Russiese Bewegingswerkwoorde: Hoe om Rigting en Vervoermiddel uit te druk
Russiese bewegingswerkwoorde dui beweging van een plek na 'n ander aan, net soos die Engelse "go", "walk", "run" ensovoorts. Anders as hul Engelse eweknieë, neem Russiese bewegingswerkwoorde egter ook die rigting van beweging, metode van beweging en hul grammatikale vorm in ag.
Leer al die Russiese bewegingswerkwoorde en hul vorme, en bemeester die gebruik daarvan om oor te dra waarheen jy gaan en hoe jy daar kom.
Die 14 Russiese Bewegingswerkwoorde
Daar is 14 hoof-Russiese bewegingswerkwoorde. Elkeen hiervan het twee vorme. Ons sal dadelik meer oor hierdie vorme in detail uitwei, maar vir eers is al wat jy moet weet:
- Die eenrigtingvorm word gebruik vir beweging wat net een keer plaasvind, beweging in een rigting of beweging wat tans plaasvind.
- Die meerrigtingvorm word gebruik vir herhalende of gewoonte-beweging, beweging in veelvuldige rigtings en beweging in die algemeen.
Daar is egter baie situasies waar beide 'n eenrigting- en 'n meerrigtingwerkwoord uitruilbaar gebruik kan word.
Later in hierdie pos sal ons in die besonderhede ingaan oor hoe om elke tipe werkwoord en sy vorme te gebruik. Maar voordat ons by die fyn besonderhede uitkom, is dit 'n goeie idee om jouself vertroud te maak met die werkwoorde self.
Hier is 'n oorsig van al die Russiese bewegingswerkwoorde:
| Eenrigting | Meerrigting | Engels |
|---|---|---|
| Идти | Ходить | Om te loop (gaan per voet) |
| Ехать | Ездить | Om te gaan met vervoer (op wiele)* |
| Бежать | Бегать | Om te hardloop |
| Брести | Бродить | Om te kuier |
| Лезть | Лазить | Om te klim |
| Лететь | Летать | Om te vlieg |
| Плыть | Плавать | Om te swem, om te vaar |
| Ползти | Ползать | Om te kruip |
| Гнать | Гонять | Om te ry, om te jaag |
| Нести | Носить | Om te dra (per voet/loop) |
| Везти | Возить | Om te dra met vervoer |
| Вести | Водить | Om te lei of aan die hand mee te neem (per voet: mense, diere of voertuie) |
| Тащить | Таскать | Om te sleep, trek |
Eenrigting- en Meerrigtingwerkwoorde
Rigting is krities by die bepaling van watter werkwoordsvorm om te gebruik. Elke Russiese bewegingswerkwoord het 'n eenrigting- en 'n meerrigtingvorm.
Eenrigtingwerkwoorde
Eenrigtingwerkwoorde word gebruik vir aksies wat:
- een keer plaasvind
- beweging in slegs een rigting beskryf
- oor beweging praat wat op die oomblik plaasvind
Hier is 'n paar voorbeelde van eenrigtingsinne:
| Russies | Engels |
|---|---|
| Я иду в университет. | Ek gaan na die universiteit. |
| Мы едем на работу сейчас. | Ons gaan nou werk toe. |
| Дети едут на велосипедах в парк. | Die kinders gaan op hul fietse park toe. |
Eenrigtingwerkwoorde word ook gebruik om figuurlike of idiomatiese onderwerpe te bespreek:
| Russies | Engels |
|---|---|
| Вчера шёл снег. | Dit het gister gesneeu. |
| Фильм идёт. | Die film speel. |
| Этот цвет идёт вам. | Daardie kleur pas jou. |
Aangesien eenrigtingwerkwoorde gebruik mag word om 'n aksie aan te dui wat op die huidige oomblik plaasvind, word сейчас (nou) dikwels gebruik om daardie detail te verduidelik.
Meerrigtingwerkwoorde
Meerrigtingwerkwoorde beskryf daarteenoor:
- herhaalde of gewoonte-aksies
- beweging in veelvuldige rigtings
- beweging in die algemeen (insluitend om 'n individu se vermoë om te beweeg te beskryf)
Hier is 'n paar voorbeeldsinne wat meerrigtingwerkwoorde gebruik:
| Russies | Engels |
|---|---|
| Каждый день я хожу в институт. | Elke dag gaan ek na die instituut. |
| Мы часто ездим за границу. | Ons gaan gereeld oorsee. |
| Ребёнок ещё не ходит. | Die kind kan nog nie loop nie. |
Bywoorde kan gebruik word om frekwensie of herhaalde aksies met meerrigtingwerkwoorde te toon, soos:
| Russies | Engels |
|---|---|
| Иногда | soms |
| Всегда | altyd |
| Часто | gereeld |
| Каждый март | elke Maart |
| Каждую среду | elke Woensdag |
| Каждое воскресенье | elke Sondag |
Hoe om Russiese Bewegingswerkwoorde te Gebruik
Wanneer jy eerste begin, kan dit nuttig wees om 'n formule-benadering tot die gebruik van bewegingswerkwoorde te volg. Sodoende kan jy die bogenoemde reëls maklik onthou en toepas.
Hier is een basiese formule wat jy kan gebruik:
- Frekwensiewoord/frase om te verduidelik of die aksie een- of meerrigting is
- Onderwerp + werkwoord
- HA + vervoermetode in die preposisionele naamval (indien nodig)
- B/HA + bestemming in die akkusatiefnaamval
Baie van die sinne wat hier aangebied word, gebruik variasies van hierdie formule. Hier is 'n voorbeeldsin wat die volle formule gebruik:
Каждый день дети ездят на велосипедах в школу. (Elke dag ry die kinders op hul fietse skool toe.)
Kom ons breek dit af:
| Frekwensiewoord/frase om te verduidelik of die aksie een- of meerrigting is | Onderwerp + werkwoord | HA + vervoermetode in die preposisionele naamval (indien nodig) | B/HA + bestemming in die akkusatiefnaamval |
|---|---|---|---|
| Каждый день | дети ездят | на велосипедах | в школу |
| Elke dag | ry die kinders | op hul fietse | skool toe. |
'n Nader Beskouing van Russiese Bewegingswerkwoorde
Die 2 Hoof-Russiese Bewegingswerkwoorde
Hier is die hoof-Russiese bewegingswerkwoorde wat jy sal teëkom, afhangende van die metode van beweging:
| Eenrigting | Meerrigting | Engels |
|---|---|---|
| Идти | Ходить | Om te loop (gaan per voet) |
| Ехать | Ездить | Om te gaan met vervoer (op wiele)* *Let wel dat ander vervoermiddele (per lug en see) ander werkwoorde gebruik, soos ons later sal wys |
Hierdie twee werkwoorde word gebruik om beide beweging deur 'n vervoermiddel en beweging na iets toe uit te druk.
Die uitdrukking van vervoermiddel
Aangesien ехать en ездить werkwoordvorme vervoer behels, moet jy ook 'n punt daarvan maak om vertroud te raak met verskillende tipes vervoer en hoe om dit korrek uit te druk.
Eenvoudig, gebruik HA + die tipe vervoer in die preposisionele naamval. Byvoorbeeld:
| Russies | Engels |
|---|---|
| на машине | per motor |
| на метро | per metro |
| на велосипеде | per fiets |
| на мотоцикле | per motorfiets |
| на лодке | per boot |
| на корабле | per skip |
| на автобусе | per bus |
| на трамвае | per tram |
Die uitdrukking van beweging na 'n bestemming
Om te wys dat jy na iewers toe gaan, gebruik jy tipies B of HA + die akkusatiefnaamval. Byvoorbeeld:
| Russies | Engels |
|---|---|
| в школу | skool toe |
| во Францию | Frankryk toe |
| в театр | teater toe |
| на Кубу | Kuba toe |
| на почту | poskantoor toe |
| на станцию | stasie toe |
"Gaan" met Ander Metodes van Beweging
Sommige bewegingswerkwoorde in Russies gaan verder as eenvoudige beweging en gee meer inligting oor die vervoermiddel. Hier is 'n paar meer spesifieke werkwoorde wat gebruik word om beweging oor te dra.
Hulle word in eenrigting-meerrigting-pare gelys, in daardie volgorde:
| Engels | Russiese Bewegingswerkwoord | Voorbeeldsin |
|---|---|---|
| Om te hardloop | Бежать | Я бежал в парке в тот момент. (Ek het op daardie oomblik in die park gehardloop.) |
| Бегать | Мы бегали вдоль пляжа, наслаждаясь свежим воздухом. (Ons het langs die strand gehardloop en die vars lug geniet.) | |
| Om te kuier | Брести | Она брела по улице, наслаждаясь видами города. (Sy het in die straat gekuier en die stadsaansigte geniet.) |
| Бродить | Мы бродили по лесу, находя красивые места для пикника. (Ons het deur die woud gekuier en mooi plekkies vir 'n piekniek gevind.) | |
| Om te klim | Лезть | Кот лез на дерево, чтобы поймать птицу. (Die kat het in die boom geklim om die voël te vang.) |
| Лазить | Дети лазили по скалам, исследуя окружающую местность. (Die kinders het op die rotse geklim en die omringende gebied verken.) | |
| Om te vlieg | Лететь | Самолет летел над океаном, направляясь к своему пункту назначения. (Die vliegtuig het oor die oseaan gevlieg op pad na sy bestemming.) |
| Летать | Птицы летали вокруг пруда, поглощая последние лучи солнца. (Die voëls het rondom die dam gevlieg en die laaste sonstrale opgesuig.) | |
| Om te swem, om te vaar | Плыть | Я плыл в бассейне, тренируясь для соревнований. (Ek het in die swembad geswem en vir kompetisies geoefen.) |
| Плавать | Мы плавали в море, наслаждаясь прохладой воды. (Ons het in die see geswem en die koelte van die water geniet.) | |
| Om te kruip | Ползти | Ребенок полз вперёд, чтобы дотянуться до игрушки. (Die baba het vorentoe gekruip om na die speelding uit te reik.) |
| Ползать | Черепаха ползала по песку, ища укрытие от солнца. (Die skilpad het op die sand gekruip en skuiling teen die son gesoek.) | |
| Om te ry, om te jaag | Гнать | Он гнал машину по шоссе, стремясь добраться до города до заката. (Hy het die motor op die snelweg gejaag in 'n poging om die stad voor sonsondergang te bereik.) |
| Гонять | Я гонял его по всей площадке, чтобы осалить (Ek het hom oor die hele terrein gejaag om hom te tik.) |
Nota: Гнать / Гонять word nie gebruik vir "om 'n motor te bestuur" nie, tensy dit geïmpliseer word dat die bestuur vinnig of roekeloos is. ( Вести / Водить word gebruik vir "om 'n voertuig te bestuur", soos jy hieronder sal sien.) In plaas daarvan beteken hierdie werkwoordpaar om iemand te dwing om te beweeg, soos in die geval van "om 'n trop vee te dryf".
Фермеры гоняли скот на рынок. (Die boere het die vee na die mark gejaag.)
Jy kan dit egter gebruik as 'n informele uitdrukking vir vinnig ry:
Куда ты так гонишь? (Waarheen jaag jy so?)
Russiese Bewegingswerkwoorde vir "Dra", "Lei" en "Neem"
Daar is vier bewegingswerkwoordpare wat in die "dra"-kategorie val. Die dra-werkwoordpare is soms moeilik vir leerders om hul kop om te kry, want die idee is dat 'n voorwerp of 'n persoon beweeg word.
Elkeen van hierdie pare word hieronder in meer detail beskryf:
| Engels | Russiese Bewegingswerkwoord | Voorbeeldsin |
|---|---|---|
| Om te dra (per voet/loop) | Нести | Она несла корзину с фруктами на рынок. (Sy het 'n mandjie vrugte na die mark gedra.) |
| Носить | Они носили вёдра с водой из реки в посёлок. (Hulle het emmers water van die rivier na die dorpie gedra.) | |
| Om te dra met vervoer | Везти | Он везёт груз на грузовике. (Hy dra vrag op 'n vragmotor.) |
| Возить | Они возили товары по всему городу для доставки. (Hulle het goedere regdeur die stad gedra vir aflevering.) | |
| Om te lei of aan die hand mee te neem (per voet: mense, diere of voertuie) | Вести | Они вели группу туристов через лес и обратно к лагерю. (Hulle het 'n groep toeriste deur die woud en terug na die kamp gelei.) |
| Водить | Пастух водит стадо овец на пастбище. (Die herder lei die trop skape na die weiding.) | |
| Om te sleep, trek | Тащить | Он тащил тяжёлую коробку по полу. (Hy het 'n swaar boks oor die vloer gesleep.) |
| Таскать | Я таскал эти сумки целый день. (Ek sleep hierdie sakke die hele dag al rond). |
Perfektiewe en Imperfektiewe Bewegingswerkwoorde
Russiese werkwoorde is óf perfektief óf imperfektief, en bewegingswerkwoorde is geen uitsondering nie.
Maar soos jy miskien opgemerk het, neem rigting 'n deel van die betekenis oor wat gewoonlik deur perfektiwiteit gedefinieer word. Tot dusver het ons siegs met die imperfektiewe werkwoorde te doen gehad. Perfektiewe eenrigtingwerkwoorde word algemeen gebruik om die begin van beweging te beskryf, terwyl perfektiewe meerrigtingwerkwoorde gewoonlik verwys na beweging wat vir 'n ruk plaasgevind het of sal plaasvind, dikwels om die grense van daardie tydsduur te onderstreep.
Perfektiewe Werkwoorde
Perfektiewe bewegingswerkwoorde word gebruik om:
- die begin van 'n aksie aan te dui
- 'n verandering van aksie in voortgang of met die toekomende perfektief van 'n ander werkwoord te wys.
Byvoorbeeld:
| Russies | Engels |
|---|---|
| Она пошла в магазин купить новое платье. | Sy het winkel toe gegaan om 'n nuwe rok te koop. |
| На прошлой неделе он поехал в Японию. | Verlede week het hy Japan toe gegaan. |
| Мы гуляли по городу, но побежали, потому что опаздывали на урок. | Ons het in die dorp rondgeloop, maar begin hardloop omdat ons laat was vir klas. |
| Я пойду пообедаю. | Ek sal gaan middagete eet. |
'n Belangrike ding om te onthou aangaande bewegingswerkwoorde en aspek is dat beide eenrigting- en meerrigtingwerkwoorde 'n perfektiewe aspek het.
Byvoorbeeld:
- лететь (imperfektief) en полететь (perfektief) is eenrigting (d.w.s. konkreet)
- летать (imperfektief) en полетать (perfektief) is meerrigting (d.w.s. abstrak)
Verder het perfektiewe werkwoorde slegs twee tye: verlede en toekomende.
Imperfektiewe Werkwoorde
Die imperfektiewe aspek word gebruik om aksies te toon wat:
- aan die gang is
- herhaalbaar is
- onvoltooid is
- kenmerkend is van 'n tydsduur
Byvoorbeeld:
| Russies | Engels |
|---|---|
| Каждый день я хожу в спортзал. | Elke dag gaan ek gimnasium toe. |
| Я иду домой. | Ek gaan huis toe. |
| Мы плавали в океане весь день. | Ons het die hele dag in die oseaan geswem. |
Let daarop dat beide eenrigting- en meerrigtingwerkwoorde die imperfektiewe aspek benut.
Voorsetsels en Russiese Bewegingswerkwoorde
Die metode van beweging sal bepaal beide watter werkwoord jy gebruik en watter voorsetsel dit vergesel.
Hier is die mees algemene voorsetsels wat Russiese bewegingswerkwoorde vergesel:
| Russies | Engels |
|---|---|
| К | na, na ... toe |
| В | in, binne, na ... toe |
| На | op, aan, na ... toe |
| Из | uit, vanuit |
| От | van, weg van |
| По | langs, op, deur |
| За | agter, na, vir |
| Перед | voor, voor ... uit |
| Под | onder, onder ... by, na ... toe (in kombinasie) |
| С | met, vanaf |
| Вокруг | rondom |
| Внутри | binne, binne-in |
| Сквозь | deur |
| Между | tussen |
| Напротив | oorkant (soos in "oorkant die pad van") |
| Около | naby |
Let daarop dat die voorsetsel “У” nie met bewegingswerkwoorde gebruik word nie. Dit gaan oor die huidige ligging ("Ek is naby X"). Die enigste manier om beweging met hierdie voorsetsel aan te dui, is nie deur 'n werkwoord nie, maar deur 'n verlede of toekomende tyd ("Ek sal naby X wees", "Ek was naby X"). Met ander woorde, dit is 'n wenk op beweging.
Neem hierdie sinne byvoorbeeld:
Я буду у твоего офиса через час. (Ek sal oor 'n uur by jou kantoor wees.)
Они были у памятника, когда они мне позвонили. (Hulle was by die monument toe hulle my gebel het.)
Voorvoegsels vir Russiese Bewegingswerkwoorde
Soos met ander Russiese werkwoorde, gebruik bewegingswerkwoorde voorvoegsels om betekenis en konteks daaraan toe te voeg.
Sommige van die mees algemene voorvoegsels wat met Russiese bewegingswerkwoorde gebruik word, sluit in:
| Russiese Voorvoegsels wat met Bewegingswerkwoorde gebruik word | Engelse Vertaling | Voorbeelde |
|---|---|---|
| По- | 'n Perfektiewe werkwoordmerker | Поехать в город (Om stad toe te ry) |
| Вы- | Uit, voort | Выбежать из дома (Om uit die huis te hardloop) |
| В- | In | Влететь в океан (Om die oseaan in te vlieg) |
| При- | Na ... toe, aan | При плыть к пирсу (Om na die pier te vaar) |
| У- | Weg, af | Убежать от опасности (Om van gevaar weg te hardloop) |
| От- | Weg van | Отходить от стола (Om van die tafel weg te stap) |
| Под- | Onder, onder ... by | Подплыть под мост (Om onder die brug deur te swem) |
| За- | Agter, na | Зайти за дом (Om agter die huis te loop) |
| Пере- | Oor, oor ... heen | Пересечь реку (Om oor die rivier te steek) |
| На- | In, op | Наехать на препятствие (Om op 'n hindernis in te ry) |
Dink jy jy het die hang van Russiese bewegingswerkwoorde gekry? Indien wel, toets jou vaardighede met hierdie aanlyn vaardigheidstoets. Daar is baie hulpbronne wat jou daarmee kan help, maar ons beveel hierdie handboek van Yale aan wat spesifiek op hierdie lastige onderwerp fokus.
Met hierdie bewegingswerkwoorde in jou Russiese woordeskat, kan jou taalvaardighede aanhou voortbeweeg!
En Nog Een Ding... As jy daarvan hou om Russies te leer en jouself met outentieke materiaal uit Rusland wil onderdompel, dan moet ek jou ook meer van Lingflix vertel. Lingflix laat jou op 'n natuurlike en geleidelike wyse in die leer van die Russiese taal en kultuur inbeweeg. Jy sal regte Russies leer soos dit deur regte Russiese mense gepraat word! Lingflix het 'n baie wye reeks kontemporêre video's. Net 'n vinnige blik sal jou 'n idee gee van die verskeidenheid Russies-taalinhoud wat op Lingflix beskikbaar is: Lingflix maak hierdie moedertaal-Russiese video's toeganklik deur interaktiewe transkripsies. Tik op enige woord om dit dadelik op te soek. Kry toegang tot 'n volledige interaktiewe transkripsie van elke video onder die "Dialogue"-oortjie. Hersien maklik woorde en frases met klank onder "Vocab". Alle definisies het veelvuldige voorbeelde, en dit is geskryf vir Russiese leerders soos jy. Tik om woorde wat jy wil hersien by 'n woordelys te voeg. En Lingflix het 'n leer-modus wat elke video in 'n taalleerles verander. Jy kan altyd links of regs vee om meer voorbeelde te sien. Die beste deel? Lingflix hou van jou woordeskat rekord, en gee jou ekstra oefening met moeilike woorde. Dit sal jou selfs herinner wanneer dit tyd is om wat jy geleer het te hersien. Jy sal 'n 100% gepersonaliseerde ervaring hê. Begin gebruik maak van die Lingflix-webwerf op jou rekenaar of tablet of, nog beter, laai die Lingflix-toepassing af vanaf die iTunes- of Google Play-winkel. Klik hier om voordeel te trek uit ons huidige uitverkoping! (Vervind aan die einde van hierdie maand.)
