Hangul | Koreya Əlifbası

Hangul (한글) ilə tanış olun – bəzilərinin ən yaxşı xarici dil əlifbası hesab etdiyi heyrətamiz dərəcədə asan yazı sistemi.

Hangul ixtira edilməzdən əvvəl, Koreya yerliləri üçün əsas yazı sistemi Çin işarələri əsasında idi. Oxuyub yaza bilənlər əsasən yuxarı təbəqə idi, bunun səbəbi də çoxsaylı mürəkkəb Çin simvollarının sadə xalq tərəfindən asanlıqla yazıla və başa düşülə bilməməsi idi.

Coson sülaləsinin dördüncü kralı Kral Sedzon, daha əlverişli yerli yazı sistemi yaratmaq kampaniyasını başladı. Dövrün ən ağıllı məsləhətçilərinin birgə səyləri ilə Hangul əlifbası (əvvəlcə 훈민정음 adlandırılırdı) yaradıldı.

İndi isə, əsrlərdən sonra, Hangul həm Koreya yerliləri, həm də Koreya dilini öyrənənlər tərəfindən həmişəki kimi zərif və sevimli olaraq qalmaqdadır.

Samitlər

Koreya dilində samitlər 자음 adlanır. Və xoşbəxtlikdən, onların əksəriyyəti İngilis əlifbası hərfləri ilə müqayisə edilə bilər.

Əsas Samitlər

Ümumilikdə 14 əsas samit var. Mən samiti, mötərizədə onun əlifba hərfi kimi tələffüzünü, və sonra isə ən yaxın İngilis səs oxşarını təqdim edəcəm.

ㄱ (giyeok) – G Bu g formasında samit İngilis dilindəki G səsinə çox oxşayır.

ㄴ (ni-eun) – N Çevrilmiş bir ㄱ kimi görünsə də, İngilis dilindəki N ilə eyni səsdədir.

ㄷ (di-geut) – D Daha yumşaq İngilis D səsinə bənzəyir – tələffüz edərkən, diliniz yuxarı dişlərinizin arxasına yüngülcə (və həqiqətən də yüngülcə!) toxunmalıdır.

ㄹ (ri-eul) – R / L Bu ilanabənzər hərf İngilis dilindəki R səsinə oxşayır, amma daha yumşaq təmasla. Əslində, onu R və L səslərinin qarışığı kimi qəbul edə bilərsiniz. Tələffüz edərkən, diliniz ağzınızın üst tərəfi ilə sürətli bir toxunuş etməlidir.

ㅁ (mi-eum) – M İngilis dilindəki M kimi səslənir. Uyğun olaraq, bu samitin forması açıq bir ağzı xatırladır.

ㅂ (bi-eup) – B Qollarını qaldırmış bir ㅁ kimi görünür! İngilis dilindəki B kimi səslənir və əslində kiçik hərfli "b" dən də çox fərqli görünmür.

ㅅ (shi-ot) – S Bu samit bir qədər hiyləgardır, çünki o, adi İngilis S səsi kimi və ya daha çox SH kimi səslənə bilər. Bu, hecadaxili yerləşməsindən, eləcə də onu izləyən saitdən asılıdır. Hecanın son samiti olduqda, kəskin olmayan bir T səsi də ala bilər.

ㅇ (i-eung) – Yer tutucu / NG Bu samit unikaldır, çünki həqiqətən unikal səs daşımır (uyğun olaraq, bir az sıfır kimi görünür). Əslində "səssiz samit" kimi tanınır, sait səsindən əvvəl yer tutucu kimi istifadə olunur. Hecanın son samiti olduqda NG səsini alır.

ㅈ (ji-eut) – J İngilis dilindəki J kimi səslənir və bir az da ona bənzəyir, sanki bacırmağa çalışırmış kimi!

ㅊ (chi-eut) – CH Çox vaxt ㅈ ilə qarışdırılır, amma üstdəki fərqləndirici üfüqi xəttə diqqət yetirin.

ㅋ (ki-euk) – K Bir çentikli ㄱ kimi görünür, bu da sizə onu əlavə, daha kəskin tələffüz etməyiniz üçün ipucu verə bilər. G səsi iti K səsinə çevrilir.

ㅌ (ti-eut) – T Bir çentikli ㄷ kimi görünür və ㅋ kimi, bu da onu daha güclü tələffüz edəcəyinizə işarədir. D səsi sərt bir T səsinə çevrilir. Dişlərinizdən istifadə edin!

ㅍ (pi-eup) – P Bir az yunan üslubunda bir sütun kimi görünür, beləliklə onun necə səsləndiyini başa düşmək üçün vizual ipucu kimi istifadə edə bilərsiniz!

ㅎ (hi-eut) – H Kiçik bir şapka geyinmiş baş kimi görünür (əslində, ənənəvi Koreya şapkası olan 갓-a bənzəyən bir şapka).

Qoşa Samitlər

Bunlar tam olaraq adlarından bəlli olduğu kimi: bir samitin iki dəfəsi! Lakin, onlar əslində heca daxilində bir samit kimi davranır.

Qoşa samit forması olan beş əsas samit var:

• ㄱ → ㄲ (gg və ya kk)
• ㄷ → ㄸ (dd və ya tt)
• ㅅ→ ㅆ (ss)
• ㅈ → ㅉ (jj)
• ㅂ → ㅃ (bb və ya pp)

Bu samitlərin səsləri də mahiyyətcə əsas samitlərin "ikiqatı"dır. Bu daha iti və daha aspirasiyalı (küylü) tələffüz deməkdir.

Koreya Samitlərinin Tələffüzü

Əgər bu samitləri artıq yüksək səslə deyib təcrübə etmisinizsə, maraqlı bir şeyi fərq edə bilərsiniz. Bir şəkildə, samitin forması onların necə səsləndiyini "hiss etmək" kimi görünür.

Bir çox dilçi bunun təsadüf olmadığını iddia edir. Koreya samitlərinin fonemik tələffüzü bir qədər onların necə yazıldığına uyğun gəlir.

Burada beş fonemik vokallaşdırma kateqoriyası var:

• Dilin kökü (Velar): dilin arxa hissəsi ağzınızın arxa damağı ilə təmas edir.
• Diş əti (Alveolyar): dil ön üst dişlərinizin arxasındakı diş ətli çıxıntısı ilə təmas edir.
• Hər iki dodaq (Bilabial): hər iki dodaq bir-biri ilə təmas edir.
• Diş (Dental): dil ön üst dişlərinizin arxası ilə təmas edir.
• Kəkrək (Qırtlaq): səs tellərinizin arasındakı boşluq açılır və bağlanır.

Və burada müvafiq fonemik vokallaşdırmaya görə təşkil olunmuş Koreya samitləri:

• Dil kökü samitləri: ㄱ və ㅋ. Dilinizin ağzınızın arxasına qarşı qövs formasını necə xatırlatdığına diqqət yetirin.
• Diş əti samitləri: ㄴ, ㄷ, ㅌ və ㄹ. Onlar dilin diş ətli çıxıntısı ilə təmas etdiyi zaman hamarlığını və əyriliyini əks etdirir.
• Hər iki dodaq samitləri: ㅁ, ㅂ və ㅍ. Onlar ağızın və ya dodaqların formasını xatırladır.
• Diş samitləri: ㅅ, ㅈ, ㅊ. Onların dişəbənzər silueti var.
• Kəkrək samitləri: ㅇ və ㅎ. Onlar dairəvidir, səs tellərinizin arasındakı açılış kimi.

Nə əla! Əlbəttə, bu kateqoriyaları mütləq bilmək məcburiyyətində deyilsiniz, amma bu hələ də hərfləri düzgün tələffüz etmək üçün faydalı məlumatdır.

Saitlər

Koreya dilində saitlər 모음 adlanır. Onlar tez-tez formasına və necə yazıldığına görə təsnif olunur.

Unutmayın ki, Koreya dilində saitlər daha çox "qarışıq" İngilis sait səslərinə bənzəyir. Onları ciddi şəkildə A, E, İ, O və ya U hərfləri kimi fərqləndirə bilmərik.

Mən saitini, mötərizədə onun romanlaşdırılmış tələffüzünü, və sonra onun necə səsləndiyi barədə qısa izahat təqdim edəcəm.

Şaquli Saitlər

ㅏ (a) "f a ther" sözündəki AH kimi səslənir.

ㅑ (ya) " ya cht" sözündəki YA kimi səslənir.

ㅓ (eo) " o ther" sözündəki O kimi UH səsi verir, amma romanlaşdırılmada eo kimi yazılır.

ㅕ (yeo) " yu ck" sözündəki YUH kimi səslənir, amma romanlaşdırılmada yeo kimi yazılır.

ㅣ (i) "t ee th" sözündəki EE kimi səslənir. Bəzən i əvəzinə ee kimi də yazıla bilər.

Üfüqi Saitlər

ㅗ (o) Həqiqətən də "oh" sözündəki OH kimi səslənir.

ㅛ (yo) " yo gurt" sözündəki YO kimi səslənir.

ㅜ (u) "b oo t" sözündəki OO kimi səslənir.

ㅠ (yu) Tam olaraq "you" (sən) sözü kimi səslənir.

ㅡ (eu) Dəqiq bir İngilis hərf ekvivalenti yoxdur, amma o, mahiyyətcə daha "düz" bir ㅜ səsidir. ㅜ-nu normal tələffüz edin və bunu edərkən, alt dodağınızı daha çox aşağı çəkin və düzəldin (alt dişləriniz görünəcək qədər).

Qoşa və ya Mürəkkəb Saitlər

Düzdür, təkcə Koreya samitləri deyil, saitlər də qoşalaşa bilər!

Qoşa Koreya saitləri, və ya mürəkkəb saitlər, belə adlanır, çünki onlar iki yazılı saitdən ibarətdir və mahiyyətcə iki sait səsini birləşdirir. Qoşa samitlər kimi, qoşa saitlər də yazılışda yalnız bir sait hesab olunur.

Bu saitlərdən bəzilərinin tam olaraq eyni səsləndiyini fərq edəcəksiniz. Həqiqətən də, hətta Koreya yerlilərinin də onları fərqləndirməyi çətin olur, buna görə də onlar nə danışıqda, nə də mətndə çox fərqləndirmirlər.

ㅐ (ae) ㅏ və ㅣ-nin birləşməsidir. " e gg" sözündəki E kimi EH kimi tələffüz olunur.

ㅒ (yae) ㅑ və ㅣ-nin birləşməsidir. " y es" sözündəki Y kimi YEH kimi tələffüz olunur.

ㅔ (e) ㅓ və ㅣ-nin birləşməsidir, amma əslində ㅐ ilə tam eyni səslənir.

ㅖ (ye) ㅕ və ㅣ-nin birləşməsidir. ㅒ ilə tam eyni səslənir.

ㅚ (oe) ㅗ və ㅣ-nin birləşməsidir. " we lding" sözündəki WE kimi WEH kimi tələffüz olunur.

ㅟ (wi) ㅜ və ㅣ-nin birləşməsidir. "St ewie" sözündəki "ewie" kimi OO-EE kimi tələffüz olunur.

ㅢ (ui) ㅡ və ㅣ-nin birləşməsidir. Bir qədər ㅟ-ə bənzəyir, amma daha "düz". Sait ㅡ ilə olduğu kimi, tələffüz edərkən alt dodağınızın aşağı çəkildiyinə əmin olun, sanki üzünüzü təhqir edirmişsiniz kimi.

ㅘ (wa) ㅗ və ㅏ-nın birləşməsidir. " wa ter" sözündəki WA kimi WAH kimi tələffüz olunur.

ㅝ (wo və ya weo) ㅜ və ㅓ-nın birləşməsidir. " wo nder" sözündəki WO kimi WO kimi tələffüz olunur.

ㅙ (wae) ㅗ və ㅐ-nın birləşməsidir. ㅚ kimi səslənir.

ㅞ (we) ㅜ və ㅔ-nin birləşməsidir. ㅚ və ㅙ kimi səslənir.

Bütün bu hərflər və səslərlə tanış olmağın əla bir yolu altyazılı videoları izləməkdir, beləliklə hər şeyin əslində necə tələffüz olunduğunu eşidərkən oxuya bilərsiniz. Bunun üçün YouTube və ya Netflix yaxşıdır, amma bir az əlavə öyrənmə dəstəyi üçün Lingflix kimi bir şeyi sınaya bilərsiniz.

Hangul Hərflərindən Koreya Hecaları Necə Yaratmaq Olar

Hangul hərfləri tək-tək yazmaqda sadə deyil. Onları faktiki hecalara çevirmək də çox asan prosesdir.

Koreya hecaları haqqında xüsusi dərsimizi burada yoxlaya bilərsiniz:

Onların necə işlədiyi haqqında sürətli bir fikir əldə etmək üçün, burada üç əsas qayda var.

1. Hecada samit və sait olmalıdır

İstənilən Koreya hecası üçün ən azı bir samit və bir sait olmalıdır. Sait samiti izləyir. Təmiz samitlərdən ibarət heca ola bilməz.

Lakin, yalnız sait səslərindən ibarət hecalar ola bilər. Bu hallarda, əsas samitin mövqeyini səssiz samit olan ㅇ tutur.

2. Hecada iki ilə dörd hərf olmalıdır

Koreya hecası minimum iki, maksimum dörd Hangul hərfindən ibarətdir. Hecaların əksəriyyəti iki-üç hərfdən ibarətdir. Unutmayın ki, qoşa samit və qoşa sait hər ikisi bir hərf sayılır.

3. Koreya hecaları blok şəklində yazılır

İngilis dilində biz sözün hərflərini soldan sağa, yan-yana yazırıq. Koreya dilində isə, heca daxilindəki Hangul hərfləri kvadrat formatda yazılır və bütün hecalar eyni kvadrat ölçüdə olmalıdır. Bu nümunələrə baxın:

• İki hərf: 호 və 하
• Üç hərf: 븐 və 박
• Dörd hərf: 묶 və 닭

Üçüncü və dördüncü hərflərin kvadrat formasına sıxışmaq üçün necə "kiçildiyinə" diqqət yetirin.

Hecanın saitinin üfüqi və ya şaquli olmasının samitlərin istiqamətinə təsir edəcəyini də görə bilərsiniz.

Bunlar Hangul hərfləri ilə Koreya hecalarını yazmağın yalnız əsaslarıdır. Onların quruluşu haqqında daha dərin bələdçi üçün bu yazıya baxın.

Hangulun dil həvəskarları arasında niyə sevimli olduğuna dair səbəb var. Ola bilsin ki, bu təlimat bunun səbəbini aydınlaşdırmışdır.

Bir çox öyrənən bu Koreya əlifbasını olduqca tez öyrənir və mən əminəm ki, siz də öyrənəcəksiniz!

Yenidən təbrik edirik, Koreya dilini öyrənmək üçün ilk addımlarınızı atmaq qərarına gəldiyinizə. Bu nöqtədən sonra hər şey daha da əyləncəli olacaq!