Yapon Dilini 10 Addımda Necə Öyrənmək Olar
Yapon dilini öyrənməyə qərar verdiniz? Qarşınızda uzun bir öyrənmə səfəri dayanır, lakin bu, əsla qorxulu olmamalıdır.
Sizin ayağa qalxıb, özünüzə inamla yolunuzda irəliləməyinizə kömək etmək üçün sürətli, əsas bir bələdçi hazırladım. Beləliklə, yapon dilini necə öyrənmək barədə düşünən yeni başlayansınızsa, bu məqalə sizin üçündür.
1. Hiraqana ilə Başlayın
Yapon dilinin üç yazı sistemi var və hiraqana yeni öyrənənlərin ilk öncə mənimsəməli olduğu sistemdir.
Hiraqana Yaponiyada ən çox istifadə olunan və əsas yazı sistemidir. Bu, yapon dilində oxuma və yazma qabiliyyətinizin təməli olacaq. Hiraqana həm də müəyyən digər mətnləri "sadələşdirmək" üçün istifadə olunur.
Ümumilikdə 46 simvol var və onlar aydın şəkildə döngəli, əyri bir üslubla yazılır. Lakin sadəcə əlifba cədvəlinə baxaraq öyrənməyin—hiraqananı yadda saxlamağın ən yaxşı yolu, hər simvolu təkrar-təkrar yazmaqla onu yaddaşınıza həkk etməkdir.
Hiraqananı bu yazı ilə öyrənə bilərsiniz. Sonra, hiraqananızı məşq etdikdən sonra...
2. Katakanaya Keçin
Katakana üzərinə işləməli olduğunuz ikinci yazı sistemidir. Hiraqana ilə eyni sayda simvol və eyni fonemlərə malikdir, lakin bu, adətən xarici, yapon olmayan sözləri yazmaq üçün nəzərdə tutulmuş bir əlifbadır.
Beləliklə, məsələn, "tualet" sözünü yapon dilində yazmaq istəsəydim, katakanadan istifadə edərdim, belə: トイレ.
Katakana simvolları hiraqanadan daha künclüdür, bu da onları yazmağı daha asan edə bilər.
Katakana simvolu hiraqana ekvivalentinə çox bənzəməyə bilər. Məsələn, hiraqana hərfi さ öz katakana ekvivalenti サ-dan (hər ikisi "sa" tələffüz olunur, yeri gəlmişkən—tələffüz barədə sonra) olduqca fərqlidir.
Buna baxmayaraq, bəzi hiraqana və katakana simvolları bir-birinə bənzəyir. Burada bəzi hiraqana simvolları və onların katakana ekvivalentləri verilib; mötərizədə onların tələffüzü göstərilir:
- か və カ (ka)
- せ və セ (se)
- へ və ヘ (he)
- や və ヤ (ya)
- り və リ (ri)
Katakananı öyrənərkən, eyni zamanda hiraqananızı da məşq etməlisiniz. Təklifim odur ki, hər dəfə bir katakana hərfini yazmağı məşq etdikdə, onun hiraqana ekvivalentini də yazın ki, hər ikisi ağlınızda qalsın.
3. Yapon Tələffüzünü Məşq Edin
Yapon dili fonetik bir dildir. Bu, öyrənənlər üçün əladır, çünki bu o deməkdir ki, yazılı simvollar öz fonemləri ilə birə-bir uyğun gəlir. İngilis dilində olduğu kimi, tələffüzlə bağlı heç bir qəribə iş və ya hiylə yoxdur.
Hiraqana və katakananı öyrənərkən (və ya dərhal sonra), yapon fonemlərinin tələffüzü üzərində işləməlisiniz.
Əsas simvolları öyrəndikdən sonra, dərhal "dəyişdirilmiş səslər"i öyrənməlisiniz—fonem tələffüzü handakuon və dakuon simvollarının daxil edilməsi ilə dəyişə bilər.
Dakuon (türk. "bulanıq səs") iki nöqtə və ya kiçik xət ilə təmsil olunur (onlar bir qədər dırnaq işarələrinə bənzəyir). Handakuon (türk. "yarı-bulanıq səs") isə kiçik bir dairə ilə təmsil olunur və dakuondan daha az simvol üçün bir seçimdir.
Bunların tələffüzü necə dəyişdirdiyinə dair sürətli bir nümunə; əvvəlcə hiraqana, sonra katakana, sonra romanizasiya:
- Normal: は və ハ "ha" kimi tələffüz olunur
- Dakuon: ば və バ "ba" kimi tələffüz olunur
- Handakuon: ぱ və パ "pa" kimi tələffüz olunur
Dakuon cütündən əlavə, "kiçik" simvollar da var ki, onlar kiçik kana və ya çiisay kana adlanır. Onlar həqiqi hiraqana və katakananın kiçik ölçülü versiyalarına bənzəyir və tələffüzə də təsir edirlər.
Bir nümunə: "Məktəb" üçün yaponca söz がっこう-dur. O kiçik hiraqana tsu simvolunu, っ-nü görürsünüz? O, ikiqat samit səsi yaradır, ona görə də məktəb sadəcə "gakou" deyil—"gakkou" kimi tələffüz olunur, belə: がっこう.
Müxtəlif kiçik kana simvollarının müxtəlif tələffüz təsirləri var. Onlar həm yapon tələffüzü, həm də yazı məqsədləri üçün öyrənmək üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir, ona görə də onların necə işlədiyinə diqqətlə fikir verin.
Əla bir məşq strategiyası, həm hiraqana, həm də katakana simvollarından istifadə edərək qısa söz transliterasiyaları yaratmaqdır. Sözü səsləndirin və yaponun onu necə yazacağını anlamağa çalışın.
Məsələn, deyək ki, "Diana" adını transkripsiya etmək istəyirsiniz. Yapon dilində o "dai-a-na" kimi tələffüz olunacaq və beləliklə yazılacaq:
- Hiraqana: だいあな
- Katakana: ダイアナ
Bu, yapon yazısı və tələffüz bacarıqlarınız üzərində işləmək üçün əyləncəli və asan bir yoldur. Cəhdlərinizin düzgün olub olmadığını yoxlamaq üçün onları onlayn yoxlaya bilərsiniz—bu cür sadə məşqlər üçün Google Tərcümə adətən olduqca etibarlıdır.
4. Yapon Dilində Ən Çox İstifadə Olunan Sözləri Öyrənin
İndi ki, əsas yazı sistemlərindən ikisini bilirsiniz, artıq özünüzə inamla yapon dilində bəzi sözləri öyrənməyə başlaya bilərsiniz!
Təbii ki, hər şeydən əvvəl, ən vacib söz ehtiyatını öyrənmək istəyəcəksiniz. Bunlar əsasın əsasıdır, məsələn, salamlaşmalar, rəqəmlər, həftənin günləri, əvəzliklər və s.
Bu addımda, mən sizə yapon söz tezliyi siyahılarına nəzər salmağınızı tövsiyə edirəm. Bunlar ən çox istifadə olunan yapon terminlərini ehtiva edən konsentrə siyahılardır—başqa sözlə, onlar dərhal öyrənməli olduğunuz əsaslardır.
Bunların üzərindən keçmək vaxt alacaq, ona görə də səbirli olun. Yəqin ki, sonrakı söz ehtiyatının mənalarını proqnozlaşdırmağa kömək edə biləcək təkrarlanan söz hissələri ilə qarşılaşacaqsınız. Öyrəndiyiniz hər sözü oxumağı, yazmağı və tələffüz etməyi məşq edin.
Bunu edərkən, şübhəsiz ki, üçüncü və ən mürəkkəb yapon yazı sistemində yazılmış sözlərlə qarşılaşacaqsınız, bu da deməkdir ki, növbəti addım üçün hazırsınız!
5. Əsas Kanci Öyrənin
Artıq yapon dili haqqında nə qədər bilikə malik olduğunuzdan asılı olaraq, kanci öyrənməni daha erkən bir addım kimi niyə daxil etmədiyimi maraqlana bilərsiniz. Bunun bir neçə səbəbi var.
Kanci, Çin simvolları əsasında qurulmuş yapon yazı sistemidir. Texniki baxımdan desək, bu simvolları yazmaq müəyyən ardıcıllıqla yerinə yetirilməli olan çoxlu sayda vuruşu əhatə edə bilər. Üstəlik, tək bir kanci simvolu bir və ya daha çox fonemi, həmçinin çoxsaylı mənaları özündə cəmləyə bilər.
Yapon dilinə yeni başlayanların kanci incəliklərində ilişib qalması çox yayğındır. Bəzən, onlar o qədər qarışırlar ki, bu, digər öyrənmə tərəqqilərinin pozulmasına səbəb olur. Kancilə hazır olmamışdan qabaq narahat olmağa ehtiyac yoxdur—və bu mərhələdə, yəqin ki, kanci əsasları üçün hazırsınız.
Beləliklə, ən vacib yapon söz ehtiyatını öyrənərkən, bəzi asan, fundamental kanci simvollarını öyrənməyə başlaya bilərsiniz. Bunlar JLPT şkalasında N5 kanci simvolları kimi qeyd olunur (N4-dən N1-ə qədər daha yüksək çətinlik səviyyəsindədir).
Kancini tədqiqatlarınıza tədricən daxil edin. Yenə də, tələsməyə və onları qarışdırmağa ehtiyac yoxdur.
Hər simvolun ən ümumi mənasını öyrənin və onu vuruş-başı-vuruş yazmağı məşq edin (bunun üçün xüsusi bir kanci dəftəriniz olmasını tövsiyə edirəm!). Kancini yadda saxlamaqda təkrar açar rol oynayır.
6. Yapon Feil Qruplarını Öyrənin
Yapon feilləri ümumiyyətlə iki geniş kateqoriyaya bölünür:
- Godan ("-u") felləri: う simvolu ilə bitən fellər
- İçidan ("-ru") felləri: る simvolu ilə bitən fellər (bəzi istisnalarla)
(Qeyd edək ki, hər iki kateqoriyaya daxil olmayan iki düzəlişsiz feil də var—onları burada nəzərdən keçirməyimiz lazım deyil.)
Hangi feilin hansı kateqoriyaya aid olduğunu öyrənmək vacibdir, çünki bu, onların necə şəkilçiləndiyini göstərəcək. Və xoşbəxtlikdən, yapon feil şəkilçilənməsi ümumiyyətlə olduqca qaydalı və sadədir.
Yenə də, bu mərhələdə, N5 səviyyəli yapon feillərinə (ümumilikdə təxminən 100 ədəd) diqqət yetirməlisiniz. Əvvəlcə onların hiraqana yazılışlarına və tələffüzünə diqqət yetirin. Bunları mənimsədikdən sonra, kanci variantlarını daha dərin öyrənə bilərsiniz.
7. Yapon Dilində İndiki və Keçmiş Zamanları Öyrənin
Sizin üçün xoş xəbərim var: Yapon dilində öyrənməli olduğunuz cəmi iki feil zamanı var—indiki zaman (həm də gələcək zamanı əhatə edir) və keçmiş zaman.
Bunu ingilis dilindəki 12 zamanla müqayisə edin, bu, öyrənənin çiyinlərindən böyük bir yükü götürür!
Yapon feilləri, gövdəni (əsasən, onun ön yarısını) götürüb ona fərqli bir kök (arxa yarısı) verməklə şəkilçilənir. Diqqət yetirməli olduğunuz üç əsas feil forması var:
- Lüğət/sadə forma: Feil şəkilçilənməmişdir (lüğətdə axtararkən tapacağınız kimi), həmçinin qeyri-rəsmi kontekstlərdə istifadə olunur
- Nəzakətli forma: Feilin formal şəkilçilənməsi, hörmətlə danışarkən istifadə olunur
- İnkar forması: Feilin baş vermədiyini göstərmək üçün
Zamanlardan asılı olaraq formalar arasında fərqlər var, lakin onlar asanlıqla tanınır.
"Nəzakətli forma" haqqında bir az maraqlana bilərsiniz—yapon dili haqqında bilməli olduğunuz bir şey odur ki, formalitet nitqə təsir edir.
Bu hörmət sistemi keiço adlanır. Bu, həqiqətən də yapon dilinin çox vacib bir hissəsidir, lakin sizin məqsədləriniz üçün siz sadəcə əsas nəzakətli formaları (masu/masen formaları kimi də tanınan) öyrənməyə başlaya bilərsiniz.
8. Yapon Cümlə Quruluşu ilə Tanış Olun
Feil şəkilçilənməsinin necə işlədiyi haqqında bəzi biliklərlə, siz əsas yapon qrammatikasını öyrənməyə yavaş-yavaş başlaya bilərsiniz.
Əsas yapon cümlələri SVO (subyekt-obyekt-feil) sırasına əməl edir. Bunu adi ingilis SOV sırası ilə müqayisə edək, bir ingilis cümləsinə və sonra onun yapon ekvivalentinə nəzər salaq:
- İngilis dili: Mən çörək yeyirəm.
- Yapon dili: わたしはパンを食べる。
Yapon cümləsi, sıra ilə tərcümə edildikdə, "Mən çörək yeyirəm" deyir. Bu quruluş dəyişikliyinə öyrəşmək bir qədər məşq tələb edə bilər, ona görə də çoxlu sayda çox sadə yapon cümlələrini oxumağa (və dinləməyə!) vaxt ayırın.
Təbii ki, bəzən sıfat və zərflər kimi digər növ sözlərlə qarşılaşacaqsınız. Bunlar da öz növündən şəkilçilənmələrə məruz qalır. Cümlədəki əsas üç elementin (subyekt, obyekt, feil) harada yerləşdiyini anlamağa başladıqdan sonra onları müəyyən etmək daha asan olacaq.
9. Əsas Yapon İfadələrini Öyrənin və Öyrənin
Əgər indiyə qədər bu məsləhətləri dəqiq izləmisinizsə, əsasən yapon sözlərini təcrid olunmuş şəkildə öyrənirdiniz.
Beləliklə, indi yenidən gündəlik istifadə olunan ən əsas ifadələrlə, məsələn, "Necəsiniz?" və "Başa düşmürəm" kimi ifadələrlə başlamalısınız.
Lakin onları sadəcə əzbərləyib başınızda saxlamayın—həqiqətən cümlələrin necə qurulduğunu, nəyin şəkilçiləndiyini, cümlənin hər bir hissəsinin harada yerləşdiyini və s.-ni anlamağa çalışın.
Bu o deməkdir ki, hər hansı bir yapon cümləsini öyrənərkən, sadəcə bildiyiniz fərdi sözləri seçməməlisiniz. Diqqətinizi cümlə quruluşuna və onun bütövlükdə necə işlədiyinə yönəldin.
Bu yolla, işləri daha proqnozlaşdırıla bilən edəcək nümunələrlə qarşılaşacaqsınız. Həm də bəzi unikal və ya istisna xüsusiyyətlərlə qarşılaşacaqsınız ki, onları öz vaxtınızda, etibarlı öyrənmə mənbələrindən istifadə edərək araşdırmalısınız.
10. Əsl Yapon Mənbələri ilə Məşq Edin
Bu tövsiyə əslində bu siyahıdakı hər addıma aiddir, lakin siz tam yapon cümlələrini anlamağa başladıqdan sonra xüsusilə aktual olur.
Sizin üçün əlçatan olan bütün öyrənmə resurslarından istifadə edin! Yeni başlayanlar üçün nəzərdə tutulmuş çoxlu sayda yapon dili öyrənmə saytları, yapon proqramları və yapon kitabları var və onların hamısı sizə müəyyən bir gündəm və tədris planı çərçivəsində rəhbərlik edə bilər.
Eyni zamanda, siz həm də təhsil üçün yaradılmayan yerli yapon materiallarından istifadə edə bilərsiniz və etməlisiniz. Bunlar yapon manqası, yapon animəsi, yapon musiqisi və yapon filmləri kimi şeylərdir.
Düzdür—hətta sizi yapon dilini öyrənməyə həvəsləndirən media kimi sırf əyləncə üçün hazırlanmış məhsullar belə əla dil öyrənmə alətinə çevrilə bilər!
Xeyr, istifadə olunan bütün yapon dilini başa düşməyəcəksiniz, amma məqsəd bu deyil. Məqsəd odur ki, siz həqiqətən maraqlandığınız məzmunla yapon dilinə aktiv şəkildə daldırılırsınız və beyniniz gördüyünüz, eşitdiyiniz və yaşadığınız hər şeyi emal edəcək.
Əlavə dəstək üçün Lingflix kimi bir yapon dili öyrənmə proqramından istifadə edə bilərsiniz. Lingflix əsl videoları—məsələn, musiqili videolar, film treylerləri, xəbərlər və ruhlandırıcı çıxışları—götürüb onları fərdiləşdirilmiş dil öyrənmə dərslərinə çevirir. Siz Lingflix-i 2 həftə pulsuz sınaya bilərsiniz. Sayta daxil olun və ya iOS proqramını və ya Android proqramını yükləyin. P.S. Hazırkı endirimdən yararlanmaq üçün buraya klikləyin! (Bu ayın sonunda bitir.)
Düzgün məzmun növündən istifadə etməklə, yapon dilinə məruz qalmağınız daha əyləncəli, gündəlik bir məsələyə çevriləcək, bu da bildiklərinizi öyrənmək və məşq etmək üçün çoxlu anlar deməkdir!
Bu 10 addımlı bələdçi ilə siz yapon dilini öyrənmək kimi həyəcanlı macərada sabit irəliləyə bilərsiniz.
Hər şeydən əvvəl, maraqlı və səbatlı olun! Səhv etməkdən və çətinliklərlə üzləşməkdən qorxmayın. Siz həmişə yeni başlayan olaraq qalmayacaqsınız, ona görə də tərəqqinizə inanın!
Cihazınızdan Yapon Dilinə Dalma Yapon dilini öyrənməyin həmişə asan olmadığını başa düşürəm. Lakin bu, darıxdırıcı, yorucu və ya saç-baş yoldura biləcək bir təcrübə də olmamalıdır. Əslində, onu əyləncəli etmək uğurunuzun açarıdır! Lingflix ilə siz altyazılı hər hansı YouTube və ya Netflix videosunu interaktiv dil dərsinə çevirərək yapon dilini təbii şəkildə öyrənə bilərsiniz. Mən cihazınızın rahatlığından dilə dalmaqdan danışıram. Sevimli YouTube videolarınızı hətta Lingflix hesabınıza idxal edib onlardan proqram və ya sayt vasitəsilə öyrənə bilərsiniz. Və ya yeni başlayanlar və orta səviyyəli tələbələr üçün əl ilə seçilmiş videoların bizim seçilmiş kitabxanamıza baxın. Video izləyərkən, Lingflix-in interaktiv altyazıları hər hansı bir söz üçün ani tərif, nümunə cümlələr, şəkillər və audio almaq üçün ona toxunmağa imkan verir. Artıq tərcümə axtarmaq üçün dayandırmağa ehtiyac yoxdur—lazım olan hər şey elə oradadır! Bütün bunlar sizə sözlərin real kontekstlərdə necə istifadə olunacağını öyrətmək üçün qurulub. Və öyrəndikcə, yeni sözləri flaş-kartlarınıza bir kliklə əlavə edə bilərsiniz! Məsələn, əgər mən 予約 sözünə toxunsaydım, bu açılardı: Hər videodan gələn söz ehtiyatını möhkəmləndirən daxili sınaqlarla daha sürətli öyrənin. Lingfliksiniz tərəqqinizi izləyir, çətin sözlərlə əlavə məşq verir və nəzərdən keçirmə vaxtı gəldikdə sizə xatırladır—beləliklə, öyrənməniz həmişə fərdiləşdirilmiş və effektiv olur. Lingflix-i bu gün kompüterinizdə və ya planşetinizdə sınayın, ya da App Store və ya Google Play-dən proqramımızı yükləyin. Hazırkı endirimdən yararlanmaq üçün buraya klikləyin! (Bu ayın sonunda bitir.)