Portuqal Əlifbası (Audio Daxildir)
Portuqal dilini öyrənməyə başlayanda, yəqin ki, istifadə etdiyi hərflərdə bir neçə əsas fərqi hiss etmisiniz. Portuqal əlifbası geniş vurğu işarələrinin istifadəsi, k, w və y hərflərinin olmaması (əgər istifadə olunursa, xarici sözlər üçün qorunur) və tələffüsdəki fərqlər istisna olmaqla, Latın əlifbasına çox bənzəyir.
Əlbəttə, Portuqal əlifbasının unikallığı bunlardan daha çoxdur. Müxtəlif səsləri göstərmək üçün dünyada istifadə olunan simvollardan ibarət olan Beynəlxalq Fonetik Əlifbadan (IPA) istifadə edəcəyik.
Portuqal Əlifbasına Ümumi Baxış
Təfərrüatlara keçməzdən əvvəl, Portuqal əlifbasına tam şəkildə nəzər salaq:
Bu hərflərin səslərinin necə olduğunu aşağıdakı videoları izləməklə daha yaxşı başa düşə bilərsiniz: müvafiq olaraq Braziliya Portuqal əlifbası və Avropa Portuqal əlifbası:
Avropa Portuqal Əlifbası
Əgər Avropa Portuqal dilini öyrənməyi seçmisinizsə, müəyyən sait və samit səslərinin tələffüsü Braziliya ləhcəsindən fərqli olacaq.
Beləliklə, tələffüsə kömək etmək üçün bilməli olduğunuz müxtəlif sait və samit səslərini və qaydaları izah edəcəyik.
Avropa Portuqal Saitləri
Gəlin Avropa Portuqal saitləri ilə başlayaq:
| Avropa Portuqal Saitləri | Fonetika |
|---|---|
| a | [a/ɐ] |
| e | [é/ɛ/ɨ] |
| i | [i] |
| o | [o/ɔ] |
| u | [u] |
Bunlardan bir neçəsinin bir neçə səsi olduğunu görəcəksiniz. Əsasən, bəzi saitlər aşkar edilən sözdən asılı olaraq açıq, qapalı və ya səssiz olur:
| Sait Səsi | Fonetika | Nümunələr |
|---|---|---|
| Açıq A | a | arte (sənət) |
| Qapalı A | ɐ | antigo (köhnə, qədim) |
| Açıq E | é | mulher (qadın) |
| Qapalı E | ɛ | comer (yemək) |
| Səssiz E | ɨ | se (əgər) |
| I | i | imagem (şəkil) |
| Açıq O | ɔ | sol (günəş) |
| Qapalı O | o | coelho (dovşan) |
| U | u | música (musiqi) |
Avropa Portuqal Samitləri
İndi isə Avropa Portuqal samitlərinə keçək:
| Avropa Portuqal Samitləri | Fonetika |
|---|---|
| b | [b] |
| c | [s/k] |
| d | [d] |
| f | [f] |
| g | [g/Ʒ] |
| h | [səssiz] |
| j | [Ʒ] |
| k | [k] |
| l | [l] |
| m | [m] |
| n | [n] |
| p | [p] |
| q | [k] |
| r | [ʁ/r] |
| s | [s/ʃ/ʒ/z] |
| t | [t] |
| v | [v] |
| w | [w] |
| x | [ʃ/s/z/ks/gz] |
| y | [y] |
| z | [z, s] |
Gördüyünüz kimi, bəzi samit səsləri olduqca sadədir:
| Samit | Fonetik Səs | Nümunələr |
|---|---|---|
| B | b | banho (vanna) |
| D | d | dente (diş) |
| F | f | falso (yalan) |
| H | səssiz | hora (saat) |
| J | Ʒ | jogar (oynamaq) |
| L | l | língua (dil) |
| M | m | momento (an) |
| N | n | número (nömrə) |
| P | p | parte (hissə) |
| Q | q | quarto (otaq) |
| T | t | tigre (pələng) |
| V | v | vídeo (video) |
Digərlərinin isə daha mürəkkəb qaydaları var:
| Samit | Fonetik Qaydalar | Nümunələr |
|---|---|---|
| C | k: C-dən sonra A, O, U gəldikdə | casa (ev) corpo (bədən) cuidado (qayğı, ehtiyat) |
| s: E və ya İ-dən sonra gəldikdə | centro (mərkəz) cintura (bel) | |
| G | g: ardınca A, O, U gəldikdə | gato (pişik) gostaria (istərdim) guerra (müharibə) |
| Ʒ: ardınca E və ya İ gəldikdə | gente (insanlar) ginástica (gimnastika) | |
| R | ʁ: sözün əvvəlində | romance (romantika) |
| r: sözün ortasında | caro (əziz) | |
| S | ʃ: s səssiz samit səsindən (c, ç, ch, f, p, q, s, t) sonra gəldikdə və ya saitdən sonra fasilə olduqda | as suas amigas (dostlarınız, qadın) |
| ʒ: səsli samitdən (b, d, g, j, l, lh, m, n, nh, r, rr, v, z) sonra gəldikdə | desenhar (şəkil çəkmək) | |
| z: saitlər arasında və "s" ilə bitən sözün ardınca saitlə başlayan başqa söz gəldikdə | fase (faza) às ordens (xidmətinizdə) | |
| s: sözün əvvəlində | simples (sadə) | |
| X | ʃ: sözün əvvəlində; diftonqdan (məs: ai, ão) sonra; -me-dən sonra; -en-dən sonra | xarope (şərbət) caixa (qutu) mexer (qarışdırmaq) enxugar (qurutmaq) |
| s, z, ks və gz: x sözün ortasında olduqda | s: máximo (maksimum) | |
| z: exame (imtahan) | ||
| ks: maxilar (çənə) | ||
| gz: hexágono (altıbucaqlı) | ||
| Z | z: sözün əvvəlində və ya ortasında | zebra (zebra) cozinha (mətbəx) |
| s: sözün sonunda | arroz (düyü) |
Braziliya Portuqal Əlifbası
Qeyd etmək lazımdır ki, Avropa Portuqal hissəsində qeyd olunan bəzi qaydalar Braziliya ləhcəsi üçün də tətbiq olunur. Bilməli olduğunuz əsas tələffüs işarələrini nəzərdən keçirərkən bu daha aydın olacaq.
Braziliya Portuqal Saitləri
Budur Braziliya Portuqal saitləri və onların səsləri:
| Braziliya Portuqal Saitləri | Fonetika |
|---|---|
| a | [a/ã] |
| e | [e/ɛ/i] |
| i | [i] |
| o | [o/ɔ/u] |
| u | [u] |
Və budur hər sait səsinin necə tələffüz olunduğunun bölgüsü:
| Sait Səsi | Fonetika | Nümunələr |
|---|---|---|
| Açıq A | a | agora (indi) |
| Qapalı A | ã | pergaminho (perqament) |
| Açıq E | e | aquarela (akvarel) |
| Qapalı E | ɛ | chover (yağmaq) |
| Səssiz E | i | importante (vacib) |
| I | i | cinema (kino) |
| Açıq O | ɔ | escola (məktəb) |
| Qapalı O | o: sözün ortasında | conta (say, hesab, qaimə) |
| u: sözün sonunda | correto (düzgün) | |
| U | u | único (tək, unikal) |
Braziliya Portuqal Samitləri
Əsasən, Braziliya Portuqal samit tələffüzü Avropa Portuqal ilə eyni qaydalara tabe olur.
Əsas fərqlər aşağıda qalın şriftlə qeyd olunan samit səslərindədir:
| Braziliya Portuqal Samitləri | Fonetika |
|---|---|
| b | [b] |
| c | [s/k] |
| d | [d/ʤ] |
| f | [f] |
| g | [g/Ʒ] |
| h | [səssiz] |
| j | [Ʒ] |
| k | [k] |
| l | [l/ṷ] |
| m | [m] |
| n | [n] |
| p | [p] |
| q | [k] |
| r | [ʁ/r] |
| s | [s/ʃ/ʒ/z] |
| t | [t/ʧ] |
| v | [v] |
| w | [w/ṷ] |
| x | [ʃ/s/z/ks/gz] |
| y | [y] |
| z | [z, s] |
Budur bunun nə demək olduğuna bir baxış:
| Samit | Səs Qaydaları | Nümunələr |
|---|---|---|
| D | ʤ: i-dən əvvəl və ya sözün sonunda vurğusuz e-dən əvvəl | idioma (dil) saúde (sağlamlıq) |
| d: başqa hər yerdə | querida (əziz, qadın) dormir (yatmaq) | |
| L | ṷ: saitlərdən sonra | mel (bal) casal (cütlük) |
| l: başqa hər yerdə | lixo (zibil) loja (mağaza) | |
| T | ʧ: i-dən və ya sözün sonunda vurğusuz e-dən əvvəl | tigre (pələng) forte (güclü) |
| t: başqa hər yerdə | toalha (dəsmal) antena (antenna) |
Portuqal Diftonqları
Sürüşən saitlər kimi də tanınan diftonqlar, tək hecada iki sait səsinin birləşməsidir. Portuqal dilində iki növ diftonq var: ağız və burun.
Ağız Diftonqları
Ağız diftonqları açıq saitlərin (a, e, o kimi) səsini qapalı saitlərlə (i və ya u kimi) birləşdirir:
| Ağız Diftonqları | Fonetika | Nümunələr |
|---|---|---|
| ai | [ai] | papai (ata) vai (getmək) mais (artı və ya daha çox) |
| ei | [ei] | cantei (mən oxudum) eixo (ox) queijo (pendir) |
| éi | [ɛi] | papéis (kağızlar) cartéis (kartellər) fiéis (sadiq, cəm) |
| oi | [oi] | comboio (qatar) foi (idi) moinho (yel dəyirmanı) |
| ói | [ɔi] | dói (ağrıyır) lençóis (çarşaflar) herói (qəhrəman) |
| ui | [ui] | fui (idim, olmuşam) diminui (azalır) uivar (ulamaq) |
| au | [au] | mau (pis) pau (çubuq, dirək) autor (müəllif) |
| eu | [eu] | meu (mənim) choveu (yağdı) europeu (Avropalı) |
| éu | [ɛu] | céu (səma) réu (ittiham olunan) troféu (kubok) |
| ou | [ou] | ouriço (kirpi) chamou (çağırdı) outro (digər) |
| iu | [iu] | sumiu (yox oldu) dormiu (yatdı) viu (o gördü) |
Burun Diftonqları
Adından da göründüyü kimi, burun diftonqları daha burunsal səslə tələffüz olunur. Burun saitini (ã və ya õ kimi) ağız saitilə (e, i və o kimi) yanaşı görəndə bunun belə olduğunu biləcəksiniz:
| Burun Diftonqları | Fonetika | Nümunələr |
|---|---|---|
| ãe, ãi | [ɐ̃j̃] | mãe (ana) cãimbra (qramp) pães (çörəklər) |
| ão | [ɐ̃w̃] | mão (əl) chão (döşəmə) portão (qapı) |
| õe | [õj̃] | põe (qoyur, qoy-un əmri) canções (mahnılar) corações (ürəklər) |
Portuqal Cüt Samitləri
Müəyyən cüt samitlər bir araya gəldikdə, onlar da öz tələffüz qaydalarına tabe olurlar:
| Cüt Samitlər | Adi Yeri | Tələffüz | Nümunələr |
|---|---|---|---|
| CH | Sözün əvvəli və ya ortası | İngilis dilindəki "sh" kimi | chave (açar) chocolate (şokolad) chamar (çağırmaq) |
| LH | Bəzi sözlərin sonuncu heca səsi | Bəzi İspan ləhcələrindəki "ll" səsinə və ya İtalyan dilindəki "gl" səsinə bənzəyir | toalha (dəsmal) olho (göz) joelho (diz) |
| NH | Həmçinin sözün sonunda/sonuncu hecasında istifadə olunur. İsimlər, həmçinin kiçiltmə ifadələri üçün istifadə olunur. | Səslənmə baxımından İspan dilindəki ñ-ə çox bənzəyir və ya İngilis dilindəki "canyon" sözünün son hecasının bir qədər daha burunsal versiyası | florzinha (balaca çiçək) casinha (balaca ev) caminho (yol) junho (iyun) tamanho (ölçü) |
| CÇ | Sonuncu heca | Bu halda, birinci "c" sərt "ck" səsinə, "ç" isə yumşaq "s" səsinə malikdir. İngilis dilindəki "conviction" sözünü və onun Portuqal dilindəki oxşarını, convicção-nu düşünün. | confecção (konfet) dissecção (diseksiya) fricção (sürtünmə) |
Portuqal Vurğu İşarələri
Həm Avropa, həm də Braziliya ləhcələrində Portuqal əlifbası maneəsinin öhdəsindən gəldikdən sonra, növbəti addım vurğu işarələri olacaq.
Budur onlara ümumi baxış:
| Portuqal Vurğu İşarəsi | Onu İstifadə Edən Hərflər | Nümunələr |
|---|---|---|
| Caret (^) və ya Acento Circunflexo | â, ê, ô | pêlo (tük) pôr (qoymaq) |
| Kəskin və Zəif İşarələr (´, `) və ya Agudo e Grave | á, à, é, í, ó, ú | má (pis və ya xəsis qadın) épico (epik) |
| Tilda (~) və ya Til | ã, õ | cão (it) canção (mahnı) |
| Çəngəl (¸) və ya Cedilha | ç | maçã (alma) canção (mahnı) |
Portuqal vurğu işarələri özünəməxsus məqaləni layiq görəcək qədər olduğu üçün, sizi bu yazıya yönləndirim:
Portuqal vurğu işarələri geniş səs müxtəlifliyi yaratmaq üçün istifadə olunur. Portuqal dilini öyrənirsinizsə, bu kiçik vurğuların hamısı və onların yaratdığı səslər ilə tanış olmaq istəyəcəksiniz...
Portuqal Əlifbasını Necə Öyrənmək və Məşq Etmək Olar
Gəlin Portuqal əlifbasını öyrənmək və təkrar etmək üçün bəzi əsas strategiyalara nəzər salaq.
Əvvəlcə saitlərə diqqət yetirmək yaxşı fikirdir, təkcə yadda saxlamaq üçün daha az hərf olduğu üçün deyil, həm də onların səsləri sonradan samit tələffüzünüzü mükəmməlləşdirməyə kömək edəcək. Saitləri özünüzə bir neçə dəfə təkrarlayın və işləri bir az qarışdırdığınızdan əmin olun. Onları tərsinə oxuyun, qarışdırın, növbəti saitə keçməzdən əvvəl bir sait üç dəfə deyin—hər hansı məşq kömək edir.
Saitlərlə özünüzü inamlı hiss etdikdən sonra, samitləri əlavə edin. Bunu müxtəlif yollarla edə bilərsiniz:
- Samitləri saitlər etdiyiniz kimi tək başına yadda saxlayın.
- Əlifbanı tamamilə oxumağa çalışın.
- Əlifbanı dörd-beş hərflik qruplara bölün. Bu, məlumatın daha böyük vahidlərə əlavə edilməzdən əvvəl kiçik qruplara ayrıldığı, yadda saxlamağı sürətləndirmək üçün nəzərdə tutulmuş "chunking" adlı yadda saxla texnikasıdır.
Bundan sonra, bu bilikləri tətbiq etməyə başlamaq istəyəcəksiniz. Bu mərhələdə tələffüslə yanaşı, imla və söz ehtiyatının qurulmasına da diqqət yetirəcəksiniz. Burada işə başlamağın bəzi yolları var:
- Gündəlik ifadələr, səyahət əsasları və ya hətta qida lüğəti kimi sadə bir şey kimi əsas sözlərin siyahısını hazırlayın. Hər sözü öyrənərkən, onu Portuqal dilində səsli şəkildə hərfləyin.
- Onlayn tapacağınız bütün o heyrətamiz dil öyrənmə resurslarından maksimum istifadə edin.
- Lüğətə baxın və ya Linguee kimi tərcüməçi proqramdan istifadə edin. Bir neçə təsadüfi söz seçin və onları səsli şəkildə hərfləməyə çalışın. Seçdiyiniz proqramda audio oxu seçimi varsa, hər sözü bir neçə dəfə dinləyin və onu hərfləməzdən əvvəl tam şəkildə deməyi məşq edin. Bu yolla, daha dolğun tələffüz məşqi təcrübəsi əldə edəcəksiniz.
- Daha interaktiv bir şey axtarırsınız? 101 Languages-un Spelling Challenge və ya Digital Dialect-in Brazilian Portuguese Spelling Games kimi hərfləmə oyununu sınayın.
Portuqal əlifbasını məşq etmək üçün daha çox söz axtarırsınız? Bu videoya nəzər salın:
Buradakı məlumatın miqdarı ilə sıxılmayın. Əlifbanı və onun tələffüz qaydalarını öyrənərkən tələsməyə ehtiyac yoxdur. Vaxtınızı götürün və lazım olduğu qədər parçalara ayırın.
Bütün bu səylər tezliklə öz bəhrəsini verəcək, çünki əlifbanı mənimsəmək Portuqal dilində sərbəstlik yolunuzu döşəməyə başlamağa imkan verəcək!
Və Daha Bir Şey... Əgər mənim kimi Portuqal dilini filmlər və digər media vasitəsilə öyrənməkdən həzz alırsınızsa, Lingflix-i yoxlamalısınız. Lingflix ilə YouTube və ya Netflix-dəki hər hansı bir alt yazılı məzmunu cəlbedici dil dərsinə çevirə bilərsiniz. Mən həmçinin Lingflix-in Portuqal dilini öyrənənlər üçün xüsusi seçilmiş nəhəng video kitabxanasına malik olmasını sevirəm. Artıq yaxşı məzmun axtarmağa ehtiyac yoxdur—hamısı bir yerdədir! Ən sevdiyim xüsusiyyətlərdən biri interaktiv alt yazılardır. Hər hansı bir sözə toxunaraq şəkil, tərif və nümunələr görə bilərsiniz, bu da başa düşməyi və yadda saxlamağı daha asanlaşdırır. Yeni sözləri unutmaqdan narahat olursunuzsa, Lingflix sizi qoruyur. Lüğət ehtiyatını möhkəmləndirmək üçün əyləncəli məşqlər tamamlayacaqsınız və nə vaxt təkrar etmək lazım olduğu xatırladılacaq, beləliklə öyrəndiklərinizi əslində yadda saxlayacaqsınız. Lingflix-i kompüterinizdə və ya planşetinizdə istifadə edə bilərsiniz və ya onu App Store və ya Google Play-dən yükləyə bilərsiniz. Hazırkı endirimdən yararlanmaq üçün buraya klikləyin! (Bu ayın sonunda başa çatır.)
