …-a (piyada) necə gedə bilərəm?
Где находится туалет? — Tualet haradadır?
Как добраться до аэропорта? — Hava limanına necə çatmaq olar?
Вы не могли бы мне подсказать, где находится вокзал? — Dəmiryol vağzalının harada olduğunu mənə deyə bilərsinizmi?
Когда улетает самолёт? — Təyyarə nə vaxt uçur?
Вы знаете, во сколько прибывает поезд? — Qatarın saat neçədə gəldiyini bilirsinizmi?
Куда идёт этот поезд? — Bu qatar hara gedir?
Где находится автобус до Москвы? — Moskvaya gedən avtobus haradadır?
Вы не могли бы мне подсказать, где можно сесть на трамвай до центра Санкт-Петербурга? — Sankt-Peterburq şəhər mərkəzinə gedən tramvaya harada mindiyimi mənə deyə bilərsinizmi?
Я опаздываю. В каком направлении находятся выходы на посадку? — Gecikirəm. Uçuş qapıları hansı istiqamətdədir?
Вы можете мне подсказать, какое место моё? — Hansı yerin mənim olduğunu mənə deyə bilərsinizmi?
Oryentir və Müəssisələr üçün Sözlər
Bunlardan birinə çatmağınız lazım olsun, ya da kimsə onları marşrutunuzda işarə kimi istifadə etsin, bu ümumi yerləri tanıya bilməlisiniz.
парк — park
музей — muzey
стадион — stadion
театр — teatr
банк — bank
церковь — kilsə
памятник — abidə
магазин — mağaza, dükan
аптека — aptek
больница — xəstəxana
гостиница — mehmanxana
вокзал — dəmiryol vağzalı
ресторан — restoran
торговый центр — alış-veriş mərkəzi
автобусная остановка — avtobus dayanacağı
Oстановка ümumiyyətlə metro (metro) və dəmiryolu xaricində bütün ictimai nəqliyyat növləri üçün tətbiq edilə bilər.
станция метро — metro stansiyası
железнодорожная станция or железнодорожная платформа — dəmiryol stansiyası
Rus Dilində Nəqliyyat Növləri
Ən ümumi yerli nəqliyyat növləri bunlardır:
автобус — avtobus
машина — avtomobil
такси — taksi
поезд — qatar
пригородный поезд — banliyö qatarı
Yerli danışanlar tez-tez banliyö qatarlarına электричка deyirlər. Bu söz sözün əsl mənasında "elektrik qatarı" deməkdir, lakin qeyri-rəsmi kontekstlərdə, elektrikləşdirilib-elektriləşdirilməməsindən asılı olmayaraq, bütün regional xətlərdəki qatarlara istinad etmək üçün istifadə olunur.
Rusiyanın bəzi şəhərlərində маршрутное такси (minibus taksi) və ya sadəcə маршрутка (paylaşımlı avtobus) adlanan minibus taksi şəbəkəsi qalır. Onlar müəyyən edilmiş marşrut boyunca tələb üzrə dayanır və bəzən müəyyən məntəqələrə çatmaq üçün əlverişli bir yol təmin edirlər.
трамвай — tramvay
троллейбус — trolleybus
Railsiz, elektrikli ictimai avtobus marşrutları Qərbdə olduğundan daha çox Rusiya şəhərlərində yaygındır.
метро — metro
пешком — piyada
Naviqasiya Markerləri üçün Sözlər
Bir sıra təlimatlar yerin relyefinin bu ümumi elementlərini ehtiva edə bilər.
улица — küçə
площадь — meydan
район — rayon
светофор — işıqfor
перекрёсток — qovşaq
квартал — küçə bloku
здание — bina
дом — ev (tez-tez "bina" əvəzinə istifadə olunur)
дорога — yol
мост — körpü
центр города — şəhər mərkəzi
корпус — blok (bir neçə bina eyni nömrəni kompleks kimi paylaşdıqda istifadə olunur)
Daha çox rusca lüğət üçün bu nəhəng rusca lüğət siyahısına nəzər yetirin.
İstiqamətlərlə Əlaqəli Feillər
Təyinatınıza çatma prosesində yerinə yetiriləcək ümumi hərəkətlər əmr, gələcək zaman və ya modal feilin infinitivdən əvvəl gəlməsi ilə şəkilçilənə bilər.
повернуть — dönmək
проехать — maşınla/yoldan keçmək, (məsafə/zaman vahidlərində) sürmək
Bu çox yönlü bir feildir ki, sual cümləsində добраться əvəz edə bilər və ya yolda müxtəlif hərəkətləri göstərə bilər. Проедете мимо театра. "[siz] teatrın yanından keçəcəksiniz" deməkdir; Проедете три остановки. isə "[siz] üç dayanacaq qət edəcəksiniz" deməkdir.
попасть — çatmaq, gəlib çıxmaq
Bu добраться üçün başqa bir sinonimdir. Bu konkret feilin digər mənası "hədəfi vurmaq"dır.
пересечь — keçmək (küçəni və s.)
увидеть — görmək, nəzərə çarpmaq
сесть на — minmək (nəqliyyat vasitəsinə)
Məsafə və Zaman üçün Sözlər
İstiqamət soruşduğunuzda, cavab təxmini səyahət uzunluğunu və ya müddətini ehtiva edə bilər.
час — saat
Məsələn: Около часа (Təxminən bir saat) "Nə qədər uzaqdır?" sualına etibarlı bir cavabdır.
минута — dəqiqə
Qısa səyahətlər dəqiqələrlə təxmin edilə bilər və каждые пять минут (hər beş dəqiqədən bir) ictimai nəqliyyat cədvəlinin tezliyini təsvir etmək üçün ümumi yoldur.
Rusiyadilli bütün ölkələr metrik sistemdən istifadə edir, ona görə də məsafələr belə ölçüləcək:
километр — kilometr
метр — metr
İstiqamətlərlə Əlaqəli Sönlər və Zarflar
далеко — uzaq
близко — yaxın
направо — [dön/get] sağa
налево — [dön/get] sola
прямо — düz qabağa
перед — qabaqda, qarşısında
после — sonra, keçdikdən sonra
мимо — yanından keçmək
возле, около — yaxın, yanında
рядом с — yanında, bitişik
напротив — qarşısında, üzbəüz
по направлению к — doğru, tərəfə
через — üzərindən, kənarından, vasitəsilə
Nümunə Dialoqlar
Hamısını bir yerə toplayaraq, Rusca istiqamət soruşarkən və ya alarkən istifadə edə biləcəyiniz və ya eşidə biləcəyiniz kiçik bir nümunədir.
S: Извините, Вы не подскажете, где находится ближайшая станция метро? — Bağışlayın, ən yaxın metro stansiyasının harada olduğunu mənə deyə bilərdinizmi?
C: Конечно, станция “Братиславская” прямо за углом. — Əlbəttə, "Bratislavskaya" stansiyası küncün arxasındadır.
S: Как далеко отсюда до стадиона? — Stadiona buradan nə qədər məsafə var?
C: Пятнадцать минут пешком. — On beş dəqiqəlik piyada yoludur.
S: Мне нужно попасть на Красную Площадь. — Mən Qırmızı Meydana çatmalıyam.
C: Идите в ту сторону, а затем поверните направо, когда увидите большой собор. — Həmin tərəfə gedin, sonra isə böyük kilsəni gördükdə sağa dönün.
S: Вы не можете мне показать на карте? — Xəritədə mənə göstərə bilərsinizmi?
C: Конечно. Он примерно здесь. — Əlbəttə. Təxminən burdadır.
S: Как туда лучше всего добраться? — Oraya çatmaq üçün ən yaxşı yol nədir?
C: Лучше всего поехать на метро. — Metro ilə getmək ən yaxşısıdır.
S: Туда можно дойти пешком? — Oraya piyada getmək olarmı?
C: Вам лучше всего сесть на трамвай. — Sizin üçün ən yaxşı seçim tramvaya minməkdir.
S: Где находится парк? — Park haradadır?
C: Слева от остановки Вы увидите вход в парк. — Dayanacağın solunda parkın girişini görəcəksiniz.
S: Вы не знаете, когда будет следующий автобус? — Növbəti avtobusun nə vaxt gələcəyini bilirsinizmi?
C: Следующий автобус прибудет через пять минут. — Növbəti avtobus beş dəqiqəyə gələcək.
S: Где находится ближайшая аптека? — Ən yaxın aptek haradadır?
C: Пройдёте мимо церкви, затем повернёте направо, и через два квартала на углу будет аптека. — Kilsənin yanından keçəcəksiniz, sonra sağa dönəcəksiniz və iki blokdan sonra küncdə aptek olacaq.
Və burada təyinatınızın nə qədər yaxın və ya uzaq olduğunu ifadə edən bir neçə ifadə:
Это в двух шагах отсюда. — Buradan iki addım aralıdadır (çox yaxındır).
Это чёрт знает где. — O, şeytan bilir hardadır (çox uzaqdır).
Sözün əsl mənasında "o, şeytan bilir hardadır" deməkdir ki, bu da, ora getmək planlarınızı sərf ediləcək səyə görə yenidən düşünməyiniz lazım olduğunu bildirmək üçün danışıq dilində çox ümumi bir yoldur.
Və nəhayət, söhbətin sonunda minnətdarlığınızı ifadə etməyi unutmayın:
Огромное спасибо! — Çox böyük təşəkkürlər!
Dil formalılığı haqqında qeyd: Rus dilində siz yalnız uşaqlar, dostlar və qohumlarla danışarkən ты (tək qeyri-rəsmi "sən") işlədirsiniz. Qalan hər kəsə Вы istifadə olunur, bu yazıda böyük hərflə yazılaraq tək formal "siz" sözünü təmsil edir, lakin tələffüz və qrammatik cəhətdən cəm "siz" kimi səslənir və hərəkət edir.
İstiqamət soruşmağı əhatə edən qarşılıqlı əlaqələrin böyük əksəriyyəti bir-birini əvvəllər görməmiş insanlar arasında baş verəcək, ona görə də bu vəziyyətlərdə əsasən formal rus dilindən istifadə edəcəksiniz.
Yaxşı, indi hazırsınız! Hətta itkin düşsəniz və telefonunuzun batareyası bitibsə də, yerli bir sakinə Rusca istiqamət soruşmaq üçün bütün lazımi alətlərə sahibsiniz.
Və Daha Bir Şey... Əgər rus dilini öyrənməyi sevirsinizsə və özünüzü Rusiyadan olan orijinal materiallarla məşğul etmək istəyirsinizsə, onda sizə Lingflix haqqında daha çox məlumat verməliyəm. Lingflix sizi təbii və tədricən rus dili və mədəniyyətini öyrənməyə yönəldir. Siz real rus insanlarının danışdığı real rus dilini öyrənəcəksiniz! Lingflix-in müasir videoların çox geniş çeşidi var. Sadəcə sürətli bir baxış sizə Lingflix-də mövcud olan rusdilli məzmunun müxtəlifliyi haqqında fikir verəcək: Lingflix bu yerli rus videolarını interaktiv transkriptlər vasitəsilə yaxınlaşdırır. Dərhal axtarmaq üçün istənilən sözə toxunun. Hər bir videonun tam interaktiv transkriptinə Dialoq bölməsi altında asanlıqla daxil olun. Səsli sözlər və ifadələri Vocab altında asanlıqla təkrarlayın. Bütün təriflərdə çoxlu nümunələr var və onlar sizin kimi rus dilini öyrənənlər üçün yazılıb. Təkrarlamaq istədiyiniz sözləri lüğət siyahısına əlavə etmək üçün toxunun. Və Lingflix-in hər bir videonu dil öyrənmə dərsinə çevirən öyrənmə rejimi var. Daha çox nümunə görmək üçün həmişə sola və ya sağa sürüşdürə bilərsiniz. Ən yaxşısı? Lingflix lüğətinizi izləyir və çətin sözlərlə əlavə təcrübə verir. Öyrəndiklərinizi təkrarlamağın vaxtı çatanda sizə xatırladacaq. Siz 100% fərdiləşdirilmiş təcrübəyə sahib olacaqsınız. Kompüterinizdə və ya planşetinizdə Lingflix veb-saytından istifadə etməyə başlayın və ya, daha yaxşısı, Lingflix proqramını iTunes və ya Google Play mağazasından yükləyin. Cari endirimimizdən faydalanmaq üçün buraya klikləyin! (Bu ayın sonuna qüvvədədir.)
